BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
Quang sinh h c nghiên c u các quá trình s y ra trong c ọ ứ ả ơ
th s ng dể ố ưới tác d ng c a ánh sáng nhìn th y và tia t ụ ủ ấ ử ngo i.ạ
§1 T ươ ng tác c a ánh sáng lên v t ch t: ủ ậ ấ
S l ơ ượ c v ánh sáng: ề
Ngày nay lý thuy t và th c nghi m đ u ch ng t r ng ế ự ệ ề ứ ỏ ằ ánh sáng v a có tính ch t sóng, v a có tính ch t h t.ừ ấ ừ ấ ạ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
• Ánh sáng nhìn th y là sóng đi n t Sóng đi n t g m 2 ấ ệ ừ ệ ừ ồ thành ph n là đi n trầ ệ ường bi n thiên và t trế ừ ường bi n ế thiên , hai thành ph n này cùng t n t i và luôn bi n đ i, ầ ồ ạ ế ổ chuy n hóa l n nhau; Vì v y, đ đ c tr ng cho sóng ể ẫ ậ ể ặ ư
ánh sáng ch c n dùngỉ ầ E ho c Bặ
Trang 2BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
Trang 3BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
• V n t c ánh sáng trong chân không là ậ ố c= 3.108 m/s Trong chân không, quãng
đ ườ ng ánh sáng lan truy n đ ề ượ c trong
th i gian 1 chu kỳ là b ờ ướ c sóng λ = c.T;
trong môi tr ườ ng v t ch t thì ậ ấ λ = v.T, v i v ớ
là v n t c truy n ánh sáng trong môi ậ ố ề
tr ườ ng v t ch t: v = (n là chi t su t c a ậ ấ ế ấ ủ môi tr ườ ng) n
c
n
c
Trang 4BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
B ng máy quang ph , ng ằ ổ ườ i ta phân tích
đ ượ c m t chùm ánh sáng t nhiên phát đi ộ ự
t ngu n thông th ừ ồ ườ ng (ánh sáng tr ng) ắ thành nhi u chùm ánh sáng đ n s c có ề ơ ắ
màu s c khác nhau (g i là quang ph c a ắ ọ ổ ủ ánh sáng tr ng) g m 7 màu: ắ ồ
Trang 5BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
Màu Đỏ Cam Vàng L cụ Lam Chàm Tím
0,76-0,62
0,62-0,59
0,59-0,575
0,575 -0,5
0,5-0,49
0,49-0,42
0,42-0,4
)
( mµ
λ
Trang 6BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
• Ánh sáng nhìn th y gây ra nhi u tác d ng ấ ề ụ khác nhau khi t ươ ng tác lên v t ch t nh ậ ấ ư làm đen kính nh, tác d ng lên t bào ả ụ ế
th n kinh th giác giúp ta nhìn th y v t, ầ ị ấ ậ
gây ph n ng quang h p th c v t, gây ả ứ ợ ở ự ậ tác đ ng đ n s sinh tr ộ ế ự ưở ng, phát tri n ể
c a sinh v t nh gây hi u ng h ủ ậ ư ệ ứ ướ ng
sáng, hi u ng quang chu kỳ, ệ ứ
Trang 7BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
Ngoài ánh sáng nhìn th y, còn có các sóng đi n t n m ấ ệ ừ ằ lân c n ánh sáng nhìn th y, đó là:
• Lo i có λ < 0,4 µm g i là tia t ngo i, l i đạ ọ ử ạ ạ ược chia
thành các lo i sau:ạ
• λ t 0,4 - 0,32 µm ch y u gây ra tác d ng phát quangừ ủ ế ụ
• λ t 0,32 - 0,28 µm ch y u gây ra ph n ng quang ừ ủ ế ả ứ
hóa
• λ t 0,28 - 0,2 µm có th gây ra các bi n đ i sinh h c ừ ể ế ổ ọ mang tính ch t phá h y bi n tính trong c th sinh v t, ấ ủ ế ơ ể ậ
t o ra các đ t bi n di truy n, gây t vong, c ch các ạ ộ ế ề ử ứ ế quá trình sinh t ng h p, ổ ợ
Trang 8BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
men,…
Trang 9BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Tính ch t sóng c a ánh sáng: ấ ủ
γ
)
( mµ
λ
Trang 10BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
b) Tính ch t h t c a ánh sáng: ấ ạ ủ
trong chùm sáng đó.
ν
ε
λ
hc
ν λ
Trang 11BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
b) Tính ch t h t c a ánh sáng: ấ ạ ủ
• Năng l ượ ng c a photon có th đo b ng ủ ể ằ
các đ n v : J; eV (1eV = 1,6.10 ơ ị -19 J); kcal (1eV = 3,83.10-23 kcal); erg (1eV = 1,6.1012
erg);
• V i 1mol l ớ ượ ng t ánh sáng có năng ử
l ượ ng là NA.h g i là 1Anhstanh ọ
ν
Trang 12BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
S h p th ánh sáng: ự ấ ụ
a) Đi u ki n h p th l ề ệ ấ ụ ượ ng t : ử
• Khi ánh sáng truy n vào môi trề ường v t ch t thì năng ậ ấ
lượng c a chùm sáng b gi m do hi n tủ ị ả ệ ượng ph n x , ả ạ tán x và m t ph n bi n thành nhi t đ t nóng môi ạ ộ ầ ế ệ ố
trường Ph n năng lầ ượng chùm sáng bi n thành nhi t ế ệ
đ t nóng môi trố ường được g i là b môi trọ ị ường h p ấ
th ụ
• Tương tác c a ánh sáng v i môi trủ ớ ường ch y u là ủ ế
tương tác c a v i đám mây electron c a nguyên t , ủ ớ ủ ử phân t môi trử ường, làm cho các nguyên t , phân t ử ử này dao đ ng cộ ưỡng b c và tr thành các dao đ ng ứ ở ộ
t , là tâm h p th ho c phát b c x ử ấ ụ ặ ứ ạ
Trang 13BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Đi u ki n h p th l ề ệ ấ ụ ượ ng t : ử
• Khi ánh sáng t ươ ng tác v i môi tr ớ ườ ng v t ậ
ch t thì theo thuy t photon nguyên t , ấ ế ử
phân t ch h p th t ng photon m t và ử ỉ ấ ụ ừ ộ
s h p th mang tính ch n l c, t c là ch ự ấ ụ ọ ọ ứ ỉ
h p th nh ng photon có năng l ấ ụ ữ ượ ng xác
đ nh, t ị ươ ng ng v i hi u năng l ứ ớ ệ ượ ng gi ữa
tr ng thái c b n và tr ng thái kích thích ạ ơ ả ạ
c a nguyên t , phân t : ủ ử ử
Trang 14BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
a) Đi u ki n h p th l ề ệ ấ ụ ượ ng t : ử
= h = = ∆E
M c kích thíchứ
• Khi h p th photon, electron ấ ụ
qu đ o ngoài cùng nh n
năng lượng và chuy n sang ể
M c năng lứ ượng
c b nơ ả
qu đ o xa h n, khi đó c u ỹ ạ ơ ấ
hình electron trong phân t thay đ i Ta nói r ng nguyên t ử ổ ằ ử
→
ν
ν
Trang 15BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
Trang 16BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
Trang 17BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ
Trang 18BÀI GI NG LÝ SINH Ả
CH ƯƠ NG III: QUANG SINH H C Ọ