Ghi chú Tài liệu này nguyên bản tiếng Anh dùng từ “Road Safety Inspection” để chỉ hoạt động xác định mức độ an toàn đường bộ của đường đang khai thác, còn từ “Road Safety Audit” để chỉ h
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI CỤC ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM
SỔ TAY KIỂM TOÁN AN TOÀN ĐƯỜNG BỘ
Áp dụng cho thiết kế đường
CÔNG TY TƯ VẤN ĐƯỜNG BỘ QUỐC GIA THỤY ĐIỂN
Tháng 7/2006
CƠ QUAN HỢP TÁC PHÁT TRIỂN THỤY ĐIỂN TÀI TRỢ
Trang 2MỤC LỤC
1 GIỚI THIỆU 1
1.1 Giới thiệu chung _ 2 1.2 Phạm vi ứng dụng 2 1.3 Mục đích và lợi ích của kiểm toán ATĐB _ 3 1.4 Định nghĩa kiểm toán ATĐB _ 4
2 NHỮNG KHIẾM KHUYẾT ĐIỂN HÌNH _ 5
2.1 Tổng quát _ 5 2.2 Đường cao tốc và đường 4 làn _ 5 2.3 Các đường liên đô thị khác với hai dòng giao thông (Quốc lộ và tỉnh lộ) 6 2.4 Đường chính trong khu vực đông dân cư _ 7
3 QUÁ TRÌNH KIỂM TOÁN _ 8
4 TỔ CHỨC KIỂM TOÁN _ 9 4.1 Người tham gia _ 9 4.2 Nhiệm vụ của các bên tham gia _ 10
5 THỰC HIỆN KIỂM TOÁN 11
5.1 Các tài liệu yêu cầu 11 5.2 Thủ tục 12 5.3 Các nguyên tắc an toàn của quá trình kiểm toán 13 5.4 Báo cáo kiểm toán _ 14
6 KIỂM TOÁN VIÊN 14
6.1 Yêu cầu đối với kiểm toán viên _ 14 6.2 Vị trí của kiểm toán viên 14 6.3 Đào tạo và cấp chứng chỉ cho kiểm toán viên _ 14
7 TÀI LIỆU VỀ THIẾT KẾ KHÔNG AN TOÀN VÀ ỨNG DỤNG TỐT NHẤT _ 15
Phụ lục
Phụ lục 1: Danh mục kiểm tra
Phụ lục 1.1: Danh mục kiểm tra đường 4 làn xe và đường cao tốc
Phụ lục 1.2: Danh mục kiểm tra đường liên đô thị
Phụ lục 1.3: Danh mục kiểm tra đường đô thị
Phụ lục 2: Hai mẫu báo cáo kiểm toán an toàn đường bộ
Trang 3Ghi chú
Tài liệu này nguyên bản tiếng Anh dùng từ “Road Safety Inspection” để chỉ hoạt động
xác định mức độ an toàn đường bộ của đường đang khai thác, còn từ “Road Safety Audit” để
chỉ hoạt động xác định mức độ an toàn đường bộ trong các giai đoạn thiết kế; nên khi dịch
sang tiếng Việt tạm dịch là “kiểm tra an toàn đường bộ” đối với đường đang khai thác và
“kiểm toán an toàn đường bộ” đối với đường trong các giai đoạn thiết kế
Nhưng hiện nay ở Việt Nam trong một số văn bản hiện hành cụm từ sử dụng cho cả hai
trường hợp trên là “thẩm định an toàn giao thông đường bộ”
Trang 41 GIỚI THIỆU
1.1 Giới thiệu chung
Ở nhiều nước, yêu cầu an toàn đường bộ đối với cả hai giai đoạn lập kế hoạch, xây
dựng và bảo trì, khai thác được quy định bởi các tiêu chuẩn kỹ thuật phù hơp và các chỉ tiêu
kỹ thuật cụ thể Tuy nhiên công tác xây dựng thường được lên kế hoạch và triển khai theo một
chu trình liên tục do đó không khai thác hết khả năng thiết kế an toàn đường bộ theo công
nghệ mới nhất Điều này có thể là do sự cân bằng các lợi ích liên quan khác nhau Ngoài ra,
kết quả nghiên cứu khoa học mới phải sau một thời gian nhất định mới trở thành tiêu chuẩn và
đặc trưng kỹ thuật vì chúng cần phải được kiểm chứng và được chấp nhận
Càng ngày càng có nhiều nước chính thức hoá các thủ tục kiểm toán an toàn ĐB để đảm
bảo an toàn trong giai đoạn thiết kế và lập kế hoạch Trong trường hợp xây dựng lại, mở rộng
hoặc sửa chữa lớn thì kiểm tra an toàn đường đang khai thác là thủ tục cần thiết để phát hiện
các tồn tại trên phương diện an toàn giao thông và giải quyết nó trong bước thiết kế
Ở Việt Nam, kiểm toán ATĐB được thực hiện theo chủ chương của bộ GTVT nhằm
nâng cao hiệu quả của kết cấu hạ tầng đường bộ và đạt mục tiệu giảm số người chết xuống
7.000 người trong thời gian 5 năm (Chương trình hành động an toàn đường bộ của VN) Các
khuyến nghị là một phần rất quan trọng của mục 4 “Lập kế hoạch an toàn, Thiết kế và Khai
thác mạng lưới đường bộ” Điều này dựa trên những đánh giá kinh nghiệm kiểm toán đã
thực hiện ở các nước khác nhau
1.2 Phạm vi ứng dụng
Đường bộ Việt Nam được phân loại theo tiêu chuẩn chức năng như sau:
• Chức năng chủ yếu
• Loại giao thông (chỉ có phương tiện cơ giới hoặc giao thông hỗn hợp)
• Địa điểm (trong hoặc ngoài khu vực dân cư)
Chúng được lập kế hoạch, thiết kế, xây dựng, bảo dưỡng và khai thác theo tiêu chuẩn kỹ
thuật Tiêu chuẩn thiết kế của Việt Nam theo tiêu chuẩn ASHTO
Kiểm toán ATĐB được thực hiện ở bất kỳ giai đoạn thiết kế đường mới hoặc bất kỳ đề
xuất thay đổi đường đang khai thác hoặc môi trường đường bộ, như là một tác động lẫn nhau
giữa người tham gia giao thông, hoặc giữa người tham gia giao thông và môi trường của họ
Kiểm toán ATĐB nên được thực hiện đối với thiết kế đường mới và các đề xuất cải
thiện đường đang khai thác hoặc môi trường đường bộ mà nó có thể dẫn đến sự thay đổi sự
tác động lẫn nhau giữa người tham gia giao thông, hoặc giữa người tham gia giao thông và
môi trường của họ
Mục đích là kiểm tra khả năng gây ra tai nạn và mức độ an toàn của đường cũ hoặc
đường sẽ xây dựng Điều này phải được tiến hành như là một thủ tục bắt buộc chứ không phải
chỉ là sự xem xét đại khái Người kiểm toán phải là người có kinh nghiệm và được đào tạo,
độc lập đối với kỹ sư thiết kế Người ra quyết định phải kiểm soát được điều này Kiểm toán
ATĐB là đưa thêm thông tin vào quá trình thiết kế một cách độc lập với thiết kế hiện có Kỹ
sư thiết kế một dự án mới (hoặc các dự án khác có thể áp dụng) vẫn có trách nhiệm với thiết
kế của mình Kỹ sư thiết kế nên kiểm tra sơ bộ thường xuyên về mặt an toàn giao thông trong
quá trình làm việc Kiểm toán ATĐB không có nghĩa là có thể xem nhẹ yêu cầu nguời thiết kế
phải xem an toàn là vấn đề ưu tiên hàng đầu Quá trình kiểm toán là đánh giá độc lập một
cách thường xuyên Chủ đầu tư và/hoặc người thiết kế nên quan tâm tới những đánh giá này
vì họ vẫn là người chịu trách nhiệm cuối cùng
Trang 5Sổ tay Kiểm toán ATĐB của Việt Nam áp dụng cho đường mới,đường được khôi
