ĐẠO LUẬT HÌNH SỰ Ths Vũ Thị Thúy I KHÁI NIỆM CỦA ĐẠO LUẬT HÌNH SỰ Định nghĩa Các đặc điểm ĐLHS Ý nghĩa Định nghĩa Đạo luật hình văn pháp luật quan quyền lực Nhà nước cao (là Quốc hội) ban hành, quy định tội phạm, hình phạt chế định khác liên quan đến việc xác định tội phạm hình phạt, đồng thời quy định nhiệm vụ nguyên tắc chung luật hình Việt Nam Các đặc điểm đạo luật hình * Về nội dung: - Phần chung: - Phần tội phạm: * Về hình thức: - Bộ luật hình hồn chỉnh - Văn luật đơn hành tội phạm lĩnh vực định * Thủ tục ban hành đạo luật hình sự: * Giá trị pháp lý: Ý nghĩa:    ĐLHS thể tập trung sách hình Nhà nước đấu tranh phòng chống tội phạm ĐLHS thể rõ chất chế độ xã hội khía cạnh đạo đức xã hội ĐLHS cơng cụ pháp lý quan trọng việc bảo vệ chế độ xã hội, bảo vệ Nhà nước, công dân; xây dựng ý thức pháp luật II Cấu tạo đạo luật hình Cấu tạo BLHS Cấu tạo QPPL HS III HIỆU LỰC CỦA ĐẠO LUẬT HÌNH SỰ Hiệu lực đạo luật hình phạm vi áp dụng BLHS không gian xác định vụ án thời gian định Hiệu lực theo không gian Hiệu lực theo thời gian Hiệu lực theo không gian a b Hiệu lực đạo luật hình hành vi phạm tội thực lãnh thổ Việt Nam (Điều 5) Hiệu lực đạo luật hình hành vi phạm tội thực lãnh thổ Việt Nam (Điều 6) a Hiệu lực đạo luật hình hành vi phạm tội lãnh thổ Việt Nam (Điều 5) Điều BLHS: “BLHS áp dụng hành vi phạm tội thực lãnh thổ nước CHXHCN Việt Nam” * Lãnh thổ Việt Nam bao gồm: - Vùng đất: - Vùng nước: + Vùng nước nội địa: + Vùng nước biên giới: + Vùng nước nội thủy: + Vùng nước lãnh hải: - Vùng trời: - Lòng đất: - Lãnh thổ quốc gia di động: + Tàu, máy bay quân + Tàu biển, máy bay dân mang cờ Việt Nam hải phận quốc tế, không phận quốc tế + Tàu biển, máy bay dân mang cờ Việt Nam đậu, bơi hải phận Việt Nam đậu, bay không phận Việt Nam Bài tập A người Trung Quốc thường xuyên sang Việt Nam móc nối với số người Việt Nam để đưa phụ nữ Việt Nam qua Trung Quốc bán cho người Trung Quốc lấy làm vợ A hứa với người Việt Nam có nhu cầu kiếm việc qua Trung Quốc có nhiều việc làm kiếm tiền A đưa số cô gái người Việt Nam để bán cho người Trung Quốc A B C người Trung Quốc hãm hiếp, sau bán cho người Trung Quốc làm vợ Hãy xác định: Bộ luật hình Việt Nam có hiệu lực áp dụng hành vi phạm tội nào?  Tội buôn bán phụ nữ (Điều 119 BLHS)  Tội hiếp dâm (Điều 111 BLHS) Ai phải chịu trách nhiệm hình theo LHS Việt Nam Bài tập A (25 tuổi) công dân Việt Nam phạm tội giết người Trung Quốc, bị Tòa án nước sở xử phạt 10 năm tù Sau mãn hạn tù, A Việt Nam Anh (chị) lựa chọn phương án sau để giải trường hợp A giải thích rõ lý do: a Khi Việt Nam, A chịu trách nhiệm hình theo Bộ luật hình Việt Nam b Khi Việt Nam, A phải chịu thêm trách nhiệm hình theo Bộ luật hình Việt Nam c Theo Luật hình Việt Nam, A phải chịu trách nhiệm hình theo Bộ luật hình Việt Nam, quan tiến hành tố tụng xem xét cụ thể mà khơng buộc A chịu trách nhiệm hình theo Bộ luật hình Việt Nam b Hiệu lực đạo luật hình hành vi phạm tội lãnh thổ Việt Nam - Hành vi phạm tội thực lãnh thổ Việt Nam: - Căn pháp lý: Điều BLHS Các trường hợp phạm tội lành thổ VN phải chịu TNHS theo BLHS VN: Công dân Việt Nam:  Người không quốc tịch thường trú Việt Nam:  Người nước ngoài:  Nhận định: BLHS Việt Nam khơng có hiệu lực áp dụng hành vi phạm tội người nước thực lãnh thổ Việt Nam Hiệu lực đạo luật hình Việt Nam theo thời gian - Hiệu lực đạo luật hình theo