Buổi 1Ngày soạn: Ngày dạy: Tiết 1 : giới thiêu nghề điện dân dụng I Mục tiêu: Học sinh nắm đợc đặc điểm tầm quan trọng của nghề điện và trên cơ sở đó biết đề cao yêu cầu của nghề điện
Trang 1Buổi 1
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 1 : giới thiêu nghề điện dân dụng
I) Mục tiêu: Học sinh nắm đợc đặc điểm tầm quan trọng của nghề điện và trên cơ sở đó
biết đề cao yêu cầu của nghề điện
- Giáo dục ý thức học tập tu dỡng đạo đức phẩm chất của ngời thợ điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
-Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện.
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
HS:nêu những công việc mà ngời thợ điện phải làm
HS:nêu đợc những yêu cầu của nghề
điện
1)Tầm quan trọng của nghềđiện:
- Nghề điện góp phần đẩy mạnh tốc độ công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa Do
đó ngời thợ điện phải có mặt khắp mọi nơi
- Những công việc phải làm của ngời thợ điện:
+ Lắp đặt trang thiết bị phục vụ sản xuất và sinh hoạt nh lắp đặt
động cơ điện, máy điều hoà nhiệt độ + Bảo dỡng vận hành sửa chữa, khắc phục sự cố xảy ra trong mạng điện
2)Yêu cầu nghề điện
- Nắm vững kỹ năng đo lờng sử dụng bảo dỡng, sửa chữa và lắp đặt các thiết
bị điện
- Phải có tay nghề tốt để tiến hành công việc
Trang 2Tiết 2 : giới thiêu nghề điện dân dụng
I) Mục tiêu cần đạt :
-Học sinh nắm đợc đặc điểm tầm quan trọng của nghề điện và trên cơ sở đó biết đề cao yêu cầu của nghề điện ,biết đợc vai trò, vị trí của nghề điện
- Giáo dục ý thức học tập tu dỡng đạo đức phẩm chất của ngời thợ điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
-Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện.
III) Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng 1/ ổn định tổ chức
Gv :Kiểm tra sĩ số
2/kiểm tra bài cũ
Yêu cầu nghề điện ?
dụng, ngời thợ điện có thể
phải tham gia làm các công
việc gì?
- Cho học sinh trả lời câu
hỏi SGK
4) Củng cố : ? Vai trò, vị
trí của nghề điện dân dụng
trong sản xuất và đời sống:
Đặc điểm yêu cầu của nghề
5)Hớng dẫn: Học bài, liên
hệ thực tế
HS: Rất quan trọng, không thể thiếu đợc trong cuộc sống và sản xuất
- HS: (Nh SGK)
- HS: (Liên hệ thự tế trả lời)
- HS: Lắp đặt, vận hành, sửa chữa
Trang 3I) Mục tiêu cần đạt :
-Học sinh nắm đợc đặc điểm tầm quan trọng của nghề điện và trên cơ sở đó biết đề cao yêu cầu của nghề điện ,biết đợc vai trò, vị trí của nghề điện
- Giáo dục ý thức học tập tu dỡng đạo đức phẩm chất của ngời thợ điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
-Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện.
III) Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng 1/ ổn định tổ chức
Gv :Kiểm tra sĩ số
2/kiểm tra bài cũ
Vai trò, vị trí của nghề điện
dân dụng trong sản xuất và
dụng, ngời thợ điện làm việc
trong môi trờng nào?
d) Triển vọng của nghề:
- Theo em, nghề điện dân
dụng có thể bị mất đi
làm việc của nghề điện dân
dụng:?Những nơi đào tạo
điện dân dụng càng phát triển
Trang 4II) Chuẩn bị của GV và HS:
-Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện.
III) Hoạt động của thầy và trò :
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
?Khi bị điện giật nạn
nhân thờng có biểu hiện
gì ?
?Hồ quang điện xuất
hiện khi nào ?
GV: nêu mức độ nguy
hiểm đối với từng mức
của cờng độ dòng điện
Giới thiệu điện áp an
HS:nghiên cứu trả lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
1)Điện giật tác động đến cơ thể con ngời nh thế nào :
- Điện giật tác động đến hệ thần kinh trung ơng, gây rối loạn hoạt
động của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn Ngời bị điện giật thờng thở hổn hển, tim đập nhanh,
- Trờng hợp điện giật nặng trớc hết
là phổi sau đó đến tim ngừng đập, nạn nhân chết trong tình trạng bị ngạt Nạn nhân đợc cứu sống nếu kịp thời đợc hô hấp nhân tạo
2)Tác hại của hồ quang điện :
- Hồ quang điện phát sinh khi có sự
cố điện có thể gây bỏng cho ngời gây cháy
- Hồ quang điện thờng gây thơng tích ngoài da có khi phá huỷ cả phần mềm gân hoặc xơng
3) Mức độ nguy hiểm của tai nạn
điện:
- Mức độ nguy hiểm của tai nạn
điện phụ thuộc những yếu tố saua)Cờng độ của dòng điện qua cơ thể :
Giới hạn nguy hiểm là 0,1A b)Đờng đi của dòng điện qua cơ thể :
- Nguy hiểm nhất là dòng điện đi qua não, tim,phổi Dòng điện truyền trực tiếp vào đầu là nguy hiểm nhất sau đó là qua hai tay qua chân
c)Thời gian I đi qua cơ thể :
R phụ thuộc trạng thái sức khoẻ, ngời càng nhiều mồ hôi thì điện trở giảm nên I tăng Môi trờng càng nhiều bụi thì R giảm nên I tăng
d)Tần số dòng điện :4) Điện áp an toàn :
ở điều kiện bình thờng với lớp da khô sạch sẽ thì điện áp dới 40V đợc coi là điện áp an toàn ở nơi ẩm ớt,
có nhiều bụi kim loại thì điện áp an toàn không quá 12V
- Nhiều nớc quy định điện áp an toàn từ 12- 36 V cho các máy phát
điện
Trang 5Nguyễn Xuân Tờng - THCS Thị trấn Cổ Lễ
Tiết 41- 42: thực hành lắp mạch một đèn sợi đốt
I)Mục tiêu:
- Học sinh xây dựng đợc sơ đồ lắp đặt từ sơ đồ nguyên lý
- Biết lập kế hoạch cho công việc lắp đặt mạch điện
- Lắp đặt đợc mạch 1 đèn sợi đốt
- Làm việc có kỹ thuật
II) Chuẩn bị của GV và HS:
1,Vật liệu :Bảng điện, cầu chì, bóng sợi đốt, dây dẫn, giấy ráp, băng cách điện
2)Dụng cụ : Dao, kìm, bút thử điện, tô vít, thớc
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
Cả lớp vẽ hình vào vở
3)Thống kê các thiết bị điện và vật liệu vào bảng
4)lắp đặt mạch điện
- Lắp đặt mạch điện theo các bớc sau
+ Vạch dấu vị trí các thiết bị
điện + Lắp mạch chính + Lắp mạch nhánh +Bọc cách điện mối nối 5)Kiểm tra, đánh giá sản phẩm
- Học sinh xây dựng đợc sơ đồ lắp đặt từ sơ đồ nguyên lý
- Biết lập kế hoạch cho công việc lắp đặt
?Khi bị điện giật nạn
nhân thờng có biểu hiện
gì ?
?Hồ quang điện xuất
hiện khi nào ?
GV: nêu mức độ nguy
hiểm đối với từng mức
của cờng độ dòng điện
Giới thiệu điện áp an
HS:nghiên cứu trả lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
1)Điện giật tác động đến cơ thể con ngời nh thế nào :
- Điện giật tác động đến hệ thần kinh trung ơng, gây rối loạn hoạt
động của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn Ngời bị điện giật thờng thở hổn hển, tim đập nhanh,
- Trờng hợp điện giật nặng trớc hết
là phổi sau đó đến tim ngừng đập, nạn nhân chết trong tình trạng bị ngạt Nạn nhân đợc cứu sống nếu kịp thời đợc hô hấp nhân tạo
2)Tác hại của hồ quang điện :
- Hồ quang điện phát sinh khi có sự
cố điện có thể gây bỏng cho ngời gây cháy
- Hồ quang điện thờng gây thơng tích ngoài da có khi phá huỷ cả phần mềm gân hoặc xơng
3) Mức độ nguy hiểm của tai nạn
điện:
- Mức độ nguy hiểm của tai nạn
điện phụ thuộc những yếu tố saua)Cờng độ của dòng điện qua cơ thể :
Giới hạn nguy hiểm là 0,1A b)Đờng đi của dòng điện qua cơ thể :
- Nguy hiểm nhất là dòng điện đi qua não, tim,phổi Dòng điện truyền trực tiếp vào đầu là nguy hiểm nhất sau đó là qua hai tay qua chân
c)Thời gian I đi qua cơ thể :
R phụ thuộc trạng thái sức khoẻ, ngời càng nhiều mồ hôi thì điện trở giảm nên I tăng Môi trờng càng nhiều bụi thì R giảm nên I tăng.d)Tần số dòng điện :
4) Điện áp an toàn :
ở điều kiện bình thờng với lớp da khô sạch sẽ thì điện áp dới 40V đợc coi là điện áp an toàn ở nơi ẩm ớt,
có nhiều bụi kim loại thì điện áp an toàn không quá 12V
- Nhiều nớc quy định điện áp an toàn từ 12- 36 V cho các máy phát
điện
Trang 61 ổn định tổ chức
2 Bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò và những nội dung cơ bản
G đa ra sơ đồ nguyên lí mạch điện gồm
1cầu chì , 1công tắc điều khiển một bóng
đèn.
G yêu cầu học sinh tìm hiểu mạch điện
chính , mạch nhánh, các mối nối , các mối
liên hệ về điện của các thiết bị trong mạch
G yêu cầu học sinh vẽ sơ đồ lắp đặt theo
bảng điện thực có của mình
G yêu cầu học sinh thống kê các thiết bị
điện và vật liệu vào bảng
Hoạt động 2 II Thống kê các thiết bị
G quan sát, theo dõi, uốn nắn sai sót.
G gọi lần lợt học sinh mang sản phẩm của
mình lên chấm ( khoảng 14 học sinh)
Nếu sản phẩm nào không đạt giáo viên chỉ
ra lỗi sai và cho về chỗ làm lại
Trang 7- Vẽ đợc sơ đồ mạch điện điều khiển 2 đèn sợi đốt
- Làm việc cẩn thận, nghiêm túc khoa học và an toàn lao động
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- Vật liệu : Bảng điện 2 công tắc, 2 cầu chì, 2bóng đèn, đui đèn, dây dẫn, băng cách
điện
- Dụng cụ : Kìm, tôvít, bút thử điện
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
Trang 8- Vẽ đợc sơ đồ mạch điện điều khiển 2 đèn sợi đốt
- Làm việc cẩn thận, nghiêm túc khoa học và an toàn lao động
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- Vật liệu : Bảng điện 2 công tắc, 2 cầu chì, 2bóng đèn, đui đèn, dây dẫn, băng cách
điện
- Dụng cụ : Kìm, tôvít, bút thử điện
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
Trang 9- Đi dây theo sơ đồ lắp đặt
- Kiểm tra lại mạch điện để nối nguồn
4) Kiểm tra :đánh dấu sản phẩm 5) Tổng kết buổi thực hành
- Vẽ đợc sơ đồ lắp đặt mạch điện hai đèn sợi đốt
- Lắp đợc mạch điện điều khiển hai đèn sợi đốt
- Làm việc cẩn thận , nghiêm túc, khoa học và an toàn ao động
II Chuẩn bị đồ dùng
- Bảng điện , 2công tắc, 2cầu chì, 2bóng đèn có đui , dây dẫn, băng cách điện , giấy ráp
- Kìm điện , khoan tay, tua vít, bút thử điện , dao, thớc lá
III Tiến trình dạy học
Trang 10Từ sơ đồ nguyên lí giáo viên yêu cầu
học sinh vẽ sơ đồ lắp đặt
G kiểm tra việc vẽ sơ đồ lắp đặt của học
sinh và uốn nắn sửa chữa cho đúng
G yêu cầu H thống kê thiết bị vật liệu
? Nêu tiến trình lắp đặt mạch điện ?
G yêu cầu học sinh làm theo qui trình
trên
G theo dõi uốn nắn các thao tác
G gọi từng học sinh mang sản phẩm lên
chấm điểm , nếu sản phẩm nào không
đạt yêu cầu thì gv rút kinh nhgiệm và
chỉ ra hớng sửa chữa rồi thu sản phẩm
H nghiên cứu sơ đồ nguyên lí
H vẽ sơ đồ lắp đặt
Hoạt động 2 Lắp đặt mạch điện
H : - vạch dấu vị trí các thiết bị điện
- lắp đặt các thiết bị điện vào bảng điện nối dây đui đèn
- đi dây theo sơ đồ lắp đặt
- kiểm tra lại mạch điện bằng bút thử điện rồi nối nguồn
Hoạt động 3 Kiểm tra đánh giá
AO
AO
Trang 11- Ôn tập giờ sau kiểm tra 45 phút
- Chuẩn bị dụng cụ thực hành buổi sau kiểm tra thực hành 2 tiết
Tiết 48: Chơng III: Máy biến áp Những khái niệm cơ bản về máy biến áp I) Mục tiêu:
- Học sinh nắm đợc khái niệm, phân loại, công dụng, cấu tạo của máy biến áp dùng
trong gia đình
- Biết phân biệt các loại máy biến áp, chỉ đợc cấu tạo từng bộ phận
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- Tranh vẽ cấu tạo MBA
- Mô hình máy biến áp
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt độngcủa trò Nội dung ghi bảng
GV:giới thiệu các loại
MBA cho học sinh ghi
HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
HS:nghiên cứu trả
1)Khái niệm :
- Máy biến áp là loại thiết bị
điện dùng để biến đổi dòng
điện xoay chiều ở cấp điện áp này thành dòng điện xoay chiều ở điện áp khác có cùng một tần số
2)Phân loại a) Theo công dụng : 4Loại
- MBAđiện lực dùng truyền tải
& phân phối điện năng
- MBA tự ngẫu dùng thay đổi
điện áp ở từng giới hạn nhỏ
b, Theophơng pháp làm mát:2 loại
- Máy biến áp lõi thép
- Máy biến áp lõi không khí
c, Theo dòng điện có pha khác nhau:
- Máy biến áp một pha
- Máy biến áp 3 pha
3) Số liệu ghi trên MBA
- Công suất định mức (VA hoặc KVA)
Trang 12lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
- Học sinh nắm đợc công dụng, cấu tạo MBA một pha
- Học sinh biết liên hệ với máy biến áp ở gia đình
II) Chuẩn bị của GV và HS:
Mô hình MBA một pha
III) Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động của thày Hoạt độngcủa trò Nội dung ghi bảng
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
1) Công dụng: MBA1 pha dùng để biến đổi điện áp dòng điện xoay chiều 1 pha từ trị số điện âp này sang trị số điện áp khác có cùng một tần số
2) Cấu tạo MBAmột pha : gồm 3 phần
a)Lõi thép:Đợc chế tạo thép kĩ thuật điện dùng làm mạch dẫn từ thông đồng thời làm khung quấn dây
b) Bộ phận dẫn điện (dây quấn) Bằng dây đồng mềm có độ bền cơ học cao, khó đứt, dẫn điện tốt
Có 2 cuộn dây : sơ cấp và thứ cấp
- Cuộn sơ cấp:
Nhận năng lợng từ nguồn vào, các
Trang 13Để cách điện giữa các vòng dây với nhau giữa dây quấn và lõi thép gồm : giấy cách điện.sơn cách
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
3)Các số liệu định mức của MBA
- Công suất định mức: Là công suất toàn phần đa ra ở dây thứ cấp
- điện áp sơ cấp :là điện áp ở cuộnsơcấp
Dòng điện sơ cấp : là dòng ở cuộn sơ cấp
- Điện áp thứ cấp định mức : Là
điện áp của dây quấn thứ cấp tính băng V
- Dòng điện thứ cấp định mức :Là dòng điện của dây quấn thứ cấp
- Giữa công suất, điện áp và dòng
điện định mức có quan hệ
S =U1.I1 =U2.I2
- MBA làm viẹc không đợc phép vợt quá trị số định mức ghi trên nhãn
Tiết 51: Nguyên lý làm việc của máy biến áp một pha
I) Mục tiêu:
- Học sinh cắm đợc nguyên lý làm việc của MBA1 pha dùng trong gia đình
- Rèn kỹ năng quan sát phát huy tính tò mò sáng tạo của học sinh
II) Chuẩn bị của GV và HS:
Mô hình MBA
III) Hoạy động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
Trang 14* HS theo dõi giáo viên
mô tả cấu tạo của máy
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
1) Hiện tợng cảm ứng
điện từ:
Máy biến áp làm việc dựa trên hiện tợng cảo ứng điện từ
2 ) Nguyên lý làm việc
- Khi nối cuộn sơ cấp vào nguồn điện xoay chiều có điện áp U1 thì
dòng điện xoay chiều I1 chạy trong cuộn sơ cấp
sẽ sang cuộn thứ cấp sinh ra trong lõi thép 1
từ thông biến thiên –
Do mạch từ khép kín nên từ thông này sang cuộn thứ cấp sinh ra 1 suất điện động cảm ứng E2 ở hai đầu cuộn thứ cấp có một điện áp U2
Ta có k=w1/w2=U1/U2Nếu U1>U2 k >1 Máy giảm áp
Nếu U1<U2 K<1 Máy tăng áp
Buổi 18
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 15Tiết 52: Sử dụng và bảo quản máy biến áp dùng
trong gia đình, II) Mục tiêu:
- Học sinh cắm đợc cách sử dụng và bảo dỡng máy biến áp dùng trong gia đình,
- Giáo dục ý thức bảo vệ thiết bị điện đảm bảo an tàn điện sử dụng lâu bền
- Rèn thói quen làm việc kỹ thuật khoa học,
II) Chuẩn bị của GV và HS:
Máy biến áp dùng trong gia đình
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
- Điện áp nguồn điện vào máy biến áp không đợc lớn hơn điện áp sơ cấp định mức,
- Khi đóng mạch cần lu ý nấc đặt của chuyển mạch
- Công suất tiêu thụ của phụ tải không
đợc lớn hơn công suất định mức của máy biến áp
+ Ngoài ra khi điện áp nguồn giảm quá thấp máy dễ bị quá tải,
Nếu thấy máy náng phải giảm bớt phụ tải
- Chỗ đặt MBAphải khô ráo, thoáng mát ít bụi m xa nơi hoá chất không có vật nặng đè lên máy
- Theo cõi nhiệt độ làm việc của máy thờng xuyên Thấy hiện tợng là phải kiểm tra xem máy có bị quá tải hay h hỏng gì không?
- Chỉ đợc phép thay đổi dấc điện áp lau chùi máy, tháo dỡ máy chắc chắn
đã ngắt nguồn điện vào máy
- Lắp các thiết bị bảo vệ+Thiết bị bảo vệ quá tải, ngắn mạch
nh aptômat, cầu chì…
+Thiết bị bảo vệ chống dòng điện dò
*Khi thử điện choMBA cần chú ý:
+ Điện áp đa vào dây quấn phải đúng
điện áp định mức của dây quấn đó
+Dây quấn sơ cấp có 5 điện áp định mức tơng ứng với 5 vị trí chuyển mạch 80v,110v,160v,220v,250v
Vì dây quấn thứ cấp có điện áp định mức không thay đổi khi thay đổi các vị
Trang 16Tiết 53: Một số h hỏng thông thờng và cách khắc phục của
máy biến áp một pha
I) Mục tiêu:
- Học sinh cắm đợc nguyên lý làm việc của MBA1 pha dùng trong gia đình
- Rèn kỹ năng quan sát phát huy tính tò mò sáng tạo của học sinh
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- Chọn cụng suất: chọn MBA cú cụng suất sao cho khi sử dụng đồng thời cỏc thiết bị điện thỡ P sử dụng ≤ P dịnh mức của MBA
2- Xỏc định chất lượng của MBA
Xỏc định chất lượng của MBA là xột cỏc chỉ tiờu về độ tăng nhiệt, khả năng chịu tải, tiếng ồn, độ cỏch nhiệt và mẫu mó.
- Thử độ tăng nhiệt: Nõng điện ỏp vào cao hơn điện ỏp định mức khoảng 5% sau 30 phỳt mỏy chỉ hơi ấm là được.
- Thử khả năng chịu tải, tiếng ồn: MBA chạy ở chế độ định mức trong 30 phỳt mỏy khụng kờu, khụng cú mựi khột là được.
- Chất lượng cỏch điện: Dựng bỳt thử điện để thử lừi thộp, vỏ mỏy, cỏc ốc, vớt khụng rũ điện là được.
3- Cỏch sử dụng:
Để MBA được bền lõu cần lưu ý 1 số điểm sau:
- Đối với mỏy mới dựng hoặc lõu khụng sử dụng ta phải sấy trước khi dựng.
- U nguồn ≤ U định mức của mỏy, P sử dụng ≤ P dịnh mức
- Đặt mMBA nơi khụ rỏo, thoỏng giú.
- Theo dừi nhiệt độ của mỏy thường xuyờn nếu thấy cú hiện tượng lạ phải kiểm tra xem mỏy cú quỏ tải hay hư hỏng gỡ khụng
- Chỉ thay đổi nấc điện ỏp, lau chựi, thỏo dỡ mỏy khi chắc chắn
đó ngắt nguồn điện vào mỏy.
Trang 17- Lắp các thiết bị bảo vệ như áp tô mát hoặc cầu chì.
II - Một số hư hỏng thông thường và cách xử lý
Máy không
- Hở mạch sơ, thứ cấp, tiếp xúc kém
- Đồng hồ vạn năng, dụng cụ tháo lắp máy
- Nối lại dây vào, ra nguồn Đo kiểm tra tìm chỗ xúc xấu ở chuyển mạch
- Đứt ngầm dây cuốn
cuộn nam châm
Máy cháy - Công suất máy
không đủ cấp cho tải