Cơ sở lý thuyết và các bước khảo sát * Các bước khảo sát một quá trình nhiệt động - Nêu định nghĩa và ví dụ về quá trình - Viết phương trình của quá trình - Biểu thị quá trình trên đồ th
Trang 1Presented By
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
Trang 2Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.1 Cơ sở lý thuyết và các bước khảo sát
* Cơ sở lý thuyết để khảo sát các quá trình nhiệt động
- Phương trình trạng thái của các chất khí: p.v = R.T
- Phương trình định luật nhiệt động thứ nhất
dq = du + p.dv = du + dl
dq = di – v dp = di + dlkt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
Trang 3Presented By
3.1 Cơ sở lý thuyết và các bước khảo sát
* Các bước khảo sát một quá trình nhiệt động
- Nêu định nghĩa và ví dụ về quá trình
- Viết phương trình của quá trình
- Biểu thị quá trình trên đồ thị p – v và T-s
- Thiết lập mối quan hệ giữa các thông số ở trạng thái đầu và
cuối của quá trình
-Xác định độ biến thiên nội năng ∆u, biến thiên entanpi ∆i
- Xác định công do môi chất thực hiện l, lck
- Xác định biến thiên entropi ∆s
- Xác định hệ số biến hoá năng lượng α = ∆u/q
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
Trang 4Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.1 Quá trình đẳng tích
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Định nghĩa: Quá trình đẳng tích là quá trình xảy ra trong điều kiện thể tích không đổi: v = const, dv = 0
* Phương trình của quá trình đẳng tích
const
=
T p
* Biểu diễn trên đồ thị p-v và T-s
Trang 5Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.1 Quá trình đẳng tích
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Quan hệ giữa các thông số của trạng thái đầu và cuối quá trình
1
2 1
2 1
2
T
T p
= v p v
* Biến thiên nội năng: Đối với khí lý tưởng: du = Cv dT
) ( T2 T1C
∆
* Biến thiên entanpi: Đối với khí lý tưởng: di = Cp dT
) ( T2 T1C
∆
Trang 6Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.1 Quá trình đẳng tích
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Công thay đổi thể tích: Do thể tích không đổi nên công thay đổi thể tích bằng 0
0
* Công kỹ thuật
) (
) (
R p
p v dp
v dp
v l
2 2
1
2
1
ln ln
.
.
P
P C
T
T C
T
dT
C T
dq
Trang 7Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.1 Quá trình đẳng tích
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Nhiệt lượng chất môi giới nhận được trong quá trình
)
12 u C T T l
Hệ số α = 1 điều đó chứng tỏ trong quá trình đẳng tích toàn
bộ nhiệt năng cung cấp cho chất môi giới đều biến thành nội năng mà không hề sinh công
Trang 8Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.2 Quá trình đẳng áp
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Định nghĩa: Quá trình đẳng áp là quá trình xảy ra trong điều kiện áp suất không đổi: p = const
* Phương trình của quá trình đẳng áp
const
=
T v
* Biểu diễn trên đồ thị p-v và T-s
Trang 9Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.2 Quá trình đẳng áp
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Quan hệ giữa các thông số của trạng thái đầu và cuối quá trình
1
2 1
2 1
2
T
T v
= P v P
* Biến thiên nội năng: Đối với khí lý tưởng: du = Cv dT
) ( T2 T1C
∆
* Biến thiên entanpi: Đối với khí lý tưởng: di = Cp dT
) ( T2 T1C
∆
Trang 10Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.2 Quá trình đẳng áp
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Công thay đổi thể tích:
)(
)(
2
1
T T
R v
v p dv
p l
2 2
1
ln ln
T
T C
T
dT
C T
Trang 11Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.2 Quá trình đẳng áp
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Nhiệt lượng chất môi giới nhận được trong quá trình
).(T2 T1C
i l
C q
u
p
v
α
Hệ số α < 1 điều đó chứng tỏ trong quá trình đẳng áp nhiệt
lượng cung cấp cho chất môi giới một phần biến thành nội
năng phần còn lại sinh công tác động lên môi trường
Trang 12Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.3 Quá trình đẳng nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Định nghĩa: Quá trình đẳng nhiệt là quá trình xảy ra trong điều kiện nhiệt độ không đổi: T = const
* Phương trình của quá trình đẳng nhiệt
* Biểu diễn trên đồ thị p-v
Trang 13Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.3 Quá trình đẳng nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Quan hệ giữa các thông số của trạng thái đầu và cuối quá trình
2
1 1
2 1
2
v
v p
= T p T
* Biến thiên nội năng: Đối với khí lý tưởng: du = Cv dT
0 )
.( 2 − 1 =
=
∆ i Cp T T
Trang 14Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.3 Quá trình đẳng nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Công thay đổi thể tích:
1
2 2
1
2
1
ln
v
v RT
v
dv T
R dv
p l
P RT
p
dp RT
dp v l
1
ln
* Biến thiên entropi:
2
1 1
2 2
1
ln ln
.
