- Có khái niệm sơ bộ về phương thức tự sự trên cơ sở hiểu được mục đích giao tiếp của tự sự và bước đầu biết phân tích các sự việc trong văn tự sự.. - Người nghe nhận thức về sự vật, ngư
Trang 1Tiết 7, 8: Tập làm văn TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ
I Mục tiêu bài học
Giúp học sinh
1 Kiến thức:
- Nắm vững hơn về văn tự sự
- Nắm được mục đích giao tiếp của tự sự
- Có khái niệm sơ bộ về phương thức tự sự trên cơ sở hiểu được mục đích giao tiếp của
tự sự và bước đầu biết phân tích các sự việc trong văn tự sự
2 kĩ năng: Rèn luyện cho HS kỹ năng phân tích các sự việc trong văn tự sự
3 Thái độ tình cảm: Giáo dục tình cảm đúng đắn cho học sinh qua các ví dụ
II Chuẩn bị
- Giáo viên : SGK, SGV, tham khảo tài liệu, soạn giáo án…
- Học sinh: Học bài cũ; soạn trước bài mới
III Tiến trìmh lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ (5 phút – 2, 3 HS)
? Thế nào là văn bản?
? Kể tên các văn bản thường gặp với các phương thức biểu đạt của nó?
3 Bài mới
Hoạt động 1 (7 phút)
? Hàng ngày các em có kể
chuyện và nghe kể chuyện
không?
? Em thường kể chuyện gì
cho cha mẹ nghe?
Kể chuyện văn học như
chuyện cổ tích, thần thoại,
truyền thuyết… kể chuyện
đời thường, kể chuyện sinh
hoạt…
? Theo em kể chuyện cho
người khác nghe để làm gì?
? Khi nghe kể chuyện thì
- Có kể chuyện cho người khác nghe và cũng được ông
bà, cha mẹ… kể chuyện cho
em nghe
- Kể chuyện về 1 bạn học giỏi và ngoan ở lớp, hay 1 câu chuyện cổ tích, truyền thuyết em vừa được học
- Em muốn thông báo, cho biết, giải thích cho người nghe biết
- Muốn nhận thức được về
I Ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự.
1 Ý nghĩa
- Người kể thông báo, cho biết giải thích cho người nghe để bày tỏ thái độ
- Người nghe nhận thức về
sự vật, người, sự việc
Trang 2người nghe muốn biết điều
gì?
Hoạt động 2 (15 phút)
? VB “Thánh Gióng” em đã
học là văn bản tự sự? VB
này kể về ai? Ở thời kỳ nào
và làm việc gì?
? Truyện TG đánh giặc xảy
ra như thế nào?
? Nêu kết quả việc đánh
giặc của Gióng?
? Nêu ý nghĩa của sự việc?
? Kể lại thứ tự các sự việc
trước/ sau; nhân/ quả về
truyện TG?
(Gợi ý cho HS kể từng sự
việc, sự việc nào trước, sự
việc nào sau Truyện bắt đầu
từ đâu? Diễn biến như thế
nào? Kết thúc ra sao?)
? Từ 8 sự việc trên em hãy
nêu ý chính của truyện?
? Tìm những chi tiết tạo ra
sự ra đời của Gióng?
GV tóm lại ý: 4 chi tiết nhỏ
trên tạo ra sự đời của TG 4
chi tiết nói lên đó là 1 chú
bé khác thường (Mẹ thụ thai
người, về sự vật, sự việc để giải thích, để khen chê
- Truyện kể về Thánh Gióng
ở thời kỳ Hùng Vương thứ
6 Gióng đánh giặc cứu nước
- HS kể lại diễn biến
- Đánh thắng giặc – Gióng
về trời
- Ca ngợi công đức của vị anh hùng
HS ghi lại các sự việc ra giấy nháp sau đó trình bày
- Truyện ca ngợi ý thức và tinh thần đánh giặc anh hùng của Gióng
- Hai vợ chồng ông lão muốn có con; bà vợ ra đồng dẫm lên vết chân lạ; bà mẹ
có thai gần 12 tháng mới đẻ con; đứa trẻ lên 3 vẫn không nói, không cười, không biết
đi, đặt đâu nằm đấy
2 Đặc điểm của phương thức tự sự
SV1: Sự ra đời của TG SV2: TG biết nói và nhận trách nhiện đi đánh giặc SV3: TG lớn nhanh như thổi
SV4: TG vươn vai trở thành tráng sĩ cưỡi ngựa sắt, mặc
áo giáp sắt, cầm roi sắt ra trận
SV5: TG đánh tan giặc SV6: TG lên núi, cởi bỏ áo giáp sắt, bay về trời
SV7: Vua lập đền thờ phong danh hiệu
SV8: Những dấu tích còn lại của TG
Đó là một chuỗi sự việc
có đầu có đuôi Việc xảy ra
Trang 3khác thường đứa bé khác
thường)
? Nếu như truyện chỉ kết
thúc ở sự việc 4 và 5 có
được không? Vì sao?