phục hoặc mở rộng, đường được sửa chữa lớn, trong và ngoài khu vực dân cư Cuốn sổ này
nên được quan tâm sử dụng một cách sáng tạo và được cập nhật thêm kinh nghiệm Ví dụ khi
thực hiên các danh mục kiểm tra sẽ hiệu quả hơn nếu kết hợp hướng dẫn và kinh nghiệm thực
tế của người kiểm tra
Sổ tay gồm 5 phần chính:
Mục 1: Giới thiệu chung về hệ thống kiểm toán
Mục 2: Các khiếm khuyết an toàn điển hình, kinh nghiệm chủ yếu của Châu Âu có bổ
sung các ví dụ của Việt Nam
Mục 3 - 5: Hướng dẫn kiểm toán
Mục 6: Kiểm toán viên
Phụ lục: Các danh mục kiểm tra tất cả các đường liên tỉnh, mẫu biểu và ví dụ (phụ lục 1)
Trước tiên sổ tay này sẽ dùng cho Cục Đường bộ Việt Nam và Khu QLĐB Nhưng các
cơ quan và tổ chức liên quan đến lĩnh vực đường bộ và an toàn giao thông có thể sử dụng
Các thành phố sẽ sử dụng danh mục đặc biệt để kiểm toán đường đô thị
1.3 Mục đích và lợi ích của kiểm toán ATĐB
Mục đích chính của kiểm toán ATĐB là cấp chứng nhận rằng tuyến đường đã được
thiết kế đủ tiêu chuẩn an toàn sau khi đã loại bỏ các lỗi thiết kế có thể dẫn đến tai nạn, như
yếu tố hình học, sơn và biển báo, xây dựng các trạm nghỉ v v Vì vậy lợi ích chính của kiểm
toán là tránh thương vong cho người tham gia giao thông do lỗi thiết kế và giảm chi phí thiết
kế lại hoặc xây dựng lại để cải thiện tình hình Kiểm toán tập trung vào:
• Giảm thiểu rủi ro và các mức độ nghiêm trọng của tai nạn mà nguyên nhân là do
thiết kế đường không đảm bảo an toàn
• Dự đoán tình hình trên tuyến đường
• Giảm thiểu các biện pháp sửa chữa sau khi xây dựng
• Giảm chi phí tuổi thọ dự án
• Nâng cao ý thức về thiết kế an to àn của những người tham gia vào quá trình lập kế
hoạch, thiết kế, xây dựng và bảo trì đường bộ
Kiểm toán an toàn có thể hiểu theo nhiều cách, như:
• Phòng ngừa tai nạn
• Giảm mức độ nghiêm trọng của tai nạn
Đặc biệt quan trọng là kiểm toán đường đang khai thác Sau nhiều năm xây dựng, nhiều
vấn đề có thể thay đổi đáng kể, như tiêu chuẩn thiết kế, chức năng đường, lưu lượng và phân
bổ giao thông, tải trọng xe, sử dụng đất và lối vào Vì vậy cần kiểm toán ngay đường đang
khai thác Nhiệm vụ này có thể phối hợp với điều tra điểm đen Đây được gọi là kiểm tra an
toàn đường bộ và cũng là lý do tại sao kèm theo cuốn sổ tay này một cuốn sổ tay kiểm tra
an toàn đường bộ đối với đường đang khai thác
Các cơ quan quản lý đường bộ nên tiến hành xem xét việc kiểm tra bằng một phòng
chức năng hoặc trung tâm kiểm toán Một nhiệm vụ quan trọng của cơ quan kiểm toán là đưa
ra kết luận về các biện pháp sửa chữa cần thực hiện dựa trên kinh nghiệm và hiểu biết của họ
Vì vậy, các ví dụ về thiết kế nguy hiểm và an toàn phải được cập nhật thường xuyên cũng như
cần cập nhật các kiến thức cho cán bộ các cơ quan liên quan
Trang 6Hiệu quả của kiểm toán ATĐB là:
• Giảm nguy cơ xảy ra tai nạn
• Giảm mức độ nghiêm trọng của tai nạn
• Tránh những thiệt hại sức khỏe và vật chất trước mắt và lâu dài
• An toàn đường bộ không chỉ quan trọng đối với ý thức của người thiết kế đường và
kỹ sư giao thông mà còn liên quan đến các giá trị và lợi ích khác
• Giảm thiểu chi phí cho công tác sửa chữa
• Giảm chi phí tổng thể của dự án trên bình diện xã hội trong đó bao gồm chi phí tai
nạn, va đập và chấn thương v v
1.4 Định nghĩa kiểm toán ATĐB
Kiểm toán ATĐB có thể định nghĩa như sau:
Kiểm toán ATĐB là một hoạt động kiểm tra chính thức một tuyến đường đang khai
thác, tuyến đường sẽ được xây dựng hoặc một dự án giao thông có liên quan đến người
tham gia giao thông, trong đó người kiểm tra độc lập và có chuyên môn báo cáo về nguy cơ
xảy ra tai nạn và cách thực hiện an toàn và cho tất cả người tham gia giao thông
Kiểm toán có thể hiểu là:
• một quá trình chính thức, không phải là kiểm tra không chính thức;
• một quá trình độc lập;
• được thực hiện bởi các cán bộ có kinh nghiệm, phù hợp và được đào tạo;
• giới hạn trong các vấn đề ATĐB
Kiểm toán ATĐB đánh giá việc khai thác tuyến đường, tập trung và an toàn đường bộ
như nó ảnh hưởng thế nào đến người tham gia giao thông Người tham gia giao thông gồm
người đi bộ (người già, thanh niên, trẻ em và người khuyết tật), người đi xe đạp, người điều
khiển xe máy, xe nông nghiệp, xe tải và xe buýt, người sử dụng phương tiện công cộng, người
lái xe ô tô Kết quả của quá trình kiểm toán là báo cáo kiểm toán ATĐB, trong đó xác định
các khiếm khuyết an toàn và đưa ra những khuyến nghị để loại bỏ những khiếm khuyết này
Kiểm toán ATĐB là một phần của hệ thống quản lý chất lượng Là một cách kiểm tra
chính thức một dự án đường bộ hoặc đường đang khai thác Áp dụng kiểm toán ATĐB một
cách có hệ thống là cần thiết đối với an toàn của tất cả người tham gia giao thông, người điều
khiển xe máy, xe đạp, xe thô sơ và người đi bộ
Kiểm toán là một quá trình trong đó kiểm toán viên độc lập, có bằng cấp (hoặc một đội
kiểm toán) báo cáo về nguy cơ xẩy ra tai nạn và các đề xuất làm cho đường an toàn hơn Có
thể tiến hành kiểm toán ở nhiều giai đoạn như dự án lớn, cải tạo nhỏ, quản lý giao thông, xây
dựng và bảo trì Đây là lý do tại sao kiểm toán ATĐB là phương pháp tiếp cận khá tích nhằm
xác định khả năng xẩy ra tai nạn để đưa ra quyết định loại bỏ hoặc giảm thiểu các nguy cơ
này trước khi tai nạn xảy ra hoặc trước khi thi công
Tiếp theo đó , vấn đề an toàn cần được quan tâm hơn các vấn đề khác khi xem xét lại
mmột cách tổng thể
Kiểm toán ATĐB nên phân biệt với xác định, phân tích và sửa chữa “điểm đen” là quá
trình ngược lại Tuy nhiên những trường hợp xây dựng lại hoặc mở rộng, cải tạo hay bảo trì
lớn thì tiến hành kiểm tra ATĐB và điều tra tai nạn như giai đoạn đầu tiên của quá trình kiểm
toán
Trang 72 NHỮNG KHIẾM KHUYẾT ĐIỂN HÌNH
2.1 Tổng quát
Bị thương khi đi trên đường gây ra thiệt hại rất nhiều về sức khỏe và đau đớn cá nhân
đối với nạn nhân Theo tính toán lợi ích của an toàn đường bộ trong việc đầu tư kết cấu hạ
tầng đường bộ dựa trên số lượng các vụ tai nạn, tỷ lệ tai nạn điển hình và chi phí các vụ tai
nạn và số người bị thương Chi phí kinh tế của tai nạn là tổng các chi phí sau:
• Chi phí phục hồi trực tiếp như chi phí thuốc men và dịch vụ cấp cứu
• Chi phí phục hồi gián tiếp như chi phí quản lý, luật pháp và hiện trường
• Chi phí thiệt hại về nguồn lực như thiệt hại sản xuất, thiệt hại sản xuất của các hộ
gia đình và thiệt hại của thị trường sản xuất phụ
• Chi phí nhân đạo
• Thiệt hại về tài sản
Để mô tả an toàn đường bộ cũng như những khiếm khuyết an toàn đường bộ, cần xem
xét số lượng người bị chết, số người bị thương nặng và số người bị thương nhẹ, cũng như
thiệt hại về tài sản, để nói nên số vụ tai nạn và tính chất nghiêm trọng của các vụ tai nạn
Bằng cách tính chi phí tai nạn, có thể đối chiếu số vụ tai nạn và tính chất nghiêm trọng của
các vụ tai nạn bằng một con số,ví dụ như thiệt hại kinh tế do tai nạn giao thông
Cơ cấu tai nạn trên đường cao tốc, đường liên đô thị và đường đô thị chính và đường
dân sinh cho ta biết thông tin quan trọng để thiết kế đường an toàn Ngoài ra, những kết quả
nghiên cứu có liên quan đưa ra những thông tin về kiếm khuyết cùng với những khả năng
thiết kế đường an toàn hơn chưa được giới thiệu trong các tiêu chuẩn kỹ thuật đã được áp
dụng
Bước tiếp theo không phải là cố gắng mô tả tất cả các yếu tố của một vụ tai nạn liên
quan đến thiết kế, mà là kiểm tra các đặc trưng quan trọng của tai nạn ứng với một loại hình
đường điển hình Các khuyết khuyết lớn có thể ảnh hưởng đáng kể cả đến số vụ tai nạn và
tính chất nghiêm trọng của các vụ tai nạn là bản chất của laọi đường đó Danh mục các khiếm
khuyết này không thay thế cho một phân tích tổng thể về an toàn đường trong khuôn khổ
kiểm toán an toàn đường bộ, tuy nhiên nó đưa ra các câu hỏi quan trọng trong danh mục kiểm
tra đính kèm sổ tay này
Ghi chú: Các đoạn sau dựa trên các kinh nghiệm và dữ liệu của Châu Âu Hiển nhiên là
tình hình giao thông giữa Châu Âu và Việt Nam rất khác nhau Sổ tay này sẽ đưa vào các ví
dụ của Việt Nam (in nghiêng), có thể trong tình trạng cơ sở dữ liệu về tai nạn còn nghèo nàn
2.2 Đường cao tốc và đường 4 làn
Các vụ tai nạn điển hình trên đường cao tốc và đường 4 làn xe là các vụ tai nạn dọc
tuyến giao thông, ở Châu Âu, 43% chi phí tai nạn trên đường cao tốc là do tai nạn do đâm từ
phía sau và vượt sai quy định (kể cả tai nạn khi chuyển làn) Vì vậy tầm nhìn tốt khi tắc
đường và sơn kẻ đường chính xác rất quan trọng
