MỤC TIÊU: - Hiểu nhu cầu của cấu trúc rẽ nhánh trong việc giải các bài toán.. - Biết được cấu trúc chung của cấu trúc rẽ nhánh và hoạt động của nó.. - Sơ đồ hoạt động của cấu trúc rẽ nhá
Trang 1Tin h c: ọ
CẤU TRÚC RẼ NHÁNH
I MỤC TIÊU:
- Hiểu nhu cầu của cấu trúc rẽ nhánh trong việc giải các bài toán.
- Biết được cấu trúc chung của cấu trúc rẽ nhánh và hoạt động của nó.
- Biết câu lệnh ghép.
- Bước đầu sử dụng được cấu trúc rẽ nhánh If … then … else … trong ngôn ngữ lập trình Pascal để viết chương trình giải quyết được một số bài toán đơn giản.
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án, sách giáo khoa, sách giáo viên.
- Sơ đồ hoạt động của cấu trúc rẽ nhánh dạng đủ và dạng thiếu được chuẩn bị sẵn trên khổ giấy lớn.
2 Chuẩn bị của học sinh:
Sách giáo khoa, vở ghi và các kiến thức đã được học.
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1(10 phút): Tìm hiểu ý nghĩa của cấu trúc rẽ nhánh.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
1 Rẽ nhánh:
VD1: Chiều mai nếu trời không mưa thì An sẽ đi xem đã Câu nói
trên bóng.
chỉ đề cập đến việc An sẽ làm nếu trời không mưa còn nếu trời
mưa thi An sẽ làm gì?
Ta nói cách điễn đạt như vậy là rẽ nhánh dạng thiếu
- Yêu cầu học sinh đưa ra cấu trúc chung của cách diễn đạt đó
VD2: Nếu chiều mai trời mưa thì Ngọc sẽ ở nhà xem ti vi nếu
không thì Ngọc sẽ đi chơi.
Câu nói trên của Ngọc đề cập đến nếu trời mưa Ngọc sẽ làn gì
và nếu trời không mưa Ngọc sẽ làm gì?
Ta nói cách điễn đạt như vậy rẽ nhánh dạng đủ
- Yêu cầu học sinh đưa ra cấu trúc chung của cách diễn đạt đó
Cấu trúc dùng để mô tả các mệnh đề có dạng như vậy gọi là
cấu trúc rẽ nhánh.
Chú ý theo dõi các dẫn dắt và ví dụ của giáo viên
An không đề cập đến
- Nếu … thì …
Nếu mưa thì ở nhà xem tivi nếu không thì đi chơi
- Nếu … thì … nếu không … thì …
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
Hoạt động 2(20 phút): Tìm hiểu câu lệnh IF – Then và câu lệnh ghép.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
2 Câu lệnh if - then
Để mô tả cấu trúc rẽ nhánh Pascal dùng câu lệnh If – then với 2 dạng tương ứng
Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách giáo khoa và dựa vào các ví dụ của tổ chức rẽ nhánh để đưa ra cấu trúc chung của lệnh rẽ nhánh
Giáo viên nhận xét ý kiến của học sinh và giải thích thêm về 2 câu lệnh:
* Dạng thiếu: If <điều kiện> Then <câu lệnh>;
* Dạng đủ: If <điều kiện> Then <câu lệnh 1> Else <câu lệnh 2>;
Trong đó:
- Điều kiện là 1 biểu thức quan hệ hoặc biểu thức logic
-Câu lệnh, câu lệnh 1, Câu lệnh 2: là 1 lệnh nào đó của Pascal
Hoạt động:
* Tính giá trị của biểu thức <điều kiện>
* Nếu <điều kiện> có giá trị đúng thì thực hiện câu lệnh sau then, nếu điều kiện sai thì bỏ qua câu lệnh sau then và thực hiện câu lệnh sau else nếu là rẽ nhánh dạng đủ
Giáo viên treo tranh vẽ sơ đồ hoạt động của câu lệnh If – then và giải thích nguyên tắc hoạt động
Điều kiện Đ
Câu lệnh S
Sơ đồ hoạt động của câu lệnh if – then dạng thiếu.
Trang 3Điều kiện Đ
Câu lệnh 1 Câu lệnh 2
Trang 4Sơ đồ hoạt động của câu lệnh if –
then dạng đủ.
VD: Viết câu lệnh If – then kiểm tra
tính chẳn - lẻ của số nguyên dương
a.
3 Câu lệnh ghép:
Theo cấu trúc câu lệnh If – then sau
các từ khoá then,else là một câu
lệnh, nhưng trong thực tế để thể hịên
các thao tác sau các từ khoá này cần
nhiều câu lệnh Ngôn ngữ lập trình
cho phép gộp các câu lệnh đó thành
một câu lệnh gọi là câu lệnh ghép.
Tham khảo sách giáo khoa đưa ra
cấu trúc của câu lệnh ghép
Nghiên cứu sách giáo khoa và trả lời.
If <điều kiện> then <câu lệnh>;
If <điều kiên> then <câu lệnh 1> Else
<câu lệnh 2>;
Lắng nghe, ghi bài.
Theo dõi sơ đồ hoạt động của câu
Trang 5Hoạt đông 3(10 phút):Tìm hiểu các câu lệnh thông qua các ví dụ.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
Nêu nội dung, mục đích yêu cầu của ví dụ 1:
Viết chương trình nhập vào độ dài 2 cạnh của 1 hình
chữ nhật và tính chu vi, diện tích của hình chữ nhật
đó.
? Chương trình này các em đã viết, hãy cho biết có
hạn chế nào trong chương trình đó?
- Hướng giải quyết của các em như thế nào?
- Yêu cầu học sinh về nhà tiếp tục hoàn thiện chương
trình
Nêu nội dung của bài tập, mục đích yêu cầu của bài
tập
Tìm nghiệm của phương trình bậc hai
- Hãy nêu các bước chính để trả lời nghiệm của
phương trình bậc hai
- Trong bài toán này ta cần bao nhiêu lệnh rẽ nhánh,
dạng nào?
- Yêu cầu học sinh viết chương trình hoàn thiện
- Gọi học sinh khác nhận xét đánh giá
- Chuẩn hoá lại chương trình cho cả lớp bằng chương
trình mẫu của giáo viên
1 Chú ý dẫn dắt của giáo viên
- Khi nhập độ dài âm thì dẫn đến chương trình trả lời chu vi, diện tích âm Điều này không có trong thực tế
- Dùng lệnh rẽ nhánh để kiểm tra giá trị của độ dài cạnh nhập vào
- Nếu độ dài dương thì tính chu vi, diện tích ngược lại thì thông báo độ dài sai
Ghi đề bài, chú ý mục đích, yêu cầu của bài tập
+ Tính Delta + Nếu Delta<0 thì kết luận phương trình vô nghiệm + Nếu Delta>=0 thì kết luận phương trình có nghiệm:
X1:=(-b-sqrt(Delta))/(2*a);
X2:=-b/a-X1;
- Có thể sử dụng 2 lệnh rẽ nhánh dạng khuyết, cũng có thể sử dụng 1 lệnh dạng đủ
- Suy nghĩ, và lên bảng viết chương trình
- Nhận xét, đánh giá và bổ sung những thiếu sót
- Ghi chép nội dung chương trình
IV TỔNG KẾT (5 phút):
+ Giáo viên củng cố lại các kiến thức đã học:
- Cấu trúc chung của cấu trúc rẽ nhánh.
- Sự thực hiện của máy khi gặp cấu trúc rẽ nhánh If – then.
+ Viết chương trình nhập vào 2 số bất kì và in ra màn hình và giá trị lớn nhất của 2 số.
+ Xem trước nội dung bài: cấu trúc lặp.