sau đó để ráo nước. Mang vào phòng cấy dùng bông thấm cồn lau xung quanh quả thể nấm.. Dùng banh lấy 1 mẫu nhỏ ở phần giữa của quả thể sao cho banh đụng vào mặt ngoài Cấy vào mô
Trang 1LỚP 50CNSH
Trang 3Giống mua
Giống mua
Giá thể có tơ
nấmGiá thể có tơ
nấm
Trang 6 Sau đó lấy phần dịch này
thêm đường, agar và đun
cho đến khi tan hết agar.
Cho vào chai (đã được
rửa sạch) từ 5-10ml.
Đậy bằng nút bông
không thấm nước.
Bịt lại bằng giấy bạc
hoặc giấy báo.
1.1 CHUẩN Bị MÔI TRƯờNG
Trang 7nghiêng(để môi trường lan
đều sao cho môi trường
không chạm vào nút
bông) Khi môi trường
trong chai đã đông hẳn,
cất vào nơi khô ráo, sạch
sẽ để dùng dần).
1.1 CHUẩN Bị MÔI TRƯờNG
Trang 8bệnh, không quá già
cũng không quá non ( ở
Trang 9sau đó để ráo nước.)
Mang vào phòng cấy dùng
bông thấm cồn lau xung
quanh quả thể nấm.
Dùng tay tách đôi quả thể
nấm từ trên xuống (không
dùng dao) Tách giống với nấm bào
ngư
A BằNG MÔ THịT
1.2 PHÂN LẬP NẤM RƠM
Trang 10 Dùng banh lấy 1 mẫu
nhỏ ở phần giữa của quả
thể( sao cho banh đụng
vào mặt ngoài)
Cấy vào môi
trường( banh không
được chạm vào cổ chai)
Hơ lại miệng chai qua
Trang 11• Đậy chuông thủy tinh lên trên.
• Để 1-2 ngày khi quả thể chín ,
bào tử từ các phiến nấm bắn ra
và rơi vào nước
1.2 PHÂN LẬP NẤM RƠM
Trang 12 Lấy nước này que cấy
dùng que cấy gạt trên
thạch đĩa để tạo điều
kiện tách rời các bào tử
Trang 13Cấy chuyền(nhân giống cấp 3)
Cấy chuyền(nhân giống cấp 1)
Cấy chuyền(nhân giống cấp 2)
Rơm hoặc trấu + chất bổ sung
Rơm hoặc trấu
1.3 Sản xuất giống nấm rơm
Trang 14Tránh được mưa, nắng gió chiếu trực tiếp Nấm
rơm ưa ánh sáng tán xạ
Mật độ mô nấm phải phủ kín hết nhà để đảm bảo
giữ ẩm
Nhà phải sạch, thanh trùng bằng vôi hay focmon
trước khi đưa nguyên liệu và giống vào cấy.
Đảm bảo độ ẩm từ 80-90% cho đến khi thu
Trang 15Đảm bảo độ thông thoáng.
Trang 16Tưới nước và xếp mô
Làm ẩm với nước hoặc nước vôi 0.5%, ủ đống 6-8 ngày
Làm ẩm với nước vôi 0.5%, Ủ đống 10-15 ngày có đảo trộn 2-3 lần
3 Xử lí nguyên liệu
Trang 17Chọn rơm rạ đã phơi khô, chưa bị mốc và chưa bị nhũng.
Tạo bể ngâm rơm rạ để ngâm rơm trước khi ủ đống Có thể
xử lí rơm như sau:
Rơm rạ 500kg, super lân 5kg, cám gạo 10kg, vôi 1,5kg, ngâm ngập nước trong vòng 24h rồi vớt ra để ráo
Rơm rạ 1000kg, vôi 30kg, nước đủ ngập, ngâm trong 20-30 phút rồi vớt ra để ráo
Cho rơm rạ vào nước chứa vôi (5% so với rơm rạ) trong 20h Vớt ra để ráo, sau đó trộn 2-3% (so với rơm rạ) vôi bột, 0.5 urê, 1% (NH4)2SO4, 1-2% super lân rồi ủ đống 7-10 ngày,
Trang 184-đó lấy nylon ủ xung quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt, khoảng 3-4 ngày đảo trộn một lần và thời gian ủ rơm từ 6-10 ngày.
