Ch__ng 3 phan tich hanh vi PT

chương 3

Chào các bạn

Chương 3 Phân tích tâm lý hành vi

phạm tội

Th.s Dương Thị Loan Khoa pháp luật hình sự

NỘI DUNG CHƯƠNG 3

2.1 Nguyên nhân tâm lý xã hội của

2.1 Nguyên nhân tâm lý xã hội của

hành vi phạm tội

2.1.1 Khái niệm hành vi phạm tội

2.1.2 Khái niệm nguyên nhân tâm lý

của hành vi phạm tội

2.1.3 Các nguyên nhân làm hình thành đặc điểm tâm lý tiêu cực trong tâm lý

nhân cách

2.1.1 Khái niệm hành vi phạm tội

Hành vi phạm tội là một hành động có

ý thức của một con người cụ thể xâm hại đến các quy định chung mà pháp

luật nghiêm cấm được thể hiện rõ

trong Bộ Luật Hình Sự nước CHCHCN Việt

2.1.1 Khái niệm nguyên nhân tâm lý của hành vi phạm tội

Nguyên nhân tâm lý xã hội của hành vi phạm tội là tập hợp các đặc điểm tâm lý tiêu cực, hình thành và phát triển do hậu qủa của những điều kiện xã hội không

thuận lợi trong quá trình xã hội hoá cá

nhân Các đặc điểm tâm lý tiêu cực này trong sự tác động qua lại với những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể là nguyên nhân đưa con người đến chỗ phạm tội

1 Quá trình thực hiện vai trò xã hội

2 Quá trình tiếp thu kinh nghiệm xã hội

3 Hệ thống giao tiếp

4 Quá trình kiểm tra xã hội

5 Quá trình thích nghi xã hội

2.1.2 Các nguyên nhân làm hình

thành đặc điểm tâm lý tiêu cực trong tâm lý nhân cách

1 Quá trình thực hiện vai trò xã hội

Nguyên nhân dẫn đến những lệch lạc trong tâm lý của

cá nhân

+ Cá nhân không có đủ các phẩm chất tâm - sinh lý

mà vai trò xã hội của họ đòi hỏi Từ đó, hình thành ở anh ta những đặc điểm tâm lý tiêu cực như: chán nản, chây lười, thụ động trong công việc.

+ Cá nhân có thái độ tiêu cực đối với vai trò xã hội

của bản thân Chẳng hạn, một người làm nghề y,

nhưng anh ta lại không có được thái độ y đức cần

thiết Hệ quả là anh ta đã lợi dụng nghề nghiệp để lừa đảo, hoặc có thái độ vô trách nhiệm đối với người

bệnh đó chính là những biểu hiện lệch lạc trong tâm

lý cá nhân.

2.Quá trình tiếp thu kinh nghiệm xã hội

Nguyên nhân dẫn đến những lệch lạc trong

tâm lý của cá nhân

+ Cá nhân không tích cực, không tự giác tiếp thu kinh nghiệm xã hội Chính sự thiêú hụt kiến thức sẽ dẫn đến những lệch lạc trong nhận

thức, thái độ và hình thành những đặc điểm

tâm lý tiêu cực ở cá nhân

+ Trong các kinh nghiệm mà cá nhân tiếp thu

có những khiếm khuyết, lệch lạc nhất định

+ Cá nhân chỉ quan tâm tiếp thu những kinh

nghiệm mà nhờ đó có thể thoả mãn nhu cầu

của bản thân

3 Hệ thống giao tiếp

Nguyên nhân dẫn đến những lệch lạc trong tâm lý của

cá nhân

+ Các quan hệ giao tiếp cơ bản trong đời sống và hoạt động của

cá nhân không thực hiện được đầy đủ chức năng của mình

+ Cá nhân tham gia vào các quan hệ giao tiếp ở những nhóm không chuẩn mực, có hoạt động không lành mạnh, có mục đích chống đối xã hội Ví dụ: một số trẻ em do bị bạn bè xấu rủ rê, lôi kéo trở nên hư hỏng và đi vào con đường phạm tội.

