CHUYEN DE SU DUNG SO DO TU DUY TRONG HOA HOC

Cách Sử dụng bản đồ tư duy trong hóa học

CHUY£N §Ò

SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY

TRONG GIẢNG DẠY

HÓA HỌC

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC T

P QUY NHƠN

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

Sơ đồ tư duy trong dạy và học

hóa học

Phương pháp Mind Mapping

SƠ ĐỒ TƯ DUY

Phương pháp Mind Mapping

SƠ ĐỒ TƯ DUY

 Phương pháp Mind Mapping là gì?

 Nguyên tắc sử dụng phương pháp Mind Mapping

 Ứng dụng của phương pháp Mind Mapping

 Lợi ích của phương pháp Mind Mapping

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP

QUY NHƠN

Phương pháp Mind

Mapping là gì?

• Bộ óc của con người làm việc khác với máy tính Trong

khi máy tính hoạt động theo các phương thẳng, não bộ hoạt động vừa theo các phương liên kết vừa theo các phương thẳng bao gồm so sánh, phân tích và tổng

hợp.Sự liên kết đóng vai trò vượt trội trong hầu hết

mọichức năng hệ thần kinh Mỗi một từ, một ý đều có

vô số kết nối với các ý và khái niệm khác.Phương pháp Mind Mapping được Tony Buzan (người Anh, 1942 - ) triển khai vào thập niên 1960 là một phương pháp

hiệu quả sử dụng việc ghi chép và tạo ra các ý tưởng bằng các liên kết Để tạo ra một sơ đồ não bộ, người ta bắt đầu từ giữa trang giấy bằng với ý chính và kéo ra các hướng, tạo ra một cấu trúc liên tục và có hệ thống bao gồm các chữ và các hình ảnh chính.

Nguyên tắc sử dụng phương pháp Mind Mapping

 Dụng cụ cần để thực hiện Mind Mapping giấy trắng khổ A4 hoặc A3

và các loại bút lông, bút màu Sau đây là 8 bước đơn giản thực hiện một sơ đồ Mind Mapping:

 Bước 1: Bắt đầu từ giữa trang giấy.Tập trung vào giữa trang giấy

vì tại vị trí đó chúng ta sẽ ghi lại một từ hoặc một hình ảnh tượng trưng cho ý tưởng đầu tiên.

 Bước 2: Đừng quá nghiêm trọng! Viết ra hoặc vẽ lại những điều

đầu tiên xuất hiện trong đầu khi bắt đầu nghĩ về vấn đề, con

người,vật thể, mục đích liên quan … Suy nghĩ quanh các ý tưởng chủ đạo Những ý phát sinh này có thể lộn xộn, đôi khi còn kỳ lạ hoặc không quan trọng.

 Bước 3: Tự do hợp tác Khi các ý tưởng nảy sinh, viết ra một hoặc hai từ mô tả ý tưởng trên các dòng phân nhánh từ ý trung tâm Để các ý tưởng mở rộng ra thành các nhánh lớn, nhánh nhỏ Ghi lại tất

cả các ý,không cần bình luận hoặc đánh giá.

 Bước 4: Nghĩ càng nhanh càng tốt.Thực hiện bước khám phá các

ý tưởng Diễn dịch các ý tưởng dưới dạng các từ ngữ, hình ảnh, số hoặc biểu tượng.

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QU

Y NHƠN

Nguyên tắc sử dụng phương pháp Mind Mapping

 Bước 5: Không có giới hạn Hãy nghĩ ra ngoài khuôn khổ (‘bên

ngoài chiếc hộp’) Mọi thứ đều có thể Sử dụng bút màu để phân biệt các ý tưởng.

 Bước 6: Không đánh giá Những vấn đề có vẻ không liên quan có thể thích hợp ở phần sau Hãy suy nghĩ như đang động não Nếu bạn cứ dừng lại ở ‘một từ không liên quan’, đầu bạn sẽ giống như

bị kẹt băng và bạn sẽ không bao giờ nghĩ ra những ý tưởng tốt hơn được.

 Bước 7: Tiếp tục …Hãy để tay bạn tiếp tục làm việc Nếu các ý

tưởng bị chậm lại, vẽ những đường trống và chờ não bạn tự động tìm ra các ý tưởng để điền vào Hoặc hãy thay đổi màu sắc để khởi động lại đầu óc bạn Đứng và viết ra các ý tưởng trên một bảng

giấy giúp bạn suy nghĩ tốt hơn.

