Tin học 10 bài 3 giới thiệu về máy tính

... khái niệm hệ thống tin học Vậy khái niệm hệ thống tin học ? KN: Hệ thống tin học dùng để nhập, xử lí, xuất, truyền lưu trữ thông tin ¡ Hệ thống tin học gồm có phần ? Hệ thống tin học gồm ba phần:... động 6: Hoạt động máy tính Hoạt động HS ghi khái niệm 10 phút máy tính dựa vào bốn nguyên lí: -Nguyên lí điều khiển chương trình: Máy tính hoạt động theo chương trình Thông tin lệnh bao gồm:... phần tách rời với máy tính -Dữ liệu nhớ Ram tồn máy tính hoạt động -Thiết bị lưu trữ nhớ có dung lượng không lớn Bộ nhớ ngoài: -Có thể cất giữ di chuyển độc lập với máy tính -Thông tin không bị điện

Tên sinh viên: Diệp Lữ Tuyết Bình

Ngày Sinh: 18/03/1988

Bài 3.GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH

I.MỤC TIÊU:

1.Kiến thức:

● Biết được chức năng các thiết bị chính của máy tính

● Biết máy tính làm việc theo nguyên lí J Von Neumanm

2.Kỹ năng:

Nhận biết được các bộ phận của máy tính

3.Giáo dục tư tưởng:

Học sinh ý thức được việc muốn sử dụng tốt máy tính cần có hiểu biết về nó và phải

biết rèn luyện tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác

II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

1.Chuẩn bị của giáo viên:

Máy tính, máy chiếu, sách giáo khoa

2.Chuẩn bị của học sinh:

Sách giáo khoa, tập, viết

III.KIỂM TRA BÀI CŨ:

1.Câu hỏi 1: Nêu khái niệm về thông tin, cho ví dụ ?

Đáp án:

● Những hiểu biết có thể có được về một thực thể nào được gọi là thông tin về thực thể đó

● VD: Thực thể học sinh, gồm thông tin sau : họ tên, năm sinh, giới tính, điểm các môn…

2.Câu hỏi 2: Có bao nhiêu dạng thông tin Với mỗi dạng hãy cho ví dụ ?

Đáp án :

Có ba dạng thông tin: Dạng văn bản, dạng hình ảnh và dạng âm thanh

Ví dụ:

● Dạng văn bản như tờ báo, sách, vở ghi bài…

● Dạng hình ảnh như bức tranh vẽ, bảng đồ, băng hình…

● Dạng âm thanh: Tiếng sóng biển, tiếng nói con người, tiếng chim…

IV.HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:

Đặc vấn đề vào bài:

Máy tính là công cụ rất phổ biến trong đời sống hiện nay, nó giúp con người xử lí nhiều công việc nhanh chóng và hiệu quả Như vậy, các em cho cô biết máy tính gồm có những bộ phận nào ? (dự kiến trả lời: gồm màn hình, bàn phím, chuột,…), đó là một phần trong các bộ phận của máy tính và còn có nhiều bộ phận khác và mỗi bộ phận đó điều có chức năng khác nhau Vậy các chức năng đó là gì và máy tính hoạt động theo những nguyên lí, hôm nay chúng

ta sẽ đi vào bài mới đó là bài 3 “Giới Thiệu Về Máy Tính”

Hoạt động của HS Hoạt động của GV Ghi bài Thời gian

HS lắng nghe, ghi

bài

o Gồm có 3 phần:

Phần cứng, phần

mềm, sự quản lí

và điều khiển của

con người

Hoạt động 1:

Trước khi tìm hiểu chức năng các bộ phận, ta sẽ tìm hiểu về khái niệm

hệ thống tin học

Vậy khái niệm hệ thống tin học là

gì ? KN: Hệ thống tin học dùng để nhập,

xử lí, xuất, truyền

và lưu trữ thông tin

¡ Hệ thống tin học gồm có bao nhiêu phần ?

Hệ thống tin học gồm ba phần:

-Phần cứng (Hardware): gồm máy tính và thiết bị liên quan

-Phần mềm (Software): gồm các chương trình,

và chương trình

đó là một dãy lệnh, mỗi lệnh là một chỉ dẫn cho máy tính biết các thao tác cần thực hiện

-Sự quản lí và điều

HS ghi bài 5 phút

khiển của con người

o: Khi đưa dữ liệu

vào bộ nhớ trong

thông qua thiết bị

vào (bàn phím, đĩa

từ), bộ phận xử lí

trung tâm sẽ đọc

các lệnh và dữ liệu

từ bộ nhớ trong,

rồi thực hiện các

lệnh và lưu các kết

quả lại bộ nhớ

trong hay xuất kết

quả ra ngoài thông

qua thiết bị ra

Hoạt động 2:

¡ Nhìn vào sơ đồ cấu trúc của máy tính hãy cho biết cách xử lí dữ liệu của máy tính như thế nào

-GV giải thích sơ

đồ cấu trúc máy tính

-VD: Khi gõ kí tự

“a” từ bàn phím,

dữ liệu được đưa vào bộ nhớ trong chờ xử lí Để mã hóa thông tin dạng văn bản, bộ xử lí trung tâm sử dụng

bộ mã ASCII để

mã hóa kí tự (bộ

mã ASCII dùng tám bit dưới dạng nhị phân để mã hóa kí tự) Khi dữ liệu đã được xử lí xuất ra màn hình

Vẽ lại sơ đồ cấu trúc máy tính và cách xử lí của máy tính khi dữ liệu đưa vào

10 phút

HS lắng nghe, ghi

bài

o: Gồm có hai bộ

phận chính: bộ

điều khiển và bộ

số học/logic

Hoạt động 3: Tìm hiểu về bộ xử lí CPU (Central Processing Unit)

CPU là thành phần quan trọng nhất của máy tính, đó là thiết bị chính thực hiện và điều khiển việc thực hiện chương trình

¡ CPU có mấy bộ

HS ghi lại các khái niệm

10 phút

phận chính ? -Bộ điều khiển:

Không trực tiếp thực hiện chương trình mà hướng dẫn các bộ phận khác của máy tính làm điều đó

-Bộ số học/logic:

Thực hiện các phép toán số học/lôgic

-Ngoài hai bộ phận chính nêu trên CPU còn có một

số thành phần khác là thanh ghi (Register) và bộ nhớ truy cập nhanh (Cache)

-Thanh ghi: Lưu trữ tạm thời các lệnh và dữ liệu đang được xử lí

Việc truy cập đến thanh ghi được thực hiện với tốc

độ rất nhanh

-Cache: Đóng vai trò trung gian giữa

bộ nhớ và thanh ghi

HS lắng nghe Hoạt động 4: Bộ

nhớ trong, bộ nhớ ngoài

Bộ nhớ trong: Là nơi chương trình được đưa vào để thực hiện và là nơi lưu trữ dữ liệu đang được xử lí

Bộ nhớ trong gồm hai phần: Rom và

HS ghi các khái niệm và các so sánh

10 phút

o Từng cá nhân

Giống nhau:

-Đều là bộ nhớ

trong

-Đều làm từ chất

bán dẫn

Khác nhau:

Ram:

- Thông tin ghi

trong Ram cóthể

thay đổi

-Là phần bộ nhớ

có thể đọc và ghi

dữ liệu

-Khi tắt máy, dữ

liệu trong Ram bị

mất đi

Rom:

-Thông tin ghi

trong Rom không

thể thay đổi

-Là phần bộ nhớ

chỉ đọc được dữ

liệu

- Khi tắt máy, dữ

liệu trong Ram

không bị mất

-Lưu trữ dữ liệu và

chương trình trong

quá trình thao tác

và tính toán

Ram

Rom: Đọc dữ liệu,

dữ liệu trong Rom không xóa được Khi tắt máy, dữ liệu trong Rom không bị mất đi ( Hình minh họa Rom)

Ram: Có thể đọc, ghi dữ liệu trong lúc làm việc Thông tin trong Ram có thể thay đổi Khi tắt máy,

dữ liệu trong gam

sẽ bị mất đi ( Hình minh họa Rom)

¡ So sánh Rom và Ram ?

o Bằng cách thảo

luận nhóm

Giống nhau:

-Đều là thiết bị lưu

trữ thông tin trong

quá trình máy tính

xử lí

Khác nhau:

Bộ nhớ trong:

-Là thành phần

không thể tách rời

với máy tính

-Dữ liệu bộ nhớ

Ram chỉ tồn tại khi

máy tính hoạt

động

-Thiết bị lưu trữ

của bộ nhớ trong

có dung lượng

không quá lớn

Bộ nhớ ngoài:

-Có thể cất giữ và

di chuyển độc lập

với máy tính

-Thông tin không

bị mất khi không

có điện

-Là thiết bị lưu trữ

thông tin dung

lượng lớn

Bộ nhớ ngoài:

Dùng để lưu trữ lâu dài dữ liệu và

hỗ trợ cho bộ nhớ trong

Bộ nhớ ngoài của máy tính là đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD, thiết bị nhớ flash

(minh họa hình ảnh về đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD, thiết bị nhớ flash)

¡ So sánh giữa bộ nhớ

trong và bộ nhớ ngoài ?

HS lắng nghe và

ghi bài

o

Thiết bị vào:

Bàn phím

Chuột

Máy quét

Webcam

Hoạt động 5: Thiết

bị vào/ra

¡ Hãy cho biết các

bộ phận dưới đây,

bộ phận nào là thiết bị vào và bộ phận nào là thiết bị

HS ghi các khái niệm

15 phút

Thiết bị ra

Màn hình

Máy in

Máy chiếu

Loa và tai nghe

Môđem

ra?

¡ Chia nhóm : Chia lớp thành 4 nhóm

và yêu cầu các nhóm lần lượt nêu chức năng của các thiết bị vào/ra 1.Thiết bị vào: -Bàn phím (Keyboard): gồm hai nhóm phím là nhóm phím ký tự

và nhóm phím chức năng (hình minh họa)

-Chuột (Mouse): rất tiện lợi trong khi làm việc, bằng các thao tác nháy nút chuột, ta có thể thực hiện lựa chọn nào đó đang hiển thị trong màn hình (hình minh họa)

-Máy quét (Scanner): là thiết

bị cho phép đưa văn bản và hình ảnh vào máy tính (hình minh họa) -Webcam là một camera kỹ thuật

số Khi gắn vào máy tính, nó có thể thu để truyền trực tiếp hình ảnh qua mạng đến những máy tính đang kết nối với máy đó (hình minh họa)

2.Thiết bị ra:

Thiết bị ra là đưa

dữ liệu ra từ máy tính

-Màn hình

(Monitor): có cấu tạo giống màn hình ti vi Khi làm việc có thể xem màn hình là tập hợp các điểm có thể có độ sáng và màu sắc khác nhau

-Độ phân giải và chế độ màu là hai tham số quyết định chất lượng của màn hình

+ Độ phân giải:

số điểm của ảnh trên màn hình (nêu

vd )

+Chế độ màu: có thể có 16 hay 256 màu, thậm chí có hàng triệu màu khác nhau

-Máy in (Printer): dùng để in thông tin ra giấy máy in

có thể là đen trắng hay màu

-Máy chiếu

(Projector): là thiết

bị dung để hiển thị nội dung màn hình máy tính lên màn ảnh rộng

-Loa và tay nghe (Spearker and Headphone): là thiết bị để đưa dữ liệu và âm thanh

ra môi trường ngoài

-Môđem (Modem):

để truyền thông các hệ máy tính không qua đường truyền, chẳng hạn như đường dây điện thoại Có thể xem môđem là một thiết bị hỗ trợ cho cả việc đưa

dữ liệu vào và lấy

dữ liệu ra từ máy

tính.( môđem vừa

là thiết bị vào vừa là thiết bị

ra ).

HS lắng nghe, ghi

bài

Hoạt động 6: Hoạt động của máy tính

Hoạt động của

HS ghi các khái niệm

10 phút

máy tính dựa vào bốn nguyên lí: -Nguyên lí điều khiển bằng chương trình: Máy tính hoạt động theo chương trình Thông tin về lệnh bao gồm:

Địa chỉ của lệnh trong bộ nhớ

Mã của thao tác cần thực hiện Địa chỉ các ô nhớ liên quan

-Nguyên lí lưu trữ chương trình: Lệnh được đưa vào máy tính dưới dạng mã nhị phân

để lưu trữ, xử lí như những dữ liệu khác

-Nguyên lí truy cập theo địa chỉ: Việc truy cập dữ liệu trong máy tính được thực hiện thông qua địa chỉ mới lưu trữ dữ liệu đó

-Nguyên lí Phôn Nôi-man: Mã hóa nhị phân, điều khiển bằng chương trình, lưu trữ chương trình

và truy cập theo địa chỉ tạo thành một nguyên lí chung gọi là nguyên lí Phôn Nôi-man

V.CỦNG CỐ BÀI:

1.Kiểm tra kiến thức vừa học:

● Hỏi lại sơ đồ cấu trúc của một máy tính

● Các chức năng của CPU, bộ nhớ trong, bộ nhớ ngoài, thiết bị vào, thiết bị ra

● Các nguyên lí hoạt động của máy tính

è Kiểm tra bằng cách cho bài làm trắc nghiệm (khoảng 10 câu) trong thời gian 5 phút

2.Yêu cầu học sinh khi về nhà:

● Làm bài tập từ bài 1 đến bài 6 trang 28 trong sách giáo khoa

● Xem trước bài tiếp theo (bài 4 trang 32 trong sách giáo khoa) và thực hiện các yêu cầu sao:

1 Hiểu được thế nào là Input và Output ?

2 Khái niệm thuật toán là gì

3 Xem một số ví vụ về thuật toán trong sách giáo khoa