Những nguyên nhân nói trên trong hệ thống giao tiếp sẽ làm

hình thành ở cá nhân những lệch lạc trong chuẩn mực đạo đức đức và hành vi, làm hình thành những quan điểm sống và định hướng giá trị tiêu cực

4.Quá trình kiểm tra xã hội

Nguyên nhân dẫn đến những lệch lạc trong tâm lý của cá nhân.

+ Nguyên nhân khách quan là những yếu tố, những sự kiện xảy ra trong đời sống của xã

hội, ngoài ý muốn chủ quan của cá nhân như: thiên tai, hoả hoạn, chiến tranh làm cho nhà nước và xã hội không thể duy trì chế độ kiểm tra ở mức độ bình thường

+ Nguyên nhân chủ quan tồn tại trong nhận

thức, đánh giá của cá nhân

4.Quá trình thích nghi xã hội

Sự thích nghi xã hội phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

+ Mức độ biến đổi của môi trường xã hội (nhanh hay chậm, rộng hay hẹp )

+ Đặc điểm tâm lý của cá nhân (khí chất, tính cách, xu hướng, thói quen, năng lực, tình cảm )

+ Nhận thức và thái độ của cá nhân đối với sự thay đổi của môi trường xã hội.

Trong trường hợp cá nhân không thích nghi được với

sự thay đổi của môi trường xã hội thì sẽ làm xuất hiện

ở họ những đặc điểm tâm lý tiêu cực như: Sự mâu

thuẫn, bất đồng với xã hội, làm giảm ý thức pháp luật của các nhân

BÀI TẬP TÌNH HUỐNG

1.Theo thống kê của Công an Q.1 (TP.HCM) cho thấy năm 2012 cơ quan này bắt giữ 92 đối tượng cướp giật Qua kiểm tra đã xác định 16 đối tượng trong số này nghiện ma túy, chiếm hơn 17% tổng số đối tượng cướp giật bị bắt Trong 83 người bị bắt về hành vi trộm cắp tài sản có mười người

nghiện ma túy Đây là hai hành vi có số người nghiện gây ra cao nhất trong tất cả các vụ phạm pháp hình sự

2 Cuồng sát cô giáo và bạn bè

Ngày 2/2/1996, Barry Loukaitis, 14 tuổi, mặc quần áo như một tay cao bồi miền Tây với chiếc mũ to chùm kín đầu rồi đi vào lớp đại số ở Moses Lake, Washington Rút trong người 2 khẩu súng ngắn với 78 viên đạn, Barry lạnh lùng giờ lên rồi bóp cò Nạn nhân đầu tiên là bé Manuel Vela, 14 tuổi Phát đạn trúng đầu và khiến cậu bé tử vong ngay lập tức Không hề run sợ trước cảnh bạn mình chết trong vũng máu, Loukaitis tiếp tục quay súng sang cô

“bạn gái” cũ của mình Bé gái 13 tuổi này cũng “hưởng trọn” phát đạn và tử vong Loukaitis cuối cùng nhằm thẳng giáo viên môn đại số Leona Caaires và… bóp cò , và liên tục lặp đi lặp lại: “Dành cho môn đại số quái quỷ này” Sau khi giết hại 3 người và sát thương 7 bạn bè, Loukaitis đổ lỗi rằng "tâm trạng của mình không tốt" Một bạn cùng lớp cho rằng Loukaitis nghĩ rằng

em sẽ được "vui vẻ" khi tạo được 1 seri giết người như vậy.

3 Sau khi nghi phạm hiếp, giết nữ sinh lớp 12 Lê Tuấn Anh bị bắt giữ, tại

cơ quan điều tra, ngoài việc hồn nhiên nhận là họ hàng của Lê Văn

Luyện, chân dung về hung thủ cũng khiến không ít người rùng mình

Theo tìm hiểu của phóng viên, bản tính tên này cũng hay có thói chấp vặt

và thù dai, cứ hễ có ai mà nói động đến y là y lại tìm cách trả thù Nếu không may nhà nào có cây ăn quả hay con gà, con vịt mà bị y “công” đi, nếu biết mà im lặng thì thôi chứ nếu mà chửi mắng thì y rằng nhà trồng cây gì, hay lúa ngoài đồng sẽ bị tàn phá…

Được biết, trước thời điểm Lê Tuấn Anh hạ sát nữ sinh N., bố đẻ cháu cũng đã có lần đôi co với tên này, vì có lần y lẩn vào vườn phá phách Nhà hai bên gia đình cách nhau cũng không hề xa, chỉ tầm 300m.