2
p R
v
v R
v
dv R
T
dq s
Trang 15Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.3 Quá trình đẳng nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Nhiệt lượng chất môi giới nhận được trong quá trình
ktl l
Hệ số α = 0 điều đó chứng tỏ trong quá trình đẳng nhiệt,
nhiệt năng cung cấp cho chất môi giới biến đổi hoàn toàn
thành công tác động lên môi trường
Trang 16Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.4 Quá trình đoạn nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Định nghĩa: Quá trình đoạn nhiệt là quá trình xảy ra trong điều kiện không có trao đổi nhiệt giữa môi chất và môi trường bên ngoài : dq=0
* Phương trình của quá trình đẳng tích
Theo phương trình định luật thứ nhất:
pdv du
vdp di
pdv dT
.
k dv
p
dp
v C
p
dp const
v
p k ) = ln(
const v
p = /
∫
Trang 17Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.4 Quá trình đoạn nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Biểu diễn trên đồ thị p-v và T-s
Trang 18Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.4 Quá trình đoạn nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Quan hệ giữa các thông số của trạng thái đầu và cuối quá trình
1 1
2 k
2
1 1
v p
p
* Biến thiên nội năng: Đối với khí lý tưởng: du = Cv dT
) ( T2 T1C
∆
* Biến thiên entanpi: Đối với khí lý tưởng: di = Cp dT
) ( T2 T1C
∆
Trang 19Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.4 Quá trình đoạn nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Công thay đổi thể tích: Do q=0
) ( T1 T2C
u
l = − ∆ = v −
* Công kỹ thuật: Do q=0
)(T1 T2C
Trang 20Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.4 Quá trình đoạn nhiệt
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Nhiệt lượng chất môi giới nhận được trong quá trình
Trang 21Presented By
K thu t nhi ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Định nghĩa: Quá trình đa biến là quá trình mà nhiệt dung riêng của môi chất trong quá trình đó không thay đổi: Cn = const
* Phương trình của quá trình đa biến
Gọi Cn là nhiệt dung riêng của môi chất trong quá trình đa biến
dT C vdp dT
C
dq
dT C pdv dT
C
dq
n p
n v
.
=
vdp dT
C C
pdv dT
C C
p n
v n
dp
v C
C
C C
v n
p n
n C
C
C C
v n
const v
p n) =
Trang 22Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Quan hệ giữa các thông số của trạng thái đầu và cuối quá trình
1 1
2 n
2
1 1
v p
p
* Biến thiên nội năng: Đối với khí lý tưởng: du = Cv dT
) ( T2 T1C
∆
* Biến thiên entanpi: Đối với khí lý tưởng: di = Cp dT
) ( T2 T1C
∆
Trang 23Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Công thay đổi thể tích:
) (
) (T2 T1 C T2 T1C
u q
(.)
T C
ln
.
T
T n
k
n C
T
T C
T
dT
C T
dq s
T
v n
−
−
=
Trang 24Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Nhiệt lượng chất môi giới nhận được trong quá trình
)
.(
1
)
n
k
n C T
T C
n C
C T
T C
T T
C q
u
n
v n
) (
1 2
1 2
α
Trang 25Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Xác định chỉ số n
- Xác định chỉ số đa biến theo các thông số trạng thái Từ phương trình quá trình đa biến
2 1 1 2
ln
ln
v v p
p
n =
Tương tự có thể xác định n theo tỷ số giữa các nhiệt độ và tỷ số
p2/p1 hoặc v2/v1
Trang 26Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Xác định chỉ số n
- Xác định chỉ số đa biến theo q, l12 và k
k
k l
q
n = ( 1 − ) +
* Tính tổng quát của quá trình đa biến Từ phương trình p.vn = const
- Khi n = + ∞; ta có v = const quá trình đẳng tích
- Khi n=0; p = const quá trình đẳng áp
- Khi n = 1; pv = const (hay T= const) quá trình đẳng nhiệt
- Khi n = k; pvk = const quá trình đoạn nhiệt
Trang 27Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Xác định chỉ số n
- Xác định chỉ số đa biến theo q, l12 và k
k
k l
q
n = ( 1 − ) +
* Tính tổng quát của quá trình đa biến Từ phương trình p.vn = const
- Khi n = + ∞; ta có v = const quá trình đẳng tích
- Khi n=0; p = const quá trình đẳng áp
- Khi n = 1; pv = const (hay T= const) quá trình đẳng nhiệt
- Khi n = k; pvk = const quá trình đoạn nhiệt
Trang 28Presented By Harry Mills / PRESENTATIONPRO
K thu t nhi ỹ ậ ệt
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Xác định chỉ số n
- Xác định chỉ số đa biến theo q, l12 và k
k
k l
q
n = ( 1 − ) +
* Tính tổng quát của quá trình đa biến Từ phương trình p.vn = const
- Khi n = + ∞; ta có v = const quá trình đẳng tích
- Khi n=0; p = const quá trình đẳng áp
- Khi n = 1; pv = const (hay T= const) quá trình đẳng nhiệt
- Khi n = k; pvk = const quá trình đoạn nhiệt
Trang 29Presented By
3.2 Các quá trình nhiệt động của khí lý tưởng
3.2.5 Quá trình đa biến
CƠ BẢN CỦA KHÍ LÝ TƯỞNG
* Đồ thị p-v, T-s