Tai nạn của phương tiện do mất kiểm soát khi không có sự tham gia của bất kỳ người
tham gia giao thông nào khác trên đường, chiếm 38% chi phí tai nạn trên đường cao tốc Vì
vậy, tuyến được lựa chọn hợp lý, hệ thống thoát nước mặt tốt, không có khu vực kém thoát
nước, độ nhám tốt và cuối cùng là thiết kế khu vực lân cận tốt để lái xe chú ý là các yếu tố
quan trọng cần xem xét
Tai nạn do phương tiện rời khỏi đường, chiếm 42% chi phí tai nạn Đăc biệt là phương
Trang 8tiên rời khỏi đường từ phía bên phải chiếm 26%, đây là nguyên nhân đặc biệt Vì vậy khoảng
trống hai bên đường là rất cần thiết
Các khiếm khuyết tiêu biểu gây ảnh hưởng đến đường 4 làn xe là:
• Thiếu làn vượt
• Hệ thống thoát nước chưa đủ, đặc biệt là vùng gần dải phân cách giữa với mặt át
phan ở đường cong
• Khoảng cách chưa đủ giữa các nút giao vì có các đường ngang bổ xung
• Lắp đặt các phương tiện đảm bảo an toàn tĩnh còn thiếu, chưa đủ hay không hợp lý
• Kết hợp giữa bình đồ và mặt cắt dọc không thích hợp, nhiều đoạn dốc cao quá
• Thiếu khoảng trống không có vật cả nguy hiểm ở hai bên đường
• Thiếu dải phân cách cứng có hàng rào bảo vệ trên đường 4 làn xe
• Phần đường dành cho người đi bộ qua đường không có đảo giao thông hoặc hệ
thống tín hiệu giao thông ở các đoạn đường có tốc độ cao
• Giao thông hỗn hợp với phương tiện thô sơ hoặc phương tiện cơ giới tốc độ thấp
(không tách biệt hoàn toàn)
• Đường gom đi vào nhà dân dọc đường liên đô thị
• Các nút giao thiết kế và quy định không rõ ràng về quyền ưu tiên (nút giao chữ Y)
• Bùng binh không tuân thủ quyền ưu tiên trong vòng xuyến (tại các đoạn đường liên
đô thị)
2.3 Các đường liên đô thị khác với hai dòng giao thông (Quốc lộ và
tỉnh lộ)
Trên các tuyến liên đô thị, tại nạn đơn phương của phương tiện là chủ yếu, ở Đức, thiệt
hại do loại tai nạn này chiếm 46% Mức độ nghiêm trọng của các tai nạn này là trên trung
bình.Vì vậy bình đồ tuyến hợp lý (ở đây là mối quan hệ cân bằng bán kính: “quan hệ tuyến”)
và kết hợp tốt giữa bình đồ và trắc dọc, hệ thống thoát nước mặt tốt và độ nhám tốt là rất quan
trọng Tai nạn do đâm từ phía sau, vượt sai quy định và đâm nhau chiếm một phần tư chi phí
tai nạn (23%) ở các các nước phát triển
Tai nạn do phương tiện rời khỏi đường từ phía bên phải, chiếm 21% và từ phía bên trái
là 17% chi phí tai nạn là những tai nạn có hậu quả trên trung bình Tai nạn loại này đặc biệt
nghiêm trọng ở những nơi phương tiện đâm vào cây (80%) Hậu quả là tai nạn do đâm vào
cây chiếm gần ¼(23%) tổng thiệt hại do tai nạn trên các tuyến liên đô thị ở Đức
Ở những nơi có thể thì Thiết kế hai bên đường không bị vật cản là rất quan trọng Khi
không thể tránh được vật cản thì lắp đặt các biện pháp an toàn tĩnh hoặc các biện pháp quản lý
giao thông, đặc biệt là cưỡng chế tốc cho phép, và nếu cần thiết thì yêu cầu giảm tốc độ cho
