Bài Giảng Người Kinh Doanh

TÀI SẢN KINH DOANHLà tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của nhà kinh doanh dùng để tiến hành các hoạt động kinh doanh... CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA QUYỀN SỞ HỮU •

NỘI DUNG CHỦ YẾU

• Khái niệm và dấu hiệu

• Điều kiện và thủ tục hình thành và chấm dứt tư cách người kinh doanh

• Quyền và nghĩa vụ của người kinh doanh

Người kinh doanh là ai??

Là người:

• Tiến hành hoạt động kinh doanh

- Thường xuyên liên tục

- Mang tính nghề nghiệp

- Có tính độc lập

Kinh doanh là gỡ?

• Kinh doanh là việc thực hiện liên

tục một, một số hoặc tất cả các

công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm

hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trư ờng nhằm mục đích sinh lợi.

(Khoản 2 điều 4 LDN 2005)

Theo Luật thương mại thỡ

• Hoạt động thương mại là hoạt động

nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hoá, cung ứng dịch

vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác

( kho n 1 i u 3 Lu t th ả đ ề ậ ươ ng m i ạ

2005)

Người kinh doanh là ai??

Là người:

• Tiến hành hoạt động kinh doanh

• Có đăng ký kinh doanh theo quy định

của pháp luật

Người kinh doanh…

• Là pháp nhân

• Là

CÓ THỂ BỊ NHẦM LẪN LÀ NGƯỜI KINH DOANH, NHƯNG THỰC RA

HỌ LÀ…

• Người đầu tư

• Người điều hành - quản lý

doanh nghiệp

• Người làm nghề kinh doanh

ký kinh doanh.

(kho n 1 i u 6 Lu t th ả đ ề ậ ươ ng m i n m 2005) ạ ă

ĐIỀU KIỆN ĐỂ TRỞ THÀNH

NGƯỜI KINH DOANH

• VỀ TƯ CÁCH PHÁP LÝ

ĐỐI VỚI CÁ NHÂN

- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ

- Có đăng ký kinh doanh theo quy định

ĐỐI VỚI TỔ CHỨC KINH TẾ

Phải được công nhận là

PHÁP NHÂN

ĐIỀU KIỆN ĐỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI KINH DOANH

• VỀ NGÀNH NGHỀ

- Ngành nghề không bị cấm

- Ngành nghề có điều kiện

- Ngành nghề có chứng chỉ hành nghề

THỦ TỤC ĐỂ ĐƯỢC CÔNG

NHẬN LÀ NGƯỜI KINH DOANH

• CHỦ YẾU LÀ

ĐĂNG KÝ KINH DOANH

Tư cách người kinh doanh được pháp luật công nhận khi được cơ quan nhà nước có

thẩm quyền cấp giấy chứng nhận kinh doanh theo đúng quy định của pháp luật.

Đôi khi cần ngưng kinh doanh một thời gian…

• Đấy là quyền mà người kinh doanh có

thể sử dụng

• Phải thực hiện theo thủ tục quy định

- Nếu chỉ ngừng vài ngày: phải niêm yết tại

địa chỉ giao dịch chính thức

- Nếu ngừng trên 20 ngày: phải niêm yết và phải thông báo với cơ quan ĐKKD và cơ

quan thuế

ngày chấm dứt hoạt động

Chấm dứt luôn…

• Trường hợp

bị tuyên bố giải thể, phá sản hoặc

theo quyết định của cơ quan nhà

Chấm dứt luôn…

• Trường hợp

người kinh doanh là cá nhân chết

mà không có người thừa kế hoặc

người thừa kế không tiếp tục kinh doanh

Cơ quan đăng ký kinh doanh xóa tên

đăng ký kinh doanh trong thời hạn 1

tháng kể từ ngày người kinh doanh chết

mà không có người thừa kế

Người kinh doanh phải có nghĩa vụ với ai??

• Nghĩa vụ đối với nhà nước

• Nghĩa vụ đối với đối tác kinh doanh

• Nghĩa vụ đối với người lao động

• Nghĩa vụ đối với người tiêu dùng

• Nghĩa vụ đối với xã hội

NGƯỜI KINH DOANH CHỊU TRÁCH NHIỆM THẾ NÀO??

Họ phải chịu trách nhiệm về các

nghĩa vụ tài sản trong kinh doanh

bằng

TOÀN BỘ TÀI SẢN CỦA MÌNH

Người kinh doanh có quyền gì??

