Đề tài Quản lý giáo dục

Như vậy, kiểm tra - đánh giá chính là đòn bẩy thúc đẩy phong trào giảng dạy và học tập trong nhà trường nói chung và trường tiểu học nói riêng.Do đó nếukhông có sự chỉ đạo, kiểm tra chặt

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀ TĨNH

VÕ THỊ THANH LỊCH

THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC KIỂM TRA ĐÁNH

GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC THẠCH TRUNG II-THÀNH PHỐ HÀ TĨNH

(Bài tập nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục)

Cán bộ hướng dẫn:

ThS Nguyễn Thị Hương Giang

Hà Tĩnh, tháng 2 năm 2009

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Mục đích dạy học ở trường tiểu học là làm cho học sinh chiếm lĩnh được hệthống tri thức, kỹ năng cơ bản phù hợp với thực tiễn, trên cơ sở đó hình thành vàphát triển nhân cách toàn diện cho học sinh

Trong quá trình dạy học, kiểm tra - đánh giá là nhân tố quan trọng không thểthiếu, nó tạo ra mối liên hệ nghịch, là đòn bẩy thúc đẩy việc lĩnh hội tri thức để đạtđược mục tiêu đã đề ra Chính vì vậy, quản lý việc kiểm tra đánh giá tri thức, kỹnăng, kỹ xảo của học sinh là giúp cho giáo viên và học sinh biết kiểm tra, đánh giá

và tự kiểm tra, đánh giá trong hoạt động dạy và học của mình

Kiểm tra, đánh giá còn có tác dụng giúp cho người quản lý nắm được tìnhhình thực hiện và hiệu quả của các quyết định quản lý, nắm được chất lượng dạy

và học của các đối tượng để điều chỉnh các quyết định quản lý cho phù hợp

Như vậy, kiểm tra - đánh giá chính là đòn bẩy thúc đẩy phong trào giảng dạy

và học tập trong nhà trường nói chung và trường tiểu học nói riêng.Do đó nếukhông có sự chỉ đạo, kiểm tra chặt chẽ trong công tác đánh giá kết quả học tập củahọc sinh thì sẽ có những ảnh hưởng của mặt trái cơ chế thị trường như hiện tượngchạy điểm, xin điểm, dạy thêm, học thêm tràn lan…

Xác định được tầm quan trọng đó, tại trường tiểu học Thạch Trung 2,chúngtôi không ngừng đổi mới phương pháp chỉ đạo công tác kiểm tra đánh giá, sự nổlực cố gắng đó của hội đồng nhà trường đã có những thành công nhất định: Việcđánh giá kết quả học tập của học sinh luôn được chú trọng và được thực hiện mộtcách tương đối chặt chẽ, nghiêm túc, đúng quy chế đã đảm bảo được tính kháchquan, công bằng trong đánh giá, khuyến khích được học sinh trong học tập… songvẫn không tránh khỏi những tồn tại: việc quản lý chỉ đạo công tác kiểm tra, đánhgiá kết quả học tập của học sinh, đặc biệt là công tác thi cử vẫn còn nhiều thiếu sót,vẫn còn hiện tượng học sinh quay cóp, sử dụng tài liệu trong phòng thi, một số phụhuynh lại tìm cách xin điểm…Đâu đó vẫn còn hiện tượng chạy theo bệnh thànhtích nên việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh đôi lúc còn thiếu chínhxác, khách quan

Hưởng ứng cuộc vận động “nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thànhtích trong giáo dục” của Bộ trưởng Bộ Giáo dục - đào tạo, với trách nhiệm củangười cán bộ quản lý giáo dục, bản thân tôi rất băn khoăn, trăn trở với thực trạngtrên, tôi luôn mong muốn có cái nhìn thực sự khoa học về công tác này để từ đótìm ra các giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

của học sinh, vì vậy tôi đã chọn đề tài nghiên cứu: “Thực trạng vấn đề chỉ đạo

công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học tại trường Tiểu học Thạch Trung 2 - thành phố Hà Tĩnh”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn vấn đề kiểm tra, đánh giá và chỉđạo công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tại trường Tiểu họcThạch Trung 2, từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quảcông tác chỉ đạo việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Chỉ đạo công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng công tác chỉ đạo kiểm tra đánh giá kết quả học tập của họcsinh tại trường Tiểu học Thạch Trung 2 trong năm học 2006-2007 và 2007-2008

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Việc đánh giá kết quả học tập của học sinh là một tiêu chí quan trọng trongquá trình dạy - học, nếu biết đánh giá đúng thực trạng và có biện pháp chỉ đạo côngtác kiểm tra đánh giá thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy - học trong nhàtrường

