Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước, Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.” Tương Như dịch Rọi: Hướng ánh sáng vào một điểm Trông: Dùng mắt nhìn để nhận biết Rọi: chiếu; soi ⇒ Các từ này
Trang 2Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
Trang 3Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
I/ Thế nào là từ đồng
nghĩa?
1.Ví dụ.
XA NGẮM THÁC NÚI LƯ
“Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,
Xa trông dòng thác trước sông này.
Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước, Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.”
( Tương Như dịch )
Rọi: Hướng ánh sáng vào một điểm
Trông: Dùng mắt nhìn để nhận biết Rọi: chiếu; soi
⇒ Các từ này có nghĩa giống nhau.
Trang 4Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
I/ Thế nào là từ đồng nghĩa?
những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.
Trang 5Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
2 Ghi nhớ: SGK Trang 114
Trang 6Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng
nghĩa khác nhau
Trang 7Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
- Chim xanh ăn trái xoài xanh,
Ăn no tắm mát đâụ cành cây đa.
(Ca dao)
Trang 8Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
- Chim xanh ăn trái xoài xanh,
Ăn no tắm mát đâụ cành cây đa.
(Ca dao)
Trang 9Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
- Chim xanh ăn trái xoài xanh,
Ăn no tắm mát đâụ cành cây đa.
Trang 10Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
- Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cần tay.
(Truyện cổ Cu-ba)
- Gi ng ố nhau : Đề chỉ cái ch t u ế
- Khác nhau : + Bỏ m ng ạ : ch t ế phi ngh a ĩ (có h m à ý khinh bỉ).
+ Hi sinh: là ch t ế vì lí t ng ưở cao đẹ , vì m c p ụ ích
đ chính ngh a ĩ (có h m à ý kính tr ng) ọ
=> Nh ng t ng nh v y g i l t ng ngh a ữ ừ ữ ư ậ ọ à ừ đồ ĩ không ho n to n à à
2 Ghi nh : (SGK Trang 114) ớ
Trang 11Từ đồng nghĩa có hai loại: những
từ đồng nghĩa hoàn toàn (không
phân biệt nhau về sắc thái nghĩa)
và những từ đồng nghĩa không
hoàn toàn (có sắc thái nghĩa
khác nhau)
Trang 12Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
- Chim xanh ăn trái xoài xanh,
Ăn no tắm mát đâụ cành cây đa.
(Ca dao)
- Rủ nhau xuống bể mò cua,Đem về n uấ trái mơ chua trên r ngừ
(Tr n ầ Tu n ấ Kh i ả )
- Chim xanh ăn qu xoả à xanh,i
Ăn no t mắ mát đâ cụ à cây đa.nh
(Ca dao)
=> T trái v t qu có th thay th cho ừ“ ” à ừ“ ả” ể ế nhau Vì chúng có ngh a gi ng nhau ĩ ố
Trang 13Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
- Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cần tay.
(Truyện cổ Cu-ba)
=> T ừ “ ỏ ạ ” b m ng v t à ừ “ hi sinh ” không th ể thay th cho nhau Vì nó có s c thái ngh a ế ắ ĩ khác nhau.
- Tr c ướ s c ứ t n ấ công như vũ bão và tinh th n ầ chi n ế u đấ d ng ũ c m ả tuy t ệ v i ờ c a ủ quân Tây Sơn,
h ng à v n ạ quân Thanh ã đ hi sinh
- Công chúa Ha-ba-na ã đ b m ng ỏ ạ anh d ng ũ , thanh ki m ế v n ẫ c n ầ tay.
Trang 14Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
Trang 15Không phải bao giờ các từ đồng nghĩa cũng có thể thay thế được cho nhau Khi nói cũng như khi viết, cần cân nhắc để chọn trong
số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách
Trang 16Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
Trang 17Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
Trang 18Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
Trang 19Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
Món quà anh gửi, tôi đã đưa tận tay chị ấy rồi.
Bố tôi đưa khách ra đến cổng rồi mới trở về.
Cậu ấy gặp khó khăn một tí đã kêu.
Anh đừng làm thế người ta nói cho
trao tiễn
phàn nàn.
phê bình
mất
Trang 20Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
- n, x i, chén - xinh, p.ă ơ đẹ
• áp án: Đ
- n, x i, chén: u ch ho t ng a th c n ă ơ Đề ỉ ạ độ đư ứ ă
v o mi ng.à ệ+ n: Mang s c thái bình th ngă ắ ườ+ x i: S c thái l ch s , xã giao.ơ ắ ị ự+ chén: S c thái thân m t, su ng sãắ ậ ồ
- xinh, p: đẹ + xinh: D coi, a nhìn (ch hình th c b ngo i) ễ ư ỉ ứ ề à
Trang 21Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
b) ngoan cố / ngoan cường
- Bọn địch … chống cự đã bị quân ta tiêu diệt.
- - Ông đã … giữ vững khí tiết cách mạng c) giữ gìn / bảo vệ
Em Thuý luôn luôn … quần áo sạch sẽ.
thành quả thành tích
ngoan cố ngoan cường
giữ gìn Bảo vệ
Trang 22Thứ hai ngày 19 tháng 10 năm 2009 Môn: Ngữ văn - Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA
từ đồng nghĩa đó?
a) đối xử, đối đãi
- Nó … tử tế với mọi người xung quanh nên ai cũng mến nó.
- Mọi người đều bất bình trước thái độ
… của nó đối với trẻ em.
b) trọng đại, to lớn
- Cuộc Cách mạng tháng Tám có ý nghĩa… đối với vận mệnh dân tộc
- Ông ta thân hình … như hộ pháp
đối xử/ đối đãi
đối xử
trọng đại/ to lớn
to lớn
Trang 23Ghi nhớ
gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.
- Từ đồng nghĩa có hai loại: những từ đồng nghĩa hoàn
toàn (không phân biệt nhau về sắc thái nghĩa) và những
từ đồng nghĩa không hoàn toàn (có sắc thái nghĩa khác
nhau).
- Không phải bao giờ các từ đồng nghĩa cũng có thể thay thế được cho nhau Khi nói cũng như khi viết, cần cân