Muc tiêu bài học: 1.Kiến thức: Qua bài học nhằm giúp học sinh nắm đợc - Nguyên nhân sâu xa của các cuộc chiến tranh xâm lợc thực dân thế kỉ XI X nguyên nhân và quá trình xâm lợc Việt Na
Trang 1Ngày soạn :2/1/2011 Ngày giảng 8a,b,c : 6/1/2011
Phần II :
Lịch sử Việt Nam từ năm 1858 đến năm 1918 Chơng I :
I Muc tiêu bài học:
1.Kiến thức: Qua bài học nhằm giúp học sinh nắm đợc
- Nguyên nhân sâu xa của các cuộc chiến tranh xâm lợc thực dân thế kỉ XI X nguyên nhân và quá trình xâm lợc Việt Nam của thực dân Pháp
- Cuộc kháng chiến anh dũng của nhân dân Việt Nam chống thực dân Pháp nổ
ra ngay từ những ngày đầu, thể hiện rõ ở mặt trận Đà Nẵng, Gia Định và các tỉnh Nam Kì
2.Kĩ năng:
Rèn kĩ năng qua sát tranh ảnh, sử dụng bản đồ, các t liệu lịch sử, văn học để minh hoạ, khắc sâu những nội dung cơ bản của bài học trên lớp
3.Thái độ :
- Bản chất tham lam, tàn bạo hiếu chiến của chủ nghĩa thực dân
- Tinh thần bất khuất, kiên cờng chống ngoại xâm của nhân dân ta trong nhữngngày đầu chống thực dân Pháp, cũng nh thái độ hèn yếu, bạc nhợc của giai cấpphong kiến
- ý chí thống nhất đất nớc
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọc sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
-Lợc đồ Đông Nam á trên chiến trờng Đà Nẵng, Gia Định
-Thơ văn yêu nớc cuối thế kỉ XIX
2/Chuẩn bị của học sinh
-Đọc trớc bài học
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (không)
* Đặt vấn đề: (1’) Vào giữa thế kỉ XI X ở Việt Nam, nhà Nguyễn còn tồn
tai với t cách là một nhà nớc độc lập, có chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ
xungquanh ta, nạn bành chớng của chủ nghĩa thực dân phơng Tây đã lan tràn -> thực dân Pháp lợi dụng mối quan hệ từ trớc để chuẩn bị xâm lợc nớc ta.2.Dạy nọi dung b i mà ới : (35’)
Trang 2Nhà Nguyễn khủng hoảng, suy yếu
Trong khi đó các nớc phơng Tây , sau khi
hoàn thành cách mạng t sản
Chỉ trên lợc đồ Đông Nam á câc thuộc
địa của đế quốc
Pháp đã có âm mu xâm lợc Việt Nam từ
khi nào ? Thể hiện ?
Âm mu xâm lợc Việ Nam đã có từ lâu,
họ đã sử dụng các phần tử công giáo
phản động đi trớc
Vì sao Pháp chọn Đà Nẵng làm mục
tiêu tấn công vào nớc ta ?
Đà Nẵng gồm Huế ( là cổ họng của kinh
thành Huế ) có cảng nớc sâu, chiếm Đà
Nẵng kéo quân ra Huế buộc triều đình
đâu hàng, kết thúc chiến tranh -> “đánh
nhanh thắng nhanh”
Xác định vị trí đà Nẵng tầm quan trọng
đối với Huế và khu vực biển đông Trình
bày kế hoạch tấn công của Pháp và cuộc
chiến đấu của nhân dân ta dới sự chỉ huy
của Nguyễn Tri Phơng ( GGV – 159 )
Tại sao Pháp xâm lợc nớc ta ? Bớc đầu
quân Pháp đã thất bại nh thế nào?
Pháp xâm lợc nớc ta vì mục tiêu mở rộng
thị trờng thuộc địa Quân dân ta đã đánh
trả quyết liệt trong 5 tháng, Pháp chỉ
chiếm đợc bán đảo Sơ Trà -> kế hoạch
thất bại
( Chuyển ý ) Sau khi thất bại ở đà Nẵng,
Pháp buộc chuyển quân vào Ga Định ,
thay đổi kế hoạch chuyển sang đánh lâu
dài
Tháng 2 / 1859 Pháp kéo quân vào Gia
Định
Vì sao thất bại ở đà Nẵng , Pháp lại
chọn Gia Định làm mục tiêu tấn công ?
Chiếm vựa lúa, cắt nguồn lơng thực của
triều đình Huế
Chiếm các cảng biển quan trọng ở miền
1.Chiến sự ở Đà Nẵng
những năm 1858 ’ 1859:
( 18’)
a Nguyên nhân:
- Chủ nghĩa t bản phát triển, cần nguyên liệu và thị trờng
- Việt Nam có vị trí quan trọng giàu tài nguyên, chế độ phong kiến suy yếu
b Diễn biến:
1/ 9 / 1858 Pháp tấn công
Đà Nẵng, bắt đầu cuộc xâm lợc nớc ta
2 Chiến sự ở Gia Định năm 1859: ( 17’)
- 2/ 1859 Pháp kéo quân vào Gia Định
Trang 3Nam nớc Anh – chuẩn bị chiếm Cao
Miên, dò đờng sang Trung Quốc
Dùng lợc đồ xác định vị trí quan trọng
của Gia Định
- Trình bày về chiến lợc trên chiến trờng
Gia Định, phong trào tự động kháng
chiến của nhân dân ta, đờng lối chống
Pháp thiếu kiên quyết, bỏ lỡ thời cơ của
triều đình Húê ( SGV – trang 161 )
Em có nhận xét gì về thái độ chống
Pháp xâm lợc của triều đình Huế ?
Triều đình không kiên quyết chống xâm
Sau khi mất 3 tỉnh miền đông Nam Kì
và Vĩnh Long triều dình Nguyễn đã
làm gì ?
->
( Thảo luận) Những nguyên nhân nào
khiến triều đình nhà nguyễn kí hiệp ớc
Nhâm Tuất ? Đánh giá của em vè hiệp
- Nhà Nguyễn phải chịu trách nhiệm về
việc đã để mất 1 phần lãnh thổ vào tay
giặc
( HS khá giỏi ) Thái độ của nhân dân
trớc việc triều đình kí hiệp ớc ?
Nhân dân không nản trí , tiếp tục tự động
đứng dậy kháng chiến chống Pháp , bảo
vệ độc lập dân tộc
- Triều đình không cơng quyết chống Pháp
- Nhân dân Gia Định tự
động kháng chiến
- 5/ 6 /1862 kí hiệp ớc Nhâm Tuất, nhợng cho Pháp nhiều quyền lợi
- Nội dung ( SGK )
Trang 5I Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: Qua bài học nhằm giúp học sinh nắm đợc
- Nguyên nhân sâu xa của các cuộc chiến tranh xâm lợc thực dân thé kỉ XIX , nguyên nhân và quá trình xâm lợc Việt Nam của thực dân Pháp
- Cuộc kháng chiến anh dũng của nhân dân Việt Nam chống thực dân Pháp nổ
ra ngay từ những ngày đầu, thể hiện rõ ở mặt trận Đà Nẵng, Gia Định và các tình Nam Kì
2.Kĩ năng:
Rèn kĩ năng qua sát tranh ảnh, sử dụng bản đồ, các t liệu lịch sử, văn học để minh hoạ, khắc sâu những nội dung cơ bản của bài học trên lớp
3.Thái độ:
- Bản chất tham lam, tàn bạo hiếu chiến của chủ nghĩa thực dân
- Tinh thần bất khuất, kiên cờng chống ngoại xâm của nhân dân ta trong nhữngngày đầu chống thực dân Pháp, cũng nh thái độ hèn yếu, bạc nhợc của giai cấpphong kiến
- ý chí thống nhất đất nớc
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọc sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
Lợc đồ Đông Nam á trên chiến trờng Đà Nẵng, Gia Định
Thơ văn yêu nớc cuối thế kỉ XI X
2/Chuẩn bị của học sinh:
Đọc trớc bài học
III.Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
* Câu hỏi: Thực dân Pháp thực hiện âm mu xâm lợc nớc ta nh thế nào ?