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu các vấn đề lý luận làm cơ sở cho đề tài

5.2 Điều tra thực trạng về mức độ phù hợp và các giải pháp điều chỉnh đối với cácbiện pháp chỉ đạo công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tạitrường Tiểu học Thạch Trung 2 – TP Hà Tĩnh

5.3 Xây dựng quy trình chỉ đạo công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập củahọc sinh tại trường Tiểu học

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

6.1 Phương pháp đọc sách, nghiên cứu tài liệu.6.2 Phương pháp điều tra viết

6.3 Phương pháp đàm thoại, phỏng vấn

6.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

6.5 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Công tác quản lý - Quản lý trường học

1.1 Khái niệm về quản lý

Khi xã hội loài người xuất hiện, một loạt các quan hệ: Quan hệ giữa conngười với con người; giữa con người với thiên nhiên, giữa con người với xã hội và

cả quan hệ giữa con người với chính bản thân mình xuất hiện theo, điều này làmnảy sinh nhu cầu về quản lý Quản lý trở thành một hoạt động phổ biến, diễn ratrong mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và liên quan đến mọi người

Theo Đại Bách khoa toàn thư [Liên Xô - 1977], quản lý là chức năng củanhững hệ thống có tổ chức với bản chất khác nhau (xã hội, sinh vật, kỹ thuật) nóbảo toàn cấu trúc xác định của chúng, duy trì chế độ hoạt động, thực hiện nhữngchương trình mục đích hoạt động

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang : Quản lý là những tác động có địnhhướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng hệ quản lý trong tổ chức đểvận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định

Theo Trần Kiểm trong cuốn “Giáo trình quản lý GD và trường học”, Viện

Khoa học Giáo dục Hà Nội 1997: “Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiềungười sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội.”

Theo Nguyễn Bá Sơn trong cuốn “Một số vấn đề cơ bản về khoa học quảnlý” NXB chính trị QGHN 2000: “Quản lý là tác động có mục đích đến tập thểnhững con người để tổ chức và phối hợp các hoạt động của họ trong quá trình laođộng”

Các khái niệm về quản lý (thuộc lĩnh vực quản lý xã hội) nói trên, tuy khácnhau, song chúng có chung những dấu hiệu chủ yếu sau đây:

- Hoạt động quản lý được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội

- Hoạt động quản lý là những tác động có tính hướng đích

- Hoạt động quản lý là những tác động phối hợp nỗ lực của các cá nhânnhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức

Như vậy có thể khái quát: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướngcủa củ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các tiềm

lực,các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đã đề ra trong điều kiện biến đổicủa môi trường

1.2 Quản lý giáo dục

Khái niệm quản lý giáo dục cũng có nhiều quan niệm khác nhau, chẳng hạn:Quản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, MĐ, có kếhoạch có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệthống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục nhà trường) nhằm thực hiện có chấtlượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt racho ngành giáo dục

Hoặc “quản lý giáo dục là sự tác động liên tục, có tổ chức có hướng đích củachủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm tạo ra tính trồi của hệ thống; sử dụngmột cách tối ưu các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đưa hệ thống đếnmục tiêu một cách tốt nhất trong điều kiện bảo đảm sự cân bằng với môi trườngbên ngoài luôn luôn biến động

Cũng có thể định nghĩa: Quản lý giáo dục là hoạt động tự giác của chủ thểquản lý nhằm huy động, tổ chức điều phối, điều chỉnh, giám sát một cách có hiệuquả các nguồn lực giáo dục (nhân lực, vật liệu, tài liệu) phục vụ cho mục tiêu pháttriển giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội

Có thể thấy, các khái niệm trên không khác nhau mà ngược lại bổ sung chonhau: Nếu khái niệm thứ nhất và thứ hai đòi hỏi tính định hướng đồng bộ, toàndiện đối với những tác động quản lý, thì khái niệm thứ ba đòi hỏi tính cụ thể củanhững tác động quản lý vào các đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu quản lý

1.3 Khái niệm quản lý trường học.

Quản lý trường học là hoạt động của các cơ quan quản lý giáo dục nhằm tậphợp và tổ chức các hoạt động của giáo vỉên, học sinh và các lực lượng giáo dụckhác, huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục vàđào tạo trong nhà trường

1.4 Chu trình quản lý

1.4.1.Khái niệm.

Quá trình quản lý thường diễn ra có tình chu kỳ, chu kỳ của quá trình quản lýgọi là "Chu trình quản lý "

Chu trình quản lý là sự kết hợp các chức năng quản lý theo một trật tự thờigian xác định, theo thứ tự các hoạt động quản lý diễn ra kế tiếp nhau.

