chính vì vậy việc giáo dục đạo đức ở tiểu học đã đợc tất cả các nớc trên thế giới coi trọng và tiến hành dạy ngay từ lớp 1.. Trong những năm qua, để làm tốt việc giáo dục đạo đức cho học
Trang 1Một số biện pháp
Giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học có hiệu quả
Giáo dục đạo đức cho học sinh là công việc đợc đặc biệt coi trọng Bác Hồ
đã dạy: “Dạy cũng nh học phải chú trọng cả tài lẫn đức” Việc dạy học và nâng cao chất lợng đạo đức cho học sinh là đòi hỏi phải thờng xuyên và cấp bách của công tác giáo dục hiện nay
Hiện nay đảng ta đã chủ trơng bậc tiểu học là bậc phổ cập, bất kỳ ngời công dân nào, dù công tác, lao động ở lĩnh vực nào trong xã hội đều phải trải qua nhà trờng tiểu học Lý luận và thực tiễn đã khẳng định rằng: những dấu ấn trờng tiểu học có ấn tợng sâu sắc đến cả cuộc đời học sinh chính vì vậy việc giáo dục
đạo đức ở tiểu học đã đợc tất cả các nớc trên thế giới coi trọng và tiến hành dạy ngay từ lớp 1
Giáo dục đạo đức trong trờng tiểu học rất quan trọng Việc dạy đạo đức hiện nay còn thiên về dạy chữ Vậy làm thế này để vừa kết hợp dạy chữ với dạy ngời đó là nhiệm vụ quan trọng của giáo viên tiểu học giúp học sinh phát triển thành những con ngời toàn diện
Trong những năm qua, để làm tốt việc giáo dục đạo đức cho học sinh chúng tôi thử để nghị một số giải pháp sau:
1) Về phía giáo viên:
Học sinh tiểu học là những thực thể hồn nhiên, tâm hồn trong sáng, sẵn sàng tiếp thu sự giáo dục của nhà trờng đối với các em giáo viên là thần tợng, là lí t-ởng của các em điều thầy cô nói là chuẩn mực, còn hơn những điêu cha mẹ dặn dò
Các em đến trờng để học, học văn hóa, học cách sống, học cách học vì vậy ngời giáo viên phải luôn trau dồi đạo đức cho mình, phải luôn học hỏi để nâng cao kiến thức, mẫu mực về mọi mặt mới mong là tấm gơng sáng cho các em noi theo.Tấm gơng bao giờ cũng hơn lời giáo huấn Muốn cho các em làm theo, noi theo, đòi hỏi ngời giáo viên phải không ngừng rèn luyện về mọi mặt
2) Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp:
ngay từ đầu năm học giáo viên phải nắm bắt đợc điều kiện hoàn cảnh của từng học sinh qua kê khai lý lịch, qua bạn bè, qua giáo viên chủ nhiệm năm học trớc
để có biện pháp giáo dục hợp lý, phù hợp với từng điều kiện hoàn cảnh của các
em Khi hiểu hoàn cảnh của các em rồi ngời giáo viên mới gần gũi, gắn bó với các em hơn, các em không mặc cảm, tự ti
Trang 2Có những em học sinh hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhà ở xa trờng, thỉnh thoảng hay đi học muộn, nếu chúng ta không hỏi cặn kẽ lý do em đi muộn mà lại lấy cơng vị giáo viên quát nạt, la rầy em thì thật là tội nghiệp
Nếu chúng ta làm tốt công tác chủ nhiệm thì việc học tập và giáo dục đạo đức cho các em thì sẽ rất thuận lợi, học sinh vững niềm tin, yêu trờng yêu lớp, coi lớp
nh tổ ấm gia đình, các em xem cô nh ngời mẹ hiền, đón nhận các em bằng cả tấm lòng, bằng cả tình thơng yêu tạo điều kiện để các em phát triển về năng lực,
về nhân cách
3) Xây dựng một tập thể lớp vững manh, đoàn kết giúp đỡ nhau:
xây dựng đội ngũ cán bộ lớp phải thật sự gơng mẫu, có trách nhiệm, uy tín với lớp để các thành viên trong lớp học tập và noi theo Một tập thể vững mạnh đoàn kết là một tập thể có đội ngũ ban cán sự lớp vững mạnh Các em biết phát huy tinh thần tập thể, tự quản, có ý thức xây dựng trờng lớp Một tập thể lớp đoàn két vững mạnh là một tập thể biết yêu thơng, giúp đỡ nhau, có lòng nhân ái, có trách nhiệm với trờng
ví dụ: trong giờ lao động, dù không có giáo viên, đội ngũ cán bộ lớp cũng đã h-ớng dẫn cho các em tự giác làm tốt công việc đợc giao
Học sinh thờng hay đi học sớm, 12h30p đã có mặt ở trờng, có những em bị trúng gió, các em đã biết lấy dầu xoa, biết xin thuốc cho bạn uống kê ghế cho bạn nằm hoặc bào cáo phòng y tế nhà trờng
Khi lớp có bạn gặp khó khăn là các em hết lòng giúp đỡ, phân công chép bài, giảng lại bài cho bạn nghe
Khi các phong trào trong trờng đợc phát động, các em tham gia một cách nhiệt tình với tinh thần rất cao, nhất là phong trào giúp đỡ bạn nghèo
4) Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động nội khóa:
đây là một yêu cầu không thể thiếu đối với ngời giáo viên tiểu học, trong nội dung bài học bao giờ cũng có yêu cầu về giáo dục đạo đức, tình cảm, thông qua việc truyền thụ tri thức đầy đủ các môn học, giáo viên truyền thụ cho các em hành vi đạo đức, từ hành vi đạo đức, các em tiếp tục đợc giáo viên tập cho các
em rèn luyện thực hành thói quen đạo đức đó là một cách thờng xuyên liên tục
Ví dụ:
Trong bài tập đọc: “bàn tay mẹ, ông tôi, quả ngọt cuối mùa ” ngoài kiến thức bài học, học sinh cần nắm đó là sự lao động vất vả, là lòng thơng yêu
ông bà, cha mẹ đối với con cháu, còn cung cấp cho các em hành vi đạo đức và biết thơng yêu ông bà cha mẹ bằng các việc làm cụ thể: giúp mẹ lau nhà, trông
em, giúp ông bàb khi tuổi già
Trang 3Phân môn tự nhiên xã hội: cung cấp và rèn luyện hành vi, thói quen phải biết quan tâm chăm sóc giúp đỡ lẫn nhau giữa những ngời trong gia đình, biết yêu quý bảo về cây các em phải biến hành vi thành thói quen
Phân môn sức khỏe: ngoài kiến thức các em còn phải rèn hành vi biết bảo vệ chăm sóc sức khỏe bản thân (tự mặc ấm khi trời lạnh, ăn chín uống sôi ) và có trách nhiệm với mọi ngời
Phân môn kể chuyện: học sinh rất thích nghe chuyện giáo viên kể đây là một loại hình phơng tiện rất sinh động, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học, dễ gây đợc cảm xúc đạo đức mạnh mẽ Qua những câu chuyện giúp cho việc chuyển tải các hành vi vào ý thức học sinh dễ dàng hơn thông qua các câu chuyện hình thành cho các em hành vi thói quen làm việc tốt, làm việc thiện
ví dụ truyện “sự tích cây vú sữa”: giáo dục các em có tình cảm với mẹ, biết yêu thơng mẹ
chúng ta cần tận dụng các tiết đạo đức trong chơng trình Mỗi bài đạo đức là một chuẩn mực về hành vi đạo đức Giáo viên hình thành những biểu tợng về hành vi tốt, đúng chuẩn mực qua chuyện kể Nhờ tình tiết câu chuyện mà gây đợc các
em cảm xúc thẩm mỹ trớc các hành vi tốt của nhân vật, từ đó các em bàn luận,
ca ngợi và khắc sâu hình tợng đẹp về hành vi và nhân vật-chuyển cảm xúc thẩm
mỹ thành cảm xúc đạo đức Từ chuyện kể dẫn dắt các em vào bài học, từ nắm
đ-ợc nội dung bài học tức là nắm đđ-ợc hành vi đạo đức vừa học và sau mỗi bài học các em có tiết thực hành luyện tập hành vi đạo đức vừa học thành thói quen, các
em phân biệt đợc đúng, sai, thiện-ác, tốt-xấu qua các hình thức bài tập tình huống để rèn luyện thói quen
Ví dụ- dạy bài: “chăm đọc sách và giữ gìn sách” giáo viên phải xác định chuẩn mực hành vi đạo đức ở bài này: chăm đọc sách mới hiểu nhiều, biết rộng học hành tấn tới và phải biết yêu quý giữ gìn sách Chuẩn mực này có ý nghĩa gì? (giúp các em biết chăm đọc sách vì sách là kho tàng kiến thức) Các em thực hiện chuẩn mực hành vi này nh thế nào? ( rèn thói quen chăm đọc sách)
Ví dụ bài dạy: “ Lễ phép chào hỏi ngời lớn” (sách đạo đức lớp 1)
Giáo viên phải dạy cho học sinh khi chào hỏi phải dứng thẳng, bỏ mũ, nón, mắt nhìn vào ngời mình chào Chào đủ nghe , rõ ràng , rồi cho các em tập chào, uồn nắn từng em cho đúng tác phong
Khi các em tới trờng, giáo viên phải dạy cho các em, các thao tác hành vi cho đơn giản, cần thiết, cách chào hỏi, khi đa vật gì cho ngời trên phải bằng hai tay, khi nói phải đầy đủ câu, không nói trống không, không nói leo, giáo viên phải uốn nắn các em những sai sót dù là nhỏ
Trang 4Ví dụ khi dạy bài “Chăm làm việc trờng việc lớp” giáo viên cho các em thực hành rèn luyện thói quen căm việc trờng việc lớp bằng cách tự giác làm có thể giải quyết các bài tập tình uống
Tóm lại thông qua các hoạt động ngoại khóa, giáo viên kết hợp dạy chữ với dạy ngời để giáo dục các em, bởi vì ở lứa tuổi các em, các em đến trờng vừa
để học văn hóa, vừa để học cách sống, học cách học, học đạo làm ngời, học từ cái nhỏ nhất
5) Giáo dục đại đức thông qua các hoạt động ngoại khóa(các hoạt động ngoài giờ lên lớp) :
Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp nh: vui chơi, giải trí văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, hoạt động từ thiện, các hoạt động xã hội, lao động giúp các em tự khẳng định bản thân Tạo điều kiện cho các em trớc bạn bè, tập thể, các em có ý thức tự giác, kỉ luật, có lòng nhân ái, sự đoàn kết gắn bó Thông qua các hoạt động này là điều kiện để các em hoàn thiện kiến thức các hành vi
đạo đức mà các em đã đợc học
Giáo viên luôn su tầm truyện, tranh ảnh về những tấm gơng ngời tốt, việc tốt, để kể lại cho các em nghe một cách diễn cảm, từng lời nói của thầy cô tác
động thấm sâu vào lòng các em thì các em sẽ đáp lại bằng cả tấm lòng
Ví dụ: Trong đợt lũ lụt ở những vùng sâu, vùng xa tôi hay kể cho các em nghe về
sự khó khăn thiếu thốn của các bạn cùng tuổi, các em rất buồn và thơng các bạn,
từ đó các hoạt động từ thiên của lớp các em tham gia rất tốt
Giáo viên chủ nhiêm kết hợp với nhà trờng, đội chữ thập đỏ giúp đỡ các
em có hoàn cảnh khó khăn giúp các em vợt khó trong học tập để các em thấy
đ-ợc lòng thơng yêu chăm sóc, quan tâm của mọi ngời đối vơi em Thông qua đó chúng ta cũng giáo dục các em về tấm lòng nhân ái, về trách nhiêm của mọi ngời
đối với nhau
Trong các tiết sinh hoạt lớp, sinh hoạt đội, giáo viên động viên , khuyến khích, tuyên dơng những gơng tốt để các em học tập, nhắc nhở, giúp đỡ những em chậm tiến
Tóm lại để giáo dục cho học sinh đòi hỏi mỗi giáo viên chúng ta phải có tâm huyết, phải thơng yêu học sinh, coi các em nh ngời thân yêu của mình, dìu dắt, uốn nắn các em từ việc nhỏ nhất để lại những ấn tợng tốt đẹp về thầy cô giáo, để thầy cô là tấm gơng cho các em noi theo- xây dựng đợc lòng tin đối với các em, từ đó các em xác định đợc động cơ học tập, học tập có kiến thức, học để làm ngời, học để sống vì mọi ngời
Trang 5TrÇn Thi B×nh Thu