Có nhiều quyền như:

Quyền trong quản lý kinh doanh và đơn

vị kinh doanh

Quyền sở hữu về tài sản và lợi nhuận

Quyền trong liên doanh liên kết

Quyền trong giải quyết tranh chấp

….

Nh ưng quan trọng hơn cả là

Họ có quyền

TỰ DO KINH DOANH theo pháp luật!!

NỘI DUNG CHỦ YẾU

• Khái niệm và phân loại tài sản, sở hữu

và quyền sở hữu

• Nguyên tắc cơ bản của quyền sở hữu

• Nội dung của quyền sở hữu

• Căn cứ xác lập và chấm dứt quyền sở hữu

• Các hình thức sở hữu

• Bảo vệ quyền sở hữu

PHÂN LOẠI TÀI SẢN

• Bất động sản và động sản

• Hoa lợi và lợi tức

• Vật chính và vật phụ

• Vật chia được và vật không chia được

• Vật tiêu hao và vật không tiêu hao

TÀI SẢN KINH DOANH

Là tài sản thuộc quyền sở

hữu hoặc quyền sử dụng

hợp pháp của nhà kinh

doanh dùng để tiến hành các

hoạt động kinh doanh

TÀI SẢN KINH DOANH BAO GỒM

sở, cửa hàng, kho tàng, nguyên vật liệu…)

công nghiệp, nhãn hiệu hàng hóa, mạng

lưới tiêu thụ hàng hóa và cung ứng dịch

vụ…)

QUYỀN SỞ HỮU TÀI SẢN

Bao gồm: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng

và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu

theo quy định của pháp luật.

Chủ sở hữu là cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác có đủ ba quyền là quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, quyền định đoạt tài sản.

(Theo điều 164 BLDS 2005)

CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA

QUYỀN SỞ HỮU

• Quyền sở hữu của chủ sở hữu được pháp luật công

nhận và bảo vệ

• Không ai có thể bị hạn chế, tước đoạt trái pháp luật

quyền sở hữu đối với tài sản của mình

• Nhà nước có thể trưng mua, trưng dụng có bồi

thường tài sản của chủ sở hữu theo quy định của

pháp luật

• Quyền sở hữu phải được xác lập hay chấm dứt theo

những căn cứ do pháp luật quy định

• Chủ sở hữu được tự do thực hiện hành vi theo ý chí

của mình đối với tài sản, nhưng không được làm

thiệt hại đến lợi ích của nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích của người khác

Để thực hiện quyền sở hữu,

Chủ sở hữu có thể tự mình hoặc ủy quyền cho người

khác thực hiện việc chiếm

hữu, sử dụng và định đoạt đối với tài sản của mình

NỘI DUNG QUYỀN SỞ HỮU

Quyền chiếm hữu

• Là quyền giữ lấy, chi phối, kiểm soát tài sản

Quyền định đoạt

• Là quyền định đoạt số phận thực tế hay pháp lý của tài sản

• Ai có quyền định đoạt tài sản?

• Những giới hạn của quyền định đoạt trong

những trường hợp như:

- Thừa kế bắt buộc, đảm bảo an ninh trật tự,

bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người khác

- Tài sản là đồ vật cổ, di tích lịch sử

- Quyền ưu tiên mua của một số đối tượng

- Tài sản cầm cố thế chấp hay bị kê biên

CĂN CỨ XÁC LẬP QUYỀN SỞ HỮU

1 Do lao động, do hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp;

2 Được chuyển quyền sở hữu theo thoả thuận hoặc theo

quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

3 Thu hoa lợi, lợi tức;

4 Tạo thành vật mới do sáp nhập, trộn lẫn, chế biến;

5 Được thừa kế tài sản;

6 Chiếm hữu trong các điều kiện do pháp luật quy định đối với vật vô chủ, vật bị đánh rơi, bị bỏ quên, bị chôn giấu, gia súc, gia cầm bị thất lạc, vật nuôi dưới nước di chuyển tự