1.4.2 Các giai đoạn của chu trình quản lý.

* Giai đoạn tiền kế hoạch.

Giai đoạn này gồm các nội dung công việc sau:

- Xây dựng bộ phận lập kế hoạch, thiết lập các mối quan hệ giữa các bộ phậnhợp thành Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm chính

- Chẩn đoán: Xác định trạng thái xuất phát và những phân tích sư phạm vềnhững trạng thái đó

- Xác định nhu cầu và các mục tiêu

- Dự đoán, phác thảo các phương án chọn lựa có tính đến tiềm năng củanguồn lực dự trữ và những mong muốn chủ quan

- Kết thúc giai đoạn này trong tay hiệu trưởng phải có một bản dự thảo kếhoạch của nhà trường

* Giai đoạn kế hoạch hoá.

Đây là giai đoạn quan trọng của quá trình quản lý Ở đây phải xác định rõ hệthống mục tiêu, nội dung hoạt động, các biện pháp cần thiết, chỉ rõ trạng thái mongmuốn của nhà trường khi kết thúc năm học

Để làm được việc đó, người lãnh đạo cần phải:

- Định rõ kế hoạch các mục tiêu cần đạt tới

- Lựa chọn các biện pháp này

- Lập chương trình hoạt động của nhà trường trong suốt cả năm học

- Thông qua tập thể sư phạm và trình duyệt cấp trên

- Điều chỉnh và hoàn thiện kế hoạch

*Tổ chức thực hiện kế hoạch.

Đây là giai đoạn hiện thực hoá những ý tưởng đã được kế hoạch hoá để đưanhà trường từng bước đi lên, đó chính là sự sắp đặt con người và công việc mộtcách hợp lý để mọi người đều thấy hài lòng, hào hứng làm cho công việc trôi chảy

Ở giai đoạn này phải thực hiện những hoạt động sau:

- Thông báo kế hoạch, chương trình hành động đến từng người, làm cho mỗithành viên trong trường tự giác chấp nhận kế hoạch và tự nguyện hành động theo

- Theo dõi và giám sát

- Điều chỉnh, sữa chữa, bù đắp, chỉnh lý

- Tổng kết, tạo thông tin cho chu trình tiếp theo

Như vậy, chu trình quản lý có thể gồm 5 giai đoạn được thể hiện theo sơ đồsau:

Tiền

KH

LậpKH

Tổchức

Chỉđạo

Kiểmtra

TiềnKH

2 Công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.

2.1 Ý nghĩa.

Trong quá trình dạy học, kiểm tra đánh giá là hai công việc được tiến hànhtheo trình tự nhất định hoặc đan xen lẫn nhau nhằm khảo sát, xem xét cả về địnhlượng và định tính kết quả học tập, đánh giá mức độ chiếm lĩnh nội dung học vấncủa học sinh Điều đó có nghĩa là muốn kiểm tra, đánh giá khả năng và mức độlĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỷ xảo các môn học cần phải xác định " thước đo" vàchuẩn đánh giá một cách khoa học, khách quan

Đối với học sinh, nhân vật trung tâm của quá trình dạy học, kiểm tra, đánh giá

có tác dụng thúc đẩy quá trình học tập phát triển không ngừng Qua kết quả kiểmtra, học sinh tự đánh giá mức độ chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng so với yêu cầu củamôn học và tự mình ôn tập, củng cố, bổ sung, hoàn thiện học vấn bằng các phươngpháp tự học với hệ thống các thao tác tư duy của chính mình Do đó, kiểm tra đánhgiá chẳng những là biện pháp để hoàn thiện nội dung học tập mà còn là điều kiện

để rèn luyện phương pháp và hình thành thái độ học tập tích cực cho học sinh.Đối với giáo viên: Kết quả kiểm tra, đánh giá chẳng những phản ánh thànhtích học tập của học sinh, qua đó, mỗi giáo viên tự đánh giá vốn tri thức, trình độchuyên môn, năng lực sư phạm, nhân cách và uy tín của mình với học sinh Trên

cơ sở đó, không ngừng nâng cao và hoàn thiện mình cả về trình độ học vấn, vềnghệ thuật sư phạm và nhân cách người thầy giáo

Đối với các cấp quản lý lãnh đạo nhà trường và ngành giáo dục - đào tạo,kiểm tra đánh giá là biện pháp để đánh giá kết quả đào tạo cả về định lượng vàđịnh tính Đó là cơ sở để xây dựng chiến lược giáo dục về mục tiêu, về đội ngũgiáo viên, về vấn đề đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức hoạtđộng dạy học…

