Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

Tình huống:“TẠI SAO TRANG TRÍ NHÀ Ở BẰNG CÂY CẢNH VÀ HOA SẼ LÀM CHO NHÀ Ở MÁT MẺ HƠN, KHÔNG KHÍ TRỞ NÊN TRONG LÀNH HƠN?” I.. MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG: Để đạt được kết quả tốt tro

Tình huống:

“TẠI SAO TRANG TRÍ NHÀ Ở BẰNG CÂY CẢNH VÀ HOA

SẼ LÀM CHO NHÀ Ở MÁT MẺ HƠN, KHÔNG KHÍ TRỞ NÊN

TRONG LÀNH HƠN?”

I MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

Để đạt được kết quả tốt trong việc giải quyết tình huống : “Tại sao trang trí nhà ở bằng cây cảnh và hoa sẽ làm cho nhà ở mát mẻ hơn, không khí trở nên trong lành hơn” thì chúng ta cần đạt được những mục tiêu sau :

Hiểu rõ được đặc điểm của thực vật ưa bóng và thực vật ưa sáng, nhằm xác định đúng các loại cây cảnh và hoa để trang trí nhà ở

Trong quá trình trao đổi chất của thực vật thì có xảy ra quá trình đặc trưng là quá trình quang hợp, tổng hợp các chất hữu cơ

II TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỮU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

Theo kiến thức đã học của môn sinh học thì cây xanh chia làm 2 nhóm đó chính là nhóm ưa sáng và nhóm ưa bóng như vậy muốn giải quyết tình huống trên thì chúng ta phải xác định được đại diện của từng nhóm cây đó là nhu cầu ánh sáng của cây nếu xác định đúng sẽ giúp cho cây phát triển tốt hơn cũng như giảm thời gian và công sức chăm sóc cho cây

Để trang trí cây cảnh trong nhà ở cho hợp lí thì ta cần phân chia vị trí trang trí cây cảnh trong nhà và vị trí trang trí ngoài nhà Muốn trang trí cây cảnh cho phù hợp từng vị trí thì chúng ta phải xác định được loại cây cảnh nào là cây ưa bóng và loại cây cảnh là là loại cây ưa sáng

Nếu trang trí cây cảnh trong nhà thì chúng ta sử dụng các loại cây ưa bóng vì lượng ánh sáng trong phòng đã bị yếu đi, một số loại cây có thể dùng để trang trí trong phòng

Ví dụ: Hoa lan, cây phát tài, cây trường sinh,….

Tạo không gian phòng khách xanh mà thoáng đãng giúp bầu không khí luôn trong lành và mát mẻ

Còn nếu chúng ta muốn trang trí cây cảnh ngoài nhà, đường đi vào nhà thì cần sử dụng nhóm cây cảnh ưa sáng

Ví dụ: Cây Sanh, cây Si, cây Sung, cây tre,…đây là những cây ưa sáng, chịu

được ánh sáng trực tiếp từ mặt trời

Ngoài các ý tưởng xanh từ các loại cây cảnh nhỏ, tại sao bạn không thử trồng rau thơm trong nhà Chúng không những chỉ là vật trang trí thơm mát mà còn có thể được sử dụng làm rau thơm hàng ngày

Không chỉ có không gian phòng khách và bên ngoài là trồng được cây xanh

mà chúng ta có thể trồng cả trong căn bếp giúp bầu không khí thoáng và hút các mùi của bếp

Ở môn sinh học cho chúng ta biết vai trò của nước đối với sự sống của sinh vật nói chung và thực vật nói riêng, nhờ có nước mà thực vật có thể lấy được chất dinh dưỡng để nuôi cơ thể, các chất dinh dưỡng hòa tan sẽ được rễ cây hút lên để nuôi cơ thể, sau đó nước sẽ được thoát ra ngoài môi trường xung quanh thông qua các lỗ thoát trên lá Việc thoát hơi nước này sẽ tạo ra lực hút tiếp theo để hút nước

từ rễ lên lá, đồng thời lượng hơi nước tỏa ra xung quanh sẽ làm giảm nhiệt độ của môi trường, làm cho ta cảm thấy rất mát mẻ khi chúng tat rang trí nhà ở bằng cây cảnh và hoa như chúng ta đã học ở bài 12 môn công nghệ 6