Tl: Truyện phải có sự việc
7,8 mới nói lên lòngbiết ơn
ngưỡng mộ của vua và nhân
dân, các dấu vết để lại nói
lên truyện TG dường như có
thật
? Từ thứ tự của 8 sự việc
trên, hãy cho biết đặc điểm
của phương thức tự sự?
Hoạt động 3 (17 phút)
? Truyện kể về vấn đề gì?
Cách kể như thế nào?
? Em có nhận xét gì về cách
kể chuyện?
? Qua cách kể chuyện như
trên em hãy nêu ý nghĩa của
truyện?
Cho HS đọc bài thơ
? Bài thơ trên có phải là tự
sự không? Vì sao?
? Truyện đã nói về những
vấn đề nào?
Cho HS nêu ý nghĩa –tìm ra
những câu thơ, tục ngữ, ca
dao… nói về sự tham lam:
“Tham thì thâm”…
GV cho HS đọc: Huế: Khai
- Không, vì: Kết thúc ở đây truyện mới chỉ nói lên được việc TG anh dũng đánh giặc, không ham công danh
- Đó là 1 chuỗi sự việc theo thự tự nhất định, nhằm thể hiện 1 ý nghĩa nào đó
HS đọc
- Kể về diễn biến tư tưởng của ông già: khi mệt quá ông già nghĩ thà chết đi / nhưng khi thần chết xuất hiện thì ông già lại sợ hãi
- Kể mang sắc thái hóm hỉnh (pha nét buồn cười)
- Truyện thể hiện ông già có
tư tưởng yêu cuộc sống, dù kiệt sức thì sống cũng hơn chết
- Là bài thơ tự sự vì nó kể lại diễn biến của truyện có đầu, có đuôi
- Kể chuyện bé Mây và mèo con rủ nhau bẫy chuột nhưng mèo tham ăn nên mắc vào bẫy
trước là nguyên nhân dẫn đến sự việc xảy ra sau, có vai trò giải thích cho sự việc xảy ra trước
3 Ghi nhớ: SGK
II Luyện tập
1 Đọc mẩu chuyện và trả lời câu hỏi
Ông già và thần chết
Truyện kể diễn biến tư tưởng của ông già mang sắc thái hóm hỉnh Thể hiện tư tưởng yêu cuộc sống, dù kiệt sức thì sống cũng hơn chết
2 Bài thơ “ Sa bẫy” có phải
là tự sự không? Vì sao?
- Là bài thơ tự sự
- Vì kể lại diễn biến sự việc của truyện có đầu, có đuôi
và thể hiện được ý nghĩa của truyện
3 Hai văn bản sau có nội dung tự sự không? Vì sao?
Tự sự ở đây có vai trò gì?
Trang 4mạc trại điêu khắc quốc tế
lần thứ 3
? Hãy nêu nội dung của văn
bản trên?
? GV cho HS đọc VB:
Người Âu lạc đánh tan quân
Tần xâm lược VB có nội
dung tự sự không? Vì sao?
GV hướng dẫn HS lựa chọn
chi tiết và sắp xếp lại để giải
thích 1 tập quán
HS đọc
- Kể lại cuộc khai mạc quốc
tế lần thứ 3 tai TP Huế chiều 3- 4- 2002 Đó là 1 bản tin
- Có nội dung tự sự vì VB
kể người Âu lạc đánh tan quân Tần xâm lược, là 1 đoạn trong lịch sử 6
- VB1: Có nội dung tự sự Đây là 1 bản tin
- VB2: Có nội dung tự sự (là VB tự sự)vì kể người
Âu lạc đánh tan quân Tần xâm lược
4 Kể câu chuyện để giải thích vì sao người Việt Nam
tự xưng là con Rồng, cháu Tiên
4 Củng cố, dặn dò (1 phút)
- Nhắc lại: ? Thế nào là phương thức tự sự? Nêu ý nghĩa và đặc điểm của phương thức
tự sự?
- Học bài, thuộc ghi nhớ SGK, làm bài tập còn lại
- Soạn trước bài “Sơn Tinh, Thủy Tinh”