Vì vậy, kiểm tra đánh giá tri thức, kỹ năng, kỷ xảo là một khâu quan trọng,không thể tách rời trong hoạt động dạy học ở các trường Tiểu học nói riêng và cácloại hình nhà trường nói chung

2.2 Các chức năng cơ bản của kiếm tra đánh giá:

Gồm 3 chức năng: Chức năng phát hiện, điều chính; chức năng củng cố phát

triển trí tuệ; chức năng giáo dục phẩm chất, nhân cách của học sinh trong dạy học

2.2.1 Chức năng phát hiện, điều chính.

Chức năng này được thể hiện thông qua việc tiến hành các hình thức kiểm trakết quả học tập, Giáo viên có thể phát hiện kịp thời trình độ và năng lực nhận thứccủa học sinh cả về khối lượng và chất lượng chiếm lĩnh nội dung học vấn; kịp thờiphát hiện, xem xét những chỗ đúng và sai, mức độ nông sâu, rộng hẹp của vốn hiểubiết của các em trên cơ sở đối chiếu với yêu cầu đã đặt ra.Từ đó giáo viên có nhậnxét đánh giá, xác định kết quả đã đạt được về số lượng và chất lượng, khẳng địnhnhững hạn chế, sự yếu kém và tìm ra những nguyên nhân chủ quan và khách quanảnh hưởng tới hoạt động học tập của các em Mặt khác giáo viên và các cấp quản

lý căn cứ vào những "liên hệ ngược" phản ánh từ kết quả kiểm tra, đánh giá để kịpthời có phương hướng, biện pháp khắc phục, hoàn thiện quá trình dạy học, đặc biệt

là điều chỉnh những sai sót, lệch lạc mà học sinh đã bộc lộ thông qua các hình thứckiểm tra

2.2.2 Chức năng củng cố phát triển trí tuệ của học sinh.

Trong suốt quá trình chuẩn bị cho các đợt kiểm tra, nhất là các kỳ thi, họcsinh phải học tập tích cực, phát huy cao độ năng lực tư duy, độc lập, sáng tạo củabản thân nhằm tái hiện, chính xác hoá, hoàn thiện và khắc sâu một cách có hệthống những tri thức đã thu lượm được Trên cơ sở đó củng cố, rèn luyện, hoànthiện những kỷ năng, kỷ xảo và phát triển năng lực chú ý, khả năng ghi nhớ, vậndụng, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo của các em

2.2.3 Chức năng giáo dục trong kiểm tra đánh giá thành tích học tập của học sinh.

Chức năng này được phản ánh thông quá thái độ nghiêm túc của các em trongsuốt quá trình chuẩn bị và thực hiện các nhiệm vụ của bài kiểm tra, thái độ đối vớikết quả đánh giá và tự đánh giá Cụ thể là việc kiểm tra và đánh giá phải giúp họcsinh có nhu cầu, động cơ đúng đắn trong học tập, có thói quen tự giác tích cực, tựlực huy động vốn tri thức, kỹ năng của chính mình để giải quyết các nhiệm vụ họctập Đồng thời học sinh phải có năng lực tự kiểm tra, tự đánh giá và tự hoàn thiệnhọc vấn của mình, luôn có ý thức trách nhiệm cao, có ý chí vươn lên đạt kết quảcao trong học tập Đặc biệt phải quan tâm giáo dục ý thức tổ chức kỷ luật, tuyệt đốitránh những biểu hiện sai trái về thái độ, hành vi, thói quen xấu trong khi làm bài

Như vậy chức năng giáo dục của kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh đãthể hiện sự thống nhất giữa hoạt động dạy học và sự giáo dục phẩm chất, nhâncách cho học sinh thể hiện sự thống nhất giữa kiểm tra và tự kiểm tra, giữa sự đánhgiá của thầy và tự đánh giá của trò, giữa dạy học và tự học…

Ba chức năng của kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh có mối quan hệmật thiết với nhau, trong đó chức năng phát hiện, điều chỉnh là chức năng cơ bản nhất

là chức năng có tính đặc thù của việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh Trong quá trình kiểm tra đánh giá nếu chức năng này được thực hiện tốt thì sẽtạo cơ sở cho học sinh củng cố tri thức, phát triển thao tác trí tuệ nói riêng, manglại hiệu quả giáo dục trong dạy học nói chung