 Bước 8: Thêm các liên kết Có những lúc bạn nhận ra ngay các mối liên hệ và bạn có thể kết nối ý phụ với ý chính Có những lúc bạn không nhận ra, do đó bạn chỉ nối các ý đó với ý trung tâm Cấu trúc

có thể hìnhthành sau; yêu cầu đầu tiên là đem các ý tưởng ra khỏi đầu bạn và dàn trải chúng trên trang giấy.

Ứng dụng của phương pháp MindMapping

 Mind Mapping có thể áp dụng cho hầu hết

các tình huống trong cuộc sống có liên

quan đến việc học và tư duy Đối với cá

nhân: hoạch định, danh sách các việc cần

làm, các dự án, giao tiếp, tổ chức, phân

tích và giải quyết vấn đề Đối với người

học: học thuộc, ghi chú, báo cáo, viết

luận,trình bày, kiểm tra, suy nghĩ, tập

trung.Tất cả những ứng dụng của phương

pháp Mind Mapping giúp tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả và rõ ràng của tư duy,

tăng mức độ tập trung và hứng thú dành

cho từng hoạt động.

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠ

N

Lợi ích của phương pháp Mind Mapping

 Học tập : Người học giảm được khối lượng công việc, cảm thấy thoải

mái khi học, ôn bài và làm kiểm tra Ngoài ra, tạo sự tự tin vào khả năng học của người học.

 Tổng kết : Có được cái nhìn toàn bộ, bao quát, hiểu được các mối liên

hệ.

 Tập trung : Tập trung vào công việc để có kết quả tốt hơn Sử dụng

tất cả kỹ năng tư duy để tập trung chú ý.

 Ghi nhớ Dễ nhớ : ‘Thấy’ được thông tin trong đầu Tổ chức : Đứng

đầu trong việc liệt kê các chi tiết của sự kiện, dự án hoặc bất kỳ chủ

đề nào.

 Trình bày : Bài phát biểu rõ ràng, dễ theo dõi, sống động

 Giao tiếp : Rõ ràng và chính xác Hoạch định Sắp xếp mọi chi tiết,

mọi mặt từ đầu đến cuối trên một trang giấy.

 Đào tạo : Từ chuẩn bị đến trình bày, mọi việc trở nên dễ dàng hơn và

nhanh hơn.Tư duy Có được phương pháp dễ dàng phân tích ý tưởng

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

 1 Thế nào là một bản đồ tư duy tốt?

Một bản đồ tư duy tốt là một bản đồ

tư duy sau khi thực hiện xong ta giải quyết được vấn đề, đạt được mục tiêu như mong muốn mà trước khi vẽ ta

vẫn chưa giải quyết được Do vậy không quan trọng tới hình dáng bản

đồ, đừng nghĩ tới nút A sao kô ở nhánh kia mà lại ở nhánh này, quan trọng vẫn là kết quả cuối cùng thôi

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP

QUY NHƠN

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

 2 Ba người A, B, C cùng bắt đầu học về bản đồ tư duy và cùng vẽ một chủ đề thì chất lượng bản

đồ tư duy có giống nhau không?

Câu trả lời là không giống nhau

vì A, B, C có kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, nền giáo dục, gia đình, môi trường sống khác

nhau

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

 3 Có cách nào ngay lập tức có thể sử

dụng bản đồ tư duy để giải quyết mọi vấn đề?

Câu trả lời là phải luyện tập, ví dụ cùng một kỹ thuật bơi ai cũng nắm rõ nhưng vẫn có người về nhất, về nhì thậm chỉ chẳng được giải gì Người thắng cuộc là người luyện tập chăm chỉ, có một động lực mạnh mẽ, một mục tiêu rõ ràng, đủ mọi cơ sở vật chất cũng như tinh thần

Do vậy anh chị kô được đốt cháy giai đoạn mà phải ứng dụng từ công việc nhỏ nhất kiểu như một kế hoạch làm việc ngày để luyện tập, nếu như anh chị mới bắt đầu học mà muốn sử dụng bản đồ tư duy để giải quyết một vấn đề phức tạp thì khả năng thành công sẽ không cao, khi thất bại thì sẽ rất dễ bỏ cuộc và quay lại với cách làm truyền thống.

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP

QUY NHƠN

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

 4 Thế nào được gọi là một bản đồ tư duy?

 Bản đồ tư duy là một mạng liên kết các ý tưởng Các ý

tưởng có kết nối tới nhau có nghĩa là chúng có liên quan tới nhau Nếu A trỏ tới B thì có thể có quan hệ sau :

 - B nằm trong A hay A bao gồm B

 - Để đạt được A chúng ta sẽ phải làm B

 Như vậy để đạt được A ta sẽ phải làm đầy đủ từ B1 tới Bn, tất nhiên Bj có thể có mức độ ảnh hưởng tới A cao hơn các điểm B khác.

 Điểm B trả lời câu hỏi “Làm A thế nào”

 Kết luận: khi đang muốn vẽ các ý tưởng kết nối tới A

chúng ta hãy nghĩ về A và tưởng tượng ra toàn bộ mọi thứ liên quan tới A mà không được nghĩ tới điểm C ở đâu đó chính điều này sẽ nâng cao khả năng tập trung củachúng

ta vào một vấn đề mà không ý nọ sọ ý kia.

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ



5 Khi nào không nên dùng bản đồ tư duy?

- Khi mọi công việc chúng ta làm ngon lành, chất lượng cho rằng chấp nhận được không cần phải cải tiến gì cả.

- Khi mọi việc chúng ta đều kiểm soát tốt theo

đúng kế hoạch mong muốn.

- Khi chúng ta không bị ép tiến độ hay chất lượng thực hiện một công việc, thời gian đủ để chúng ta thực hiện mọi việc được giao một cách ngon lành

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP

QUY NHƠN

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ



6 Khi nào nên dùng bản đồ tư duy?

- Khi chúng ta có quá nhiều việc không biết bắt đầu từ đâu.

- Khi gặp một vấn đề quá khó không giải quyết được

- Khi cần đào tạo nhân viên một cách nhanh nhất

- Khi muốn trình bày một ý tưởng với người khác với mong muốn họ hiểu 100% ý tưởng của ta mà không hiểu sai đi hoặc chỉ hiểu dưới 50%

- Khi muốn nâng cao chất lượng công việc hàng ngày Khi muốn làm việc có kế hoạch, có hệ thống

- Khi muốn nhớ lâu, khi muốn học ngoại ngữ….

- Khi không thể tập trung được vào việc gì, khả năng tập trung của kém

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ



7 Bản đồ tư duy có giúp tôi giải quyết mọi vấn đề

mà hiện tôi chưa làm được?

Câu trả lời là “không” Bản đồ tư duy là công cụ để kích

thích các ý tưởng, để suy nghĩ có hệ thống, để nhớ lâu

Nếu Backgound của chúng ta kém quá xa so với tiêu chí để hoàn thành công việc thì sử dụng bản đồ từ duy cũng

không giải quyết được Ví dụ hồi xưa khi chưa có máy tính chúng ta viết công văn bằng tay, khi có máy tính có office mọi người thủ cựu thì cho rằng cái đó tốn thời gian, khi

thành thạo rồi họ mới thấu nó hữu ích rất nhiều Nhưng nó cũng không thể làm cho nội dung công văn được tốt hơn

mà nhờ vào các công cụ cân chỉnh, các template mà làm cho văn bản được trình bàch mạch lạc hơn, đẹp hơn Giống như vậy bản đồ tư duy là công cụ của bộ não giống như MS Word là công cụ để soạn thảo văn bản vậy, không có MS word thì tôi vẫn soạn thảo văn bản ngon lành nhưng sẽ

phải tốn khoảng chục tờ giấy và một ngày tỉ mẩn để làm

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP

QUY NHƠN

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ



8 Môi trường để vẽ bản đồ tư duy

- Môi trường phải thật thoải mái, không có sếp ngồi cạnh soi, quạt phải mát, ghế phải êm.

- Tâm trạng phải hết sức thoải mái không bị bất cứ sức ép nào.

- Sức khỏe phải tốt

- Có thể trước khi vẽ hãy tưởng tượng tới một

kỷ niệm hay một khung cảnh mang lại cho

chúng ta sự vui sướng hoặc thư giãn.

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ



9 Kết luận:

Mindmap là cái gốc của mọi cái gốc, là học cách học; Không phải thần dược cho mọi vấn đề nhưng là cái đáng để học.

08/04/24 HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC T

P QUY NHƠN

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

Sơ đồ tư duy trong dạy và học

hóa học

Phương pháp Mind Mapping

SƠ ĐỒ TƯ DUY