KHÁI NIỆM CHUNG về dâu QUẤN

Khái niệm chung  Gồm các phần tử đặt trong các rãnh của lõi thép phần ứng, có 1 hoặc nhiều mạch vòng kín.. Yêu cầu đối với dây quấn phần ứng... Phân loại  Dây quấn xếp đơn giản; phức t

§4 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ DÂY QUẤN

1 Khái niệm chung

 Gồm các phần tử đặt trong các rãnh của lõi thép phần ứng, có 1 hoặc nhiều mạch vòng kín

 Tham gia trực tiếp vào quá trình biến đổi năng lượng điện từ

 Chiếm tỷ trọng đáng kể trong giá thành máy

 Sinh ra được s.đ.đ cần thiết và cho Iđm đi qua lâu dài

 Sinh ra được mômen đủ lớn và đổi chiều tốt

2 Yêu cầu đối với dây quấn phần ứng

 Tiết kiệm vật liệu, kết cấu đơn giản, làm việc tin cậy

và an toàn

3 Phân loại

 Dây quấn xếp đơn giản; phức

tạp

a Theo cách nối

 Dây quấn sóng đơn giản;

phức tạp

b Theo kích thước phần tử

 Dây quấn đồng đều

 Dây quấn theo cấp

4 Cấu tạo của dây quấn

 Mỗi phần tử dây quấn có 2

cạnh tác dụng

 Rãnh nguyên tố đặt 2 cạnh tác

dụng

 Rãnh thực có 2u cạnh tác dụng

S = Znt = uZ

 Hai đầu một phần tử nối với hai phiến góp Một phiến góp nối với hai đầu của hai phần tử khác nhau nên S = G = Znt = uZ

5 Các bước dây quấn

y2

y2

• Bước dây quấn y1

• Bước dây quấn y2

• Bước tổng hợp y

• Bước trên cổ góp yG

• Bước cực τ

b Bước dây quấn y 1

1 Các bước dây quấn

• y1 được chọn sao cho s.đ.đ của phần tử là lớn nhất

a Bước cực

nt

Z 2p

τ =

§5 DÂY QUẤN XẾP ĐƠN GIẢN

• Muốn thế từ cảm B ở vị trí cạnh tác dụng phải lớn nhất

• Kết quả bước y1 bằng bước cực τ là tốt nhất

• Tuy nhiên y1 phải là số nguyên nên

• Như vậy các cạnh tác dụng phải ở tâm cực từ

nt

1 Z

y

2p

= ± ε

c Bước y và y G

• Dây quấn xếp đơn giản y = yG = 1

d Bước dây quấn thứ hai

• Dây quấn xếp đơn giản y2 = y1 - y

2 Giản đồ khai triển dây quấn

y = yG = 1

y2 = y1 – y = 4 – 1 = 3

Trên

Dưới

1 5

2 6

3 7

4 8

5 9

6 10

7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 1

11 12 13 14 15 16 1 2 3 4

• Xét dây quấn xếp đơn giản Znt = S = G = 16; 2p = 4

nt

= ± ε = = = τ

• Sơ đồ nối dây:

• Giản đồ khai triển:

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 1

1

16

n

3 Số nhánh song song

I/2

I/4 I/4

I/4

I/2 I/2

I/2

I/2 I

n

3 4 5 6

7 8

9 10

11 12

14

15

16

13

16 1

2 3 4 5

6 7

8 9

10 11

13

14

15

12

15 16

1 2 3 4

5 6

7 8

9 10

12

13

14

11

14 15

16

1 2 2

4 5

6 7

8 9

11

12

13

10

4 Đa giác s.đ.đ

o nt

p.360

Z

16

×

1

2 3

4

5

6

7

8

9

10 11

12

13

14

15

16

1

2 3

4 5

6

10 11

12 13

14

15 7

16

• Khi máy làm việc, dây

quấn quay và đa giác

s.đ.đ quay theo Hình

chiếu của nó lên trục

tung là giá trị s.đ.đ ra

trên chổi Điện áp trên

chổi là điện áp đập

mạch

• Đa giác khép kín nên tổng s.đ.đ bằng không và không có dòng điện cân bằng

14

11

1

2 3

4 5

6

10

12 13

15

16

7

• Số đa giác bằng số

đôi mạch nhánh

song song

• Các điểm trùng

nhau trên đa giác là

các điểm đẳng thế

Ví dụ 1 đẳng thế với

9, 2 đẳng thế với 10

v.v

14

11

1

2 3

4 5

6

10

12 13

15

16

7

• Điện áp ra dao động giữa U1 và

U2

1 2

U U cos

2

α

=

1 2

tb U U

U

2

+

=

2

1 U 1 cos

α

2 tb

U U U

∆ = − = Utb − U1

2

1 U 1 cos

α

U1

2

α

U2

5 Sự đập mạch của điện áp ra

U K

U

∆

=

• Như vậy độ đập mạch

của điện áp ra giảm khi α

tăng, nghĩa là khi G/2p

tăng

( )

2

2

1 U 1cos

1 U 1 cos

α

+

2 tg

4

α

= −

U1

2

α

U2

§6 DÂY QUẤN XẾP PHỨC TẠP

1 Bước dây quấn

• Bước dây quấn y1 vẫn được chọn để s.đ.đ của phần

tử là lớn nhất, nghĩa là:

nt

1 Z

y

2p

= ± ε

• Bước dây quấn yG = m, m = 2, 3, , nghĩa là hai đầu một phần tử nối với 2 phiến góp cách nhau m phiến

• Bước dây quấn y = yG = m

• Bước dây quấn y2 = y1 - y

Trên 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 1

6 8 10 12 14 16 18 20 2 4 Dưới

Dưới

2 Giản đồ khai triển Xét dây quấn Z = Znt = 20, m = 2

nt

1 Z

y

2p

= ± ε 20

4

= = 5 y = yG = 2 y2 = y1 – y = 3 τ = 5

• Dây quấn có hai mạch kín Nếu G không chia hết cho m thì chỉ một mạch điện kín

2 3 4 5 6 7 8 1

1 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

3 Đa giác s.đ.đ và số nhánh song song

o nt

p.360 2.360 36

2 3

4 5

6

7

10

11

12 13

14 15

16

17

20 1

1

3

5 7

9

11

13

15 17

19

2

4 6

8

10

12

14 16

18

20

• Ta có 4 đa giác s.đ.đ nên dây quấn xếp phức tạp có a

= 4 đôi nhánh song song Tổng quát a = mp