- Nắm chắc khái niệm và biết cách viết văn bản thuyết minh, biết kết hợp miêu tả, biểu cảm trong tự sự; kết hợp miêu tả, biểu cảm trong nghị luận.. 3-Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cả
Trang 1Ngày 06 tháng 05 năm 2011 Tiết 133 : Tổng kết phần văn ( tiếp )
A Mức độ cần đạt :
1 Kiến thức: Nắm vững một cách có hệ thống các tác phẩm văn học nớc ngoài , văn bản nhật dụng về giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật
2 Kỷ năng: Rèn kĩ năng học thuộc lòng, tổng hợp, so sánh, phân tích
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1 Giáo viên : Bài soạn , bảng phụ
2 Học sinh : : Soạn bài theo hệ thống câu hỏi sgk
C Hoạt động trên lớp:
GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
I Lập bảng hệ thống
GV gợi ý cho HS lập bảng hệ thống các tác phẩm văn học nớc ngoài
TT Tên văn bản Tên tác
diêm (trích
truyện cổ
tích)
An-đec-xen (1805-1875)
Đan Mạch
Truyện
cổ tích tiếng
Đan Mạch
Lòng thơng cảm sâu sắc
đối với một em bé Đan Mạch bất hạnh chết cóng bên đờng trong đêm giao thừa
NT kể chuyện hấp dẫn, đan xen hiện thực và mộng tởng, tình tiết diễn biến hợp lí
với cối xay
gió
M Xéc van
tét(1547-1616), TBN
Tiểu thuyết phiêu
l-u
Tiếng Tây Ban Nha
Sự tơng phản về mọi mặt giữa Đôn-ki-hô-tê và giám mã
Xan-chô-pan-xa Cả 2 đều có những mặt tốt đáng quý bên cạnh những điểm đáng trách, đáng cời biểu hiện trong chiến công đánh cối xay gió trên đờng phiêu lu
NT miêu tả và kể chuyện theo trật tự thời gian, dựa trên sự
đối lập, tơng phản Giọng điệu hài hớc, giễu nhại khi kể, tả về thầy trò nhà hiệp sĩ anh hùng, nhng cũng rất đáng thơng
cuối cùng O -hen-ri
(1862-1910)
Mỹ
Truyện ngắn hiện thực T
Anh
Tình yêu thơng cao cả
giữa những nghệ sĩ nghèo
NT đảo ngợc tình huống 2 lần, hình ảnh chiếc lá cuối cùng
phong Ai-ma-tốp
(1928)k-gơ r X-tan Châu á
Truyện ngắn tiếng Anh
Tình yêu quê hơng da diết gắn với câu chuyện hai cây phong và thầy giáo Đuy-sen thời thơ ấu
Miêu tả cây phong rất sinh động Câu chuyện đậm chất hồi
ức, hội hoạ
Trang 2của tác giả.
( Pháp) Tiểu thuyết
luận đề VBNL
Bàn về lợi ích của đi bộ ngao du với lối sống tự
do, với qt, học tập, hiểu biết, rèn luyện sức khoẻ
Giải tích, chứng minh, đa dẫn chứng chân thực, hấp dẫn
? Tóm tắt nội dung ngắn gọn mỗi đoạn trích trên bằng một đoạn văn khoảng 10 dòng
? Hình ảnh nào trong những tác phẩm trên gây cho em ấn tợng sâu đậm nhất ? Giải thích lí do
II Ôn tập cụm văn bản nhật dụng
1 Bảng hệ thống
thuật
về ngày
năm 2000
Theo tài liệu của sở KHCN- HN
Tuyên truyền, phổ biến một ngày không dùng bao bì ni lông, bảo vệ môi tr-ờng Trái Đất- ngôi nhà chung của mọi ngời
Thuyết minh ( giới thiệu, giải thích, phân tích, đề nghị )
thuốc lá Theo Ng Khắc Viện
(từ ma tuý
đến bệnh nghiện)