thời gian hiệu lực đạo luật hình áp dụng hành vi phạm tội thực thời gian đạo luật có hiệu lực thi hành - Khoản Điều BLHS quy định: “Điều luật áp dụng hành vi phạm tội điều luật có hiệu lực thi hành thời điểm mà hành vi phạm tội thực hiện” * Điều luật có hiệu lực thi hành: Điều luật có hiệu lực thi hành điều luật phát sinh hiệu lực chưa bị hiệu lực  - Thời điểm phát sinh hiệu lực đạo luật hình sư:  - Thời điểm hiệu lực đạo luật hình sự: * Thời điểm hành vi phạm tội thực hiện:  Là thời điểm thực hành vi PT (dưới dạng hành động không hành động PT), mà không thiết hậu hành vi xảy hay chưa  Thực TP hiểu tất giai đoạn chuẩn bị PT, PT chưa đạt, TP hoàn thành  Thời điểm muộn để xác định thời điểm “hành vi PT thực hiện” hành vi PT kết thúc a Nguyên tắc bất hồi tố luật hình (khoản 1, Điều 7) - Đạo luật hình áp dụng hành vi thực khoảng thời gian đạo luật phát sinh hiệu lực đến trước hiệu lực - Căn pháp lý: Khoản 1, Điều BLHS * Những thường hợp BLHS quy định không áp dụng hiệu lực hồi tố:    Điều luật quy định tội phạm mới: Điều luật quy định hình phạt nặng hơn: Điều luật hạn chế phạm vi áp dụng: Án treo  Miễn TNHS  Miễn hình phạt  Giảm hình phạt  Xố án tích   Các quy định khác khơng có lợi cho người phạm tội b Hiệu lực hồi tố luật hình  Định nghĩa: Hiệu lực hồi tố đạo luật hình hiệu lực đạo luật hình áp dụng hành vi phạm tội thực trước có hiệu lực thi hành  Căn pháp lý: Khoản Điều BLHS * Những trường hợp BLHS quy định cho phép áp dụng hiệu lực hồi tố      Điều luật xoá bỏ tội phạm: Điều luật xố bỏ hình phạt: Điều luật xố bỏ tình tiết tăng nặng: Điều luật quy định hình phạt nhẹ hơn: Điều luật mở rộng phạm vi áp dụng: + Án treo; + Miễn TNHS, miễn hình phạt, giảm hình phạt; + Xố án tích; + Các quy định khác có lợi cho người phạm tội: IV Giải thích đạo luật hình Định nghĩa: Giải thích đạo luật hình việc làm sáng tỏ cách xác nội dung ý nghĩa điều luật BLHS Các loại giải thích đạo luật hình * Giải thích thức: * Giải thích quan tư pháp * Giải thích khoa học Các loại giải thích đạo luật hình Giải thích Định nghĩa Thẩm quyền Giá trị Chính thức Là giải thích quan, tổ chức luật giao cho trách nhiệm giải thích luật UBTNQH Có giá trị pháp lý bắt buộc quan, tổ chức, cá nhân Của quan tư pháp Là giải thích TANDTC, VKSNDTC, BCA, BTP TAND cấp, VKSND cấp giải vụ án cụ thể TANDTC, VKSNDTC, BCA, BTP Có ý nghĩa bắt buộc quan tư pháp ngành trình giải vụ án hình Khoa học Là giải thích luật gia, cán NCKH, cán làm cơng tác thực tiễn… cơng trình khoa học, luận án, báo cáo khoa Luật gia, cán NCKH, cán làm cơng tác Khơng có giá trị PL bắt buộc áp dụng PLHS Nhưng có giá trị nâng cao nhận thức PL Các phương pháp giải thích luật: - Giải thích theo ngơn ngữ: - Giải thích theo lịch sử: - Giải thích theo hệ thống: ... nhiệm hình theo Bộ luật hình Việt Nam b Khi Việt Nam, A phải chịu thêm trách nhiệm hình theo Bộ luật hình Việt Nam c Theo Luật hình Việt Nam, A phải chịu trách nhiệm hình theo Bộ luật hình Việt... tội phạm hình phạt, đồng thời quy định nhiệm vụ nguyên tắc chung luật hình Việt Nam 2 Các đặc điểm đạo luật hình * Về nội dung: - Phần chung: - Phần tội phạm: * Về hình thức: - Bộ luật hình hồn... Nhà nước, công dân; xây dựng ý thức pháp luật II Cấu tạo đạo luật hình Cấu tạo BLHS Cấu tạo QPPL HS III HIỆU LỰC CỦA ĐẠO LUẬT HÌNH SỰ Hiệu lực đạo luật hình phạm vi áp dụng BLHS không gian xác