Trong khi riều đình Huế nhận nhợng với Pháp để bảo vệ quyền lợi của dòng họ
và giai cấp thì nhân dân ta kiên quyết chống Pháp, bảo vệ chủ quyền dân tộc Bài học hôm nay sẽ cho chúng ta biết đợc tinh thần chống Pháp của nhân dân
Đọc sách giáo khoa trang 116 – 117
Nêu những phong trào chống Pháp
tiêu biểu của nhân dân ta ở Đã Nẵng
(18’)
- Tại Đà Nẵng , nghĩa quân
Trang 6học trò của ông , khăn gói vào kinh đô
xin Vua đi đánh giặc, Trong Nam nhân
dân tích cực phối hợp với triều đình đắp
cao thêm thành luỹ ở những nơi hiểm
yếu, sẵn sàng chiến đấu
ý nghĩa của những sự kiện trên ?
ý nghĩa nghĩa thống nhất dân tộc , tinh
thần yêu nớc chống giặc ngoại xâm
mới đặt chân lên đất liền Tiêu biểu là
toán quân 5000 ngời do Lê Huy ( 1 võ
quan bị thải hồi ) và Trần Thiện Chính (
1 tri huyện bị cách chức ) chỉ huy; hay
đội quân 6000 ngời do Dơng Bình Tâm
lãnh đạo Họ đã chiến đấu dũng cảm
hỗ trợ cho cuộc rút lui của quân đội
triều đình hoặc bao vây , phục kịch
quấy phá đồn giặc không cho chúng
đánh rộng ra
- Càng đi sâu vào nội địa, phong trào
kháng chiến của nhân dân ta càng đi
- Điển hình có các cuộc nổi dậy của
Tr-ơng Định, Đỗ Dinh Thoại, Nguyễn
gây cho địch nhiều khó khăn, thiệt
phạm Gia Vĩnh phối hợp vớiquân triều dình đánh giặc
- Tại Gia Định nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Pháp trên sông Vàm Cỏ Đông ( 10 – 12-
1861 )
- Nghĩa quân Trơng Định hoạt động ở căn cứ Gò Công làm cho địch thất
điên bát đảo
Trang 7+ Triều đình: Yếu đuối bạc nhợc, sợ
dân hơn sợ giặc, nên đã hoà hoãn kí
hệp ớc 1862 để bảo vệ quyền lợi giai
cấp và dòng họ, rảnh tay đàn áp phong
trào nông dân
Cuộc kháng chiến của nhân dân ta tại
ba tỉnh miền đông ( Gia Định , Định
T-ờng Biên Hoà ) lan ra toàn Nam Kì
Bối cảnh nớc ta sau hiệp định 1862 ?
- Triều đình Huế ảo tởng vào ( lòng
tốt ) của ngời Pháp nên thực hiện những
điều cam kết , tập chung lực lợng đối
phó với nghĩa quân nông dân, xin
chuộc lại ba tỉnh đã mất
- Pháp ráo riết chuẩn bị chiếm nốt ba
thế khó xử, kinh lợc xứ miến Tây là
Phan Thanh Giản đã nộp thành, rồi viết
th cho quan lại các tỉnh An Giang và
Hà Tiên không kháng cự “ tránh đổ
máu vô ích “ Lấy xong ba tỉnh miền
Tây, Pháp cho ngời báo tin về Huế, coi
nh “ sự đã rồi “
Trớc thái độ sợ giặc của các quan lại
triều đình cuộc kháng chiến của nhân
dân ba tỉnh miền Tây nổ ra rất mạnh
Mời , Tây Ninh, Bến tre, Vĩnh Long, Sa
đéc, Trà Vinh, Rạch Giá, Hà Tiên với
các lãnh tụ nổi tiếng nh Trơng Quyền
Phan Tôn, Phan Liêm, Nguyễn Trung
Trực, Nguyễn Hữu Huân, các nho sĩ
ba tỉnh miền tây Nam Kì
- Cuộc kháng chiến của nhân dân ta nổ ra rất mạnh mẽ
Trang 8thứ nhất là khi Pháp xâm chiếm ba tỉnh
Miền Đông ) tiếp tục diễn ra Một số sĩ
phu cơng quyết bám đất, bám dân tham
gia chống Pháp
- Trơng Quyền ( con trai Trơng Định)
xây dựng căn cứ ở vùng Đồng Tháp
M-ời – Tây Ninh, liên minh chiến đấu
với ngời Căm Pu Chia
- Phan Tam, Phan Ngũ ( là hai con của
Phan Thanh Giản ) cầm đầu các cuộc
nổi dậy ở Bến Tre , Vĩnh Long, Sa Đéc,
HS thảo luận: Nhận xét về phong trào chống Pháp của nhân dân ta ?
HS: Trái ngợc với thái độ do dự, suy tính thiệt hơn của triều đình nhà Nguyễn, nhân dân ta kiên quyết chống Pháp Với tinh thần yêu nớc bất khuất, nhân dân
ta làm cho thực dân pháp gặp rất nhiều khó khăn, Từ sau khi Triều đình Huế kíhiệp ớc 1862, cuộc kháng chiến của nhân dân ta phần nào đã bao hàm cả hai nhiệm vụ: chống thực dân pháp xâm lợc, chống phong kiến đầu hàng
=> nổi bật lên tinh thần yêu nớc của nhân dân ta
Bài tập: Su tầm ảnh thơ ca về các cuộc khởi nghĩa ( Nguyễn Đình Chiểu – Chạy giặc, văn tế nghĩa sĩ cần giuộc )
Ngày soạn:16/1/2011 Ngày giảng 8a, b,c:19/1/2011.
Trang 9Tiết 38
Bài 25 : kháng chiến lan rộng ra toàn quốc
(1873 - 1884 )
I Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: Qua bài học nhằm giúp hcọ sinh nắm đợc
- Diễn biến cuộc chiến tranh xâm lợc của Pháp sau năm 1867
- Cuộc chiến tranh anh dũng của nhân dân Bắc Kì, tránh nhiệm của triều đình nhà Nguyễn
2.Kĩ năng:
Rèn kĩ năng qua sát tranh ảnh, sử dụng bản đồ, các t liệu lịch sử, thuyết trình
và trả lời câu hỏi, tờng thuật sự kiện lích sử
3.thỏi độ :
- Giúp học sinh có thái độ đúng đắn khi xem xét sự kiện lịch sử đặc biệt là công và tội cuả triều đình nhà Nguyễn
- Nhìn trong lịch sử tôn kính, tinh thần kháng chiến của nhân dân, các quan
hệ dân tộc mà cụ thể là cha con Nguyễn Chi Phơng
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọc sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
Lợc đồ hành chính Việt Nam, bảng nên biểu để tổng kết bài học
2/Chuẩn bị của học sinh:
Đọc trớc bài học
III.Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ: ( 4’)
*Câu hỏi: Cuộc kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì đã
diễn ra nh thế nào ? (7đ’)
*Đáp án:
- Tại Đà Nẵng nghĩa binh nổi dậy phối hợp với quân Triều đình
- Tại Gia Định nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Pháp trên sông Vàm cỏ Đông
- Nghĩa quâ chơng Định hoạt động ở căn cứ Gò Công làm cho địch thất điên bát đảo
*Bài tập : Thực dân pháp chiếm ba tỉnh Miền Tây Nam Kì vào thời gian nào ? (3đ )’
a 1865 c 1866
b 1867 d 1868
Đáp án : 1868 ( d )
*Đặt vấn đề : (1’) Tiết học trớc chúng ta đã tìm hiểu nét chính của quá trình
Pháp chiếm Nam Kì và nét chính cuộc kháng chiến của nhân dân Nam Kì chống Pháp xâm lợc, mục đích của Pháp là chiếm toàn bộ việt Nam, vì thế saukhi chiếm song Nam Kì, Pháp xúc tiến ngay xâm lợc Bắc Kì
để thấy được quá trình Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất v cuộc kháng chiến àcủa nhân dân bắc Kì chống thực dân pháp xâm lợc trong thời gian từ 1873 – 1874.như thế nào
2.Dạy nội dung b i m à ới : (35’).
