Khái quát chung về sinh thái việt nam

Việt Nam là một trong những quốc gia có đa dạng sinh học cao nhất, với nhiều kiểu rừng, đầm lầy, sông suối, rạn san hô… tạo nên môi trường sống cho khoảng 10% sinh vật hoang dã trên thế giới. Với trên 40 vườn quốc gia và các khu bảo tồn thiên nhiên (27 vườn quốc gia và 18 khu bảo tồn thiên nhiên), sinh thái Việt Nam còn nhiều bí ẩn để tìm hiểu và khám phá.

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ

1

• Việt Nam là một trong những quốc gia có

đa dạng sinh học cao nhất, với nhiều kiểu

rừng, đầm lầy, sông suối, rạn san hô…

tạo nên môi trường sống cho khoảng 10%

sinh vật hoang dã trên thế giới

• Với trên 40 vườn quốc gia và các khu bảo

tồn thiên nhiên (27 vườn quốc gia và 18

khu bảo tồn thiên nhiên), sinh thái Việt

Nam còn nhiều bí ẩn để tìm hiểu và khám

1 SINH CẢNH – NGOẠI CẢNH

1.1 Sinh cảnh

Định nghĩa: Sinh cảnh là một phần của môi trường vật lý mà ở đó có sự thống nhất của các yếu tố cao hơn so với môi

trường ,tác động lên đời sống sinh vật Sinh cảnh của loài miêu tả môi trường mà theo đó loài được biết đến là có mặt ở đó và cộng đồng loài cũng được hình thành

Ví dụ: Vùng Phong Nha – Kẻ Bàng được chia ra

thành 4 vùng sinh cảnh:

Sinh cảnh vùng rừng kín thường xanh ẩm nhiệt đới

Sinh cảnh rừng thường xanh nhiệt đới núi thấp

Sinh cảnh rừng trên núi đá vôi

Sinh cảnh ruộng nương làng bản

3

Click to edit Master text styles

Vườn quốc gia Cát Bà

5

…Sinh cảnh - ngoại cảnh

1.2 Ngoại cảnh

 Định nghĩa: Ngoại cảnh (hay thế giới bên ngoài) là thiên nhiên ,con người và những kết quả hoạt động của nó ,tồn tại một

cách khách quan như trời mây ,non nước,thành quách,lăng tẩm…

 Ví dụ:

Nhân tố vô sinh: Ảnh hưởng bởi các yếu tố nhiệt độ, lượng mưa đến sự phân bố của các sinh vật trên các vùng khác nhau.

6

…Sinh cảnh - ngoại cảnh

Nhân tố hữu sinh: con người tác động tới môi trường sống của sinh vật

Kiểm lâm kiểm tra bắt giữ gỗ lậu vooc đầu trắng ở Cát Bà

7

…Sinh cảnh - ngoại cảnh

2 HỆ ĐỆM hay HỆ CHUYỂN TIẾP (ECOTONE)

2.1 Khái niệm: Hệ đệm hay hệ chuyển tiếp là mức chia nhỏ của hệ sinh thái, mang tính chuyển tiếp từ một hệ này

sang một hệ khác do phụ thuộc vào các yếu tố vật lý như địa hình, chế độ khí hậu - thủy văn…

Ví dụ: Hệ chuyển tiếp cửa sông (estuary), hệ chuyển tiếp giữa đồng cỏ và rừng, vùng chuyển tiếp giữa thảo

nguyên và hoang mạc,…

8

2.2 Đặc điểm của hệ đệm

 Không gian thường nhỏ hơn các hệ chính do vị trí giáp ranh

 Số loài sinh vật thấp nhưng đa dạng sinh học cao hơn hệ chính do tăng khả năng biến dị trong nội bộ các loài (đa dạng

di truyền cao)

 Hệ đệm vừa có loài chung của hệ sinh thái lân cận, vừa có những biến dị mới

9

…Hệ đệm

2.3 Một số kiểu chuyển tiếp

10

…Hệ đệm

2.4 Vai trò của hệ đệm

 Tạo đa dạng sinh học cao

 Là nơi cư trú cho nhiều loài sinh vật dưới điều kiện thay đổi

 Tạo cảnh quan mới

 Thành viên dự bị, nhưng cung cấp môi trường tốt hoạt động nghiên cứu về cộng đồng thiên nhiên

11

…Hệ đệm

2.5 Hệ đệm ở Việt Nam

 Hệ sinh thái rừng ngập mặn ở Việt Nam là 1 hệ sinh thái chuyển tiếp đặc trưng

 Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông hồng có 5 vùng đệm là Thái Thụy và Tiền Hải (Thái Bình), Giao Thủy và Nghĩa Hưng (Nam Định), Kim Sơn (NinhBình) với ranh giới được xác định dựa trên địa giới hành chính xã nằm dọc theo đê biển…

 Ngoài ra, hệ đệm vùng cửa sông, đầm lầy,…

12

…Hệ đệm

Giao Thủy, Nam Định

13

…Hệ đệm

3 NƠI SỐNG - Ổ SINH THÁI

3.1 Nơi sống (habitat): nơi cư trú của sinh vật vật nơi ta thường gặp sinh vật

Ví dụ: rừng U Minh Hạ

3.2 Ổ sinh thái: là một không gian sinh thái (hay là siêu không gian) mà ở đó những điều kiện môi trường quy định

sự tồn tại và phát triển lâu dài không hạn định các cá thể, loài.( Hutchinson, 1957)

15

…Nơi sống - Ổ sinh thái

4 CÁC LOÀI SINH VẬT CHỊU ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC QUY LUẬT SINH THÁI

4.1 Quy luật tối thiểu ( Leibig)

Một loài thực vật đòi hỏi một loại và một lượng muối dinh dưỡng xác

định, nếu số lượng muối là tối thiểu thì tăng trưởng của thực vật cũng đạt

mức tối thiểu Năng suất cây trồng và vật nuôi bị hạn chế nếu không có

mặt một số nguyên tố với hàm lượng tối thiểu( hay các nguyên tố vi

lượng) Ví dụ:

17

4.2 Quy luật về giới hạn sinh thái hay tính chống chịu ( Shelford):

Đối với mỗi yếu tố, sinh vật chỉ thích ứng với một giới hạn tác động nhất định, đặc biệt là yếu tố vô sinh Sự tăng hoặc giảm cường độ tác động yếu tố ra ngoài giới hạn thích hợp

của cá thể sẽ tác động khả năng sống của sinh vật Khi cường độ tác động tới ngưỡng cao nhất hoặc thấp nhất so với khả năng chịu đựng của cơ thể sinh vật thì sinh vật

không tồn tại được

Ví dụ: Thông đuôi ngựa

18

…Định luật sinh thái

Cá rô phi

19

…Định luật sinh thái

4.3 Quy luật tác động không đồng đều:

Các yếu tố sinh thái có ảnh hưởng khác nhau lên chức phận sống của cơ thể, nó cực thuận với quá trình này nhưng có hại

hoặc nguy hiểm cho quá trình khác

Ví dụ: loài tôm he

20

…Định luật sinh thái

4.4 Quy luật tác động qua lại giữa sinh vật và môi trường

Ví dụ: cá thờn bơn và cây nắp ấm

21

…Định luật sinh thái

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Giáo trình:

.Cở sở sinh thái học (Vũ Trung Tạng)

.Cở sở sinh thái học (Dương Hữu Thời)

.Sinh thái học hệ sinh thái (Vũ Trung Tạng)

Thank you!

24