Trong môi trường xung quanh ta, lượng khí thải cacbonic liên tục tăng lên

do hoạt động hô hấp của con người Động vật hay những hoạt động sinh hoạt sản xuất của con người làm cho tỷ lệ cacbonic trong không khí tăng lên, đây là một trong những chất khí không duy trì sự sống và cũng không duy trì sự cháy, nó là một trong những chất khí chủ yếu gây hiệu ứng nhà kính, làm cho nhiệt độ trái đất tăng lên gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đe dọa sự sống cho cả hành tinh Nên việc làm giảm tỷ lệ cacbonic trong không khí cũng đồng nghĩa với việc làm sạch môi trường sống

Kiến thức môn sinh học thì đặc trưng của thực vật còn một vấn đề nữa đó chính là quá trình quang hợp nhằm tạo ra chất hữu cơ để nuôi cơ thể, các chất cần thiết cho quá trình này là khí cacbonic, nước, ánh sáng và thành phần không thể thiếu nữa đó chính là chất diệp lục có trong lá cây Trong quá trình này thì cây xanh

sẽ hấp thụ khí cacbonic trong không khí thông qua quá trình quang hợp sẽ tạo ra các sản phẩm trong đó có khí oxi Đây là chất khí cần thiết cho sự sống, lượng oxi sinh ra này sẽ làm giảm tỷ lệ cacbonic trong không khí Bên cạnh việc cây xanh có khả năng làm giảm lượng cacbonic trong không khí thì việc cản bụi cũng là một vai trò đáng kể của cây xanh, một số loại cây cảnh được trồng để trang trí trong sân, hành lang, hàng rào,… có khả năng che, cản bụi

Ví dụ: Cây dâm bụt, cẩm thạch,… Ngoài những khả năng trên một số loại cây xanh còn có khả năng hút độc trong môi trường như cây Trâm Ổi có khả năng

hút độc chì từ không khí và góp phần làm trong sạch không khí và tạo không khí trong lành

III GIẢI PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

Trên cơ sở các nghiên cứu tổng quan đã được nêu trên thì giải pháp chủ yếu

để giải quyết tình huống là căn cứ vào các cơ sở khoa học đã được nghiên cứu ở môn sinh học mà chúng ta lập luận, thiết minh để giải quyết tình huống đã được nêu ra dựa vào kiến thức môn công nghệ

IV THUYẾT MINH QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

Với tình huống “Tại sao trang trí nhà ở bằng cây cảnh và hoa sẽ làm cho nhà

ở, phòng ở mát mẻ hơn, không khí trong sạch hơn?” Ta có thể giải thích như sau:

Nhà là một khối không khí đóng, nhiều người cùng thở, toát ra hơi thở và chia sẻ bầu không khí nhỏ đó; nhiều đồ đạc chất trong khoảng không gian đó; nhiều hoạt động diễn ra trong bốn bức tường đó ( nấu ăn, làm việc….); nhiều thiết bị hoạt động tại đó ( tivi, tủ lạnh, máy tính…) Mỗi căn nhà không có cây cảnh với vài chục mét vuông hay may mắn hơn là vài trăm mét vuông nên chắc chắn bầu không khí sau bốn bức tường ấy sẽ ngột ngạt hơn khoảng không lồng lộng bên ngoài

Khí ôzon là một trong những thành phần chính gây ô nhiễm môi trường không khí Mặc dù ô nhiễm do ôzon phần lớn liên quan đến không khí bên ngoài, nhưng loại khí này còn xâm nhập vào môi trường bên trong nhà ở Vì vậy, việc trồng cây cảnh trong nhà là rất quan trọng và cần thiết

Lợi ích của việc trồng cây cảnh trong nhà

Hiện nay, nhà ở thường gắn liền với thiên nhiên Đưa cây cảnh vào nội thất sẽ rất hữu ích, hình thành những cảnh quan thiên nhiên thu nhỏ, cải thiện đáng

kể môi trường sống và điều chỉnh luồng không khí

Màu xanh của lá cây xuất hiện trong nhà không chỉ điều hòa vi khí hậu, mang lại vẻ tươi mát mà còn giúp phục hồi sinh khí cho nơi ở Vì vậy trồng cây

cảnh trong nhà nên là những loại cây xanh thích hợp, có nhiều mầm lộc phù hợp với môi trường sống, ít ánh sáng trực tiếp và chịu bóng râm

Nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Mỹ cho thấy rằng: trồng cây cảnh trong nhà có thể giúp chúng ta giảm căng thẳng và làm việc hiệu quả hơn Họ

đã liệt kê ra những cây cảnh thích hợp để trồng trong nhà và nơi làm việc bao gồm: cây thường xuân hay những loại cây xanh có lá sáp và cây thuộc họ dương xỉ Đây

là những loại cây có hả năng hấp thụ tốt nhất đối với các chất ô nhiễm không khí trong nhà và công sở

Bên cạnh tác dụng lọc những chất độc hại nói trên, cây cảnh trồng trong nhà còn có tác dụng phòng bệnh Trong khi Tây y luôn thể hiện tính đối kháng khi chữa bệnh thì Đông y lại mang tính chất hóa giải, chữa trị bệnh ở phạm trù cá thể hóa, lấy thiên nhiên làm trọng Nói rõ hơn, chính từ việc chọn sức sống và sức khỏe của con người làm tiêu chí tối thượng cho y đức hành nghiệp nên các thầy thuốc Đông y đã tìm thấy mối tương quan mật thiết giữa con người và thiên nhiên Đây cũng là đặc tính chữa bệnh của Đông y, quy vào 8 biện pháp tối ưu như: Hãn ( xuất

mồ hôi), Thổ ( nôn mửa), Hạ ( lưu thông đại tiện tiểu tiện), Hòa ( hòa giải), Ôn ( làm ấm thân nhiệt), thanh ( gây mát nội tạng), tiêu ( tiêu hóa thức ăn), bổ ( bồi dưỡng tăng lực) Phương pháp này nhằm cân bằng và khôi phục chỉnh thể , hóa giải mâu thuẫn giữa sức chống bệnh ( đề kháng chính khí) và với tác nhân gây bệnh ( tà khí) Văn hóa giữa bệnh của Đông y nổi bật một bản sắc riêng biệt Việc trồng những cây chữa bệnh là một ví dụ

Nếu như cây cảnh có thể tiết ra các độc chất gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng tới sức khỏe thì cũng có thể loại trừ, sức đề kháng cao với các tác nhân gây hại Vì vậy, khi trang trí cây cần đặt ở môi trường không khí thích ứng lý hóa, sinh thái của thiên nhiên theo đúng nguyên tắc Tạm thời bỏ qua các yếu tố khác như thời gian, không gian và các yếu tố tâm lý thì với những căn cứ đã được nêu dựa vào kiến thức liên môn, môn sinh học thì cây xanh có khả năng thoát hơi nước thông qua lá sẽ làm cho nhiệt độ môi trường xung quanh cây trở nên mát mẻ hơn,

đồng thời cây xanh có khả năng cản bụi từ ngoài bay vào nhà, vào phòng và một quá trình nữa đó là quá trình quang hợp sẽ hấp thụ lượng cacbonic trong không khí

và cung cấp cho môi trường một lượng đáng kể oxi, như vậy cho nên sẽ làm cho không khí trong nhà và ngoài nhà trở nên trong sạch hơn khi chúng ta trang trí cây cảnh và hoa

V Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

Mục tiêu giáo dục hiện nay nhằm tạo ra những con người toàn diện, có đầy

đủ kiến thức về nhiều lĩnh vực trong đời sống nhằm đáp ứng thỏa mãn nhu cầu của

xã hội Vệc gải quyết tình huống có ý nghĩa giúp chúng ta rèn luyện việc vận dụng kiến của nhiều môn học để giải quyết một hiện tượng, một vấn đề nào đó trong đời

sống Đồng thời việc giải quyết thành công tình huống “Tại sao trang trí nhà ở bằng cây cảnh và hoa sẽ làm cho nhà ở mát mẻ hơn, không khí trở nên trong lành hơn” một lần nữa khẳng định lợi thế về việc hiểu biết kiến thức liên môn của

người học

Trong thực tiễn học tập chúng ta còn gặp rất nhiều các tình huống khác nhau

từ tình huống đơn giản đến các tình huống phức tạp cần phải giải quyết, mà muốn giải quyết được các tình huống đó chúng ta phải sử dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhau như: Giáo dục thể chất của môn thể dục, cần có sự kết hợp kiến thức nấu ăn, chế độ ăn uống hợp lý ở môn công nghệ nấu ăn, hay muốn thu chi hợp

lý trong gia đình? Làm thế nào để tạo ra thu nhập của gia đình? và chi tiêu như thế nào cho hợp lý? Của môn công nghệ 6 thì cần sử dụng kiến thức liên môn của toán học,…Tóm lại, ý nghĩa thật sự của việc hiểu biết kiến thức liên môn là vận dụng kiến thức của nhiều môn học để giải quyết những vấn đề trong thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội./