Sự biến đổi các chức năng sinh sản, giáo dục, tình cảm của gia đình dưới tác động của đô thị hóa

Chào mừng cô và các bạn đến với bài thuyết trình của nhóm 1 C hủ đề: Sự biến đổi các chức năng sinh sản, giáo dục, tình cảm của gia đình dưới tác động của đô thị hóa... Sự biến đổi các

Chào mừng cô và các

bạn đến với bài thuyết

trình của nhóm 1

C hủ đề: Sự biến đổi các chức năng sinh sản, giáo dục, tình cảm của gia đình dưới

tác động của đô thị hóa

Bố cục

A Đặt vấn đề

B Nội dung

1 Các khái niệm

a Đô thị hóa

b Chức năng của gia đình

c Chức năng sinh sản

d Chức năng tình cảm

e Chức năng giáo dục

2 Sự biến đổi các chức năng sinh sản giáo dục tình cảm

của gia đình dưới tác động của đô thị hóa

f Biến đổi của chức năng sinh sản

g Biến đổi của chức năng giáo dục

h Biến đổi của chức năng tình cảm

C Kết luận

D Tài liệu tham khảo

A Đặt vấn đề

Trong xã hội ngày nay sự biến đổi không

ngừng của các điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa sự phát triển mạnh mẽ của

khoa học công nghệ đặc biệt là quá trình đô thị hóa đã tác động không nhỏ đến mỗi gia

đình Gia đình đang có những biến đổi cả về vị thế, vai trò, quy mô, cấu trúc chức năng và

các chuẩn mực văn hóa

Từ vấn đề này đặt ra câu hỏi nghiên cứu cần giải quyết: các chức năng của gia đình có sự biến đổi như thế nào dưới tác động của quá trình đô thị hóa?

B Nội Dung

1 Các khái niệm

a. Đô thị hóa: được hiểu theo 2 hướng chiều rộng

và chiều sâu:

• Chiều rộng: sự tích tụ dân cư ngày càng đông

trong những vùng lãnh thổ địa lý hạn chế

• Chiều sâu: là sự lan truyền và phổ biến lối sống

đô thị, nâng cao chất lượng sống của đô thị

• Tóm lại đô thị hóa là quá trình tổ chức lại môi

trường sống theo chiều rộng và chiều sâu Trong bài này chủ yếu phân tích theo chiều sâu

( Theo Trịnh Duy Luân , 2004)

b Chức năng của gia đình

Chức năng của gia đình là một trong những

khái niệm then chốt, một phạm trù quan trọng trong xã hội học gia đình,chức năng của gia đình chỉ phương thức biểu hiện hoạt động

sống của gia đình gắn liền với những nhu cầu cầu xã hội đối với gia đình và cá nhân đối với gia đình

Các chức năng: Chức năng sinh sản, chức

năng kinh tế, chức năng tình cảm, chức năng giáo dục, chức năng văn hóa, chức năng cung cấp lực lượng lao động và của cải cho xã hội, chức năng chính trị

c Chức năng sinh sản

• Gia đình có chức năng duy trì và phát triển nòi giống Đây là chức năng đặc biệt của gia đình

mà không một thiết chế xã hội nào có được Gia đình còn là cái nôi đầu tiên đầu tiên nuôi dưỡng con người.Chức năng sinh sản nhằm

thỏa mãn nhu cầu tái sản xuất ra con người

cho xã hội và thỏa mãn nhu cầu có con, tạo niềm vui, hạnh phúc vợ chồng.

d Chức năng tình cảm

Đây là chức năng có ý nghĩa quan trọng trong việc chia sẻ tình yêu thương gắn bó giữa các thành viên của gia đình, đặc biệt là tình yêu hạnh phúc lứa đôi Tổ ấm gia đình vừa là điểm xuất phát cho con người trưởng thành, vững tin bước vào cuộc sống xã hội, đồng thời cũng

là nơi bao dung, an ủi cho mỗi cá nhân trước những rủi ro, sóng gió cuộc đời

 Càng về cuối đời, con người càng trở nên

thấm thía và khao khát tìm về sự bình ổn, thoả mãn nhu cầu cân bằng trạng thái tâm lý, tình cảm trong sự chăm sóc, đùm bọc của gia đình

e Chức năng giáo dục

Giáo dục gia đình cần được hiểu theo nghĩa rộng, đó

là việc truyền thụ (truyền dạy và tiếp thụ), chuyển giao giữa các thế hệ về kiến thức cuộc sống, những kinh nghiệm sản xuất, những giá trị văn hoá truyền thống được đúc kết, trải nghiệm trở thành những di sản quí báu của gia đình, cộng đồng, dân tộc

