Viết về Bác Hồ, Thủ t ớng Phạm Văn Đồng không chỉ nói về cuộc đời hoạt động cách mạng và t t ởng mà còn rất chú ý đến con ng ời, lối sống, phẩm chất đạo đức của vị lãnh tụ vĩ đại mà vô c
Trang 1Tiết 93 Bài 23 Văn bản:
Đức tính giản dị của Bác Hồ
( Trích bài “ Chủ tịch Hồ Chí Minh,
tinh hoa và khí phách của dân tộc, l ơng tâm của thời đại” _ Phạm Văn
Đồng)
Trang 2Viết về Bác Hồ, Thủ t ớng Phạm Văn Đồng không chỉ nói về cuộc đời hoạt động cách mạng và t t ởng mà còn rất chú ý đến con ng ời, lối sống, phẩm chất đạo đức của vị lãnh tụ vĩ đại mà vô cùng giản dị.
Ngay từ năm 1948, trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp trên chiến khu Việt Bắc, đồng chí Phạm Văn Đồng
đã đặc biệt nhấn mạnh và ca ngợi đức tính giản dị nh một
phẩm chất giản dị của Bác Hồ Trong cuốn “ Hồ Chủ Tịch –
Hình ảnh của dân tộc ”, ông viết:
Bình sinh, Hồ Chủ Tịch là ng ời rất giản dị, lão thực Vĩ
nhân, thật vĩ nhân bao giờ cũng giản dị, lão thực Đã cầu kì là thiếu bản lĩnh, cố làm trò để đánh lừa thiên hạ và hậu thế Vua Nghiêu, vua Thuấn, chúa Giê-su là những ng ời giản dị, lão thực
Ông Lê-nin, ông Tôn Văn, ông Găng-đi là những ng ời giản dị, lão thực Bậc đại khoa học, đại văn hào cũng vậy.
Trang 3(?) VÒ phÐp lËp luËn cña v¨n b¶n, cã c¸c ý kiÕn sau:
V¨n b¶n sö dông phÐp lËp luËn:
A – Chøng minh
B – Gi¶i thÝch
C – B×nh luËn
D – Chøng minh, gi¶i thÝch vµ b×nh luËn.
D – Chøng minh, gi¶i thÝch vµ b×nh luËn
Trang 4Bố cục của văn bản gồm 2 phần :
+ Phần 1 (Mở bài) : “Điều rất quan trọng trong sáng, thanh bạch, tuyệt đẹp” : Nhận định chung về
đức tính giản dị của Bác
+ Phần 2 (Thân bài) : “ Con ng ời của Bác chủ
nghĩa anh hùng cách mạng” : Những biểu hiện của
đức tính giản dị của Bác Hồ
( Không có phần kết bài vì đây là đoạn trích )
Trang 5III Tìm hiểu chi tiết
1) Nhận định về đức tính giản dị của Bác
- Bác Sự nhất quán giữa đời sống chính trị với cuộc sống bình th ờng giản dị của Bác
- Trong sáng, thanh bạch, tuyệt đẹp
=> Nhận định có tính ngợi ca
Trang 62) Biểu hiện của đức tính giản dị của Bác
a) Trong đời sống sinh hoạt
* Bữa ăn:
- Chỉ vài ba món giản đơn
- ăn không để rơi vãi một hạt
- ăn xong, bát sạch Thức ăn sắp xếp t ơm tất
* Nhà ở:
Vài ba phòng, lộng gió, ánh sáng, phảng phất
h ơng thơm
* Lối sống:
- Suốt đời, suốt ngày làm việc
- Việc gì tự làm đ ợc thì không cần ng ời giúp
Trang 7- ở việc làm nhỏ đó, chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con ng ời và
kính trọng những ng ời phục vụ
- một đời sống nh vậy thanh bạch và tao nhã biết bao !
=> Khẳng định lối sống giản dị và ý nghĩa của
những việc làm giản dị đó, đồng thời bày tỏ tình
cảm kính trọng, cảm phục của tác giả đối với Bác
Trang 8* Sáng ra bờ suối tối vào hang
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
(Hồ Chí Minh)
Tránh nói to và đi rất nhẹ ở trong v ờn.