CĂN CỨ CHẤM DỨT QUYỀN SỞ HỮU

1 Chủ sở hữu chuyển quyền sở hữu của mình cho người khác;

2 Chủ sở hữu từ bỏ quyền sở hữu của mình;

3 Tài sản bị tiêu huỷ;

4 Tài sản bị xử lý để thực hiện nghĩa vụ của chủ

các điều kiện do pháp luật quy định; tài sản mà người khác đã được xác lập quyền sở hữu theo

quy định

8 Các trường hợp khác do pháp luật quy định.

Theo Bộ luật dân sự 2005,

BẢO VỆ QUYỀN SỞ HỮU

• Các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu

• Quyền đòi lại tài sản

• Quyền đòi lại động sản không phải đăng ký quyền sở

hữu từ người chiếm hữu ngay tình

• Quyền đòi lại động sản phải đăng ký quyền sở hữu

hoặc bất động sản từ người chiếm hữu ngay tình

• Quyền yêu cầu ngăn chặn hoặc chấm dứt hành vi

cản trở trái pháp luật đối với việc thực hiện quyền sở hữu, quyền chiếm hữu hợp pháp

• Bảo vệ quyền của người chiếm hữu mà không phải

là chủ sở hữu

• Quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại

MỘT SỐ QUY ĐỊNH KHÁC

• Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong trường hợp xảy ra tình thế cấp thiết

• Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc bảo vệ môi trường

• Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc tôn trọng, bảo đảm trật tự, an toàn xã

hội

• Nghĩa vụ tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản

• Quyền sở hữu đối với mốc giới ngăn cách các bất động sản

• Nghĩa vụ tôn trọng quy tắc xây dựng

• Nghĩa vụ bảo đảm an toàn đối với công trình xây dựng liền kề

• Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc thoát nước mưa

• Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc thoát nước thải

• Hạn chế quyền trổ cửa

• Quyền yêu cầu sửa chữa, phá dỡ bất động sản liền kề

• Quyền sử dụng hạn chế bất động sản liền kề

• Xác lập quyền sử dụng hạn chế bất động sản liền kề

• Quyền về lối đi qua bất động sản liền kề

• Quyền về cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề

• Quyền mắc đường dây tải điện, thông tin liên lạc qua bất động sản liền kề

• Quyền về tưới nước, tiêu nước trong canh tác

• Chấm dứt quyền sử dụng hạn chế bất động sản liền kề

QUYỀN SỞ HỮU CỦA NHÀ KD

ĐỐI VỚI TÀI SẢN KD

Việc xác lập QSH dựa trên căn cứ:

• BẢN CHẤT PHÁP LÝ CỦA TÀI SẢN

• BẢN CHẤT PHÁP LÝ CỦA ĐƠN VỊ KINH

DOANH (LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP)

Ai đúng???

Con gà mái của A đang trong thời kỳ đẻ trứng nhưng không đẻ ở nhà A mà lại sang vườn nhà B đẻ B biết vậy nên hàng ngày lấy trứng cất đi Được hơn mươi hôm thì A phát hiện, liền sang nhà B xin lại số trứng

mà gà đã đẻ B không đồng ý, hai người cãi nhau.

A nói: “Gà của tôi đẻ, cho dù nó đẻ ở đâu thì trứng

cũng là của tôi nên ông phải trả lại tôi” B cãi lại: “Gà của ông tự nhiên sang vườn nhà tôi đẻ chứ tôi đâu có bắt nó mang về để đẻ bên nhà tôi Do đó, tất cả trứng đấy đều là của tôi Con tôi đã ăn hết rồi” Ông C là

người hàng xóm thấy vậy liền góp ý: “Thôi thì mỗi

người được một nửa”.

Hỏi: Theo quy định của pháp luật hiện hành thì A, B,

C, ai nói đúng? Tại sao? B có phải bồi thường cho A không? Nếu có bồi thường thì bao nhiêu trứng?

NỘI DUNG CHỦ YẾU

• Khái niệm và phân loại DN

• Điều kiện để thành lập doanh nghiệp

• Thủ tục để thành lập doanh nghiệp

• Tổ chức lại doanh nghiệp

• Giải thể doanh nghiệp

• Phá sản doanh nghiệp

DOANH NGHIỆP LÀ Gè??

• Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên

riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn

định, được đăng ký kinh doanh theo

quy định của pháp luật nhằm mục

đích thực hiện các hoạt động kinh

doanh

(khoản 1 điều 4 LDN 2005)

Quy mô hoạt động

Các loại DN theo pháp luật VN

• Doanh nghiệp tư nhân

PHẢI ĐẢM BẢO TƯ CÁCH PHÁP

• Những điều kiện đặc biệt (trình độ chuyên

môn nghiệp vụ, kinh nghiệm, chức năng …)

Quyền kinh doanh

• Quyền thành lập doanh nghiệp

• Quyền điều hành, quản lý doanh nghiệp

PHẢI XÁC ĐỊNH VÀ ĐĂNG KÝ NGÀNH NGHỀ KINH DOANH!

• Hãy nhớ là phải xác định, phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền

• Sự quan trọng của việc này là gì?

• Nhưng cũng nhớ là bạn có quyền

TỰ DO LỰA CHỌN NGÀNH NGHỀ!!

Nhưng đừng chọn kinh doanh…

• Vũ khí đạn dược, quân trang quân dụng…

• Hiện vật thuộc di tích lịch sử, văn hóa, bảo tàng

• Sản phẩm văn hoá phản động, đồi trụy, mê tín…

• Các loại pháo nổ

• Động thực vật hoang dã quý hiếm

• Đồ chơi có hại cho giáo dục nhân cách, sức khoẻ trẻ em…

• Kinh doanh dịch vụ môi giới hôn nhân có yếu tố nước ngoài

Lý do rất đơn giản:

ĐÓ LÀ NHỮNG NGÀNH NGHỀ BỊ CẤM!

Chọn cũng được, nhưng…

- Phải đáp ứng điều kiện! Chẳng hạn: điều kiện về

vốn, an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng

cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm…

- Điều kiện kinh doanh được thể hiện dưới hình

thức như:

Giấy phép kinh doanh do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp

Ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhưng

không cần giấy phép, doanh nghiệp phải hội đủ điều kiện và cam kết thực hiện đúng trong suốt

quá trình hoạt động

Phiền toái hơn một chút

• Dịch vụ môi giới chứng khoán

• Sản xuất, gia công, sang chai, đóng gói, mua bán thuốc bảo vệ thực vật

• Dịch vụ thiết kế phương tiện vận tải

• Mua bán di vật, cổ vật, bảo mật quốc gia

Thì lại phải có cả chứng chỉ hành nghề!

CÒN TÊN VÀ TRỤ SỞ THÌ SAO?

- Doanh nghiệp phải có tên riêng, tên

phải được đăng ký với cơ quan có

thẩm quyền

- Trụ sở chính của doanh nghiệp phải đặt trên lãnh thổ Việt Nam , có địa chỉ được xác định

Bạn CÓ QUYỀN dành cái tên đã ấp ủ bấy nay cho doanh nghiệp mơ ước của mình

Nhưng cái tên đó

KHÔNG ĐƯỢC

• Trùng hoặc nhầm lẫn….

• Vi phạm….

Và cái tên đó còn phải

• Ph¶i viÕt b»ng tiÕng ViÖt …

• Cßn ph¶i viÕt râ lo¹i h×nh doanh nghiÖp…

Điều kiện đã chuẩn bị xong.

Vậy đã có doanh nghiệp chưa??

Vẫn còn vài việc phải làm,

Đó là:

- ĐĂNG KÝ KINH DOANH

- ĐĂNG BÁO

ĐĂNG KÝ KINH DOANH

Bạn băn khoăn

- Sự kiện đăng ký này có ý nghĩa gì chứ??

- Ai là người tiến hành hành vi đăng ký?

- Đăng ký ở đâu?

- Ai là người tiếp nhận đăng ký?

- Mất bao nhiêu tiền?

- Tốn bao nhiêu thời gian?

Và 1001 câu hỏi khác nữa…

Hồ sơ đăng ký kinh doanh

GIẤY ĐỀ NGHỊ ĐĂNG KÝ KINH DOANH

- Ph ải có nội dung luật định.

quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền quy định

Nhưng thực ra GIẤY ĐỀ NGHỊ này có ý nghĩa gì

chứ?

HÌNH THỨC THỂ HIỆN THỰC TẾ Ý CHÍ CỦA BẠN

DN của bạn đó được cấp giấy

chứng nhận ĐKKD?

S ẽ được cấp giấy chứng nhận ĐKKD nếu

có đủ các điều kiện sau đây:

Đã hoạt động được chưa nhỉ??

• Thế DN của bạn đã có dấu chưa?

Ông A, hàng xóm của bạn muốn…

… thành lập một doanh nghiệp nhưng không đủ vốn Ông đã mời thêm các các ông B, C, D, E, F tham gia góp vốn Được biết trong số những

người tham gia nói trên, các ông B và C hiện

đang là giám đốc các công ty nhà nước (riêng ông B tham gia với tư cách là người đại diện

phần vốn góp của công ty nhà nước do ông làm giám đốc) Ông D hiện là chủ nhiệm hợp tác xã Ông E là Việt kiều đang định cư tại Mỹ Ông F là người Canada (bạn của ông E)

• Vậy ông A có thể thành lập loại DN nào và

theo các bạn, ông ta nên thành lập loại DN

nào? Giải thích vì sao?

Trong quá trình kinh doanh

bạn gặp khó khăn?

Bạn có nghe đến việc

tổ chức lại DN chưa?

TỔ CHỨC LẠI DOANH NGHIỆP

với rất nhiều hình thức khác nhau

Ví dụ

HỢP NHẤT

SÁP NHẬP

CHIA TÁCH CHUYỂN ĐỔI

VIỆC NÀY CŨNG LÀ QUYỀN

NHƯNG PHẢI TIẾN HÀNH THEO

ĐIỀU KIỆN

TRÌNH TỰ THỦ TỤC

MÀ PHÁP LUẬT QUY ĐỊNH

Những khó khăn đôi khi làm cho bạn muốn

rút lui ??

Có người MÁCH bạn hãy tìm cách giải thoát bằng cách…

GIẢI THỂ DOANH NGHIỆP

Hoặc

PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP

Cũng có vài điểm khác biệt giữa

THỦ TỤC GIẢI THỂ DN

1 Thông qua quyết định giải thể DN

2 Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày thông qua, quyết

định giải thể phải được gửi đến cơ quan ĐKKD, tất cả chủ nợ, người có quyền, nghĩa vụ và lợi ích liên quan, người lao động trong DN; quyết định này phải được niêm yết công khai tại trụ sở chính của DN và đăng báo địa phương hoặc báo hàng ngày TW trong ba số liên ti pế

3 Thanh lý tài sản và thanh toán các khoản nợ của DN

4 Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày thanh toán hết nợ

của DN, tổ thanh lý phải gửi hồ sơ về giải thể DN đến cơ quan ĐKKD

Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ

về giải DN, cơ quan ĐKKD phải xoá tên DN trong sổ

ĐKKD

Quyết định giải thể gồm cỏc nội dung chủ yếu sau

a) Tên, trụ sở doanh nghiệp;

đ) Thành lập tổ thanh lý tài sản; quyền và nhiệm vụ của

tổ thanh lý tài sản được quy định trong phụ lục kèm theo quyết định giải thể;

e) Chữ ký của người đại diện theo pháp luật của DN

Nhưng quan trọng nhất để được

giải thể…

…thì doanh nghiệp phải còn

khả năng thanh toán nợ và các nghĩa vụ tài sản của mình.

Trường hợp doanh nghiệp bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh

sáu tháng, kể từ ngày bị thu hồi giấy

chứng nhận đăng ký kinh doanh

Doanh nghiệp, hợp tác xã

không có khả năng thanh toán được các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ yêu cầu thì coi là lâm

vào tình trạng phá sản.

(Điều 3 Luật phá sản 2004)

Một vài khái niệm

• Doanh nghiệp tư nhân gặp khó khăn hoặc bị thua lỗ

trong hoạt động kinh doanh đến mức tại một thời điểm tổng số trị giá các tài sản còn lại của doanh nghiệp

không đủ thanh toán tổng số các khoản nợ đến hạn, là

doanh nghiệp đang lâm vào tình trạng phá sản (Điều 17

Luật DNTN 1991)

• Công ty gặp khó khăn hoặc bị thua lỗ trong hoạt động kinh doanh đến mức tại một thời điểm tổng số trị giá các tài sản còn lại của công ty không đủ thanh toán tổng số các khoản nợ đến hạn, là công ty đang lâm vào tình

trạng phá sản (Điều 24 Luật công ty 1991)

• Doanh nghiệp đang lâm vào tình trạng phá sản là doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc bị thua lỗ trong hoạt động

kinh doanh sau khi đã áp dụng các biện pháp tài chính cần thiết mà vẫn mất khả năng thanh toán nợ đến hạn

(Điều 2 Luật Phá sản DN 1993)