Trang 19Nguyên liệu sau khi chế biến phải đạt những tiêu chuẩn sau:
Độ phân hủy: mềm hẳn có màu vàng sẫm và có mùi thơm đặt trưng của rơm rạ khi lên men
Độ ẩm: khoảng 65-70%, khi vắt vài cọng rơm có nước chảy thành giọt là tốt nhất Nếu nguyên liệu quá ướt hay quá khô đều không tốt cho nấm
Độ xốp và thông thoáng: nấm rơm cần O2 và thải CO2
Độ sạch khuẩn: là vấn đề quan tâm hàng đầu hiện nay
Trang 20Thường sử dụng khuôn và nén theo khốiChiều cao mô tùy thuộc vào mùa, điều kiện sản xuất… Mùa lạnh thì chất mô cao, còn mùa nóng thì chất mô thấp, ít hơn
Meo cấy phải đảm bảo các yêu cầu sau:
Meo giống không bị nhiễm bệnh
Có mùi thơm dễ chịu
Giống không già hoặc non
Trang 21b Mẫu mô thứ 1
Rải một lớp rơm dày 10-12 cm
Cấy một lớp giống viền
xung quanh cách mô
Cấy đủ ba lớp giống như vậy, lớp thứ tư rải đều trên bề
Trang 22Mỗi lớp giống cấy xong dùng tay ấn chặt, nhất là xung quanh thành
Phủ lên một lớp rơm rạLượng giống cấy khoảng 200-250 g/mô, khoảng 10% trọng lượng của toàn bộ mô nấm
Bố trí các mô phủ kín diện tích nhà trồng nấm, khoảng cách giữa các mô khoảng 25-30 cm
Đường để thao tác và chăm sóc Rãnh thoát nước
4 Xếp mô và cấy meo
Trang 23c Mẫu mô thứ 2: Rơm rạ sau khi làm ẩm và ủ đống như
trên, vắt ráo, cho vào khuôn gỗ kích thước (20 x 30 x 15)
cm nén chặt Khối rơm nén xong được lấy ra, gói bằng
các tấm nhựa (nylon) và dùng dây buộc chặt Các gói
rơm có thể hấp khử trùng bằng hơi nước ở 95oC, trong 4
giờ hoặc không Meo nấm rơm được bẻ vụn và cấy vào
hai đầu của gói
Trang 24Sau khi cấy giống, phủ nilông lên trên Các tấm
ni lông này được cắt lỗ, đường kính khoảng 2cm,
khoảng cách giữa các lỗ khoảng 30 cm Bắt đầu
giai đoạn ủ tơ
Cần thường xuyên kiểm tra nhiệt độ và nên duy
trì nhiệt độ mô ủ khoảng 35-40oC là thích hợp
Sau khi ủ được 4 ngày, hệ sợi đã bám vào
nguyên liệu thì dỡ nilông ra và duy trì tưới phun
sương lên mô nấm
Cần thường xuyên theo dõi nhiệt độ, nhiệt độ
trong mô luôn phải giữ trên 35oC
Trang 25Trong vòng 3-5 ngày đầu không cần tưới nước
Quan sát bề mặt mô nấm và tưới nước nếu cần thiết Trong thời gian ủ tơ cần hạn chế tưới nước
Đến ngày 7-8 sau khi sếp mô bắt đầu xuất hiện nấm con và đan thành mạn nhện bên hông mô Đây là thời điểm tưới đón nấm
Lúc này lượng nước tưới nhiều hơn và đều khắp mặt mô Đồng thời mở các cửa để tăng cường lượng ánh sáng và thông khí cho nấm hô hấp
3-4 ngày sau nấm lớn rất nhanh và to bằng quả táo, quả trứng
để thêm vài tiếng đồng hồ có thể nấm sẽ nở ô dù
Trang 26Nguyên tắc: Bẻ từng quả thể của nấm ở giai đoạn kéo dài hay hình trứng
Trang 27Nếu không định phơi khô thì
phải chuyển đến nơi tiêu thụ
ngay
Từ ngày 12-13 nấm bắt đầu nở
rộ
Tiếp tục ủ tơ trở lại, sau 5-6
ngày nấm mọc lại lần hai
Năng suất lần thứ nhất thường
Thùng vận chuyển nấm rơm đi tiêu thụ trong ngày
6 Giai đoạn thu hái
Trang 28Sau đó lại phủ nilông để nấm ra tiếp đợt khác.
Trong vòng 3 ngày đầu sau thu hái, không tưới
nước mà chỉ duy trì độ ẩm trong nhà, sau đó mới
tưới trở lại.
Một đợt nuôi trồng từ khâu xử lí nguyên liệu cho
đến khi kết thúc thu hái khoảng 25-30 ngày
Năng suất nấm dao động từ 12-20% so với
nguyên liệu khô.
Trang 29Nấm muối
Chẻ đôi tai nấm
Sấy 40/45 oC trong vòng 8h
Nấm khô
Giữ ở 10-15oC
Ngày sau tiêu thụ
7 Bảo quản
Trang 31B NấM RƠM MUốI
Chọn lọc những quả nấm đạt chất lượng, rửa
sạch và để ráo nước
Thả nấm tươi và chần trong nước sôi 5-7 phút,
thả vào chậu nước lạnh, để ráo
Cho vào dụng cụ chứa, cứ một lớp muối, một
lớp nấm theo tỷ lệ 1kg nấm + 0.3kg muối khô
hạt nhỏ + 0.2 dung dịch muối bão hòa
Khi nấm đã đầy cần phủ thêm một lớp muối trên
bề mặt, khi cần bảo quản lâu hơn cần cho
khoảng 3-4 kg acid citric cho 1 tấn nấm
Trang 32B NấM MUốI
Sau 15-20 ngày, nấm chuyển sang trạng thái ổn
định Lúc đó tiến hành bóc vỏ nấm và phân loại
để đóng gói đưa đi xuất khẩu
Nấm muối có chất lượng tốt khi đạt các tiêu
chuẩn sau:
o Không bị váng mốc
o Mùi thơm dễ chịu
o Nồng độ muối đạt 23o bô mê, pH=4
Sản phẩm nấm muối
Bóc vỏ
& phân loại Đóng gói
7 Bảo quản(tt)
Trang 33Nhiệt độ ảnh hưởng đến sự trưởng thành (ra tơ) và phát triển
(quả thể) của nấm rơm
Ánh sáng Rất cần ở giai đoạn từ hình cầu sang hình trứng
Nước tưới Chi phối toàn bộ hoạt động sống của nấm
Trang 34≤25 0 C Quả thể hay tai nấm
không tạo thành được.
