Tập làm văn 6

Câu hỏi thảo luận nhóm• Văn bản a nhóm 1,2 : Tại sao có thể nói, qua hình ảnh nhân vật, ta có thể hình dung được những nét tiêu biểu của cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ?. Văn bản

Kiểm tra bài cũ

Người viết phải biết quan sát, từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh để làm nổi bật những đặc điểm tiêu biểu …của sự vật

Nờu cỏc kĩ năng viết một bài văn miờu tả ?

Tiết 88: phương pháp tả cảnh

I Phương phỏp viết văn tả cảnh

1.Tỡm hiểu vớ dụ

a Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ

( Võ Quảng )

b) Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm

đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,…loà nhoà ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai (Đoàn Giỏi)

c Lũy làng: (Sgk/46)

Ngô Văn Phú

Câu hỏi thảo luận nhóm

• Văn bản a (nhóm 1,2) : Tại sao có thể nói, qua hình ảnh nhân vật, ta có thể hình dung được những nét tiêu biểu của cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác

dữ ?

• Văn bản b (nhóm 3,4) : Văn bản b tả quang cảnh gì

? Người viết đã miêu tả cảnh vật ấy theo một thứ

 Nhờ những chi tiết miờu tả ngoại hỡnh, động tỏc của nhõn

vật Dượng Hương Thư, ta hỡnh dung được cảnh sắc ở một

khỳc sụng cú nhiều thỏc dữ, hiểm trở (Người vượt thỏc đó

phải đem hết sức lực và tinh thần để chiến đấu cựng thỏc dữ).

Những động tỏc thả sào, rỳt sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền

cố lấn lờn Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đỳc, cỏc bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghỡ trờn ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hựng vĩ (Võ Quảng )

Lựa chọn được các hình ảnh, chi tiết đặc sắc, tiêu biêu, nổi bật của đối tư

ợng Gợi hỡnh ảnh người lao động khỏe mạnh, dũng cảm đem hết sức mỡnh chiến đấu cựng thỏc dữ.

Văn bản a:

Văn bản b miêu tả quang cảnh dòng sông Năm Căn

Tả theo trình tự không gian (từ dưới sông lên trên bờ: cảnh dưới

mặt sông; cảnh rừng đước ở hai bên bờ, cũng là từ gần tới xa)

Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giưã dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ, … loà nhoà ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai

Văn bản b

Văn bản c

Dàn ý

Phần đầu (từ đầu -> màu của luỹ):

Giới thiệu khái quát về luỹ tre làng

Phần hai (tiếp -> không rõ):

Miêu tả cụ thể ba vòng của luỹ tre

Phần ba (còn lại):

Phát biểu cảm nghĩ và nhận xét về loài tre

Trình tự miêu tả: Từ ngoài vào trong, từ khái quát đến

cụ thể.

2.Ghi nhớ:

*Muốn tả cảnh cần:

- Xác định đối tượng miêu tả;

- Quan sát, lựa chọn được những hình ảnh tiêu biểu;

- Trình bày những điều quan sát được theo một thứ tự.

*Bố cục của bài văn tả cảnh thường có ba phần:

- Mở bài: giới thiệu cảnh được tả;

- Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự;

- Kết bài: thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó.

- Khi tả phải quan sát chọn được những hình ảnh tiêu biểu độc đáo cho cảnh Nhưng cho dù chọn được những cảnh tiêu biểu, độc đáo mà không biết sắp xếp, trình bày các hình ảnh theo một thứ tự hợp lý thì cũng không thể có một bài văn tả cảnh hay Một bài văn tả cảnh hay không phải là một mớ các hình ảnh lộn xộn.

- Khi tả các hình ảnh của cảnh phải biết tưởng tượng, so sánh, dùng từ ngữ để miêu tả một cách chính xác sinh động, giầu

hình ảnh

GHI NHỚ:( SGK - T47)

* L­u ý :

II Luyện tập phương pháp viết văn tả cảnh và bố cục bài tả cảnh

1.Nhóm 1, 2: (bài tập 1): Nếu phải tả quang cảnh lớp học trong giờ

viết bài tập làm văn thỡ em sẽ miêu tả như thế nào? Hãy suy nghĩ

và trả lời theo sự gợi ý sau:

a/ Em sẽ quan sát và lựa chọn nh ng hinh ảnh cụ thể, tiêu biểu ữ

nào cho qung cảnh ấy?

b/ Em định miêu tả quang cảnh ấy theo thứ tự như thế nào?

Thảo luận nhúm

2.Nhúm 3: (bài tập 2) Nếu phải tả quang cảnh sân trường trong giờ ra chơi thì trong phần thân bài em sẽ miêu tả theo thứ tự nào (theo thứ tự không gian: từ xa tới gần hay theo thứ tự thời gian: trước, trong và sau khi

ra chơi)?

3.Nhúm 4: (bài tập 3) Hãy đọc kĩ văn bản

“Biển đẹp” và rút lại thành một dàn ý

b ) Em định miờu tả quang cảnh ấy theo thứ tự như thế nào ?

- Cú thể tả Theo thứ tự không gian: < từ ngoài vào trong lớp,

từ phớa trờn bảng cụ giỏo (thầy giỏo) xuống dưới lớp; từ khụng khớ chung của lớp học đến bản thõn người viết >

- Có thể theo thứ tự thời gian:<Từ lúc trống vào lớp đến hết giờ >

Nhúm 4: Bài tập 3

Nờu dàn ý cho bài “Biển đẹp”

Mở bài: chớnh là tờn văn bản “Biển đẹp”

Thõn bài: tả vẻ đẹp và những sắc màu khỏc nhau của biển ở nhiều thời điểm, nhiều gúc độ khỏc nhau.

- Buổi sỏng

- Buổi chiều: lại cú buổi chiều giú mựa đụng bắc; buổi chiều lạnh, nắng tắt sớm; buổi chiều nắng tàn, mỏt dịu;

- Ngày mưa rào;

- Ngày nắng: lại có buổi nắng sớm mờ; buổi mặt trời xế trưa

- Biển, trời đổi sắc màu

Kết bài (đoạn cuối: từ “Biển nhiều khi rất đẹp” đến “ỏnh sỏng tạo nờn”): Nhận xột, suy nghĩ về nguyờn nhõn sự đổi thay cảnh sắc của biển

So sánh

Tưởng tượng A

(Đất rừng phương Nam- Đoàn Giỏi)Tác giả đã vận dụng kĩ năng nào để miêu tả cảnh sân chim?

Từ ngoài vào trong

Từ cao xuống thấp A

Từ xa đến gần C

B

“Từ chỗ vệt rừng đen xa tớt đú, chim cất cỏnh tua tủa bay lờn, giống hệt đàn kiến từ lũng quả đất chui ra, bũ li ti đen ngũm lờn da trời Càng đến gần, khi búng chim chưa hiện rừ hỡnh đụi cỏnh, thỡ quang cảnh đàn chim bay lờn giống như đỏm giú bốc tro tiền, tàn bay liờn tri hồ điệp.”

(Đất rừng phương Nam- Đoàn Giỏi)

Để cảnh sõn chim hiện lờn thật cụ thể và sinh động, tỏc giả

đó miờu tả cảnh theo trỡnh tự nào?

Viết bài tập làm vĂN tả cảnh ở nhà

ề bài:

Đ Một buổi sáng, em đến trường làm trực nhật Hãy tả lại cảnh ngôi trường của em vào buổi sáng đó!

Yêu cầu chung:

- Tả cảnh ngôi trường của em , vào buổi sáng

- Viết bài văn tả cảnh hoàn chỉnh, bố cục rõ ràng

- Kết hợp các năng lực khi miêu tả

- Trỡnh tự tả phù hợp, lời v n diă ễn đạt lưu loát, trỡnh bày sạch sẽ.

tuÇn sau nép).

2 Bµi míi:

- So¹n văn b¶n: “Buæi häc cuèi cïng”.

Giê häc cña chóng ta kÕt thóc t¹i ®©y