Giống ôn dịch và còn nguy hiểm hơn cả ôn dịch
Bởi vậy chống thuốc lá
cũng phải có quyết tâm cao và triệt để-> trở thành vấn đề văn hoá, xã hội quan trọng, thời sự và thiết thực của loài ngời
Giải thích và chứng minh bằng những lí lẽ và dẫn chứng cụ thể , sinh động, gần gũi, hiển nhiên
số Theo Thái An( báo
giáo dục
và thời đại )
Hạn chế gia tăng dân số là
đòi hỏi tất yếu của sự phát triển loài ngời
Từ câu chuyện bài toán
cổ hạt thóc tác giả đa ra các con số buộc ngời đọc phải liên tởng và suy ngẫm
• Nhớ lại những chủ đề của văn bản nhật dụng lớp 6, 7
- Lớp 6 :
+ Bảo vệ và giới thiệu danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử : Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử, Động Phong Nha
+ Bảo vệ đất đai, quyền dân tộc : Bức th của thủ lĩnh da đỏ
- Lớp 7 :
+ Nhà trờng và gia đình : Cổng trờng mở ra, Mẹ tôi, Cuộc chia tay của những con búp bê
+ Giữ gìn và bảo vệ văn hoá, phong tục cổ truyền dân tộc : Ca Huế trên sông Hơng
D.H ớng dãn về nhà :
- Nắm vững nộ dung những phần đã ôn tập
Trang 3- Chuẩn bị kiểm tra tổng hợp cuối năm
-Ngày 07 tháng 05 năm 2011
A Mức độ cần đạt:
1 Kiến thức:
- Hệ thống hóa các kiến thức và kĩ năng phần Tập làm văn đã học trong năm
- Nắm chắc khái niệm và biết cách viết văn bản thuyết minh, biết kết hợp miêu tả, biểu
cảm trong tự sự; kết hợp miêu tả, biểu cảm trong nghị luận
2 Kỷ năng:
B-Chuẩn bị:
1 Giáo viên :Nội dung ôn luyện
2 Học sinh: Ôn tập theo sự hớng dẫn của thầy
C-Tiến trình lên lớp:
1 ổn định.
2 Kiểm tra:Xen trong giờ
3 Bài mới:
1-Tính thống nhất của văn bản:
? Vì sao văn bản cần có tính thống nhất?
?Tính thống nhất của văn bản thể hiện ở những
điểm nào ?
?Viết thành đoạn văn từ mỗi câu chủ đề sau:
+Em rất thích đọc sách
Viết theo lối diễn dịch: Những câu văn kế tiếp
- VB là một thể thống nhất, các phần trong VB có qh gắn bó với nhau để làm sáng tỏ chủ đề
-Tính thống nhất đợc thể hiện ở chủ đề, đề mục trong qh giữa các phần của VB và các
từ ngữ then chốt thờng lặp đi, lặp lại
Trang 4phải xoay quanh và phát triển ý chủ chốt (Vì sao
em thích đọc sách, em thích đọc sách ntn, tác
dụng của việc ham thích- đọc sách ?)
+ Mùa hè thật hấp dẫn
Viết theo lối qui nạp: Những câu trớc đó phải
xoay quanh và phát triển ý chủ chốt về sự hấp
dẫn của mùa hè (Hấp dẫn ntn, với những ai, với
em thì sao ?)
2-Tóm tắt văn bản tự sự:
? Vì sao cần phải tóm tắt văn bản tự sự ?
? Muốn tóm tắt văn bản tự sự thì phải làm ntn,
dựa vào những yêu cầu nào ?
3-Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
*Trong văn tự sự,
? Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm có tác
dụng ntn ?
? Viết (nói) đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả,
biểu cảm cần chú ý những gì ?
*Trong-Văn bản thuyết minh:.