Thực hiện tốt chức năng giáo dục gia đình là điều

kiện tiên quyết trong việc hình thành nhân cách cho các thế hệ tiếp nối Có thể gọi đây là quá trình xã

hội hoá cá nhân để con người gia đình trở thành con người của xã hội

2 Sự biến đổi các chức năng sinh sản giáo dục tình cảm của gia đình dưới tác động của đô thị hóa

a Biến đổi của chức năng sinh sản

Xã hội truyền thống Xã hội hiện đại

Chức năng sinh sản

được coi trọng

Đông con là một giá trị

cơ bản của gia đình và

xã hội truyền thống

những quan niệm đông

con nhiều phúc, nhiều

con thì có nhiều nguồn

nhân lực, vì thế chủ yếu

sinh tự nhiên, không

thực hiện các biện pháp

tránh thai

Chức sinh sản bị phai nhạt dần

Số con của mỗi gia đình hiện đại chỉ còn từ 1-2 con và có xu hướng giảm dần, do trình độ dân trí

đã được nâng cao, thực hiện các biện pháp tránh thai và kế hoạch hóa gia đình,

Xã hội truyền thống Xã hội hiện đại

Với quan niệm "nhất

nam viết hữu, thập nữ

viết vô", "con gái là con

người ta”, sinh con trai

nối dõi tông đường, ảnh

hưởng đến lối suy nghĩ

của các gia đình xưa, coi

trọng con trai , đẻ bằng

được con trai khiến số

lượng thành viên trong

gia đình tăng nhanh

• Lối sống hiện đại và tư duy tiến bộ dần hình thành sự bình đẳng trong quan niệm sinh con trai

và con gái, con nào cũng

là con

2 Sự biến đổi các chức năng sinh sản giáo dục tình

cảm của gia đình dưới tác động của đô thị hóa

a Biến đổi của chức năng sinh sản

Tổng tỷ suất sinh Việt Nam giai đoạn 1999-2009 (con)

năm Cả nước Nông thôn Đô thị

b Biến đổi của chức năng giáo dục

Xã hội truyền thống Xã hội hiện đại

 Giáo dục đạo đức: Chú ý

tới giáo dục cách ứng xử

với người xung quanh, tức

là cách sống, cách ăn ở, đi

lại, nói năng, đề cao quan

hệ gia đình theo chiều dọc;

chú ý tới giáo dục tôn ti

trật tự và thứ bậc trong

gia đình căn cứ vào 3 yếu

tố: thế hệ, lứa tuổi và giới

tính, con trai được ưu tiên

hơn con gái, con hệ vợ

chồng được coi trọng kẻ

bạc tình bị lên án.

 Giáo dục đạo đức: gia đình

ít có sự quan tâm đến con cái hơn, giao con cái cho thầy cô, nhà trường, gây nên các vấn đề về tệ nạn

xã hội ở tuổi vị thành niên xuất hiện ngày càng nhiều như: trộm cắp, nghiện

hút , một số căn bệnh mới như: tự kỷ, có sự bình đẳng trong giáo dục con cái hơn, quan hệ vợ chồng theo hướng tiến bộ, vợ

chồng có thể ly hôn khi không còn tình cảm.

b Biến đổi của chức năng giáo dục

Xã hội truyền thống Xã hội hiện đại

 Giáo dục đạo hiếu: con

cái được giáo dục trách

nhiệm sống cùng cha

mẹ, kính trọng, phụng

dưỡng cha mẹ, đặt chữ

hiếu lên đầu.

 Giáo dục lao động nghề

nghiệp: siêng năng,

chăm chỉ cần cù lao

động đi đôi với ý thức

tiết kiệm trong tiêu dùng

và tích trữ là vấn đề

được quan tâm

 Giáo dục đạo hiếu: con cái cũng được giáo dục đề cao đạo hiếu tuy nhiên về mặt bản chất đã có sự suy giảm

Ví dụ: gần đây hiện tượng con cái bạo hành cha mẹ xảy

ra rầm rộ, dư luận lên án rất nhiều Theo nhóm nguyên nhân của hiện tượng này là

sự thay đổi của nền kinh tế thị trường đã làm tha hóa bản chất con người, khiến họ trở nên thực dụng hơn.

 Giáo dục lao động nghề nghiệp: định hướng là vấn đề được quan tâm nhất, con cái hầu như không phải lao động chân tay mà chủ yếu lao

động về trí óc.

b Biến đổi của chức năng giáo dục

Xã hội truyền thống Xã hội hiện đại

 Giáo dục giới tính: giáo

dục tình dục căn bản

không được nói tới trong

xã hội truyền thống, giáo

dục bản sắc giới tính người

con trai có vai trò địa vị

còn người con gái chấp

nhận sự hy sinh, địa vị

thấp kém trong gia đình và

xã hội, coi đó là hợp tự

nhiên.

 Gia đình là nơi truyền dạy

kinh nghiệm sống, kinh

nghiệm sản xuất và kinh

doanh.

 Giáo dục giới tính: giáo dục tình dục đã được nói tới trong việc giáo dục con cái, về giáo dục bản sắc giới tính có sự bình quyền giữa con trai và con gái.

 Gia đình bao hàm cả chức năng truyền dạy công

nghệ thông tin, truyền thông và các kỹ thuật hiện đại khác, làm gia đình

mang màu sắc mới phong phú và hiện đại.

c Biến đổi của chức năng tình cảm

Xã hội truyền thống Xã hội hiện đại

Gia đình có nhiều thời

gian quây quần, cùng

làm việc, giao lưu về

mặt tình cảm giữa các

thành viên, nhờ thế việc

giáo dục con cái được

thắt chặt, quan hệ giữa

cha mẹ và con cái có

phần sâu sắc hơn

Chức năng tình cảm nhạt dần Để phù hợp với nhịp sống nhanh gọn, máy

móc hóa của xã hội công nghiệp, con người có ít thời gian dành cho gia đình với những lời tâm tình, những phút thư giãn, những giao lưu chia

sẻ với người thân Gia đình chỉ còn là nơi tập hợp những con người mà phần lớn cuộc sống của

họ diễn ra ở chỗ khác

C Kết luận

Như vậy trong quá trình hình thành và phát

triển của nhân cách cá nhân không thể tách rời với gia đình Điều đó cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của gia đình với cá nhân

Xã hội ngày nay với những biến đổi về kinh tế- chính trị- văn hóa đã tác động tới gia đình, vai trò của gia đình đã bị suy giảm ảnh hưởng

nghiêm trọng tới hình thành nhân cách, lối sống của thế hệ trẻ sau này, tuy nhiên gia đình vẫn

là môi trường quan trọng cho sự phát triển của

cá nhân

D Tài liệu tham khảo

 Lê Thị Quý, Giáo trình xã hội học gia đình

 Phan Đại Doãn, 1994 Tìm hiểu chức năng và đặc điểm của gia đình người Việt - dưới giác độ xã hội học lịch sử

Tạp chí xã hội học, số 2, trang 3.

 Lê Thị Thu Vị trí và chức năng của gia đình trong sự phát

triển của xã hội Tổng cục dân số kế hoạch hóa gia đình.

Nguyễn Hồng Mai Gia đình từ cách tiếp cận văn hóa Tạp chí nghiên cứu văn hóa, số 3.

 Phạm Việt Tùng, 2011 Sự biến đổi gia đình Việt Nam dưới góc nhìn xã hội học Tạp chí văn hóa nghệ thuật, số 319.

 Nguyễn Thanh Bình, 2013 Một số đánh giá về mức sinh ở

Việt Nam hiện nay Tạp chí khoa học ĐHSP TPHCM, số 44

 Trịnh Duy Luân, 2004 Giáo trình xã hội học đô thị

Cảm ơn cô và các bạn đã

chú ý lắng nghe!!!