Theo anninhthudo.vn, điều khiến nhiều người kinh hãi hơn, là thông tin

do nhiều người dân sống gần nhà tên sát thủ Lê Tuấn Anh khẳng định tên này đã từng giao cấu với cả động vật, trộm đồ lót phụ nữ ngửi và

nhai, nhiều người còn tố rằng bị y đục lỗ ở nhà tắm để nhìn trộm khi đang tắm…

Hãy tìm hiểu nguyên nhân tâm lý xã hội của hành vi phạm tội trong các tình huông nêu trên

- Ma túy làm mất tính người

Thượng tá Nguyễn Hoàng Thắng (trưởng Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP.HCM): Người nghiện ma túy thường có nhu cầu sử dụng ngày càng nhiều hơn, trong khi khả năng kiếm ra tiền một cách chân chính của những người này sẽ ngày càng giảm Cung - cầu trái ngược nhau sẽ phát sinh những vấn đề nguy hiểm Người nghiện phải bằng mọi giá kiếm được tiền để thỏa mãn cơn nghiện, khi đó chuyện trộm cắp, cướp giật hay làm chuyện gì khác là không thể tiên đoán được Thêm vào đó, những người sử dụng ma túy tổng hợp, nhất là hàng đá sẽ gây ảo giác mạnh, mất lý trí, nỗi sợ hãi Ma túy tổng hợp có thể khiến những người hiền lành nhút nhát trở thành những người máu lạnh.

- Bố mẹ ly dị, bạn bè bắt nạt đã khiến cậu bé trở thành tên cuồng

sát tại trường. bố mẹ Loukaitis luôn sống trong tình trạng căng thẳng vì mâu thuẫn và cuối cùng ly dị vào năm 1996 vì bố hắn ngoại tình Mẹ y, Jo Ann Phillips, cũng là một người phụ nữ độc đoán, sau khi ly dị càng trở nên cay nghiệt, luôn đay nghiến cậu con trai Hắn cũng có ảnh hưởng một chút từ bệnh tâm thần “gia truyền”, vốn đã kéo dài 3 thế hệ nhà Loukaitis.

Thêm vào đó, đến trường còn là một cực hình với cậu nhóc sát nhân điên loạn này vì luôn bị các “đại ca” trong trường bắt nạt Các bạn cùng lớp cho biết cậu thường bị các đàn anh đánh đập, có lần còn bị vùi đầu vào bồn vệ sinh Còn có lần, cậu còn bị đón ngã xuống sàn và lột hết quần áo.

2.2.Cấu trúc tâm lý của

hành vi phạm tội

1 Nhu cầu

2 Động cơ phạm tội

3 Mục đích phạm tội

4 Quyết định thực hiện hành vi phạm tội

5 Phương thức thực hiện hành vi phạm tội

6 Điều kiện, hoàn cảnh phạm tội

1 Nhu cầu

Nhu cầu của người phạm tội có nhiều điểm

khác biệt so với nhu cầu của những người bình thường chung có những nét đặc trưng sau:

+ Tính nghèo nàn, hạn hẹp của hệ thống nhu cầu

+ Sự đòi hỏi quá cao của các nhu cầu thuộc

cấp độ thấp (các nhu cầu sinh lý, các nhu cầu vật chất)

+ Tính suy đồi và thiếu lành mạnh

2 Động cơ phạm tội

+ Động cơ phạm tội (động cơ của hành vi

phạm tội) là các yếu tố tâm lý bên trong thúc

đẩy người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội

Đó có thể là những xúc cảm, tình cảm,

mongmuốn, những hình ảnh tâm lý

+ Động cơ phạm tội là nguyên nhân bên trong trực tiếp đưa con người đến quyết định thực

hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội Động cơ

phạm tội biểu hiện mức độ nguy hiểm cho xã

hội của hành vi và của nhân cách người phạm tội

3 Mục đích phạm tội

+Mục đích phạm tội (mục đích của hành vi phạm tội ) là kết quả mà người phạm tội mong muốn đạt được bằng việc thực hiện hành vi phạm tội