I thực dân pháp đánh chiếm Bắc kì lần thứ nhất ở hà nội và các tỉnh
đồng bằng bắc kì
Trang 10Cho học sinh đọc phần chữ nhỏ trong
sách giáo khoa trang 119
Âm mu của Pháp sau năm 1867 ?
->
( Trích dẫn chứng )
Bớc đầu xây dựng bộ máy cai trị, thuế
khoá bắt đầu xây dựng thành phố Sài
Gòn, làm cầu tàu, sửa chữa tàu biển, vơ
vét lúa gạo để xuất khẩu, mở đờng đào
tạo tay sai, xuất bản báo chí để tuyên
( C ý ): Sau khi chiếm đợc Nam Kì, Pháp
đã gấp rút chuận bị đánh Bắc Kì Triều
đình thi hành chính sách bảo thủ làm cho
tình hình đất nớc suy yếu, thực dân Pháp
dế ràng thực hiện âm mu mở rộng chiến
tranh
Yêu cầu học sinh đọc mục 2 – SGK
Tại sao đến 1873, Pháp triển khai đánh
chiếm Bắc kì ?
Nam Kì đã đợc củng cố, triều đình Huế
suy yếu , nhu nhợc
Pháp có kế hoạch đánh chiếm Bắc Kì
nh thế nào ?
Âm mu dựng lên vụ Đuy – Puy
Ngày 11 –10 –1873, lấy cớ giải quyết
vụ Đuy- Puy gây rối, đại uý hải quân Ph
răng - xi Gác ni ê đem quân ra Bắc Đến
1.Tình hình Việt Nam
tr-ớc khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì: ( 10’).
- Pháp thiết lập bộ máy thống trị, tiến hành bóc lộtNam Kì , chuẩn bị đánh chiếm Bắc Kì
- Triều đình nhà Nguyễn thi hành chính sách đối nội, đối ngoại lỗi thời.+ Đối với Pháp tiếp tục muốn thơng lợng để chia
sẻ quyền thống trị
+ Đối với nhân dân thì ra sức bóc lột và đàn áp các cuộc khởi nghĩa nông dân.-> Kinh tế ra sút, tài chí thiếu hụt, binh lực suy yếu
- Nhân dân nổi dậy dấu tranh khắp nơi
2.Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất (1883).
( 12’ )
Trang 11thơng thuyết với Nguyễn Tri Phơng
Đợc tăng thêm viện binh, tự ý mở cửa
sông Hồng, tăng thuế quan, gửi tối hậu
th cho Nguyễn Tri Phơng yêu cầu giải
quyết quân đội ->
Cuộc chiến đấu bảo vệ thành Hà Nội
diễn ra rất ác liệt mà dù tơng quan lực
l-ợng:
* Pháp :
Trong tay gỏc ni –ờ khụng kể số quõn
của Đuy- pi chỉ cú 212 lớnh , 11 khẩu đại
bỏc 2 tàu chiến và 1 tàu đổ bộ
*Ta :
trong khi đúNguyễn Chi Phương cú 7000
quõn chưa kể lượng nhõn dõn phối hợp
-*Diễn biến : Nguyễn Tri Phơng, Nguyễn
Tri Lâm ( con trai ông ) đã chiến đấu anh
dũng, thà chết không chịu đầu hàng giặc
Toán quân 100 ngời ở cửa ô Thanh Hà
do ( ô quan Chởng ) chỉ huy dã hy sinh
đã rơi vào tay pháp
Cho học sinh đọc phần chữ in nhỏ trong
sách giáo khoa trang 120
Em có nhận xét gì về thái độ của triều
đình nh Nguyễn và à thỏi độ của nhân
dân ta khi Pháp dánh thành Hà Nội ?
=>
- Triều đình đánh cầm chừng, thiên về
th-ơng thuyết
- Nhân dân kiên quyết chống giặc
Trình bày diễn biến trận Cầu Giấy
b) Kết quả:
Pháp đã chiếm đợc một số tỉnh ở Bắc Kì
c) Nguyên nhân thất bại:
Đờng lối bạc nhợc , chính sách quân sự bảo thủ, nặng
nề thơng thuyết
3.Kháng chiến ở Hà Nội
và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì ( 1873-1874).
( 13’)
- Trận Cầu Giấy: 21 – 1873
12 ý nghĩa :
Trang 12Minh hoạ quân cừ đen của Lu Vĩnh Phúc
quân đội triều đình
ý nghĩa của trận Cầu Giấy ?
Xuất phát từ ý thức bảo vệ quyền lợi
của giai cấp và dòng họ
+ Pháp: hoang mang
+Triều đình: muốn thơng lợng với Pháp
+ Nhân dân phấn khởi
- Hệp ớc Giáp Tuất ( 15
3 1874 )Nội dung: thừa nhân 6 tỉnhNam Kì thuộc Pháp, đổi lại Pháp phải rút khỏi Bắc Kì
3.luyện tập Củng cố: ( 4’)
H’: Nhận xét và so sánh hiệp ớc Giáp Tuất với hiệp ớc 1862 ?
HS: Ta mất thêm 3 tỉnh Nam Kì, Triều đình Húê một lần nữa phạm sai lầmGV: ( sơ kết ): Triều đình Huế trợt dài trên con đờng đi đến đầu hàng hoàn toàn chủ quyền dân tộc bị xâm phạm nhiều hơn Tạo diều kiện Pháp thực hiờn các âm mu xâm lược tiếp theo
4.Hớng dẫn học sinh học bài ở nhà : ( 1’)
1 Âm mu cảu Pháp sau hiệp ớc Nhâm Tuất ?
2 Thái độ của triều đình Nguyễn sau 1867 ?
3 Nét chính trận Cầu Giấy ( 1873 ) và nội dung chính của hiệp ớc Nhâm Tuất
I Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: Qua bài học nhằm giúp học sinh nắm đợc
- Diễn biến cuộc chiến tranh xâm lợc của Pháp sau năm 1867
Trang 13- Cuộc chiến tranh anh dũng của nhân dân Bắc Kì, tránh nhiệm của triều đình nhà Nguyễn
2.Kĩ năng:
Rèn kĩ năng quan sát tranh ảnh, sử dụng bản đồ, các t liệu lịch sử, thuyết trình
và trả lời câu hỏi, tờng thuật sự kiện lích sử
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọc sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
Lợc đồ hành chính Việt Nam, bảng nên biểu để tổng kết bài học
2/Chuẩn bị của học sinh:
Đọc trớc bài học
III.Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ: ( 4’).
*.Câu hỏi: Vì sao triều đình kí hiệp ớc Giáp Tuất ? Nhận xét về hiệp ớc
2.Dạy nội dung b i m à ới : (35’).
II thực dân pháp đánh chiếm Bắc kì lần thứ hai.nhân dân bắc kì tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882 1884
Thái độ của triều đình Huế ra sao ?