(Việt Ph ơng)
* Nhà Bác đơn sơ, một góc v ờn
Gỗ th ờng mộc mạc chẳng mùi sơn
Gi ờng mây chiếu cói đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sời.
(Tố Hữu)
* Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị
Màu quê h ơng bền bỉ đậm đà.
(Tố Hữu)
Trang 9Từ lời giải thích sau đây:
“ Bác Hồ sống đời sống giản dị, thanh bạch nh vậy, bởi vì
Ng ời sống sôi nổi, phong phú đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và ác liệt của quần chúng nhân dân”
Con hiểu gì về lí do của lối sống giản dị của Bác Hồ ?
Đáp án :
- Bác sống giản dị vì Ng ời đ ợc tôi luyện trong cuộc đấu tranh gian khổ của nhân dân.
- Bác sống giản dị vì cuộc đời Bác luôn gắn liền với cuộc
đấu tranh gian khổ của nhân dân, gắn với sự nghiệp cách mạng của dân tộc.
- Vì đó là phong cách của Ng ời.
Trang 10- Không có gì quý hơn độc lập tự do.
- N ớc Việt nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông
có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi.
b) Trong lời nói, bài viết
2 Biểu hiện của đức tính giản dị của Bác
a) Trong đời sống sinh hoạt
* Bữa ăn:
* Nhà ở:
* Lối sống:
- Đó là những câu nói nổi tiếng về ý nghĩa (ND) và ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thuộc (hình thức).
- Mọi ng ời dân đều biết, đều thuộc và hiểu câu nói này.
Trang 11- Giản dị là đức tính nổi bật ở Bác Hồ : Giản dị trong
đời sống, trong quan hệ với mọi ng ời, trong lời nói và bài viết ở Bác sự giản dị hoà hợp với đời sống tinh
thần phong phú, với t t ởng và tình cảm cao đẹp.
IV ý nghĩa, nghệ thuật
1 Nội dung, ý nghĩa
Trang 12(?) Đặc sắc về nghệ thuật nghị luận của văn bản
“ Đức tính giản dị của Bác Hồ ” là:
A Dẫn chứng cụ thể, toàn diện, rõ ràng.
B Kết hợp chứng minh với giải thích, bình luận ngắn
gọn mà sâu sắc, thấm đ ợm tình cảm chân thành.
C Sử dụng nhiều kiểu câu với nhiều biện pháp tu từ.
D Cả A và B đúng.
Trang 13Bài Tập 1:
Theo em, đời sống vật chất và tác phong giản dị của Bác còn thể hiện những phẩm chất cao quý nào ở Bác ? đáp án
Bác không màng vinh hoa phú quý, sống cuộc sống
của quần chúng nhân dân lao động, gần gũi với quần chúng nhân dân, cùng mọi ng ời xây dựng một xã hội văn minh thực sự.
Trang 14Bài Tập 2:
Đọc bài văn này, em rút ra bài học gì cho bản thân ?
trả lời
- Cảm xúc: Kính yêu và biết ơn Bác Hồ.
- Mỗi ng ời chúng ta cần rèn luyện lối sống, tác phong
sinh hoạt, nói và viết một cách giản dị để học tập và noi theo g ơng của Bác Hồ vĩ đại.
Trang 15Bài Tập 3:
Hãy kể một câu chuyện về đời sống giản dị của Bác Hồ mà em đ ợc đọc qua sách, báo.
Trang 161) Tại sao trong văn chứng minh, tác giả Phạm Văn
Đồng lại sử dụng cả ph ơng thức giải thích và bình
luận.
2) Tiếp tục s u tầm những câu chuyện về đời sống giản
dị của Bác Hồ và những dẫn chứng để chứng minh sự
giản dị trong nói, viết của Bác.
3) Soạn bài: “ ý nghĩa văn ch ơng” – (Hoài Thanh)