phép Tất cả các biện pháp trên đều có thể làm giảm thiểu tính nghiêm trọng của tai nạn
Ở Việt Nam thường thì tai nạn do người đi bộ, xe đạp và xe máy hay xảy ra gần khu dân
cư và các chợ nhỏ dọc hai bên đường Tai nạn đối với người đi bộ là tai nạn nghiệm trọng
nhất và gấp hơn hai lần so với tính nghiêm trọng trung bình Do đó Cần phải xem xét cẩn thận
đối với người đi bộ và xe đạp, cần có làn đường riêng cho họ và làn giao thông tốc độ thấp ở
hai bên đường và ở nút giao Điều đó có lợi cho trẻ em, người già và người tàn tật là những
đối tượng dễ gặp nguy hiểm
Các khiếm khuyết an toàn tiêu biểu gây ảnh hưởng đến đường liên đô thị là:
Trang 9• Hỗn hợp giữa làn giao thông tốc độ cao và tốc độ thấp
• Chuối bán kính không ổn định
• Độ dốc bị khuất
• Không có mối tương quan giữa tuyến và dạng nút giao
• Thiếu bảo vệ phương tiện quay đầu rẽ trái
• Thiếu/mất các thiết bị phân làn người đi bộ và xe đạp
• Độ dốc nganh của đường cong không đủ
• Rãnh hai bên đường sâu là vật cản
• Thiếu mép đường cứng và ổn định
• Lắp đặt các biện pháp an toàn tĩnh thiếu, hoặc không chính xác
• Sơn kẻ đường ở tim đường trên đỉnh và trong đường cong bị sai kết hợp với tầm
nhìn vượt xe không đủ
• Thiếu khoảng trống không có vật cả nguy hiểm ở hai bên đường
• Lề đường rộng làm nơi để phương tiện lấn làn vượt xe
• Thiếu làn vượt
• Hai bên đường không đủ cọc tiêu để dẫn hướng và biển báo mũi tên dẫn hướng
trong đường cong
• Nút giao và bùng binh thiết kế và quy định không rõ ràng về quyền ưu tiên
• Phần đường dành cho người đi bộ qua đường không có đảo giao thông hoặc hệ
thống tín hiệu điều khiển giao thông ở các đoạn đường có tốc độ cao
Ngoài ra, an toàn còn có ảnh hưởng tích cực nếu chọn được mặt cắt ngang an toàn và
nút giao an toàn hợp lý
2.4 Đường chính trong khu vực đông dân cư
Trong khu vực đông dân cư, thiết kế nút giao an toàn rất quan trọng Ở Đức, một nửa chi phí
tai nạn nằm ở nút giao Bảo vệ người tham gia giao thông dễ bị tai nạn hơn đặc biệt quan
trọng ở khu vực xây dựng: Ở Đức, 38% chi phí tai nạn là tai nạn đối với người đi bộ và xe
đạp khi đi trên các tuyến đường đô thị chính; còn trên đường dân sinh thì tỷ lệ cao hơn, 54%
Do tính chất nghiêm trọng của các vụ tai nạn, cần phải quan tâm đến biện pháp an toàn
ở nút giao với đường sắt Đâm vào cây với ở các tuyến đường đô thị tốc độ cao cũng cần được
chú ý (tính chất nghiêm trọng của các vụ tai nạn này gấp hai lần các vụ tai nạn khác trong các
khu vực đông dân cư)
Trẻ em, người già và người tàn tật dễ gặp nguy hiểm trong khu vực này Vì vậy, cần
phải quan tâm đến người đi bộ và xe đạp; yêu cầu có lề đường an toàn dành người đi bộ và lối
đi dành riêng cho xe đạp ở các đường đô thị chính và các phương tiên an toàn để qua đường,
đặc biệt là ở nút giao
Các khiếm khuyết an toàn tiêu biểu gây ảnh hưởng đến đường qua khu đông dân cư
chính là:
• Làn đường dành cho người đi bộ và xe đạp ở nút giao không an toàn
• Điều khiển giao thông dễ gây va chạm (thiếu bảo vệ người quay đầu rẽ trái, làm
Trang 10do thiết kế)
• Thiếu bảo vệ người đi bộ và xe đạp quan đường ở những đoạn mới thông xe
• Kết hợp chiều rộng tối thiểu của mặt cắt ngang
• Vị trí bãi đỗ xe/bốc xếp không thích hợp
• Nút giao và bùng binh thiết kế và quy định không rõ ràng về quyền ưu tiên
• Phần đường dành cho người đi bộ qua đường không có đảo giao thông hoặc hệ
thống tín hiệu điều khiển giao thông
• Quy định không an toàn đối với người điều khiển xe cơ giới, đặc biệt là tại các nút
giao
3 QUÁ TRÌNH KIỂM TOÁN
Quá trình kiểm toán bắt đầu với quyết định xây dựng một con đường mới hoặc đầu tư
xây dựng lại, mở rộng hoặc sửa chữa lớn một con đường đang khai thác Kết quả điều tra tai
nạn và đặc biệt là báo cáo kiểm toán ATĐB phải được xem xét ở giai đoạn thiết kế sơ bộ
nghiên cứu khả thi
Trong trường hợp tuyến đường mới thì quá trình kiểm toán có thể bắt đầu sau khi trình
báo cáo khả thi, nếu đủ chi tiết để tiến hành kiểm toán hợp lý Trong giai đoạn này thì kiểm
toán chỉ là hỗ trợ chủ đầu tư quyết định giữa các phương án tuyến khác nhau Kiểm toán viên
sẽ kiểm tra điều này trong giai đoạn 1 của quá trình kiểm toán Ở một số nước thì bắt đầu sau
khi tư vấn trình thiết kế sơ bộ cho chủ đầu tư
Quá trình lập kế hoạch được chia thành các giai đoạn kế hoạch, các giai đoạn này đều
giống nhau ở tất cả các nước để giúp chủ đầu tư đưa ra các quyết định chính xác và tránh
những sai lầm về định hướng thiết kế của tư vấn dẫn đến lãng phí thời gian, sức lực và tiền
bạc
Ở Việt Nam người ta thực hiện các giai đoạn lập kế hoạch như sau:
• Báo cáo khả thi
• Thiết kế sơ bộ
• Thiết kế chi tiết
• Xây dựng
Thời gian gần đây, một số nước trên thế giới mới quan tâm đến an toàn của các công
trình đường bộ công tác này được tiến hành thường xuyên theo sổ tay các công trình đường
bộ Đây là một giai đoạn bổ sung trong đó có thể áp dụng các kỹ thuật kiểm toán an toàn
đường bộ Điều này cao hơn cả kiểm toán, dự án phải được Cục Đường bộ và Cục Cảnh sát
giao thông phê duyệt trước khi nhà thầu thi công
Trước khi thông xe một đoạn đươngg cần có kiểm toán xem sơn kẻ đường đã đúng
chưa, biển báo đã lắp đặt đúng và dễ nhìn thấy chưa, thi công đã đúng như thiết kế về an toàn
đường bộ chưa Kiểm tra hai bên đường khi trong khi vẫn thông đường Kiểm toán viên phải
khẳng định dòng giao thông có an toàn như mong đợi hay không và họ có thể đưa ra những
khuyến nghị mới
Cục Đường bộ nên đánh giá tình hình an toàn sau một vài năm, đặc biệt là khi đã quyết
định xây dựng lại để cải thiện tình hình an toàn đường bộ hoặc khi thực hiện thiết kế/kỹ thuật
mới