Suy hô hấp sơ sinh

Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh Suy hô hấp sơ sinh

SUY HÔ HẤP SƠ SINH

Đối tượng: sinh viên Y6 Thời lượng: 90 phút ThS.BS NGUYỄN THU TỊNH

Giảng viên Bộ môn Nhi, ĐHYD TP.HCM

MỤC TIÊU HỌC TẬP

 Trình bày được sinh lý bệnh suy hô hấp

 Phân tích được các triệu chứng lâm sàng

 Tiếp cận chẩn đoán suy hô hấp và suy hô hấp cấp

 Phân tích được bốn nguyên nhân thường gặp

 Trình bày được nguyên tắc điều trị

TUẦN HOÀN BÀO THAI

Suy hô hấp (respiratory distress)

ĐỊNH NGHĨA

 Hội chứng chỉ tình trạng hoạt động gắng sức của

hệ hô hấp, vận dụng nhiều công hô hấp nhằm đảm bảo quá trình trao đổi khí đầy đủ để đáp ứng nhu cầu chuyển hóa của cơ thể.

 Chưa rối loạn khí máu

Suy hô hấp cấp (Acute respiratory distress)

ĐỊNH NGHĨA

 Không còn khả năng duy trì trao đổi khí máu đáp

ứng nhu cầu chuyển hóa cơ thể

 PaO 2 < 50 mmHg ± PaCO 2 > 50 mmHg

PHÂN LOẠI

 Type I: hypoxemic

 PaO 2 ↓

 PaCO 2 ⊥, ↓

 Do tổn thương chủ mô phổi, giảm tưới máu

 Type II: hypercapnic

 PaCO 2 ↑

 Thường kèm PaO 2 ↓

 Bệnh đường dẫn khí, thành ngực, thần kinh -

cơ

SINH LÝ BỆNH SUY HÔ HẤP

Giảm thông khí

SINH LÝ BỆNH SUY HÔ HẤP

 Biểu hiện PaCO 2 ↑ ± PaO 2 ↓

 A-aDO 2 bình thường

A

B CO

2

) 47 _ P ( x

V

= CO

Shunt trong phổi

SINH LÝ BỆNH SUY HÔ HẤP

 V/Q = 0 không

đáp ứng với ↑

FiO 2

Giảm khuếch tán

SINH LÝ BỆNH SUY HÔ HẤP

 Tổn thương màng

phế nang – mao mạch

Tần số thở bất thường

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

 Nhanh khi tần số ≥ 60 l/p

 Chậm khi < 30 l/p

Phập phồng cánh mũi

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

 Trẻ sơ sinh thở mũi bắt buộc

 Nhằm giảm kháng lực  giảm công thở

Co rút lồng ngực

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

 Có thể co rút trên ức, liên sườn, dưới ức

 Do giảm đàn hồi phổi, tắc đường thở hay bất

thường thành ngực

Cơn ngưng thở

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

 > 20 giây hay < 20 giây kèm tần số tim < 100 l/p

Tím trung ương

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG

Cấy máu Du khuẩn huyết, kết quả chậm

Khí máu SHH cấp, mức độ SHH cấp, toan kiềm

Huyết đồ Nhiễm khuẩn, thiếu máu, đa hồng cầu

NGUYÊN NHÂN THEO TẦN SUẤT

Dị tật bẩm sinh Chuyển hóa (toan, hạ ĐH, ↑NH3) Thuốc

Đa hồng cầu

 Cao áp phổi tồn tại

 Tràn khí màng phổi

Đại cương

CƠN THỞ NHANH THOÁNG QUA (TTN)

 Thường nhất gây SHH ở trẻ sơ sinh (40%)

 1-5 % trẻ sơ sinh

 9% trẻ sanh mổ

Bệnh sinh

CƠN THỞ NHANH THOÁNG QUA (TTN)

 Yếu tố nguy cơ

 Sanh mổ (đb chưa chuyển dạ < 39 tuần)

 Mẹ đái tháo đường

Đại cương

BỆNH MÀNG TRONG (RDS)

 SHH & tử vong hàng đầu ở trẻ non tháng

 30% tử vong sơ sinh do RDS & biến chứng

 Tần suất tỉ lệ nghịch tuổi thai (cân nặng)

< 28 tuần: 60 – 80 %

32-36 tuần: 15 – 30 %

> 37 tuần: 5%

 Có thể xảy ra ở trẻ đủ tháng

Yếu tố nguy cơ

BỆNH MÀNG TRONG (RDS)

Lâm sàng

BỆNH MÀNG TRONG (RDS)

 Khởi phát SHH vài giờ sau sanh

 Tiến triển nặng trong 24 – 48 giờ

 Khó thở nhanh, co rút lồng ngực, thở rên, tím  thở chậm  ngưng thở

 Nếu can thiệp tốt  cải thiện sau 3-5 ngày

BỆNH MÀNG TRONG (RDS)

Đại cương

HỘI CHỨNG HÍT PHÂN SU (MAS)

 Thường ở trẻ già tháng /đủ tháng

 Phân su có tế bào thượng bì + muối mật

 Trẻ ngạt trong tử cung  ối có phân su

 5-15 % trẻ ối có phân su

 5% số này có MAS

Loạn chức năng surfactant

Thoát protein vào đường thở

Độc trực tiếp

do phân su

Co mạch phổi do phân

su

Thay đổi tính phản ứng mạch

Lâm sàng

HỘI CHỨNG HÍT PHÂN SU (MAS)

Yếu tố nguy cơ

Cận lâm sàng

VIÊM PHỔI

LƯU ĐỒ TiẾP CẬN CHẨN ĐOÁN

(+)(-)

CHẨN ĐOÁN PHÂN BiỆT

nếu giảm oxy máu

Thâm nhiễm đồng nhất, khí PQ

đồ, giảm V phổi

Hồi sức, oxy, thở máy, surfactant

CS tiền sản,

CS trước sanh 24-34 tuần, hồi sức sớm và hiệu quả

Hồi sức, oxy, thở máy, surfactant

Không hút ngay khi xổ đầu

THÔNG ĐƯỜNG THỞ

 Hút đàm miệng, mũi

 Nằm đầu cao

 Dẫn lưu dạ dày

 Tắc mũi sau  ống thông miệng hầu

 Teo thực quản  hút liên tục túi cùng trên

 Thoát vị hoành  nằm nghiêng bên thoát vị, không bóp bóng qua mặt nạ

HỖ TRỢ HÔ HẤP

 Oxy mũi

 NCPAP

 Thở máy

 Trẻ tím  FiO2 = 100%  giảm khi cải thiện

 OWL: oxy thấp nhất có hiệu quả

HỖ TRỢ HÔ HẤP

Cải thiện C, FRC và oxy hóa máu

Hiệu quả tăng khi + CS trước sanh

Giảm tràn khí màng phổi

Tối ưu lưu lượng máu tới phổi

ĐIỀU TRỊ HỖ TRỢ

 Chống sốc  NS 10 ml/kg/10-15 phút, lặp lại ±

 Hct tối ưu

 Bù toan

Giảm tiêu thụ oxy và cung cấp năng lượng

ĐIỀU TRỊ HỖ TRỢ

 Đảm bảo thân nhiệt

 Giảm công hô hấp /oxy

 Cung cấp đủ năng lượng > 50 kcal/kg/ngày

Kháng sinh

ĐIỀU TRỊ HỖ TRỢ

 4 Đ