Bài giảng nhân lực và phát triển nông thôn

Dân số và phát triển 1.1 Ảnh hưởng tiêu cực Quan điểm của Malthus Tăng dân số giảm mức sống GDP/người Tiềm lực có hạn Mức sống giảm Mô hình Harrod-Domar GDP trên đầu người = GDP/DS =

Trang 1

NHÂN LỰC VÀ PHÁT TRIỂN

NÔNG THÔN

1 Dân số và phát triển

2 Đặc điểm của LĐ ở các nước đang

phát triển

3 Giáo dục

4 Di cư nông thôn ra thành thị

5 Đô thị hóa

1 Dân số và phát triển

1.1 Ảnh hưởng tiêu cực

Quan điểm của Malthus

Tăng dân số giảm mức sống (GDP/người)

Tiềm lực có hạn

Mức sống giảm

Mô hình Harrod-Domar

GDP trên đầu người = GDP/DS = Y/DS

Theo mô hình này: Y = F(K)

Y không ảnh hưởng bởi DS

Tăng DS không ảnh hưởng GDP GDP/người giảm.

Mô hình Solow

Y = F(A, K, N)

N tăng thì Y tăng tương ứng Y/N không đổi

Theo mô hình này tăng GDP/người phụ thuộc

vào tiến bộ công nghệ:

g(Y/N)= gA

Như vậy, tăng dân số không ảnh hưởng đến

tăng GDP trên đầu người

Trang 2

Dân số và tiết kiệm

Tăng dân số

Giai đoạn đầu: tăng ăn theo, tăng giới trẻ tiết kiệm thấp

Giai đoạn sau: tuổi già tăng tiết kiệm tăng

Dân số, bất bình đẳng và nghèo

Người nghèo có nhiều con hơn người giàu vì:

Cần con giúp đỡ khi già

Tỉ lệ nuôi sống trẻ con thấp

Hộ nghèo tăng dân số nhanh hơn bất bình đẳng tăng

Hộ nghèo càng nghèo thêm vì:

Tăng ăn theo

Luôn có sự đánh đổi giữa số lượng và chất lượng trẻ con trong gia

đình Chất lượng trẻ con trong gia đình đông con thấp thu nhập

thấp.

Dân số và môi trường

Tăng dân số ảnh hưởng tiêu cực đến môi

trường vì:

Tiềm lực có hạn: đất, rừng, …

1.2 Ảnh hưởng tích cực

Tăng dân số Tiến bộ công nghệ

Tăng cầu tiến bộ CN (Demand-driven)

Boserup (1981)

Tăng dân số tăng áp lực cải tiến công nghệ

Tăng cung tiến bộ CN (Supply-driven)

Simon (1977) and Kuznets (1960)

Dân số lớn sẽ có nhiều cơ hội xuất hiện nhân tài.

Trang 3

2 Đặc điểm của LĐ ở các nước

đang phát triển

Lao động nông nghiệp chiếm tỉ trọng cao

Lương thấp

Lương rất khác nhau giữa những người có

kỹ năng khác nhau

Trình độ thấp

Tỉ lệ sử dụng lao động thấp

(underemployment)

Kinh nghiệm từ 4 tigers là phát triển công

nghiệp thâm dụng lao động

3 Giáo dục

a Vai trò của giáo dục

Giáo dục và thu nhập có quan hệ đồng biến đối với cả cấp

cá nhân và cấp quốc gia

Chi phí giáo dục là một gánh nặng cho gia đình và xã hội

b Đặc điểm giáo dục ở các nước đang phát triển

Nhu cầu tăng nhanh

Thiếu giáo viên

Bệnh ngoại giao, bằng cấp

Nhiều người thất nghiệp có trình độ

Chương trình không phù hợp nhu cầu thị trường lao động

4 Di dân nông thôn-thành thị

Các kênh di dân trong quá trình phát triển

Nông thôn nông thôn

Nông thôn thành thị: Chủ yếu

Thành thị thành thị

Thành thị nông thôn

Nông thôn thành thị:

Nguyên nhân:

Kinh tế:

“Kéo” : thành thị phát triển, thu nhập cao hơn

“Đẩy” : Nông thôn kém phát triển, thu nhập thấp

Phi kinh tế: Chính trị, xã hội

Trang 4

Mô hình Harris-Todaro (1970), phát triển bởi Corden

(1974:119-57)

Giải thích yếu tố ảnh hưởng đến di dân là LƯƠNG

Giả định:

Có hai khu vực: Thành thị (phi nông nghiệp) và nông thôn

(nông nghiệp)

Lực lượng LĐ ở TT =

LĐ đang có việc làm ở TT

Tất cả người thất nghiệp

Không có thừa LĐ ở NT

Tồn tại chế độ lương tối thiểu

Năng suất LĐ biên (MPL) ở nông thôn thấp hơn ở thành

thị

Mô hình

Mt= f(Weu-Wr)

Mt: Số người di cư trong thời kỳ t

Wr : Lương nông thôn

Weu: Kỳ vọng lương ở TT

Weu= Pr.Wu

Wu: Lương ở TT

Pr: xác suất tìm được việc làm ở TT

Pr = Lu/ ( Lu+ U)

Lu LĐ có việc làm ở TT

U Tổng số thất nghiệp

Kết luận

Di cư khi lương kỳ vọng ở TT lớn hơn lương ở NT

Ở trạng thái cân bằng: lương kỳ vọng TT bằng với lương

nông thôn

Thất nghiệp là do có sự khác nhau về lương giữa hai khu

vực

Di cư ở Vietnam

Sau giải phóng, 1975:

Thành thị – Nông thôn (Kinh Tế Mới)

Miền Bắc vào Vùng Tây Nguyên

Sau cải cách kinh tế, 1986

Nông thôn thành thị

Trang 5

5 Đô thị hóa

Tỉ lệ dân số thành thị, %

Low and

middle income

Source: World Bank and United Nations

5 Đô thị hóa

Lợi ích

Hiệu quả của đầu tư cơ sở hạ tầng

Các ngành, doanh nghiệp liên kết nhau

thuận lợi hơn

Dân số sống với điều kiện tốt hơn

Giá phải trả

Tệ nạn xã hội

Môi trường

5 Đô thị hóa

Chính sách

chánh để ngăn chận

đô

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	54,92 KB