- Pháp vẫn tiếp tục ý đồ chiếm toàn bộ
Pháp lấy cớ gì để đa quân ra Bắc Kì ?
Lấy cứ triều đình vi phạm hiệp ớc 1874
( tiếp tục giao thiệp với nhà Thanh mà
1.Thực dan Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai: (10’)
Trang 14chỉ huy đã kéo ra Hà Nội và giở trò khiêu
khích, rồi yêu cầu Hoàng Diệu phải rút
quân tình hình trở nên căng thẳng, sau
khi nhận thêm viện binh, 25- 4 – 1882 Ri
vi e gửi tối hậu th cho Hoàng Diệu, yêu
cầu phải nộp thành, thời hạn cha hết
chúng đã dánh thành
- Cuộc chiến đấu diễn ra rất ác liệt, do lực
lợng quá mạnh, nên đến cha hôm đó thành
Hà Nội đã thất thủ Hoàng Diệu đã tuẫn
tiết trong đền Võ Miếu ( dới chân cột cờ
hiện nay ) Sau khi lấy máu viết “di biểu “
gửi triều đình
( Hoàng Diệu sinh năm 1832 ngời làng
Xuân đài, huyện điện Bàn, tỉnh Quảng
Nam )
- Nghe tin Hà Nội thất thủ , triều đình vội
vàng cầu cứu nhà Thanh và cử ngời ra Hà
Nội thơng thuyết với Pháp, đồng thời ra
lệnh cho quân ta phải rút lên Mạn ngợc
Vì sao triều đình Húế lại làm nh thế ?
tác hại của hành động đó là gì ?
- Vì quyền lợi ích kỉ của dòng họ, vì ảo
t-ởng
vào con đờng thơng lợng, vì bản chất của
triều đình là chống đối lại nhân dân
- Tạo điều kiện cho Pháp chiếm nốt phần
- ở Việt Nam: nhân dân tự đốt cháy nhà,
tạo thành bức tờng lửa chống giặc, hàng
nghìn ngời có vũ trang tụ tập ở Đình
( Trình bày trận Cầu Giấy lần 2 )
Khi Ri vi e kéo quan đánh Nam Định ,
quân dân ta từ Sơn Tây và bắc Ninh kéo về
bao vây Hà Nội Trớc tình thế đó Ri vi e
vội kéo quân về Hà Nội Sau khi nhận
thêm viện binh, liền mở cuộc hành quân để
- 3 – 4 – 1882 Ri vie đa quan ra Bắc
- 25 – 4 – 1882 ri vi e gửi tối hậu th cho Hoàng Diệu
- Tra 25 – 4 – 1882 thành Hà Nội thất thủ , Hoàng Diệu tự vẫn
2 Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp :
(12’)
- Nhân dân tiếp tục chống Pháp , chiến thắn cầu giấy lần thứ hai ( 19 5 1883 )
Trang 15tiến theo con đờng Sơn Tây Đến Cầu Giấy
chúng lại rơi vào trận địa phục kích của
quân ta Quân địch chết rất nhiều những
tên sống sót kinh hoàng tháo chạy về Hà
Nội chủ tơng Ri vi e chết tại trận
( HS khá giỏi ) chiến thắng Cầu Giấy lần
hai có ý nghĩa quan trọng n thế nào ?
Khảng định quân dân ta hoàn toàn có khả
nợi dụng việc Ri vi e chết , đẩy mạnh việc
xâm lợc tăng cờng viện binh
Đúng lúc này Tự Đắc chết , triều đình lúng
túng trong việc phong ngời kế vị thì Pháp
thừa cơ tấn công Thuận An, quân Thanh
kéo vào Việt Nam
Khi Pháp tấn công Thuận An thái độ
triều đình Huế nh thế nào ?
Hoảng hót, xin đình chiến, chấp nhận hiệp
ớc 25 – 8 – 1883 ( hiệp ớc Hác – Măng
)
Từ chiều 18 8 – 1883, hạm đội Pháp do
Quốc –bê chỉ huy bắt đầu nổ súng tấn
công Thuận An -> chiến sự diến ra ác liệt,
đến chiều ngày 20 – 8 1883, Pháp chiếm
đợc thuận An Triều đình hốt hoảng vội cử
ngời sang xin đình chiến cao uỷ Pháp là
Hác – măng đi ngay vào Huế, đa ra một
lại triều đình Nhiều quan lại không theo
lệnh bãi binh của triều đình , ở lại cùng
nhân dân chống Pháp nh Tạ Hiện ( Nam
ĐInh ); Nguyễn Thiện thuật ( Hng Yên )
Để đối phó với sự phản kháng của nhân
dân ta Pháp đã làm gì ?
Từ cuối 1883 -> giữa năm 1885, đánh
chiếm Bắc Ninh, Thái NGuyên, Hng Hoá,
Tuyên Quang quân Thanh ở dây kháng
-T riều đình Huế bạc nhợc,Pháp lấn tới tấn công Thuận An
3 Hiệp ớc Pa tơ nốt Nhà nớc phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884 )
(13’)
- 25 – 8 –1883 hiệp ớc Héc măng đợc kí kết.+ Nội dung : SGK
- 6 – 6 –1884 hiệp ớc Pa
- tơ- nốt
+ Nội dung: ( SGK Nhà Nguyễn đầu hàng
Trang 16cự tyếu ớt rồi rút lui
Cuối cùng Pháp –Thanh thoả thuận quy
ớc Thiên Tân ( 11 5 1884 ) quâ Thanh rút
khỏi Bắc Kì
Sau khi làm chủ tình thế , để xao dịu tình
hình Pháp sửa đổi hiệp ớc Hác- măng
thành hiệp ớc Pa- tơ - nốt và bắt triều đình
kí vào hiệp ớc
Với hiệp ớc này đã chấm dứt sự tồn tại của
triều đại phong kiến cuối cùng của Việt
Nam và đợc thay bằng chế độ thuộc địa
nửa phong kiến
hoàn toàn
3.luyện tập Củng cố: ( 4’)
HS thảo luận: Cuộc chiến đấu bảo vệ hà Nội 1882 có gì khác năm 17773 ?HS: -Tăng cờng phòng thủ
-Phối hợp chặt chẽ trong – ngoài
-Một số ngời chủ trơng đánh địch lâu dài
GV( sơ kết ): trớc sự xâm lợc Bắc Kì lần tha hai của Pháp, nhân dân Hà Nội
và các tỉnh Bắc Kì đã ah dũng kháng chiến, giành đợc thắng lợi vang dội ( trậnCầu Giấy lần 2 ) Nhng đã không thế lay chuyển đợc tình thế vì nhà Nguyễn chỉ tìm cách hoà hoãn với Pháp, trong khi kẻ thù ngày cang lấn tới, quyết đè bẹp mọi sự phản kháng để áp dặt nền chính trị trên đất nớc ta
Với sợ đầu hàng của triều Nguyễn, thực dân Pháp dã đặt đợc nền “ bảo hộ “ trên toàn bộ dất nớc Việt Nam
4.Hớng dẫn học bài ở nhà: ( 1’)
1 Vì sao giữa những năm 70 của thế kỉ XI X Pháp quyết tâm chiêm Việt Nam ?
2 Cuộc kháng chiến của nhan dân ta trong thời gian này diễn ra nh thế nào?
3 Nội dung chính của hiệp ớc Hác- măng và Pa-tơ-nốt ?
I Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: Qua bài học nhằm giúp học sinh nắm đợc
- Nguyên nhân cuộc phản công quân Pháp ở kinh thành Huế 7 – 1885
- Diễn biến cơ bản của cuộc phản công và sự mở đầu của phong trào Cần
V-ơng chống Pháp
- Qui mô, tính chất của phong trào Cần Vơng
- Thấy rõ đợc vị trí của các sĩ phu yêu nớc trong phong trào Cần Vơng chống Pháp cuối thế kỉ XI X cúng nh ý chí quật khởi của nhân dân khi tham gia
Trang 17phong trào Cần Vơng Nguyên nhân thất bại của phong trào nói chung và ngọn
cờ phong kiến nói riêng
2.Kĩ năng:
-Sử dụng kĩ năng tổng hợp, phân tích, mô tả những nét chính cảu cuộc khởi nghĩa vũ trang
-Sử dụng bản đồ, các tri thức phụ trợ ( tranh ảnh ) với lối so sánh, liên hệ thực
tế ( di tích lịch sử , bảo tàng ) để trả lời câu hỏi, làm nổi bật ý chính
3.Thỏi độ : Bồi dỡng nâng cao lòng yêu nớc , niềm tự hào dân tộc, trân
trọngvà biết ơn các vị anh hùng dân tộc
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọc sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
Lợc đồ về phong trào Cần Vơng
1/Chuẩn bị của học sinh:
Đọc trớc bài học
III.Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ: (4’).
