Kiểm toán năng lượng là hoạt động khảo sát, thu thập và phân tích dữ liệu tiêu thụnăng lượng của đối tượng cần kiểm toán doanh nghiệp, tòa nhà, quy trình sản xuấthay một hệ thống…, mục t
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, trước tình hình tài nguyên năng lượng ngày càng khan hiếm như nước
ta, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là ưu tiên quan trọng trong chínhsách năng lượng quốc gia Để giảm tiêu thụ năng lượng, trước tiên cần phải có cáchoạt động quản lý năng lượng một cách chặt chẽ của các công ty, các cơ sở tiêu thụnăng lượng để tìm ra các tiềm năng tiết kiệm năng lượng Vì thế, việc tiến hành kiểmtoán năng lượng là rất cần thiết
Tiến hành kiểm toán năng lượng là để xác định những bộ phận sử dụng điện lãngphí, nhận diện các cơ hội tiết kiệm và đề xuất giải pháp tiết kiệm năng lượng chotrung tâm Tuy tiềm năng tiết kiệm năng lượng ở trung tâm là khá bé nhưng nếu côngtác kiểm toán được ứng dụng phổ biến trên một quy mô rộng lớn thì nước ta sẽ khaithác được một nguồn năng lượng có sẵn rất lớn từ việc tiết kiệm
Kiểm toán năng lượng là hoạt động khảo sát, thu thập và phân tích dữ liệu tiêu thụnăng lượng của đối tượng cần kiểm toán (doanh nghiệp, tòa nhà, quy trình sản xuấthay một hệ thống…), mục tiêu là tìm ra các cơ hội tiết kiệm năng lượng, xây dựng cácgiải pháp sử dụng năng lượng hiệu qủa hơn Để việc kiểm toán năng lượng có thể thựchiện một cách chính xác, hiệu quả thì ta cần phải có một quá trình xác định mục tiêu
và phương thức kiểm toán hợp lí Trong các công đoạn của kiểm toán năng lượng thìviệc thu thập số liệu là việc hết sức quan trọng để giúp cho việc đánh giá chính xác,khách quan về tình hình sử dụng năng lượng của đơn vị cần kiểm toán; qua đó sẽ giúpcho người kiểm toán đưa ra được các giải pháp tiết kiệm năng lượng phù hợp
Được sự phân công và hướng dẫn của các thầy cô trong khoa, nhóm chúng em đãtìm hiểu về các loại biểu mẫu thu thập số liệu Trong đề tài này chúng em xin trình
bày về phần: “Lập bộ biểu mẫu thu thập số liệu tiêu thụ năng lượng điện và nhiệt” Do thời gian và kiến thức có hạn, chúng em đã trình bày được một số phần cơ
sở, xong còn nhiều thiếu sót mong các thầy cô hướng dẫn và chỉnh sửa để chúng emhoàn thiện hơn bài báo cáo
Nhóm em xin chân thành cảm ơn các thầy cô!
Trang 2CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ KIỂM TOÁN NĂNG LƯỢNG
1.1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT CHUNG VÀ KHÁI NIỆM
Căn cứ theo Luật số 50/2010/QH12 ngày 17 tháng 6 năm 2010 về sử dụng
năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thì Kiểm toán năng lượng được định nghĩa như sau:
Kiểm toán năng lượng là hoạt động khảo sát, thu nhập và phân tích dữ liệu tiêuthụ năng lượng của đối tượng cần kiểm toán năng lượng (doanh nghiệp, toà nhà, quytrình sản xuất hay một hệ thống…)
Mục tiêu của kiểm toán năng lượng là giúp doanh nghiệp tìm ra biện pháp tiếtkiệm năng lượng giảm chi phí sản xuất và vận hành (tăng lợi nhuận, tăng tính cạnhtranh trên thị trường, kinh doanh phát triển )cải thiện chất lượng sản phẩm, có được vịtrí lâu dài với rủi ro thấp, giảm ô nhiễm môi trường đáng kể…