? Văn bản thuyết minh có những tính chất ntn và
có những lợi ích gì ? Hãy nêu các văn bản thuyết
minh thờng gặp trong đời sống hằng ngày -
Nhằm cung cấp tri thức (về các hiện tợng và sự
- Vì tóm tắt VB tự sự sẽ giúp cho ngời đọc
dễ dàng nắm bắt đợc nội dung chủ yếu, hoặc để tạo cơ sở cho việc tìm hiểu, phân tích, bình giá
- Đọc kĩ để nắm chắc nội dung của VB; xđ nội dung chính cần tóm tắt (lựa chọn các nhân vật q.trọng và những sự việc tiêu biểu); sắp xếp nội dung chính theo trình tự hợp lí; viết VB tóm tắt bằng lời văn của mình
- có tác dụng làm cho câu chuyện đợc kể trở nên sinh động, hấp dẫn
- Các chi tiết kể lại sự việc, con ngời là nòng cốt, là bộ khung, còn các chi tiết miêu tả và biểu cảm tạo sự sinh động và hấp dẫn cho bài văn
Trang 5vật trong tự nhiên, xã hội, mang tính khách quan
xác thực) cho ngời đọc
? Muốn làm văn bản thuyết minh, trớc tiên cần
phải làm gì ? Vì sao phải làm nh vậy ?
? Hãy cho biết những phơng pháp cần dùng để
thuyết minh sự vật ? Nêu ví dụ về các phơng
pháp ấy ?
4-Bố cục bài văn thuyết minh:
? Hãy cho biết bố cục thờng gặp khi làm bàm bài
thuyết minh về:
+ Một đồ dùng ?
+ Cách làm một sản phẩm nào đó ?
+ Một di tích, danh lam thắng cảnh ?
+ Một loài động vật, thực vật ?
+ Một hiện tợng tự nhiên ?
5-Luận điểm trong bài văn nghị luận:
? Thế nào là luận điểm trong bài văn nghị luận ?
Hãy nêu ví dụ về một luận điểm và nói các tính
chất của nó ?
? Văn bản nghị luận có thể vận dụng kết hợp các
yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm ntn ? Hãy nêu
một ví dụ về sự kết hợp đó ?
- Gv cho một luận điểm, hs nối tiếp câu có yếu tố
lăng xâm phạm bờ cõi thì dân ta già trẻ, gái trai
- Ngời viết phải tích lũy tri thức bằng cách quan sát, tìm hiểu thực tiễn trong đời sống; học tập, nghiên cứu các sách vở, tài liệu
- Phơng pháp thuyết minh:
+ Phơng pháp nêu định nghĩa, giải thích + Phơng pháp dùng số liệu
+ Phơng pháp liệt kê
+ Phơng pháp nêu ví dụ
+ phơng pháp so sánh
+ Phơng pháp phân tích
+ Phơng pháp phân loại
- MB: Giới thiệu đối tợng cần thuyết minh
- TB: Trình bày cấu tạo, đặc điểm, lợi ích, của đối tợng
- KB: Bày tỏ thái độ đối với đối tợng
- Là những t tởng, quan điểm, chủ trơng
mà ngời viết (nói) nêu ra ở trong bài
- Văn bản tờng trình là loại VB trình bày
Trang 6đều đứng lên giết giặc (hs nối vào một vài sự tích
đánh giặc
6-Văn bản t ờng trình
? Thế nào là văn bản tờng trình, văn bản thông
báo ? Hãy phân biệt mục đích và cách viết hai
loại văn bản đó ?