25 0 C - 28 0 C Tai nấm bị dị hình
≥ 35 0 C Nấm mau trưởng
thành (sớm bung dù)
Giống nấm rơm để bảo quản trong tủ lạnh từ 12-150C/ 48h
không có khả năng mọc lại như các giống nấm khác
8 CÁC BệNH THƯờNG GặP ở NấM RƠM
Trang 35 Khi cường độ ánh sáng giữ liên tục từ 2500 lux trở lên trong 4h nấm sẽ chết hàng loạt (100%)
8 CÁC BệNH THƯờNG GặP ở NấM RƠM
Trang 36Ngoài vấn đề dư nước hay thiếu nước thì tính chất
của từng loại nước cũng rất quan trọng:
Nước phèn:
- Tơ nấm sẽ mọc chậm, thưa và đầu sợi tơ sẽ cong lại.
- Tai nấm sẽ bị dị hình tạo dạng bông cải hoặc chết non.
Nước bị nhiễm mặn:
- tơ nấm đổi màu, rối bông.
- Quả thể không hình thành được.
8 CÁC BệNH THƯờNG GặP ở NấM RƠM
Trang 38-Mức độ nặng: xử dụng thuốc diệt mốc: bennomyl 0,1%, zineb 7%, hoặc validecin 3% (cho bệnh trứng cá)…
Trang 39c Côn trùng phá hoại (chuột, gián, kiến, mối ):
Chúng gặm nhấm sợi và cây nấm, đào hang, làm xáo trộn mô nấm, ăn giống nấm vừa cấy xong
Cách xử lý:
- Xử lý nền đất trước khi trồng như: tưới nước, xới nhẹ, rắc
thuốc diệt côn trùng như : furadan, mocac…
- Khi tưới đón nấm rắc vôi xung quanh mô nếu trồng ở đất
- Dùng thuốc bẫy chuột, gián, kiến tại khu vực nuôi trồng
nấm
Các bệnh thường gặp ở nấm rơm
Trang 40III GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA NẤM RƠM
Nấm được xem như là một loại rau nhưng là rau cao cấp Nếu xét về thành phần dinh dưỡng nấm cũng không thua kém gì những loại thịt, cá, rau, củ thông thường
Nấm rơm là một trong những loại nấm có giá trị dinh dưỡng cao thường được sử dụng trong thực phẩm để chế biến món ăn có tác dụng như thuốc chữa một số bệnh
Trang 41THÀNH PHầN DINH DƯỡNG TRONG 100G NấM KHÔ
THÀNH PHầN DINH DƯỡNG TRONG 100G NấM KHÔ
Thành phần dinh dưỡng 100 g nấm khô
Trang 43 Với nguồn dinh dưỡng dồi dào như vậy , nấm rơm là nguồn sử dụng để chế biến thành thực phẩm chức năng, làm món ăn thuốc trong việc hỗ trợ trị liệu: như các trứng rối loạn tiêu hóa, béo phì, rối loạn lipid máu,
xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, tiểu đường,…
Dưới đây là một số món ăn chế biến từ nấm dùng để chữa bệnh:
Nấm rơm xào tôm và rau dền: chữa di mộng tinh, hoạt tinh, sinh lý yếu,…
Nấm rơm nấu với đại táo: bồi bổ ,tăng cường sức khỏe
Nấm rơm hầm đậu phụ: bồi bổ dạ dày, tỳ vị suy yếu , chống ung thư
Trang 44Đặc điểm dinh dưỡng
Món này phong phú các chất dinh
dưỡng như protein, vitamin
B1,B2,B5,C, canxi, photpho,
vitamin A, kếm, rất cần cho bộ
não đang phát triển
Thịt lợn cắt miếng mỏng nhỏ Nấm rơm rửa sạch, dưa leo rửa sạch, cắt miếng nhỏ.
Cho dầu vào chảo, rồi cho thịt đã tẩm bột năng, trứng gà, muối, vào chảo, dùng đũa để đánh cho những miếng thịt rời ra, khi thịt vừa chín tới, vớt ra để ráo dầu.
Trong chảo còn lại một ít dầu, cho gừng, hành vào phi thơm, rồi cho thịt, nấm rơm, dưa leo vào, đảo nhẹ, nêm nước tương, muối, bột ngọt, cho bột năng pha nước lạnh vào cho sánh nước, rưới dầu mè lên, nhắc chảo xuống, bày ra đĩa dùng.
WAO GROUP