NỘI DUNG CHÍNH • Lý do của việc chọn mẫu • Các phương pháp chọn mẫu xác suất & phương pháp chọn mẫu phi xác suất... • Giới hạn về thời gian • Quy mô tổng thể nghiên cứu lớn • Tốn chi p
Trang 1Chương 7
CHỌN MẪU NGHIÊN CỨU
Trang 2NỘI DUNG CHÍNH
• Lý do của việc chọn mẫu
• Các phương pháp chọn mẫu xác suất & phương pháp chọn mẫu phi xác suất
Trang 3MẪU VÀ NHỮNG LÝ DO CỦA
VIỆC CHỌN MẪU Một số định nghĩa
• Phần tử : là 1 đơn vị trong đó thông tin về
nó được thu thập và làm cơ sở cho việc phân tích
Trang 4Ví dụ : Yêu cầu đánh giá trình độ trung bình
của sinh viên năm thứ 4 của trường ĐH Kinh tế Huế
Trang 5• Giới hạn về thời gian
• Quy mô tổng thể nghiên cứu lớn
• Tốn chi phí, mất thời gian
• Phá hủy các phần tử của tổng thể
NHỮNG LÝ DO CỦA VIỆC CHỌN MẪU
Trang 6CÁC PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
• Phương pháp chọn mẫu phi xác suất
– Chọn mẫu thuận tiện
– Chọn mẫu tích lũy nhanh
– Chọn mẫu phán đoán
– Chọn mẫu kiểm tra tỷ lệ/hạn ngạch (quota)
• Phương pháp chọn mẫu xác suất
– Chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản
– Chọn mẫu có hệ thống
– Chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng
– Chọn mẫu theo nhóm
Trang 7PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
PHI XÁC SUẤT
• Chọn mẫu thuận tiện (convenience sampling)
– Dựa vào “sự thuận tiện”, hay “tính dễ tiếp cận”
– Khó xác định tính đại diện của mẫu
– Độ chính xác không cao, ít sử dụng rộng rãi
– Áp dụng cho điều tra thử, khảo sát sơ bộ - không
dùng để suy rộng cho tổng thể
Trang 8• Chọn mẫu tích lũy nhanh ( snow ball method)
– Đơn vị ban đầu được chọn theo xác suất, và những đơn vị bổ sung được chọn sẽ dựa vào các đơn vị ban đầu đó
– Kích thước mẫu và thời gian hao phí giảm
– Có thể có sai lệch vì người được giới thiệu và một
số đặc điểm tương đồng về nhân khẩu học hay tâm
lý, sở thích
– Áp dụng cho các nghiên cứu chuyên biệt
PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
PHI XÁC SUẤT
Trang 9• Chọn mẫu phán đoán ( judgment sampling)
– Là cách lấy mẫu mà nhà nghiên cứu “phán đoán” rằng các phần tử được chọn sẽ đại diện cho tổng thể theo một tiêu chuẩn nào đó
– Áp dụng khi các dấu hiệu về đặc điểm cần nghiên cứu ở phần tử được chọn khá rõ ràng
PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
PHI XÁC SUẤT
Trang 10• Chọn mẫu quota ( định mức hạn ngạch)
– Là phương pháp chọn mẫu mà trong đó nhà nghiên cứu cố gắng bảo đảm mẫu được lựa chọn có một tỷ lệ tương ứng với tỷ lệ tổng thể
giới tính, nghề nghiệp…)
– Ví dụ: n=100 ; tỷ lệ nam-nữ 51:49
PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
PHI XÁC SUẤT
Trang 11Ví dụ
• Giả sử một tổng thể nghiên cứu gồm
10000 đối tượng Quy mô mẫu là 400 Tổng thể gồm những khách hàng có đặc trưng sau:
Trang 12• Chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản (random sampling)
– Là quá trình chọn lựa mẫu sao cho mỗi đơn vị lấy mẫu có một cơ hội hiện diện trong mẫu bằng nhau
– Ưu: đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện
– Nhược:
• Mẫu có thể không mang tính đại diện, hoặc bị lệch
• Đòi hỏi phải lập danh sách toàn bộ tổng thế
• Mẫu được chọn có thể phân tán, tốn kém chi phí, khó khăn đi lại thu thập dữ liệu
– Áp dụng khi tổng thể ko phân tán rộng, các phần tử có khá nhiều sự đồng nhất về đặc điểm muốn nghiên cứu
PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
XÁC SUẤT
Trang 141 Jane 18 Steve 35 Fred
2 Bill 19 Sam 36 Mike
3 Harriet 20 Marvin 37 Doug
4 Leni 21 Ed T 38 Ed M
5 Micah 22 Jerry 39 Tom
6 Sara 23 Chitra 40 Mike G
7 Terri 24 Clenna 41 Nathan
8 Joan 25 Misty 42 Peggy
9 Jim 26 Cindy 43 Heather
10 Terrill 27 Sy 44 Debbie
11 Susie 28 Phyllis 45 Cheryl
12 Nona 29 Jerry 46 Wes
13 Doug 30 Harry 47 Genna
14 John S 31 Dana 48 Ellie
15 Bruce A 32 Bruce M 49 Alex
16 Larry 33 Daphne 50 John D
Trang 15PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU XÁC SUẤT
Chọn mẫu hệ thống
Trang 16PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
XÁC SUẤT
Trang 171 Chia đám đông cho qui mô
mẫu mong muốn: VD:, 50/10 = 5
2 Chọn điểm xuất phát: VD,
43 = Heather
3 Sau đó chọn thành viên
thứ 5 từ điểm xuất phát và lần lƣợt nhƣ vậy cho đến khi hoàn tất danh sách đám đông
Chọn mẫu hệ thống (Systematic
Sampling)
1 Jane 18 Steve 35 Fred
2 Bill 19 Sam 36 Mike
3 Harriet 20 Marvin 37 Doug
4 Leni 21 Ed T 38 Ed M
5 Micah 22 Jerry 39 Tom
6 Sara 23 Chitra 40 Mike G
7 Terri 24 Clenna 41 Nathan
8 Joan 25 Misty 42 Peggy
9 Jim 26 Cindy 43 Heather
10 Terrill 27 Sy 44 Debbie
11 Susie 28 Phyllis 45 Cheryl
12 Nona 29 Jerry 46 Wes
13 Doug 30 Harry 47 Genna
14 John S 31 Dana 48 Ellie
15 Bruce A 32 Bruce M 49 Alex
16 Larry 33 Daphne 50 John D
17 Bob 34 Phil
Trang 18• hiệu quả hơn lấy mẫu ngẫu nhiên đơn giản, hay hệ thống
• mẫu rút ra đảm bảo tính đại diện hơn
– Nhược:
• Phải có thông tin đầy đủ về tổng thể
• Tổng thể phải bao gồm nhiều nhóm phân tử có dặc tính riêng biệt
PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
XÁC SUẤT
Trang 20Chọn mẫu theo phương pháp phân tầng (stratified
sampling)
Tổng thể nghiên cứu
Mẫu nghiên cứu
%
%
%
Trang 22Thiết kế nghiên cứu
sampling)
Tổng thể nghiên cứu Mẫu nghiên cứu
Trang 24Lưu ý của việc chọn mẫu
• Hiệu quả lấy mẫu
• Kích thước mẫu
• Khảo sát một tham số và khảo sát nhiều tham số
• Vấn đề về tỷ lệ trả lời