*câu hỏi: Trớc sự đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai cảu thực dân Pháp, nhân
dân Bắc Kì có thài độ nh thế nào ? (7đ’).
*Đáp án: nhân dân tiếp tục chống Pháp, chiến thắng Cầu Giấy lần thứ hai
quan Pháp hoang mang, ta phẩn khởi
*Bài tập: Nội dung hiệp ớc Pa-tơ- nôt là gì ? (3đ’).
a Triều Nguyễn vẫn còn quyền đối nội, đối ngoại tai miện trung
b Việt Nam trở thành căn cứ bảo hộ của Pháp
c Bắc kì thuộc Pháp
d. Pháp trả 3 tỉnh Tây Nam bộ cho triều đình Huế
Đápn án: b
* Đặt vấn đề: (1’) Sau hai hiệp ớc Hac-măng và Pa-tơ-nốt, phạm vi cai trị
của triều đình nhà Nguyễn chỉ còn lại ở Trung Kì Nhng phái chủ chiến trong triều đình Huế, quyết tâm giành lại chủ quyền dựa vào quần chúng nhân dân,
và cuọc tấn công dêm 4 ráng 5 – 7 1885 đã mở đầu cho phong trào kháng Pháp sôi nổi cuối thế kỉ XI X Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu về phongtrào kháng Pháp đó và sự bùng nổ của phong trào công nhân
2 Dạy nội dung bài mới : (35’).
I.cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế, vua Hàm Nghi
(Thảo luận ): Tại sao vẫn còn cuộc phản
công của phái chủ chiến ?
Không chỉ toàn bộ triều đình đầu hàng ,
triều đình chia làm hai phe: chủ hoà và chủ
chiến , phái chủ chiến do Tôn Thất Thuyết
Trang 18của phe chủ chiến ?
Pháp tức giận, quyết tâm tiêu diệt bằng
đ-ợc phe chủ chiến
Lấy cớ triều đình đa Hàm Nghi lên ngôi
mà không hỏi ý kiến Pháp cho quân vào
đóng ở đồn Mang Cá, toà Khâm Xứ, định
bắt cóc Tôn Thất Thuyết nhng việc không
thành
( Thảo luận ) : Trớc thái dộ của Pháp
Tôn Thất Thuyết xử trí ra sao ? Vì sao
ông làm nh thế ?
Tôn Thất Thuyết quyết định tấn công trớc
để giành thế chủ động trong cuộc chống
kinh thành Huế bất lợi
Tờng thuật diễn biến của cuộc phản công
trên lợc đồ sau khi thất bại, Tôn Thất
Thuýêt đa Hàm Nghi ra khỏi kinh thành ,
Pháp chiếm kinh thành , cớp bóc, quyết hại
dân thờng rất giã man
(Thảo luận ): Tạo sao cuộc phản công
diến ra ác liệt, nhng thất bại ?
- Mặc dù chủ định tấn công, nhng quân ta
chứ chuẩn bị kĩ, cha so sánh để chiến đấu
- Pháp có vũ khí, quân lính mạnh, u thế
hơn hẳn
Sau cuộc pảhn công thất bại, phe chủ
chiến có tiếp tục chống Pháp nữa
không ?
Vẫn tiếp tục chống Pháp
Dùng lợc đồ phong trào Cần Vơng để trình
bày sơ lợc về diến biến của phong trào từ
khi thất bại ở Huế ( 5 7 1885 ) đến khi
Vua Hàm Nghi bị bắt ( 11 1888)
Cho học sinh xem chân dung Vua Hàm
- Pháp quyết tâm tiêu diệt phe chủ chiến
b.Diễn biến:
- Đêm ngày 4 ngày 5 – 7 –1885 cuộc phản công bùng nổ và phe chủ chiến thất bại
2.Phong trào Cần Vơng bùng nổ và lan rộng:
( 15’)
-13 7 – 1885 Vua Hàm Nghi ra chiếu Cần Vơng
- Mục đích kêu gọi nhân dân giúp Vua cứu nớc
- Phong trào Cần Vơng bùng nổ và lan rọng khắp Bắc và Trung Kì
- lãnh đạo: Văn Thân, sĩ phu yêu nứơc
Trang 1913 7 1885, Vua Hàm Ngji ra chiếu Cần
Vơng do Tôn Thất Thuýet soạn thảo
Mục đích của chiếu Cần Vơng là gì ?
Kêu gọi văn thâ sỹ phu yêu nớc cùng nhân
dân giúp vua cứu nớc
( HS khá giỏi): Vì sao hành động đó của
Vú Hàm Nghi đợc đánh giá là hành
động yêu nớc ?
Trong bối cảnh đa số quan lại trong triều
đã đầu hàng Song Vua trẻ dám từ bỏ vinh
hoa, phú quý chịu đựng gian khổ dể đánh
giặc nên đợc dánh giá cao
Nói thêm về những khó khăn gian khổ mà
Vua phải chịu đựng
Dùng lợc dồ chỉ những nơi có phong trào
Nhận xét về quy mô của phong trào ?
Rộng lớn, từ Trung Kì -> Bắc Kì -> Nam
Kì không có phong trào vì nơi đây đã
thuộc Pháp , phong trào không đến đợc
Thành phần lãnh đạo ?
->
Giới thiệu về văn thân sĩ phu
Lực lợng tham gia phong trào ?