+Mục đích được xác định trên cơ sở của động cơ

Do động cơ thúc đẩy mà con người đề ra cho mình những mục đích cụ thể Chúng thực hiện chức

năng nhận thức đối tượng và khách thể của hành

vi, định hướng và điều khiển hành vi

+Mục đích phạm tội biểu hiện mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội

4 Quyết định thực hiện hành

vi phạm tội

+ Quyết định thực hiện hành vi phạm tội là sự lựa

chọn cuối cùng của người phạm tội về mục đích,

phương án, phương tiện phạm tội, thể hiện ý chí và lý trí của người phạm tội, thái độ của họ đối với hành vi phạm tội và hậu quả của nó.

+ Quyết định thực hiện hành vi phạm tội có thể được đưa ra trong chốc lát dưới tác động trực tiếp của tình huống, hoặc xuất phát từ những khuôn mẫu hành

động đã có trong quá khứ, hoặc là kết quả của một

quá trình đấu tranh tư tưởng lâu dài, khó khăn Quyết định thực hiện hành vi phạm tội có thể là quyết định có

cơ sở, hợp lý, tối ưu hoặc là quyết định nông nổi,

manh động, thiếu cơ sở

5 Phương thức thực hiện

hành vi phạm tội

Phương thức thực hiện hành vi phạm tội là dấu hiệu cơ bản để đánh giá về tội phạm Làm rõ

phương thức thực hiện hành vi phạm tội cho

thấy tội phạm được thực hiện do cố ý, được

chuẩn bị trước hay bất ngờ, cái gì được sử

dụng, tính chất và mức độ nguy hiểm của hành

6.Điều kiện,hoàn cảnh phạm tội

+ Mỗi hành vi phạm tội luôn được thực hiện

trong một tình huống nhất định với những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể về không gian, thời gian

và những sự kiện có liên quan xảy ra trong tình huống đó

+Vai trò của điều kiện, hoàn cảnh bên ngoài thể hiện ở chỗ: chúng là những yếu tố hoặc kích

thích hoặc cản trở con người thực hiện hành vi phạm tội Sự thay đổi của điều kiện, hoàn cảnh bên ngoài có thể làm thay đổi ý đồ của người

phạm tội và làm xuất hiện ý đồ mới

2.3.Hậu quả tâm lý của hành vi

phạm tội

2.3.1 Trạng thái tâm lý

2.3.2 Hành vi

2.3.1 Trạng thái tâm lý

Sau khi thực hiện tội phạm, trạng thái tâm

lý của người phạm tội thường có xu

hướng trở nên căng thẳng và phức tạp

Điều này xảy ra do nhiều nguyên nhân

khác nhau, có thể kể đến một số nguyên nhân thường gặp như sau:

-Sự xuất hiện của những xúc cảm căng

thẳng, những ấn tượng, ám ảnh ở người phạm tội.

Người phạm tội nhận thức được ý nghĩa

và hậu quả của hành vi phạm tội, họ có thể có những ăn năn, hối hận.

- Người phạm tội lo lắng cho sự an toàn của bản thân, lo sợ bị phát hiện và trừng trị.

- Sự hoạt động tích cực của tư duy để

tìm cách đối phó với cơ quan điều tra,

hòng che dấu hành vi phạm tội.

2.3.2 Hành vi

- Hành vi của ngươì phạm tội trở nên thụ động, họ dễ

bị kích động, không làm chủ được bản

- Do luôn bị ám ảnh bởi trạng thái tâm lý căng thẳng

và bất lực trong việc loại bỏ nó, người phạm tội tìm

có thể tìm đến những hình thức như sử dụng các

chất kích thích (rượu, ma tuý ) hoặc tìm các cảm

giác mạnh ở các trò tiêu khiển.

-Người phạm tội có xu thế muốn tìm hiểu, thăm dò các thông tin về quá trình điều tra.

- Người phạm tội có sự mâu thuẫn trong xu hướng hành vi

Cảm ơn các bạn