Kiểm toán năng lượng là một trong những nhiệm vụ đầu tiên được thực hiện đểhoàn thành chương trình kiểm soát chi phí năng lượng hiệu quả Kiểm toán nănglượng bao gồm việc khảo xét xem các thiết bị sử dụng năng lượng như thế nào và chitrả cho việc sử dụng năng lượng như thế nào, đồng thời người ta đưa ra một chươngtrình nhằm thay đổi phương thức vận hành hoặc thiết bị tiêu thụ năng lượng hiện tại
mà sẽ tiết kiệm chi phí thong qua các khoản thanh toán cho năng lượng Kiểm toánnăng lượng đôi khi còn gọi là khảo sát năng lượng hoặc phân tích năng lượng Kiểmtoán năng lượng là một kinh nghiệm tích cực mang lại những lợi nhuận, lợi ích quantrọng cho doanh nghiệp hoặc cá nhân
1.2 QUY TRÌNH KIỂM TOÁN NĂNG LƯỢNG
Các bước thực hiện KTNL
Kiểm toán năng lượng có thể thực hiện theo nhiều giai đoạn khác nhau, tùy thuộcvào mức độ yêu cầu Thông thường nó được chia làm 2 giai đoạn: kiểm toán sơ bộ vàkiểm toán chi tiết
Trang 31.2.1 Kiểm toán năng lượng sơ bộ:
Kiểm toán năng lượng
(KTNL)
Đánh giá chung về dây chuyền công nghệ
và tiềm năng tiết kiệm năng lượng
Phân tính đầy đủ chi tiết và tính toán chính xác về tiềm năng TKNL
về lợi ích tài chính và môi trường
Các hoạt động chính:
Khảo sát dây chuyền công nghệ và sản xuất Thu thập thông tin và sản lượng, năng lượng và nhiên liệu
Thu thập thông tin về cách bào trì, bảo dưỡng, tổ chức
và kỹ năng vận hành Thu thập thông tin về khả năng nâng cấp và mở rộng dây chuyền
Lắp đặt thiết bị đo Đánh giá tiềm năng tiết kiệm và sắp xếp các giải pháp theo thứ tự ưu tiên
Trang 4- Nghiên cứu sơ bộ về các thiết bị tiêu thụ năng lượng được lắp đặt
- Nhận diện các biện pháp TKNL sơ bộ, rõ ràng và chi phí thấp
- Đề xuất các biện pháp có thể triển khai được ngay
- Nhận định phục vụ KTNL chi tiết
Nhận diện:
- Những phân xưởng và quá trình tiêu thụ nhiều năng lượng nhất
- Những lãng phí và sử dụng không hiệu quả NL một cách rõ rệt
- Sai lệch giữa đo và báo cáo về sử dụng NL
- Những khu vực cần ưu tiên để nghiên cứu kỹ hơn
- Ước lượng sơ bộ về đầu tư, tiết kiệm đối với những biện pháp đã được nhậndiện
Yêu cầu số liệu kiểm toán sơ bộ:
- Số giờ vận hành
- Hệ thống năng lượng với các chi tiết đo đếm
- Công suất của các thiết bị lắp đặt
- Chi tiết về việc vận hành của các thiết bị
- Sơ đồ lắp đặt
- Hướng dẫn bảo dưỡng và vận hành
Kết quả kiểm toán sơ bộ
- Chi tiết về năng lượng sử dụng và chi phí của các quá trình
- Mô tả sơ bộ hệ thống lắp đặt và các điều khiển
- Thiết kế, vận hành và bảo dưỡng những nơi hoạt động chưa tốt
- Danh mục các biện pháp TKNL có thể thực hiện ngay
- Mức độ quan trọng và chi phí TKNL với chi phí đầu tư có thể
- Nhận diện các biệ pháp để nghiên cứu sâu hơn
Trang 51.2.2 Kiểm toán năng lượng chi tiết:
- Đánh giá chi tiết tiêu thụ năng lượng
- Đo lường tiêu thụ
- Nhận diện các đầu tư trung và dài hạn
- Đề xuất: các đầu tư ngắn hạn
Các bước thực hiện:
- Thu nhập số liệu qua khứ của đối tượng kiểm toán
- Vận hành
- Năng suất-Tiêu thụ năng lượng
- Khảo sát, đo lường, thử nghiệm, theo dõi hoạt động của thiết bị đối tượng
- Tính toán chi phí đầu tư
Phân tích lợi ích tài chínhNhận dạng và phân tích nguồn vốn
Nội dung kết qủa thông tin thể hiện:
- Thông tin cho tiết các giải pháp TKNL được sử dụng
Giải pháp quản lýGiải pháp công nghệThiết bị sử dụng, giá thành
- Thông tin chi tiết các giải pháp tài chính
Mức đầu tưThời gian thu hồi vốnNguồn tài chính,lợi ích/chi phí sử dụng vốn
1.3 CÁC LĨNH VỰC KIỂM TOÁN NĂNG LƯỢNG
Trang 61.3.1 Kiểm toán năng lượng trong công nghiệp
Kiểm toán năng lượng trong công nghiệp là phức tạp và hấp dẫn nhất Nhiềuthiết bị công công nghiệp cũng được tìm thấy trong việc kiểm toán như: Thiết bị làmlạnh, lò hơi,quạt thông gió, thiết bị đun nước, máy ướp lạnh và tủ lạnh, hệ thống chiếusáng…
Thiết bị chuyên môn hóa cao được sử dụng trong công nghiệp Trở ngại đối vớicác kiểm toán viên và chuyên gia quản lí năng lượng là nghiên cứu vấn đề này như thếnào? và thường là duy nhất, vận hành thiết bị công nghiệp để cải tiến với quy trình vàthiết bị mà có thể tiết kiệm được năng lượng, tiền bạc Các công ty thường thuê kỹ sư
tư vấn kiểm tra quy trình của họ và đưa ra những thay đổi về thiết bị và cách vận hànhnhằm mang lại hiệu quả năng lượng cao nhất
1.3.2 Kiểm toán năng lượng trong thương mại
Kiểm toán năng lượng trong thương mại là hoạt động rất rộng, từ việc kiểmtoán đơn giản tại các văn phòng nhỏ đến việc kiểm toán rất phức tạp ở các tòa nhà vănphòng nhiều tầng hoặc các trung tâm thương mại lớn Kiểm toán năng lượng trongthương mại phức tạp được thực hiện về căn bản giống như kiểm toán trong côngnghiệp
Kiểm toán thương mại bao gồm việc xem xét đặc điểm vỏ cấu trúc của các cơquan và lượng lớn hay thiết bị chuyên môn hóa tại cơ sở này.các tòa nhà văn phòng ,trung tâm thương mại,và các khu phố ở bề ngoài đều có cấu tạo phức tạp, phải đượckiểm tra và đánh giá vật liệu xây dựng, độ cách ly, cấu trúc cửa và cửa tren mái nhà
và một vài nét đặc biết khác phải tính toán để chọn các giải pháp tiết kiệm năng lượng
Ngoài ra nơi diễn ra hoạt động thương mại còn có thiết bị công suất lớn nhưthiết bị sửa ấm, thiết bị đun nước, tủ lạnh, bếp lò, bếp đun và các thiết bị văn phòngnhư máy tính, máy phôtô Nhiều thiết bị sử dụng trong lĩnh vực thương mại giốngnhau về kiểu dáng, kích cỡ Tiềm năng của các giải pháp có thể xét xem thiết bị hiệusuất cao hơn, tận dụng nhiệt thải hoặc thay đổi cách vận hành để sử dụng năng lượnghiệu quả hơn
Trang 71.3.3 Kiểm toán năng lượng dân dụng
Kiểm toán tại các tòa nhà lớn, nhiều tầng giống như kiểm toán thương mại Đốivới từng gia đình, kiểm toán dân dụng tập chung vào không gian và thiết bị làm nóngnhư hệ thống sửa ấm, điều hòa nhiệu độ, thiết bị đun nước
Người kiểm toán dân dụng bắt đầu công việc thu thập các hóa đơn cũ hơn và phân tích các hóa đơn đó để xác định những điểm không bình thường Kiểm tra cấu trúc nhà ở để xác định mức độ cách nhiệt, điều hòa ở cửa, của sổ và các ống dẫn Kiểm tra kỹ lò sửa, máy điều hòa và thiết bị đun nước Ghi lại số liệu, tuổi thọ, kích
cỡ, công suất và hiệu suất thiết bị Sự phân tích, đánh giá sau khi kiểm toán làm tăng thêm tiềm năng tiết kiệm năng lượng như làm tăng cách nhiệt Kiểm toán viên tính chiphí, lợi ích… một báo cáo kiểm toán đơn giản thường lấy mẫu ở trong dữ liệu máy tính đưa cho người sở hữu hoặc người sử dụng
Trang 8CHƯƠNG 2 QUY TRÌNH XÂY DỰNG MẪU PHIẾU KIỂM TOÁN NĂNG
LƯỢNG
2.1 Cơ sở lí thuyết xây dựng bộ mẫu phiếu thu thập số liệu.
Việc xây dựng bộ mẫu phiếu thu thập số liệu cần phải dựa trên các thông tin, đối tượng, đơn vị mà ta thực hiện kiểm toán
“Bảng câu hỏi khảo sát sử dụng năng lượng” đảm bảo thu thập đầy đủ các
dữ liệu cần thiết: Thông tin Doanh nghiệp, hiện trạng sản xuất và tiêu thụ năng lượng trong quá khứ và gởi đến Doanh nghiệp
Tùy theo loại hình doanh nghiệp cần có bảng thông tin phù hợp
• Gởi bảng câu hỏi kháo sát sử dụng năng lượng phù hợp đến doanh nghiệp nhằm thu thập các thông tin sơ bộ
• Bảng câu hỏi cần phù hợp với loại hình doanh nghiệp cần khảo sát (ví dụ: một doanh nghiệp sản xuất giấy cần thu thập thông tin về thiết bị chế biến giấy (máy nghiền thủy lực, máy nghiền đĩa…); đối với doanh nghiệp chế biến thủy sản cần thu thập thông tin điển hình như hệ thống cấp đông (IQF, BQF, …), hệ thống sản xuất nước lạnh,…
Các thông tin thu nhập gồm:
Sơ đồ mặt bằng và bố trí các hệ thống và thiết bị sử dụng năng lượng; các hệ thống đo đếm năng lượng hiện có
Quy trình sản xuất và các dòng “vào” và các dòng “ra”
Các khu vực tiêu thụ năng lượng trọng điểm và nhận dạng các cơ hội tiết kiệm năng lượng
2.2 Mục đích,mục tiêu xây dựng bộ mẫu phiếu kiểm toán.
Thu thập các thông tin cơ bản về đối tượng, công ty cần thực hiện kiểm toán
Nhận biết về quy trình sản xuất, công nghệ hoặc là đặc điểm, đặc tính tiêu thụ năng lượng của đơn vị cần kiểm toán
Xác định và phân loại các dạng năng lượng mà đơn vị cần kiểm toán tiêu thụ
Thu thập các số liệu tiêu thụ năng lượng của đơn vị trong quá khứ một cách rõ ràng, thuận tiện
Trang 92.3 Các bước xây dựng:
2.3.1 Xác định đơn vị cần lấy số liệu, các thông tin tổng quát:
• Tên đơn vị
• Địa chỉ, email, số điện thoại, các thông tin khác…
• Người trả lời các thông tin Chức vụ, số điện thoại, email…của ngườitrả lời
• Bản vẽ, thiết kế, sơ đồ mạch điện của khu vực hay phân xưởng cần thực hiện kiểm toán…
2.3.2 Xác định các dạng năng lượng mà đơn vị sử dụng
• Đơn vị sử dụng các loại năng lượng gì?
• Các loại năng lượng đó được sử dụng như nào, tình hình sử dụng cụ thể thông qua các bảng số liệu tiêu thụ, các câu hỏi…
2.3.3 Các thiết bị tiêu thụ năng lượng, công suất, vị trí, sản lượng…
2.3.4 Các câu hỏi khác, thông tin cần thêm
2.3.5 Các mẫu phiếu cần phải rõ ràng và phải có tên người thực hiện, thời gian
thực hiện thu thập số liệu…
Trang 10CHƯƠNG 3 LẬP BỘ BIỂU MẪU THU THẬP SỐ LIỆU CHO MỘT SỐ
NGÀNH
3.1 Lập bộ biểu mẫu thu thập số liệu năng lượng điện và nhiệt cho ngành
dân dụng.
3.1.1 Mục đích, mục tiêu
Kiểm toán dân dụng tập chung vào không gian và thiết bị làm nóng như
hệ thống sửa ấm, điều hòa nhiệu độ, thiết bị đun nước
Người kiểm toán dân dụng bắt đầu công việc thu thập các hóa đơn cũ hơn và phân tích các hóa đơn đó để xác định những điểm không bình thường
Ghi lại số liệu, tuổi thọ, kích cỡ, công suất và hiệu suất thiết bị Sự phân tích, đánh giá sau khi kiểm toán làm tăng thêm tiềm năng tiết kiệm năng lượng như làm tăng cách nhiệt
3.1.2 Bộ biểu mẫu thu thập số liệu
Mẫu 1: Hệ thống cung cấp điện
Số máy biến áp Công suất
(KVA/máy) Cấp điện áp (KV) Năm vận hành
Trang 11Mẫu 2: Số liệu tiêu thụ năng lượng điện
Trungbình(KWh)
Cao điểm(KWh)
Thấpđiểm(KWh)
Trungbình(KWh)1
Chi phí(VNĐ)
Sản lượng(m3)
Chi phí(VNĐ)1
Trang 12(đơn vị đo) (VNĐ) (đơn vị đo) (VNĐ)1
2
…
12
Tổng
Mẫu 5: Khảo sát các thiết bị sử dụng năng lượng
Mẫu 5.1 Hệ thống điều hòa không khí
Côngsuất(kW)
Tổngcôngsuất(kW)
Số giờ
Sử dụngTB(h/ngày)
Số dànFCU/
AHU
Số dànFCUhoạtđộng/
ngày
Nhiệtđộ(0C)
Nhiệt
độ tạiváchkết cấubao che(0C)1
Số lượng( chiếc )
Áp suấthút(kg/cm3)
Số giờ vậnhànhtrung bình(giờ/ngày)1
2
Trang 13
Mẫu 5.3 Hệ thống chiếu sáng
TT Loại đèn Số lượng
(bóng)
Côngsuất (W)
Số giờ sửdụng TB(h/ ngày)
Vị trí sửdụng
Độ rọi(lux)
Chế độđiềukhiển1
Tổng côngsuất (kW)
Mục đích sửdụng1
2
3
Trang 143.2 Lập bộ biểu mẫu thu thập số liệu năng lượng điện và nhiệt cho ngành thương mại.
3.2.1 Mục đích, mục tiêu:
Kiểm toán năng lượng trong thương mại là hoạt động rất rộng, từ việc kiểm toán đơn giản tại các văn phòng nhỏ đến việc kiểm toán rất phức tạp ở các tòa nhà văn phòng nhiều tầng hoặc các trung tâmthương mại lớn
Ta cần lấy số liệu tiêu thụ năng lượng của các thiết bị công suất lớn như thiết bị sửa ấm, thiết bị đun nước, tủ lạnh, bếp lò, bếp đun
và các thiết bị văn phòng như máy tính, máy phôtô
trong hoạt động thương mại thì dạng năng lượng tiêu thụ chủ yếu là điện, ngoài ra có thể là xăng, dầu Do đó khi thực hiện việc lấy số liệu ta cần tập trung vào các loại năng lượng này
3.2.2 Bộ biểu mẫu thu thập số liệu
Bộ biểu mẫu cần làm rõ được các thiết bị tiêu thụ năng lượng, công suất từng thiết bị, vị trí làm việc…của từng hệ thống và lượng điện năng hoặc nhiệt năng mà đơn vị tiêu thụ
Mẫu 1: Hệ thống cung cấp điện
Số máy biến áp Công suất
(KVA/máy) Cấp điện áp (KV) Năm vận hành
Trang 15Mẫu 2: Số liệu tiêu thụ năng lượng điện
Trungbình(KWh)
Cao điểm(KWh)
Thấpđiểm(KWh)
Trungbình(KWh)1
Chi phí(VNĐ)
Sản lượng(m3)
Chi phí(VNĐ)1
2
…
12
Tổng
Trang 16Mẫu 4 Số liệu tiêu thụ của dạng năng lượng khác
Tháng
(Dạng năng lượng)
Sản lượng(đơn vị đo)
Chi phí(VNĐ)
Sản lượng(đơn vị đo)
Chi phí(VNĐ)1
a Thiết bị lạnh cục bộ (máy điều hòa 1 cục, 2 cục….)
STT Loại máy Công
suất (W, KW)
Công suất lạnh (BTU)
Số lượng (máy)
Số giờ sử dụng TB (h/ngày)
Vị trí sử dụng
Trang 17STT Loại máy Công
suất (W, KW)
Công suất lạnh (…………)
Số lượng (máy)
Số giờ sử dụng TB (h/ngày)
Các sơ đồ hệ thống lạnh: sơ đồ nguyên lý, sơ đồ đường gió, sơ đồ đường nước
( nếu có – có thể gửi kèm riêng với bản câu hỏi này)
Mẫu số 5.2 Hệ thống đun nước nóng ( các loại máy nước nóng cục bộ, trung tâm)
STT Loại máy Công
suất (W, KW)
Dung tích (l)
Số lượng (máy)
Số giờ sử dụng TB (h/ngày)
Vị trí sử dụng
1
2
3
Mẫu số 5.3 Hệ thống thang máy, thang cuốn:
Loại Hãng sản xuất Công suất định
mức động cơ (kW)
Số lượng ( chiếc )
Mẫu số 5.4 Hệ thống chiếu sáng:
Trang 18STT Loại đèn Công suất
(W)
Số lượng (bóng)
Số giờ sử dụng
TB (h/ngày)
Vị trí sử dụng
2
3
Mẫu số 5.5 Hệ thống bơm nước:
lượng
Thời gian sử dụng trong ngày
Mục đích sử dụng
Số giờ vận hành trong năm
1
2
3
4