Khi nào có lực ma sát?1.Lực ma sát trượt 2.Lực ma sát lăn Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác.. Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của vật
Trang 2I Khi nào có lực ma sát?
1.Lực ma sát trượt
2.Lực ma sát lăn
Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác
Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác
VD: + Khi kéo lê thùng hàng trên sàn nhà + Mặt lốp xe trượt trên mặt đường
VD: + Ma sát sinh ra khi quả bóng lăn trên sân
* Lực ma sát lăn có cản trở chuyển động
Khi đẩy 1 vật, lực ma sát lăn nhỏ hơn lực ma sát trượt
KHI
NÀO
CÓ
LỰC
MA
SÁT
C1 Hãy tìm thí dụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật
Fms Trượt
C2 Hãy tìm thêm thí dụ về lực ma sát lăn trong đời sống và kỹ thuật
C3: Trong các trường hợp vẽ ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma trượt trường hợp nào có lực ma lăn?
Trang 3I Khi nào có lực ma sát?
3.Lực ma sát nghỉ
Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác
VD: + Khi băng chuyền máy chạy, hộp vẫn nằm yên trên băng chuyền + Người đi trên mặt đất không bị trượt
C4 Tại sao trong thí nghiệm trên, mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nhưng
vật vẫn đứng yên?
C5 Hãy tìm thêm thí dụ về lực ma nghỉ trong đời sống và kỹ thuật
Trang 4II Lực ma sát có lợi hay có hại?
LỰC
MA
SÁT
CÓ
LỢI
HAY
CÓ
HẠI
1 Lực ma sát có thể có hại
- Lực ma sát trượt giữa đĩa và xích xe làm mòn đĩa xe và xích
- Lực ma sát trượt cản trở chuyển động của trục và làm mòn trụcKhắc phục: Tra dầu vào xích xe
Khắc phục: Dùng ổ bi
- Lực ma sát trượt cản trở chuyển động của thùng khi ta muốn đẩy thùng
Khắc phục: Dùng xe lăn C6 Hãy nêu tác hại của lực ma sát và các biện pháp làm giảm lực ma sát trong các trường hợp vẽ ở hình 6.3
Trang 5II Lực ma sát có lợi hay có hại?
LỰC
MA
SÁT
CÓ
LỢI
HAY
CÓ
HẠI
2 Lực ma sát có thể có lợi
- Lực ma sát trượt giúp ta viết phấn lên bảng dễ hơn
- Lực ma sát giữa mặt răng của ốc và vit có tác dụng ép chặt các vật
Tăng lực ma sát: Làm mặt bảng không quá trơn, phấn không quá cứng
Tăng lực ma sát: làm rãnh cho ốc thay cho đinh thẳng
- Khi ta quyệt diêm, lực ma sát giúp que diêm phát ra lửa.
Tăng lực ma sát: tăng độ nhám của mặt giấy ở sườn bao diêm
- Khi ta quyệt diêm, lực ma sát giúp que diêm phát ra lửa.
Tăng lực ma sát: tăng độ nhám của mặt giấy ở sườn bao diêm
C7 Hãy quan sát các tr ườ ng h p v hình 6.4 và t ợ ẽ ở ưở ng t ượ ng xem n u không có l c ma ế ự sát thì s xãy ra hi n t ẽ ệ ượ ng gì? Hãy tìm cách làm tăng l c ma sát trong nh ng tr ự ữ ườ ng h p ợ trên.
Trang 6C8 Hãy gi i thích các hi n t ả ệ ượ ng sau và cho bi t trong các hi n t ế ệ ượ ng này ma sát có ích hay có h i: ạ
a) Khi đi trên sàn đá hoa c ươ ng m i lau d b ngã ớ ễ ị
b) Ôtô đi trên đ ườ ng đ t m m có bùn d b sa (m c) l y ấ ề ễ ị ắ ầ
c) Giày đi mãi đ mòn ế
d) M t l p ôtô v n t i ph i có khía sâu h n m t l p xe đ p ặ ố ậ ả ả ơ ặ ố ạ
e) Ph i bôi nh a thông vào dây cung c n kéo đàn nh (đàn cò) ả ự ở ầ ị
III Vân dụng
Trang 7LỰA CHỌN
Ma sát có lợi Ma sát có hại
a Khi đi trên sàn nhà lát đá hoa mới lau dễ bị
ngã Vì lực ma sát nghỉ giữa sàn nhà và chân
người rất nhỏ
b Ô tô dễ bị sa lầy trên đường đất mềm có
bùn Vì khi đó lực ma sát giữa mặt đường và
lốp xe quá nhỏ
d Mặt lốp ôtô vận tải có khía sâu hơn mặt lốp
xe đạp Vì xe tải chạy nhanh hơn và có trọng
lượng lớn hơn xe đạp nên cần tăng lực ma sát
giữa lốp xe và mặt đường, để làm tăng độ bám
giữa lốp xe với mặt đường khi xe chuyển động
Đồng thời, khi phanh xe thì lực ma sát đủ lớn
để dừng xe nhanh hơn
c Giày đi mãi đế giày bị
mòn vì ma sát giữa mặt đường và đế giày làm mòn đế
e Để tăng độ ma sát giữa dây cung với
dây đàn nhị, nhờ vậy đàn kêu to Ma sát
có ích
Trang 8III Vân dụng
Ổ bi thay ma sát trượt bằng ma sát lăn nên làm giảm độ lớn của lực ma sát, nhờ đó máy móc
Lợi ích của ổ bi
C9 bi (b c đ n) có tác d ng gì? T i sao vi c phát minh ra bi l i Ổ ạ ạ ụ ạ ệ ổ ạ
có ý ngh a quan tr ng đ n s phát tri n c a khoa h c công ngh ? ỉ ọ ế ự ể ủ ọ ệ
Trang 9LỰC MA SÁT
Lực ma sát có thể có lợi Lực ma sát có thể có hại
Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác
Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác
Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác