CHƯƠNG VI lạm PHÁT và TIỀN tệ

Chương VI Lạm phát và tiền tệ • Nội dung chính: – Khái niệm và đo lường lạm phát – Nguyên nhân của lạm phát – Tác động của lạm phát... 6.1 Khái niệm, phân loại và nguyên nhân của lạm phá

Chương VI Lạm phát và tiền tệ

• Nội dung chính:

– Khái niệm và đo lường lạm phát

– Nguyên nhân của lạm phát

– Tác động của lạm phát

6.1 Khái niệm, phân loại và nguyên nhân của lạm phát

6.1.1 Khái niệm

• Theo Mác: lạm phát là việc tràn đầy các kênh và các luồng lưu thông những tờ giấy bạc thừa dẫn đến giá cả tăng vọt

• Theo P.Samuelson: lạm phát biểu thị một sự tăng lên trong mức giá cả chung

• Theo M.Friedman: lạm phát là việc giá cả tăng nhanh và kéo dài Lạm phát luôn luôn và bao giờ cũng là một hiện tượng tiền tệ

6.1.1 Kh¸i niÖm

• L¹m ph¸t ®−îc ®o b»ng chØ sè gi¸

• ChØ sè ®−îc sö dông réng rBi nhÊt lµ chØ sè gi¸

tiªu dïng CPI

– C«ng thøc tÝnh CPI:

• ChØ sè ®iÒu chØnh GDP

i n

i i

ti

P

P

=

=

1 0

6.1.2 Phân loại lạm phát

• Xét về mặt định lượng

– Lạm phát một con số

– Lạm phát phi mB

– Siêu lạm phát

• Xét về mặt định tính:

– Lạm phát cân bằng và lạm phát không cân bằng

– Lạm phát dự đoán trước và lạm phát không dự đoán

trước

6.1.3 Nguyên nhân gây ra lạm phát

6.1.3.1 Cung ứng tiền tệ và lạm phát

• Khi cung tiền tăng
lBi suất giảm
nhu cầu chi tiêu và đầu tư tăng
tổng cầu tăng
giá tăng: lạm phát xảy ra

• Quá trình điều chỉnh:

– Nền kinh tế tự điều chỉnh: tổng cầu tăng
sản lượng tăng
thất nghiệp giảm
tiền lương tăng
chi phí của DN tăng
tổng cung giảm

– Chính phủ dùng chính sách để điều chỉnh:

• chính sách tiền tệ thắt chặt

• chính sách tài khoá thắt chặt

6.1.3.1 Cung ứng tiền tệ và lạm phát

đồ thị

AD1

AD2

AD3

AS1

AS2

AS3

A

C B

P1

P3

P2

Y Y

dài hạn

6.1.3 Nguyên nhân gây ra lạm phát

6.1.3.2 Lạm phát do chi phí đẩy

• Xảy ra do các cú sốc cung tiêu cực: giá dầu tăng, người lao động đòi tăng lương
tổng cung giảm

giá tăng và sản lượng giảm: nền kinh tế trải

qua lạm phát đi kèm suy thoái

• Quá trình điều chỉnh

– Nền kinh tế tự điều chỉnh: tổng cung giảm
sản lượng giảm
thất nghiệp tăng
tiền lương

giảm
chi phí của DN giảm
tổng cung tăng

6.1.3.2 L¹m ph¸t chi phÝ ®Èy

AD1

AS1

AS2

A

P1

P2

Y

Yp

P

A’

ASdµi h¹n

6.1.3.2 Lạm phát do chi phí đẩy

• Quá trình điều chỉnh

– Chính phủ dùng chính sách để điều chỉnh: phải

đánh đổi giữa mục tiêu ổn định giá cả và ổn định sản l−ợng

• Nếu chính phủ theo đuổi mục tiêu ổn định giá (duy trì mức giá tại mức P1): dùng chính sách tài khoá thắt chặt (tăng thuế hoặc giảm chi tiêu) hoặc chính sách tiền tệ thắt chặt

• Nếu chính phủ theo đuổi mục tiêu ổn định sản l−ợng (duy trì sản l−ợng tại mức YP): dùng chính sách tài khoá mở rộng hoặc chính sách tiền tệ mở rộng

6.1.3.2 Lạm phát chi phí đẩy

Đồ thị trường hợp chính phủ theo đuổi mục tiêu ổn

định giá

AD1

AD2

AS1

AS2

A

P1

P2

Y Y

P

A’

Y

Y2 B

ASdài hạn

6.1.3.2 Lạm phát chi phí đẩy

Đồ thị trường hợp chính phủ theo đuổi mục tiêu ổn

định sản lượng

AD1

AD2

AS1

AS2

A

P1

P2

Y

Yp

P

A’

Y1

ASdài hạn

6.1.3 Nguyªn nh©n g©y ra l¹m ph¸t

6.1.3.3 L¹m ph¸t do cÇu kÐo

• Tæng cÇu t¨ng
®−êng tæng cÇu dÞch ph¶i
gi¸ t¨ng vµ s¶n l−îng t¨ng

• Qu¸ tr×nh ®iÒu chØnh

– NÒn kinh tÕ tù ®iÒu chØnh: tæng cÇu t¨ng
s¶n

l−îng t¨ng
thÊt nghiÖp gi¶m
tiÒn l−¬ng t¨ng
chi phÝ cña DN t¨ng
tæng cung gi¶m

– ChÝnh phñ dïng chÝnh s¸ch ®iÒu chØnh: dïng chÝnh s¸ch tµi kho¸ hoÆc tiÒn tÖ th¾t chÆt

6.1.3.2 L¹m ph¸t cÇu kÐo

AD1

AS1

AS2

A

P1

P2

Y

Yp

P

A’

AD2

Y1

ASdµi h¹n

6.1.3 Nguyên nhân gây ra lạm phát

6.1.3.4 Thâm hụt ngân sách và lạm phát

• Các biện pháp tài trợ cho thâm hụt

– Phát hành trái phiếu chính phủ: biện pháp này

không ảnh hưởng đến cơ sở do đó không làm tăng cung ứng tiền tệ và do đó không gây ra lạm phát

– Phát hành tiền: biện pháp này trực tiếp làm tăng

cung tiền và dẫn đến lạm phát

6.1.3 Nguyên nhân gây ra lạm phát

6.1.3.5 Lạm phát theo tỷ giá hối đoái

• Khi đồng nội tệ mất giá, tâm lý người sản xuất trong

nước muốn kéo giá lên theo mức tăng của tỷ giá hối đoái

• Khi tỷ giá hối đoái tăng, giá nguyên liệu hàng hoá nhập khẩu cũng tăng cao dẫn đến lạm phát do chi phí đẩy.

6.2 Tác động của lạm phát

• Lạm phát và lBi suất

– Lạm phát tăng
lBi suất danh nghĩa tăng
suy thoái kinh tế và thất nghiệp gia tăng

• Lạm phát và thu nhập thực tế

– Thu nhập danh nghĩa không đổi, lạm phát xảy ra sẽ làm giảm thu nhập thực tế

6.2 Tác động của lạm phát

• Lạm phát và phân phối thu nhập không bình

đẳng

– Phân phối lại thu nhập giữa người cho vay và người đi vay

– Gia tăng sự cách biệt về thu nhập giữa người

giàu và người nghèo

• Lạm phát và nợ quốc gia

6.3 BiÖn ph¸p kh¾c phôc l¹m ph¸t

6.3.1 Nh÷ng biÖn ph¸p t×nh thÕ

• Gi¶m l−îng tiÒn trong nÒn kinh tÕ

• ¸p dông chÝnh s¸ch tµi kho¸ th¾t chÆt

• T¨ng quü hµng ho¸ tiªu dïng

• §i vay vµ xin viÖn trî n−íc ngoµi

6.3 BiÖn ph¸p kh¾c phôc l¹m ph¸t

6.3.2 Nh÷ng biÖn ph¸p chiÕn lưîc

• C¶i c¸ch tiÒn tÖ

• Thóc ®Èy ph¸t triÓn s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ më réng lưu th«ng hµng ho¸

• C¾t gi¶m biªn chÕ qu¶n lý hµnh chÝnh nh»m gi¶m chi tiªu thưêng xuyªn cña NSNN

• T¨ng cưêng qu¶n lý ®iÒu hµnh NSNN trªn c¬ së t¨ng c¸c kho¶n thu, chèng thÊt thu, n©ng cao hiÖu qu¶ cña c¸c

kho¶n chi