Quần chúng nhan dân vănthan sĩd xphu,
sang Trung Quốc Càu viện -> 11 1888
Vua Hàm Nghi bị bắt vì sự phản bội của
Trơng Quang Ngọc Khi bị bắt Hàm Nghi
vẫn tỏ ra khảng khái, sau khi vua bị bắt
phong trào vân xtiếp tục pháp triển
- Lực lợng: quần chúng nhân dân
3.Luyện tập Củng cố: ( 4’)
HS thực hành bài tập giải ô chữ với những câu hỏi sau:
1)Tên thật của Vua Hàm Nghi (Ưng lịch )
2)Ri vi ebị giết ở đâu ? ( Cầu Giấy )
3)Ông vua nhỏ kiên quyết chống Pháp là ai ? ( Hàm Nghi )
4)Thành Miền Tây mà Phạn Thanh Giản dâng cho Pháp ( Vĩnh Long )5)Tên níu Vu Ham Ngi vợt để sang Phú Gia ( Trơng Sơn )
6)Tên hiệp ớc triều đình kí với Pháp 1884 ( Pa tơ nốt )
7)Ngời đứng đầu phe chủ chiến ( Tôn Thât Thuyết )
8)Nơi Vua Hàm Ngi bị đi đầy ( An giê ri )
4.Hớng dẫn học bài ở nhà: ( 1’)
Học theo câu hỏi SGK
Trang 20Bài tập: Hoàn thành bài tập kẻ ô chữ
Đọc tiếp phấn II đẻ tiết sau kiểm tra
Qua bài học nhằm giúp hcọ sinh nắm đợc
- Nguyên nhân cuộc phản công quân Pháp ở kinh thành Huế 7 – 1885
- Diễn biến cơ bản của cuộc phản công và sự mở đầu của phong trào Cần
V-ơng chống Pháp
- Qui mô, tính chất của phong trào Cần Vơng
-Thấy rõ đợc vị trí của các sĩ phu yêu nớc trong phong trào Cần Vơng chống Pháp cuối thế kỉ XIX cũng nh ý chí quật khởi của nhân dân khi tham gia phong trào Cần Vơng Nguyên nhân thất bại của phong trào nói chung và ngon
cờ phong kiến nói riêng
2.Kĩ năng:
- Sử dụng kĩ năng tổng hợp, phân tích, mô tả những nét chính của cuộc khởi nghĩa vũ trang
- Sử dụng bản đồ, các tri thức phụ trợ ( tranh ảnh ) với lối so sánh, liên hệ thực
tế ( di tích lịch sử , bảo tàng ) để trả lời câu hỏi, làm nổi bật ý chính
3.Thỏi độ :
Bồi dỡng nâng cao lòng yêu nớc , niềm tự hào dân tộc, trân trọng và biết ơn các vị anh hùng dân tộc
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọc sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
Lợc đồ về phong trào Cần Vơng
2/ Chuẩn bị của học sinh:
Đọc trớc bài học
III.Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ: (4’)
*Câu hỏi: Nguyên nhân diễn biến kết quả cuộc phản công của phe chủ
chiến tại kinh thành Huế ? (7đ’)
*Đáp án:
- Nguyên nhân: phe chủ chiến do Tôn Thất Thuyết đứng dầu muốn giành lại chủ quyền
- Diễn biến : đêm 4 ráng nagỳ 5 7 1885 cuộc phản công bùng nổ
- Kết quả : phe chủ chiến thất bại
Trang 21Đáp án: b
* Đặt vấn đề (1’): Sau cuộc phản công ở kinh thành Huế thất bại , Tôn Thất
Thuýết phò Vua Hàm Nghi ra Tân Sở ( quảng Trị ) Tại đây Vua Hàm Nghi đãxuống chiếu Cần Vơng, kêu gọi văn thân sĩ phu nhân dân yêu nớc đứng dậy phò giúp Vua đánh giặc cứu nớc , phong rào Cần Vơng đã bùng nổ và nhanh chóng lan rộng ấn tợng sâu sắc nhất là phong trào phát triển rộng lớn ở Bắc bộ
và Trung Kì với nhiều cuộc khởi nghĩa lớn nhỏ Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào
2.Dạy nội dungbài mới : (35’).
II Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào cần vơng.
- Mạnh: phòng thủ kiên cố, luỹ tre, hầm
chông bao bọc, bởi sông và đồng lúa
Nghĩa quân đã chiến dấu nh thế nào ?
Chiến đấu dũng cảm với lực lợng chênh
lệch Sau đó Pháp phải huy độngnlợc
l-ợng tấn công quy mô lớn mới dập tắt đợc
cuộc khởi nghĩa , Pháp dã trả thù bằng
cách triệt hạ cả 3 làng
Khởi nghĩa thất bại nhng đã để lại tấm
g-ơng sáng về tinh thần chiến đấu kiên
c-ờng
Ngày nay quảng trờng Ba Đình ( Hà
Nội ) lấy tên từ cuộ khởi nghĩa này
Dùng lợc đồ trình bày vè căn cứ Bãi Sậy
ở các huyện Văn Lân, Văn Giang, Yên
Mĩ, Khoái Châu ( Hng Yên ), ngoài ra cả
vùng đồng bằnh sông Hồng, trên các trục
1.khởi nghĩa Ba Đình (1886 ’ 1887 ):
( 11’)
- Lãnh đạo: Phạm Bành,
Đinh Công Tráng
- Địa bàn: Nga Sơn ( Thanh Hoá )
* Điểm mạnh:
+ án ngữ quốc lộ+ Tiếp tế bằng đờng biển + Hinh thức phòng thủ kiên cố
+ bất ngờ
* Điểm yếu:
+Dẽ bị cô lập+Khó rút lui
- Diễn biến: từ 12 / 1886
đến tháng 1 / 1887
- Kết quả: thất bại
2.Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 ’ 1892 ): ( 11’ )
- Lãnh đạo: Nguyễn Thiện Thuật
- Căn cứ: Khoái Châu, Mĩ Hào, Văn Giang ( Hng Yên )
- Diễn biến :+1883 1889: chiến đấu ácliệt
+1889 1992: duy trì cuộc khởi nghĩa
- Kết quả : thất bại
Trang 22Đánh nhỏ, nhanh, gọn, bất ngờ.
Trình bày diễn biến của cuộ khởi ngiã
trên lợc đồ
Với cách đánh đó nghĩa quân đã làm
đợc gì ?
Lấy ít đánh nhiều, lấy yếu đánh mạnh,
tận dụng đợc địa bàn kéo dài thời gian,
gây cho địch nhiều tổn thất
Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hơng khê là
ai ?
->
( Bổ sung) Phan Đình Phùng đã từng đỗ
tiến sĩ
ông phản đối việc phế lập trong triều nên
bị cách chức về quê, là ngời trung thực
thẳng thắn Cao Thắng có tài , trẻ tuổi
đã chế tạo đợc súng trờng dùng trong
cuộc khởi nghĩa
căn cứ của cuộcnkhởi nghĩa ?
->
Dùng lợc đồ mô tả căn cứ Hơng Khê ?
Thảo luận : Điểm mạnh của căn cứ
H-ơng khê ( so với Ba Đình và Bãi Sậy ) ?
+ Địch bàn rừng núi hiểm trở, rộng lớn
có thể ra Bắc, vào Nam dễ dàng cho việc
tiếp ứng, có đại bản doanh
+ Lực lợng lãnh đạo nghĩa quân đông,
gồm nhiều dân tộc
+ Có chỉ huy tài giỏi
Dùng lợc đồ tờng thụât diễn biến của
cuộc khởi nghĩa và cách đánh của nghĩa
Thảo luận: Tìm hiểu về quy mô, tính
chất ác liệt thời gian, ngời lãnh đạo
cuộc khởi nghĩa Hơng Khê ?
- Khởi nghĩa có quy mô lớn , địa bàn
rộng
Thời gian kéo dài hơn 10 năm
- Lãnh đạo có uy tín, tài giỏi
- Lập nhiều chiến công
(HS khá giỏi ): ý nghĩa của cuộc khởi
3.Khởi nghĩa Hơng Khê ( 1885 1895 ): (13’)
- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng
- Căn cứ: Hơng Khê ( hà Tĩnh )
- Diễn biến:
+1885 – 1888 xây dựng lực lợng
+ 1889 – 1996 : chiến
đấu ác liệt
- Kết quả: thất bại
- Để lại nhiều bài học kinhnghiệm
Trang 23HS
GV
nghia Hơng Khê ?
- Nêu cao truyền thống anh hùng , bất
khuất của dân tộc ta chống ngoại xâm
H’: Trong các cuộc khởi nghĩa Ba Đình ,Bãi Sậy, Hơng Khê, cuộc khởi
nghĩa nào là điển hình nhất trong phong trào Cần Vơng Vì sao ?
HS: Khởi nghĩa Hơng Khê là điểm hình vì có quy mô lớn, địạ bàn rộng, chế tạo đợc nhiều vũ khí thời gian tham gia chiến đấu kéo dài , có nhiều trận đánhlớn, Pháp vất vả mới đàn áp đợc
H’: Nguyên nhân làm cho các cuộc khởi nghĩa thất bại ?
4.Hớng dẫn học bài ở nhà: ( 1’)
1)Học theo câu hỏi SGK
2)Bài tập: Lập niên biểu các cuộc khởi nghiã trong phong trào Cần VơngTên cuộc
khởi nghĩa Thời gian Lãnh đạo Địa bàn hoạt động Nguyên nhân thất bạiBãi Sậy
Ngày soạn:20/2/2010 Ngày giảng 8a:22/2/2010
Trang 24-Những nọi dung cần nắm: tính chất bùng nổ của phong trào; qui mô diễn biếncủa phong trào nông dân Yên Thế , nguyên nhân thất bại và ý nghĩa lịch sử
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọ c sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
T liệu cuộc khởi nghĩa Yên Thế
1/Chuẩn bị của học sinh:
Đọc trớc bài học
III.Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra
* Đặt vấn đề: Cuối thế kỉ XIX nhằm ổn định tình hình chính trị, chuẩn bị cho một cuộc khai thác trên quy mô lớn, Pháp dẩy mạnh chính sách bình định quân sự đối với Trung du, miền núi, chúng đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt của nhân dân các địa phơng, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Yên Thế và phong trào chống Pháp của đồng bào miền núi
con ngời của vùng đất này
Vì sao nổ ra cuộc khởi nghĩa Yên Thế ?
Nhân dân Yên Thế Căm ghét thực dân
phong kiến , họ gan góc, dúng cảm và yêu
tự do khởi nghĩa bắt đầu khi Pháp bình
đnhj Yên Thế
Yêu cầu HS đọc SGK trang 132 nắm diễn
biến chính của cuụoc khở nghĩa qua các
Thảo luận: Nhận xét gì về khởi nghĩa Yên
Thế ? ( thời gian, tổ chức, nguyên nhân
thất bại ? )
- Tồn tại lâu hơn cuộ khởi ngjĩa Cần vơng
- Khởi nghiã xuất phát từ lòng yêu nớc ,
yêu quê hơng bảo vệ hoà bình tự do
- Thất bại và chỉ bó hẹp trong 1 địa phơng,
lực lợng chênh lệch chơa có sự lãnh đạo
của 1 giai cấp tiên tiến , bế tắc về đờng lối
-Thể hiện tinh chất dân tộc, yêu nớc sâu
sắc
( Giải thích thêm):Sự thất bại của khởi
nghĩa Yên Thế cũng do nguyên nhan
chúng của phong trào Cần Vơng chống
I Khởi nghiã yên Thế ( 1884 ’ 1913 ): ( 23 phút
- Giai đoạn 1893 – 1908, chiến đấu xây dựngcơ sở bằng sự chỉ huy của đề Thám
- Giai đạon 1909 – 1913 ,Pháp tấn công, phong trào suy yếu rồi tan rã
c Kết quả: thất bại d.Tính chất: dân tộc, yêu
nớc
II.Phong trào chống Pháp của đồng bào Miền núi:
Trang 25bị phong kiến và thực dân Pháp cấu kết
đàn áp Sự thất bại của phong trào Yên Thế
Vì sao phong trào miền núi nổ ra muộn
hơn so với miền xuôi ?
Pháp tiến hành bình định ở đây muộn hơn
Nêu các phong trào tiê biểu ở từng địa
phơng ?
Dựa vào SGK – 133
Em có nhận xét chung gì vè phong của
đồng bào miền núi cuối thế kỉ XIX ?
Bổ sung – KL : Nguyên nhân thất bại là
thiếu tổ chức lãnh đạo , bế tắc về đờng lối,
ngoài ra còn do trình độ thấp kém đời sống
khó khăn nên dễ bị kẻ thù mua chuộc ,
lung lạc
HSkhá giỏi: Điểm khác nhau giữa khởi
nghĩa Yên Thế so với cuộ khởi ngiã cùng
thời ?
+Mục tiêu chiến đấu không phải là dể
khôi phục chế độ phong kiến
+ Nghĩa quân là những ngời nông dân cần
cù , chất phát, yêu tự do
+ Địa bàn hoạt động ở Trung Du
+ Thời gian tồn tại lâu ( 30 năm )
( 16 phút )
-Nổ ra mạnh mẽ, sôi nổi ở nhiều nơi, đông đảo đồng bào tham gia
-Kết quả : thất bại-ý nghĩa: Làm chậm lại quá trtình xâm lợc và bình
định của Pháp -Nguyên nhân thất bài: Thiếu tổ chac lãnh đạo
3.
luyện tập Củng cố: ( 5 phút )
HS làm bài tập điền đúng sai vào ổ trống
Mục tiêu của cuộc khởi nghĩa là bảo vệ cuộc sống
Nghĩa quân đềi là nông dân
Từ tháng 4 1892, Đề Thám là thủ lĩnh tối cao
Tồn tại 30 năm , gây cho địch nhiều tổn thất
Trang 26Là cuộc khởi nghĩa lớn nhất trong phong trào Cần Vơng.
Đáp án: Đ - Đ -Đ Đ -S
4.H
ớng dẫn học bài ở nhà: ( 1 phút)
Học bài thêo câu hỏi SGK
Bài tập : Nhận xét chung về phong trào yêu nớc cuối thế kỉ XI X đầu thế kỉ XX?
Ngày soạn : 28 /2/2010 ngày giảng 8a: 1 /3/2010 8b: 8 /3/2010
Tiết 43 LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
TèM HIỂU NHÀ TÙ SƠN LA I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Giup học sinh nhận thức , hiểu biết về di tớch lịch sử nhà tự Sơn
La khu di tớch lịch sử CM
2.Kĩ năng: Ren luyện kỹ năng học tập theo gương những CS cộng sản,bảo vệ tụn tạo di tớch phỏt huy truyền thống uống nứơc nhớ nguồn
3.Thái độ: Giáo dục lòng tự hào dân tộc cú thỏi độ đỳng đắn trõn trọng biết
ơn thế hệ cha anh
II Chuẩn bị CỦA GIÁO VIấN VÀ HỌC SINH:
1.Giỏo viờn :soạn bài tham khẩotỡ liệu nhà tự Sơn La, những tấm gương sỏng
Tụ HiờuTranh ảnh bảng phụ
2.Trò: Đọc trớc và tỡm hiểu di tớch sơn la
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (5’)
-Gốc đa bản Hẹo
- Đồi ụng Giỏp
GV: Treo bức tranh lờn bảng
?Em hóy cho biết địa danh nào của tỉnh sơn la?
HS: bức tranh mieu tả nhà tự sơn la, nơi giam giữ cỏc chiến sĩ cộng sản trong thời kỡ khỏng chiến chống phỏp của dõn tộc , để tỡm hiểu được di tớch nhà tự
Trang 27sơn lalà khu di tích mang ý nghĩa LS như thế nào / hôm nay cô trò ta cùng tìm
Hoàn cảnh nào dần đến sự ra đời của nhà tù sơn la
- đầu năm 1908 nhà tù sơn la được xây dựng
- cuối năm 1908được hoàn thành , S=500mvuông
( cho HS xem băng nếu có)
- Những năm đầu thế kỉ XXTDP cho xây dưng bộ máy
cai trị của chúng tại Tây Bắc Khi chuyển tỉnh lị về sơn
la, chính quyền TDP 1 nhà tù song song với việc xây
dựng toà sứ 1 giám binh, trại lính và các công sở khác
- Tháng7 – 1907 hoàn thành bản thiết kế đầu năm 1908
dưới sự chỉ đạo của công sứ Gioăng Mông –Pê- Ra, nhà
tù được Xd và hoàn thành vào cuối năm đó , ban đầu
diện tích S: 500 mvuông – 1500mvuông
Thay đổi về tính chất giam cầmtù nhân nó đã chở thành
1 trung tâm đặc biệt để đày ải và giam dữ và tiêu hao
dần lực lượng cách mạng bởi vậy từ năm 1930 nhà tù
sơn la đổi tên là nhà ngục sơn la
? Theo em địa điểm của nhà tù được xây dựng như thế
nào
- Ở đồi khau cả
Tại sao thực dân pháp lại chọn đồi khau cả để xây dựng
nhà tù ?