thiệt hại hay mức độ trách nhiệm của ngời tờng trình trong các sự việc xảy ra gây hậu quả cần phải xem xét
-VB thông báo: là loại VB truyền đạt những thông tin cụ thể từ phái cơ quan,
đoàn thể, ngời tổ chức cho những ngời dới quyền, thành viên, đoàn thể hoặc những ai quan tâm đến nội dung thông báo đợc biết
để thực hiện hay tham gia
D Củng cố-H ớng dẫn :
- Học bài theo nội dung ôn tập, chú ý về VB thuyết minh
- Xem trớc bài: Văn bản thông báo
Trang 7Ngày 11 tháng 05 năm 2011
I Mục tiêu cần đạt : Giúp HS :
- Nhằm đánh giá khả năng vận dụng linh hoạt theo hớng tích hợp các kiến thức và kỉ năng của cả 3 phần : Văn, Tiếng Việt, Tập làm văn trong một bài kiểm tra
- Kiểm tra năng lực vậ dụng các phơng thức tự sự, nghị luận kết hợp với biểu cảm, miêu tả; phơng thức thuyết minh và lập luận trong một bài văn nghị luận
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1 Giáo viên : Đọc kĩ phần hớng dẫn các nội dung ôn tập trong SGK
Chuẩn bị đề đánh máy, photo theo chẵn, lẻ
2 Học sinh : Ôn tập kĩ kiến thức đẻ kiểm tra
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học :
- ổn định
- GV phát đề
Đề chẵn
Câu 1 : Trình bày hiểu biết của em về nhà thơ Tố Hữu
Câu 2 : Cảm nhận của em về tình yêu thiên nhiên và tinh thần lạc quan của Bác Hồ qua hai bài thơ “Ngắm trăng” và “ Đi đờng”
Đề lẻ
Câu 1 : Trình bày hiểu biết của em về nhà thơ Tố Hữu
Câu 2 : Cảm nhận của em về tình yêu thiên nhiên và tinh thần lạc quan của Bác Hồ qua hai bài thơ “Ngắm trăng” và “Đi đờng”
II Đáp án và biểu điểm :
A Phần tự luận : 7 điểm ( câu 1: 2 điểm, câu 2 : 5 điểm )
Câu1 ( 2 điểm ): HS dựa vào chú thích SGK để trình bày
Câu 2 : Yêu cầu :
- Về thể loại : Đề yêu cầu sử dụng phép nghị luận tổng hợp ( phân tích, chứng minh, biểu cảm một vấn đề thuộc lĩnh vực văn học ), ngoài ra có sử dụng nyếu tố tự, miêu tả
- Về nội dung : Bài văn tập trung làm rõ 2 luận điểm: tình yêu thiên nhiên của Bác( sự giao hoà giữa cảnh sắc thiên nhiên với con ngời); tinh thần lạc quan của Bác ( bất chấp hoàn cảnh sống, ung dung, tự tại )
Cụ thể :
Trang 8* Mở bài (1 điểm ): Giới thiệu đợc Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ của dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới Ngời không những là nhà cách mạng lỗi lạc mà còn là một nhà văn, nhà thơ Bởi vậy trong những năm tháng bị chính quyền tởng Giới Thạch bắt giam ngời đã sáng tác tập thơ “ Nhật kí trong tù” Đọc tập thơ “ nhật kí trong tù” ta thấy bài thơ nào cũng thấm đợm tình yêu thiên nhiên tha thiết và tinh thần lạc quan làm chủ trong mọi hoàn cảnh mà nổi bật lên đó là hai bài thơ “ Ngắm trăng” và “ Đi đờng”
* Thân bài ( 3 điểm): làm rõ đợc 2 luận điểm trên nêu trên:
- Luận điểm 1 ( 1,5 điểm): Tình yêu thiên nhiên thể hiện trong bài thơ “ Ngắm trăng”
đó là sự giao hoà giữa ngời và trăng , trăng trở thành tri âm tri kỉ cùng vợt qua song sắt của nhà tù để đến với nhau:
Ngời ngắm trăng soi ngoài cửu sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
- Luận điểm 2 (1,5 điểm): Tinh thần lạc quan của Bác thể hiện dù ở trong hoàn cảnh nào ngời cũng luôn làm chủ đợc mọi hoàn cảnh Trong ngục tù tăm tối hay trên đờng đi
từ nhà tù này sang nhà tù khác Bác cũng có thể làm thơ, cũng có thể đến với thiên nhiên( lấy dẫn chứng từ hai bài trơ trên )
* Kết bài : Khẳng định lại vấn đề đã chứng minh ( 1 điểm)
- Về hình thức : Bố cục đầy đủ, chặt chẽ Dẫn chứng tiêu biểu, hợp lí Lập luận rõ ràng, có khả năng thuyết phục cao
D H ớng dẫn học bài ở nhà :
- Ôn lại những kiến thức Tập làm văn đã học từ đầu năm lại nay
- Chuẩn bị nghiên cứu trớc bài “ Chơng trình địa phơng phần Tiếng Việt”
