Xuất xứ: “Chuyện ngời con gái Nam Xơng” là truyện thứ 16 trong số 20 truyện nằm trong tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Dữ “Truyền kỳ mạn lục”.. Vị trí đoạn trích “Chị em Thuý Kiều”: nằ
Trang 1
Hệ thống hoàn cảnh ra đời và xuất xứ cỏc tỏc phẩm văn hoc lớp9
Văn học Trung đại
1 Xuất xứ: “Chuyện ngời con gái Nam Xơng” là truyện thứ 16 trong số 20 truyện nằm trong tác phẩm nổi
tiếng nhất của Nguyễn Dữ “Truyền kỳ mạn lục” Truyện có nguồn gốc từ một truyện cổ dân gian trong
kho tàng cổ tích Việt Nam “Vợ chàng Trơng”
2. Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh : đợc viết đầu đời Nguyễn (đầu thế kỷ XIX )
3 Truyện Kiều : Sáng tác vào thế kỷ XIX (1805-1809
4 Vị trí đoạn trích “Chị em Thuý Kiều”: nằm ở phần mở đầu của phần thứ nhất: gặp gỡ và đính ớc Khi
giới thiệu gia đình Thuý Kiều, tác giả tập trung miêu tả tài sắc hai chị em thuý vân, Thuý Kiều
5. Vị trí đoạn trích Mã giám Sinh mua Kiều: Đoạn thơ nằm ở đầu phần thứ hai Gia biến và lu lạc
trong kết cấu Truyện Kiều, mở đầu kiếp đoạn trờng của ngời con gái họ Vơng
6 Vị trí: Cảnh ngày xuân là đoạn thơ tả cảnh ngày mùa xuân trong tiết Thanh minh và cảnh du xuân của
chị em Kiều, nằm sau đoạn tả tài sắc hai chị em Kiều, trớc đoạn Kiều gặp nấm mộ Đạm Tiên và gặp Kim Trọng Đoạn trích là bức tranh thiên nhiên, lễ hội mùa xuân tơi đẹp, trong sáng, náo nhiệt
7. Vị trí đoạn trích Kiều ở lầu Ngng Bích Đoạn trích nằm ở phần thứ hai Gia biến và lu lạc Sau khi bị
Mã Giám Sinh lừa gạt, làm nhục, bị Tú bà mắng nhiếc, Kiều nhất quyết không chịu tiếp khách làng chơi, không chịu chấp nhận cuộc sống lầu xanh Đau đớn, phẫn uất, tủi nhục nàng định tự vẫn Tú bà sợ mất vốn bèn lựa lời khuyên giải, dụ dỗ Kiều Mụ vờ chăm sóc thuốc thang, hứa hẹn khi nàng bình phục sẽ gả nàng cho ngời tử tế Tú bà đa Kiều ra sống riêng ở lầu Ngng Bích, thực chất là giam lỏng nàng để thực hiện âm mu mới đê tiện hơn, tàn bạo hơn
8 Lục Vân Tiên sáng tác: khoảng đầu thập kỷ 50 của thế kỷ 19 (1850)
A Vị trí đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga: Đoạn trích nằm ở phần đầu truyện “Lục Vân Tiên”.
Trên đờng trở về nhà thăm cha mẹ trớc khi lên kinh đô thi, gặp bọn cớp đang hoành hành, Lục Vân Tiên đã một mình làm gậy xông vào đánh tan bọn cớp, cứu Kiều Nguyệt Nga và cô hầu Kim Liên
B.Vị trí đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn:Đoạn trích nằm ở phần thứ hai của truyện Vân Tiên và Tiểu đồng
đang bơ vơ nơi đất khách quê ngời thì gặp Trịnh Hâm đi thi trở về Vốn đã có lòng đố kị, ganh ghét tài năng của Lục Vân Tiên, Trịnh Hâm lợi dụng cơ hội để hãm hại chàng Hắn lừa tiểu đồng vào rừng trói lại rồi giả bộ đa Vân Tiên xuống thuyền, hứa sẽ dẫn về nhà Đợi đến đêm khuya vắng vẻ, hắn mới thực hiện hành động tội ác của mình
Thơ Hiện đại
1 Đồng chí: Bài thơ sáng tác mùa xuân 1948, thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
-> Bài thơ đợc đánh giá là tiêu biểu của thơ ca kháng chiến giai đoạn 1946-1954, nó đã làm sang trọng một hồn thơ chiến sĩ của Chính Hữu
2 Bài thơ về tiểu đội xe không kính - Bài thơ viết năm 1969, thời kỳ cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra rất
ác liệt trên con đờng chiến lợc Trờng Sơn
- Bài thơ đợc tặng giải nhất cuộc thi thơ của báo Văn nghệ năm 1969 và đợc đa vào tập thơ “Vầng trăng quầng lửa” của tác giả
3 Đoàn thuyền đánh cá - giữa năm 1958, Huy Cởn có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh Từ
chuyến đi thực tế này, hồn thơ Huy Cận mới thực sự nảy nở trở lại, dồi dào trong cảm hứng về thiên nhiên đất n ớc,
về lao động và niềm vui trớc cuộc sống mới
- Bài "Đoàn thuyền đánh cá" đợc sáng tác trong thời gian ấy và in trong tập thơ “Trời mỗi ngày lại sáng”
(1958)
4 Bếp lửa bài thơ đợc sáng tác năm 1963, khi tác giả đang là sinh viên học ngành luật ở n ớc ngoài
- Bài thơ đợc đa vào tập Hơng cây – Bếp lửa (1968), tập thơ đầu tay của Bằng Việt và Lu Quang Vũ
5 ánh trăng bài thơ ra đời năm 1978 tại thành phố Hồ Chí Minh (Ba năm sau ngày kết thúc chiến tranh, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nớc)
6 Con cò bài thơ “Con cò” sáng tác năm 1962, in trong tập “Hoa ngày thờng - Chim báo bão” (1967) của Chế Lan Viên
7 Mùa xuân nho nhỏ
Trang 2Bài thơ đợc viết vào tháng 11/1980, không bao lâu tr ớc khi nhà thơ qua đời, thể hiện niềm yêu mến cuộc sống
đất n ớc thiết tha và ớc nguyện của tác giả
8 Viếng lăng Bác :
sáng tác năm 1976, sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ kết thúc, đất n ớc thống nhất, lăng chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành, tác giả ra thăm miền Bắc, vào lăng viếng Bác Hồ Bài thơ "Viếng lăng Bác" đợc sáng tác trong dịp đó, và in trong tập "Nh mây mùa xuân” (1978)
9 Sang thu :
đợc sáng tác gần cuối năm 1977, in lần đầu trên báo Văn nghệ Sau đó đợc in nhiều lần trong các tập thơ Trong tập thơ “Từ chiến hào đến thành phố”, xuất bản năm 1991
10 Nói với con : trong tập Thơ Việt Nam (1945-1985)
Truyện hiện đại
truyện ngắn “Làng” đợc viết trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp và đăng lần đầu trên tạp chí
Văn nghệ năm 1948
2 Lặng lẽ Sa Pa:
Truyện ngắn là kết quả chuyến đi lên Lào Cai hè 1970 của tác giả Truyện từ tập “Giữa trong xanh” in năm 1972
3 Chiếc lợc ngà
đợc viết năm 1966 khi tác giả hoạt động ở chiến trờng Nam Bộ và đợc đa vào tập truyện cùng tên
4 Những ngôi sao xa xôi
là một trong những tác phẩm đầu tay của nhà văn Lê Minh Khuê, viết năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống
Mỹ của dân tộc đang diễn ra ác liệt
5 Bến quê
đợc in trong tập truyện cùng tên của Nguyễn Minh Châu xuất bản 1985