- Đồi khau cả có vị thế cao dễ quan sát toàn cảnh thị xã
- Nằm tách biệt với cư dân bên ngoài
- Thuận lợi cho âm mưu giam cầm tù chính trị
TDP chọn địa điểm khau cả để thưc hiên âm mưu đen
tối và tội ác của chúng có hiệu quả vì với địa điểm
nằm trên cao chúng có thể dễ dàng bao quát được mọi
hoạt động xung quanh nhà tù cách li các nhà chính trị
với nhân dân bản địa đặc biệt lợi dụng khí hậu khắc
nghiệt và công việc khổ sai với chế độ cầm tù hà khắc
nhằm tiêu hao dần sinh lực tù nhân
Âm mưu và hành động của TDPkhi XD nhà tù sơn la ?
- Dựa vào sự hiểu biét và trả lời
I/ Tìm hiểu khu di tích:
Đầu năm 1908 nhà tù sơn La được xây dựng và hoàn thành cuối năm1908
- Địa điểm : Nhà tù sơn la nằm trên đỉnh đồi khau cả
Trang 28Thể hiện : Sơn la là nơi ( lam sơn chướng khí ), nổi
tiếng nước độc rừng thiêng
- Ai lên hát lót chiềng lề khi đi thì dễ khi về thì không
-Tù nhân lên đây ngoài mắc những bệnh thông thường
phù nhũng kiết lị thương hàn thì bệnh sốt rét hoành
hànhảats dữ dội nTDP đã lợi dụng vi trùng sốt rét như
vu xkhí tiêu hao dần sinh lực địch và giệt dần tù nhân
âm mưu này được thể hiện rõ trong đoạn thư mật của
tên công sanh –pu- lốpgửi thống sứ bắc kì năm
1932( ngài cú tiếp tục giửi các tù phạm lên sơ la bọn
này nếu ở hoả lò là bọn hung hăng khó trị thì lên SL
chỉ trong vòng sáu tháng thôi vi trùng sốt rét sẽ làm cho
chúng suy nhược và trở nên hiền hoà )
Nhà tù SL được ví như một quan tài mở nắp , chỉ sẵn
sàng chờ tù nhân tắt thở là chúng đem chôn ở khu gốc
ổi
Đ/c : Trần Huy Liệu
“ Điểm lại những người nằm dưới đất đen
Bốn ba chiến sĩ lạ và quen
Đã từng tranh đấu bao oanh liệt
Cho tới hơi cùng chịu ngủ yên
Thảo luận nhóm?
Hãy kể tên 10 đồng chí trong chi bộ nhà tù sơn la ai làm
bí thư đầu tiên
8- Nguyễn Văn Kim
9- Ngô minh Loan
10- Bùi Đình Đổng
II/ Thi kể chuyện
Trang 293 Củng cố luyện tập : (4’)
HS: Làm bài tập: Lập bảng thống kê
4 Hướng dẫn học bài ở nhà : (1’)
giờ sau ụn tập
1 Câu hỏi: (sgk)2 Bài tập: Lập bảng thống kê những sự kiện chính trong lịch
I Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: Qua bài học nhằm giúp học sinh nắm đợc
Qua bài tập củng cố kiến thức cho học sinh vè các nội dung đã học trong
ch-ơng I
2 kĩ năng; Rèn kĩ năng làm bài tập với các dạng của lịch sử
2.Thỏi độ : Giáo dục ý thức học tập bộ môn
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọ c sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
Mẫu các dạng bài tập
2/Chuẩn bị của học sinh
Ôn lại các bài học trong phần chơng I
III.Tiến trình bài dạy
1/.Kiểm tra bài cũ: ( 4 phút )
*Câu hỏi: Nêu ý nghĩa nguyên nhan thất bại của phong trào chống Pháp
của đồng bào miền núi cuối thế kỉ XI X đầu thế kỉ XX ?
*Đáp án:
-ý nghĩa: làm chậm lại quá trình xâm lợc của thực dân Pháp
-Nguyên nhân thất bại: thiếu tổ chức lãnh đạo tiên riến
*Bài tập: Hà Văn Mao là ngời dân tộc thiểu số nào ?
Bắc Kì lần thứa nhất ( 1873 )
Nguyễn Tri PhơngPhạm Văn Nghị ( X )Nguyễn Mậu Kiến
Trang 30Hoàng Tá Viên
Bài tập 2: Cuộc khởi nghĩa quan trọng nhất , tiêu biểu nhất của phong trào
Cần Vơng là cuộc khởi ngiã nào ?
a Khởi nghiã Bãi Sậy
b Khởi ngjĩa Tây Bắc Đáp án: c
2.Dạng bài tập điền khuyết: ( 15 phút )
Bài tập 4: Viết vào chỗ trống những từ thcíh hợp , những chi tiết cần thiết
về cuộc tấn công của liên minh Pháp ’Tây Ban Nha vào Đà Nẵng.
- Thời gian tấn công ( 1 ’ 9 ’ 1858 )
- Số quân ( 3000 )
- Kết quả ( thất bại )
Bài tập 5: Viết vào chỗ trống những từ thich hợp , những dữ liệu cần thiết
về chiến thắng Cầu Giấy lần thứ nhất ( 1873 )
- Thời gian: ( 21 / 12/ 1873 )
- Chỉ huy quân Pháp ( Gác ’ ni - ê)
- Chỉ huy quân ta ( lu Vĩnh phúc, Hoàng Tá
Viên)
- Cách dánh cảu ta ( phục kích )
- Kết quả ( ta giành thắng lợi )
3.Dạng ghép nối : ( 5 phút ) Bài tập 6: Em hãy nối cột I ( thời gian kí hiệp ớc ) với cột II ( tên thờng gọi
của hiệp ớc ) bẵng các mũi tên sao cho đúng
Cột I
(Tên thờng gọi của hiệp ớc )
Trang 31C Tháng 11 – 1888 (C – M)
M Vua Hàm Nghi bị bắt
N Tôn Thất Thuyết nhận lãnh Vua Hàm Nghi ra “ chiếu Cần Vơng”
L Phe chủ chiến phản công quân Pháp ở Huế
4 Dạng khoanh tròn: ( 8 phút )
Bài tập 8 : Khoanh tròn vào chữ cái trớc câu trả lời mà em cho là đúng ?
A.Trào lu của cách mạng Duy tân ra đời sau khi thực dân Pháp nổ súng xâm lợc nớc ta
B.Trong số các đề nghị cải cách nổi bật nhất là cải cách của Nguyễn Lộ Trạch
C.Nguyên nhân chủ yếu làm cho các đề nghị cải cách không đợc thực hiện là do Triều đình Huế phải tập trung đối phó với cuộc xâm lăng của
GV: Khái quát lại các dạnh bài tập trắc nghiệm khách quan
Lu ý: -Dạng lựa chọn ( 1 lựa chọn, nhiều lựa chọn )
-Gạch nối ( Nối trực tiép, nối kí hiệu )
Trào lu cải cách Duy Tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ 19
I Mục tiêu bài học:
II.Chuẩn bị của giáo viên v h à ọ c sinh:
1/Chuẩn bị của giáo viên
T liệu cuộc khởi nghĩa Nguyễn Trờng Tộ, Nguyễn Lộ Trạch