Khi kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, cán bộ quản lý giáo dục

và giáo viên cần coi trọng cả 3 chức năng đảm bảo quá trình kiểm tra đánh giá trithức, kỉ năng, kỉ xảo của học sinh vừa có thể phát hiện, điều chỉnh kịp thời và hoànthiện quá trình dạy học, vừa góp phần phát triển năng lực hoạt động trí tuệ nóiriêng, phát triển toàn diện nhân cách học sinh nói chung

2.3 Các yêu cầu sư phạm đối với việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

2.3 1 Yêu cầu đảm bảo tính khách quan trong quá trình kiểm tra

Tính khách quan của việc kiểm tra đánh giá tri thức, kĩ năng, kĩ xảo là sự phảnánh trung thực kết quả lĩnh hội nội dung tài liệu học tập của học sinh so với yêucầu do chương trình quy định

Tính khách quan của việc kiểm tra thể hiện ở những điều sau:

- Nội dung kiểm tra phải phù hợp với yêu cầu chung của chương trình đề ra:Không thể theo ý chủ quan của giáo viên hay người ra đề thi

- Tổ chức kiểm tra phải nghiêm minh theo đúng những quy định của cấp trên

đề ra như bí mật đề thi, coi thi, kiểm tra nghiêm túc để tránh những hiện tượng tiêucực có thể xảy ra

Tính khách quan trong việc đánh giá thể hiện ở chỗ: chuẩn đánh giá đúng đắn

rõ ràng toàn diện, tính chất chấm bài phải nghiêm minh, người chấm bài có tinhthần trách nhiệm trong việc đánh giá tránh thiên kiến

Để đảm bảo tính khách quan trong kiểm tra đánh giá tri thức, kĩ năng, kĩ xảocủa học sinh cần cải tiến, đổi mới các phương pháp, hình thức kiểm tra đúng từkhâu ra đề, tổ chức thi, kiểm tra với khâu cho điểm

2.3.2 Yêu cầu đảm bảo tính toàn diện

Yêu cầu đảm bảo sự đánh giá kết quả học tập của học sinh về cả số lượng vàchất lượng chiếm lĩnh tri thức, kĩ năng, kĩ xảo của các môn học, về kết quả pháttriển năng lực hoạt động trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy, độc lập sáng tạo, về ýthức, tinh thần, thái độ học tập tự giác, tích cực, tự lực… trong đó cần chú ý đánhgiá cả số lượng và chất lượng cả nội dung và hình thức

2.3.3 Yêu cầu đảm bảo tính thường xuyên và hệ thống của việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Trong quá trình dạy học việc kiểm tra đánh giá tri thức, kỉ năng, kỉ xảo củahọc sinh cần được tiến hành thường xuyên, liên tục và có hệ thống, có như vậygiáo viên mới thu được những thông tin ngược về kết quả học tập của học sinh để

từ đó có cơ sở thực tiễn kịp thời đánh giá và điều chỉnh hoạt động học tập nói riêngcủa học sinh, điều chỉnh quá trình dạy học nói chung Mặt khác kiểm tra thườngxuyên, có hệ thống còn tạo nên nguồn kích thích tính tích cực học tập, khôngngừng vươn lên đạt những thành tích mới trong các môn học

2.3.4 Yêu cầu đảm bảo tính phát triển

Quá trình dạy học luôn vận động và phát triển Kiểm tra đánh giá tri thức, kỉnăng, kỉ xảo là một khâu của quá trình dạy học nên khi tiến hành quy trình kiểm trađánh giá thành tích học tập của học sinh cần được xem xét theo hướng phát triểntrong tương lai

Điều đó có nghĩa là khi kiểm tra đánh giá cần nhìn chung cả quá trình trên cơ

sở xem xét, đúng từng giai đoạn, từng khâu của hoạt động học tập, rèn luyện củacác em Tuyệt đối không nên nhầm lẫn giữa kết quả có thể chưa tốt ở những thờiđiểm nhất định với kết quả khả quan chung của cả quá trình học tập Trong quátrình dạy học, người giáo viên có lương tâm, có phương pháp sư phạm là ngườibiết trân trọng sự cố gắng, biết đánh giá cao những tiến bộ trong học tập của họcsinh mình dù đó chỉ là những dấu hiệu, những mầm muống, những tia hy vọng nhỏ

bé Đối với những học sinh yếu kém, giáo viên không được thành kiến, không vùi

dập, không coi thường những cố gắng, tiến bộ của các em trái lại phải thườngxuyên động viên tạo điều kiện giúp đỡ để các em tiếp tục vươn lên đạt kết quả với

sự nổ lực cá nhân cao nhất

2.3 Các hình thức kiểm tra đánh giá ở trưởng Tiểu học

2.3.1 Kiểm tra thường xuyên và kiểm tra định kỳ

Kiểm tra thường xuyên là tiến trình thu nhập thông tin về việc học tập của họcsinh một cách liên tục trong lớp Các hình thức kiểm tra thường xuyên dùng đểđánh giá những phương diện cụ thể hay những phần của chương trình học Kết quảcủa kiểu kiểm tra này được dùng để theo dõi sự tiến bộ của người học trong suốttiến trình giảng dạy và cung cấp những phản hồi liên tục cho học sinh và giáo viên,nhằm giúp giáo viên có những biện pháp điều chỉnh kịp thời việc giảng dạy cũngnhư giúp học sinh nhận ra những tiến bộ và chưa tiến bộ của bản thân để từ đó tựđiều chỉnh và phát hiện

* Kiểm tra định kỳ: Là phương thức xem xét kết quả học tập của học sinhtheo thời điểm, mục đích của việc KTĐK là giúp giáo viên biết xem mỗi học sinh

đã tiếp thu được những gì sau những đơn vị bài học hay sau những phần học để cóthể kịp thời bổ khuyết hay điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học nhữngphần kế tiếp

2.3.2 Kiểm tra đột xuất chẩn đoán và kiểm tra tổng kết

* Kiểm tra đột xuất chẩn đoán: Là phương thức xem xét kết quả học tập củahọc sinh theo thời điểm được ấn định trước Kết quả thu được từ những bài kiểmtra đột xuất phản ánh hành vi học tập điển hình của người học, nghĩa là những điềungười học làm được trong điều kiện bình thường, không có sự chuẩn bị hay nổ lựctối đa như trong hình thức kiểm tra tổng kết

Những đánh giá dựa trên kết quả của những bài kiểm tra đột xuất trong phạm

vi lớp học được dùng để chẩn đoán các mặt tồn tại của quá trình dạy học, từ đó đề

ra phương hướng hay quy định điều chỉnh việc dạy và học

Kiểm tra đột xuất còn được dùng như một công cụ thanh tra hoặc quản lý giáodục nhằm xác định trình độ học sinh của một trường so với trình độ của nhómchuẩn hay so với hệ thống tiêu chí về kĩ năng và kiến thức mà người học cần lĩnhhội ở một cấp học nào đó

* Kiểm tra tổng kết: Là phương thức xem xét thành quả học tập được thựchiện vào cuối khoá học (môn học) Các kết quả thu được từ kiểm tra tổng kết chỉ

ra khả năng người học có thể đạt là gì khi nổ lực hết mình cũng như khi có sựchuẩn bị tối đa Kiểm tra tổng kết còn được gọi là hình thức đánh giá thành tíchhọc tập của học sinh và có ý nghĩa quan trọng về mặt quản lý

2.4 Các hình thức đánh giá ở trường Tiểu học

2.4.1 Đánh giá bằng nhận xét

Đánh giá bằng nhận xét là giáo viên đưa ra những phân tích hoặcnhững phánđoán về học lực hoặc hạnh kiểm của người học bằng cách sử dụng các nhận xétđược rút ra từ việc quan sát các hành vi hoặc sản phẩm học tập của học sinh theonhững tiêu chí được cho trước

2.4.2 Đánh giá bằng điểm số:

Đánh giá bằng điểm số là sử dụng những mức điểm khác nhau trên một thangđiểm để chỉ mức độ về kiến thức và kĩ năng mà học sinh đã thể hiện được qua mộthoạt động hoặc sản phẩm học tập

CHƯƠNG 2 : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN

1 Đặc điểm tình hình chung:

1.1 Tình hình địa phương.

Xã Thạch Trung là một xã ngoại thành có diện tích rất rộng lớn có lẽ là rộngnhất trong 16 xã, phường thuộc thành phố Hà Tĩnh Thạch Trung có 1830 hộ dânvới hơn 70% là giáo dân Tình hình chính trị, xã hội, an ninh quốc phòng ổn định,người dân chủ yếu làm nghề nông, một bộ phận dân cư con đông nên kinh tế khó khăn,

hộ nghèo chiếm 70 %

Trên địa bàn có 4 đơn vị trường học từ mầm non đến THCS đều đạt chuẩnquốc gia giai đoạn một, gồm 1 trường mầm non với 2 cơ sở, 2 trường tiểu học và 1trường THCS Chính quyền địa phương luôn luôn quan tâm đến các phong tràovăn hoá, văn nghệ, TDTT Đặc biệt là một xã nghèo nhưng mấy năm liền đượcUBND Thành phố tặng đơn vị có phong trào giáo dục toàn diện

1.2 Tình hình trường:

1.2.1 Tình hình chung: Trường Tiểu học Thạch Trung 2 được đóng trên địa

bàn trung tâm của xã, gần UBND xã, gần trạm y tế xã, 4 năm liền trường giữ vữngdanh hiệu trường chuẩn quốc gia giai đoạn 1, trường tiên tiến cấp Thành phố vàđang xây dựng chuẩn giai đoạn 2 Trường có truyền thống dạy và học, chất lượnggiáo dục khá toàn diện, các phong trào văn hoá, văn nghệ, TDTT khá sôi nổi Hiện nay trường có 11 lớp với tổng số học sinh là 311 em, Cán bộ giáo viên

có 24 người trong biên chế Trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn 100% ,số đảng viên13/24 CBGV chiểm tỷ lệ 54,2 % Giáo viên giỏi Quốc gia có 1 đồng chí, giáo viêngiỏi cấp Thành phố có 4 đồng chí

Cơ sở vật chất phục vụ cho dạy và học 2 buổi/ngày đầy đủ và khá khangtrang, có đủ các phòng chuyên biết (hát nhạc, mỹ thuật, phòng đọc, thư viện) có đủgiáo viên chuyên biệt, bàn ghế đúng tiêu chuẩn

Kết quả rèn luyện và giáo dục:

Hạnh kiểm: Thực hiện đầy đủ: 100%

Văn hoá: Học sinh giỏi, khá chiếm tỷ lệ 61%

Không có học sinh yếu

1.2.2 Tình hình công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường Tiểu học Thạch Trung 2:

Trong quá trình dạy học thì kiểm tra đánh giá là một khâu hết sức quan trọng,ảnh hưởng đến chất lượng của cả quá trình Đánh giá kết quả học tập của học sinhTiểu học là quá trình hình thành những nhận định, rút ra những kết luận hoặc phánđoán về phẩm chất, hành vi, lối sống (Hạnh kiểm) và năng lực học tập các mônhọc, các hoạt động giáo dục (Học lực) của học sinh Chính vì vậy trong quá trìnhchỉ đạo công tác kiểm tra đánh giá học tập của học sinh, Ban giám hiệu Nhà trường

đã triển khai cho CBGV học tập quy chế đánh giá xếp loại học sinh theo QĐ30/2005-BGDĐT, sau đó kiểm tra việc thực hiện của giáo viên và tổ chức rút kinhnghiệm

* Đánh giá hạnh kiểm của học sinh Tiểu học: Căn cứ vào 4 nhiệm vụ củangười học sinh Tiểu học được quy định trong điều lệ nhà trường cụ thể như sau:

- Biết vâng lời thầy giáo, cô giáo; lễ phép trong giao tiếp hàng ngày; đoàn kết,thương yêu, giúp đỡ bạn bè

- Thực hiện nội quy nhà trường; đi học đều và đúng giờ; tích cực tham gia cáchoạt động học tập; giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập

- Giữ gìn vệ sinh cá nhân; đầu tóc, quần áo gọn gàng, sạch sẽ; ăn uống hợp vệsinh

- Tham gia các hoạt động tập thể trong và ngoài giờ lên lớp của trường, củalớp; giữ gìn, bảo vệ tài sản của trường, lớp và nơi công cộng; bước đầu biết giữ gìn

và bảo vệ môi trường, thực hiện các quy tắc về ATGT và trật tự xã hội

Thông qua việc thực hiện 4 nhiệm vụ này, học sinh bộc lộ ra bên ngoài tìnhcảm, thái độ, ý thức trách nhiệm của mình đối với thầy cô, bạn bè cũng như đối vớibản thân mình, việc này giúp giáo viên có thể lượng hoá xem học sinh thực hiệnđược mấy nhiệm vụ, đạt được bao nhiêu nhận xét từ đó đi đến đánh giá học sinh đãthực hiện đầy đủ hay chưa

* Đánh giá học lực của học sinh:

Học lực được hiểu là kết quả học tập (Thành tích học tập) mà mỗi học sinh đạtđược kiến thức kỹ năng theo chuẩn đã được xác định ở mỗi bài học, mỗi chương,

mỗi phần của mỗi môn học Tổng hợp kết quả đánh giá học lực ở các môn học vàonhững thời điểm khác nhau như giữa kỳ, cuối kỳ, cuối năm học ta có kết quả đánhgiá học lực của học sinh Theo QĐ 30/2005-BGDĐT về đánh giá rèn luyện củahọc sinh Tiểu học có 2 hình thức đánh giá

- Đánh giá bằng điểm số: Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử, Địa lý, Ngoạingữ, Tin học các môn học đánh giá bằng điểm số cho điểm từ 1 đến 10, không chođiểm 0 và điểm thập phân ở các lần kiểm tra

- Đánh giá bằng nhận xét

+ Ở các lớp 1,2,3: Đạo đức, Thể dục, TN và XH, Nghệ thuật

+ Ở các lớp 4,5 Đạo đức, Thể dục, Âm nhạc, Mỹ thuật, kỹ thuật

Các môn học đánh giá bằng nhận xét được đánh giá theo 2 mức độ

Loại hoàn thành (A) đạt được yêu cầu cơ bản về kiến thức và kỹ năng củamôn học đạt được từ 50% số nhận xét trở lên trong từng học kỳ hay cả năm học.Những học sinh đạt loại hoàn thành nhưng có biểu hiện rõ về năng lực học tập mônhọc, đạt 100% số nhận xét trong từng học kỳ hay cả năm học được giáo viên đánhgiá là hoàn thành tốt (A+) và ghi nhận xét cụ thể trong học bạ để nhà trường có kếhoạch bồi dưỡng

Loại chưa hoàn thành (B): Chưa đạt được những yêu cầu theo quy định, đạtdưới 50% số nhận xét trong từng học kỳ hay cả năm học

Nhìn chung việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường Tiểuhọc Thạch Trung 2 đã thực hiện khá nghiêm túc, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lýlứa tuổi Giáo viên thực sự coi trọng và thực hiện một cách thường xuyên liên tụcphán ánh chất lượng thực chất, góp phần thực hiện tốt cuộc vận động “Hai không”của Bộ GD-ĐT và chấm dứt hiện tượng học sinh ngồi nhầm lớp

- Giáo viên đã bám sát quyết định 30/2005/QĐ-BGD-ĐT, đánh giá học sinhmột cách công bằng, chính xác và khoa học đã giúp học sinh biết được mình đã đạtđược những gì và chưa đạt được điều gì theo yêu cầu để tiếp tục thực hiện cho đếnlúc đạt được vì thế việc lựa chọn thời điểm để đánh giá năng lực của học sinh cũngđược giáo viên cân nhắc cẩn thận và lựa chọn thời điểm thích hợp

Đối với các môn khi được đánh giá bằng nhận xét giáo viên sử dụng như mộtgiải pháp nhằm khơi dậy tiềm năng, tính sáng tạo tư duy độc lập của học sinh

Đối với các môn đánh giá bằng điểm số thì cũng rất nhẹ nhàng, không gây áplực, điểm số được quy tròn, không lấy điểm thập phân.

Tuy nhiên trong quá trình đánh giá vẫn còn những bất cập, vẫn còn giáo viênđánh giá hạnh kiểm của học sinh bằng cảm tính của mình, chẳng hạn: Việc khôngthích cá tính của em này, thích hình dáng, điệu bộ cử chỉ của em kia sẽ dẫn đếnnhững ý kiến đánh giá bị thiên lệch

- Trong đánh giá bằng nhận xét thì ranh giới giữa hoàn thành (A) với hoànthành tốt (A+) nhiều khi chưa rõ ràng

Một số học sinh còn được lời điểm dẫn đến có sự điều chỉnh về xếp loại sovới năng lực thực sự của các em

VD: 8,5 -> 9; 6,5 - 7

- Một số giáo viên còn coi trọng điểm thi mà học sinh đạt được hơn là việccác em nắm bài, hiểu bài và biết cách áp dụng kiến thức, kỹ năng đã được học vàotrong cuộc sống nên dẫn đến học sinh tiếp thu kiến thức như một cái máy theo mộtcông thức sắp sẵn nên học sinh rất bị động khi gặp dạng bài kiểm tra khác Vì thếhiện tượng đánh giá chênh nhau là có

- Một số bộ phận giáo viên còn xem nhẹ khâu kiểm tra đánh giá hoạt động củahọc sinh nên nhiều khi đánh giá theo cảm tính, nâng điểm để chiều lòng phụ huynh

để đạt được chỉ tiêu đăng ký thi đua, việc tổ chức thi cử nhiều khi còn dễ dãi và saiquy chế coi, chấm thi

2 Kết quả nghiên cứu thực tiễn.

Cách tiến hành nghiên cứu.

Phương pháp chính được thực hiện trong đề tài này là phương pháp điều tra bằng Anket, tôi đã tiến hành điều tra 2 BGH và 20 giáo viên trong trường về sự thành công của các biện pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh tại trường Tiểu học Thạch Trung 2, ngoài ra đề tài còn được thực hiện bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và phương pháp nghiên cứu sản phẩm.