1
6.1 Kh khoáng b ng hóa ch t k t h p l ng l c
ây là m t trong nh ng ph ng pháp x lý n c b ng hóa ch t, ch y u ph
bi n trong các lò h i nh dùng trong công nghi p, ho c là bi n pháp x lý kh khoáng
s b n c c l y t ngu n có c ng cao
Vi c làm m m n c b ng ph ng pháp hóa ch t k t h p l ng l c là ph ng
pháp d a trên c s chuy n các mu i hòa tan trong n c (mu i Ca2+, Mg2+,…) thành
nh ng h p ch t ít hòa tan r i lo i tr chúng b ng l ng hay l c Mu n v!y a vào
n c các ion hydroxyl OH- và các ion cacbonnat CO32- Hóa ch t dùng là vôi tôi
Ca(OH)2, xút NaOH và xô a Na2CO3,…
Tùy vào t ng lo i ph ng pháp x lý mà ta s d"ng các lo i hóa ch t t ng
ng
6.1.1 Kh khoáng b ng vôi
ây là ph ng pháp thông d"ng nh t nh m kh c ng cacbonat Ngoài ra
còn c áp d"ng khi c#n gi$m c$ c ng c$ ki m c a n c Khi ch% dùng vôi thì
các ph$n ng x$y ra là:
Ca(HCO3)2 + Ca(OH)2 & 2CaCO3' + 2H2O Mg(HCO3)2 + Ca(OH)2 & Mg(OH)2'+ 2CaCO3'+ 2H2O Khi ion OH- t ng tác v i ion Mg2+ s( t o ra Mg(OH)2 ít hòa tan
MgCl2 + Ca(OH)2 & Mg(OH)2' + CaCl2 MgSO4 + Ca(OH)2 & Mg(OH)2'+ CaSO4 Hai ph$n ng cho th y, vôi ch% có tác d"ng làm gi$m c ng theo ion Mg2+
nh ng không làm gi$m c ng toàn ph#n vì gi$m c hàm l ng ion Mg nh ng l i
làm t)ng hàm l ng ion Ca2+
gi$m c ng toàn ph#n c t t h n, th *ng ng *i ta hòa thêm m t l ng
ion CO32- vào n c sao cho tích s n ng c a ion Ca2+ (các ion Ca2+ ã thay th ch+
c a ion Mg2+) và ion CO32- ph$i l n h n tích s hòa tan c a mu i CaCO3 (xem
b$ng 6.1)
, ây Ion CO32- k t h p v i ion Ca2+ t o ra CaCO3 ít hòa tan và l ng xu ng:
Ca2+ + CO32- & CaCO3' Cho nên vôi chuy n các mu i có g c CO32- ho c HCO3- thành c n CaCO3 và
Mg(OH)2 Ngoài ra vôi liên k t v i CO2
CO2 + Ca(OH)2 & CaCO3' + H2O
Trang 22
n c (mg l/l) CaCO 3 (mg l/l) Mg(OH) 2 (mg l/l)
B ng 6.1: Gi i h n làm m m n c theo lý thuy t (ngu n XL n c c p và sinh ho t-Nguy n Th Thu
Th y)
Ta th y khi dùng vôi ch% kh c c ng cacbonat b ng cách l ng l c các k t
t a, còn c ng không cacbonat không c kh mà ch% thay i v- trí gi a Ca và
Mg ti p t"c kh , có th thêm xô a (ph ng pháp vôi-xô a)
6.1.2 Kh khoáng b ng vôi - xô a
Khi cho vôi vào thì các ph$n ng x$y ra là:
Ca(HCO3)2 + Ca(OH)2 & 2CaCO3' + 2H2O Mg(HCO3)2 + Ca(OH)2 & Mg(OH)2'+ 2CaCO3'+ 2H2O Khi ion OH- t ng tác v i ion Mg2+ s( t o ra Mg(OH)2 ít hòa tan
MgCl2 + Ca(OH)2 & Mg(OH)2' + CaCl2 MgSO4 + Ca(OH)2 & Mg(OH)2'+ CaSO4 Các mu i canxi sinh ra t ph$n ng v i vôi s( ti p t"c ph$n ng v i xô a
t o nên các k t t a b n v ng h n mà chúng ta có th th$i b , ph$n ng x$y ra nh sau:
CaCl2 + Na2CO3 & CaCO3' + 2NaCl CaSO4 + Na2CO3 & CaCO3' + Na2SO4
6.1.3 Kh khoáng b ng xút
Khi dùng xút, các mu i cacbonat s( b- kh theo các ph ng trình sau:
Ca(HCO3)2 + 2NaOH & CaCO3' + Na2CO3 + 2H2O (1) Mg(HCO3)2 + 2NaOH & MgCO3' + Na2CO3 + 2H2O (2) MgCO3 t o ra s( ti p t"c ph$n ng v i xút t o ra k t t a v ng ch c h n là
Mg(OH)2 và xô a
MgCO3 + 2NaOH & Mg(OH)2' + Na2CO3 (3) Riêng các mu i phi cacbonat c a Mg2+ thì s( k t h p v i ion OH- sinh ra t xút
t o ra k t t a Mg(OH)2 và mu i natri
MgCl2 + 2NaOH & Mg(OH)2' + 2NaCl (4) MgSO4 + 2NaOH & Mg(OH)2'+ Na2SO4
Ngoài ra xút còn liên k t v i CO2 t o ra xô a
CO2 + 2NaOH & Na2CO3 + H2O (5)
c i m c a ph ng pháp xút là có sinh ra sô a Na2CO3, nó có th làm m m
c ng canxi
CaCl2 + Na2CO3 & CaCO3' + 2NaCl (6) CaSO4 + Na2CO3 & CaCO3' + Na2SO4 (7)
Ta th y tùy vào l ng xô a c sinh ra t ph$n ng (1), (2), (3) và (5) mà
c ng c a n c c kh t t hay không N u l ng CO32- t o ra t ph$n ng trên
không tham gia cho các ph$n ng (6), (7) thì ta c#n b sung thêm xô a Na2CO3
Khi ó ta có ph ng pháp x lý b ng xút – xô a Còn N u l ng CO32- t o ra th a,
Trang 33
ta thêm vôi Ca(OH)2 vào liên k t v i ion th a này Khi ó ta có ph ng pháp x
lý b ng xút – vôi, ph$n ng xút – vôi nh sau:
Ca(OH)2+ Na2CO3 & CaCO3' + 2NaOH Các mu i không tan, k t t a s( c tách ra kh i n c tr c khi a vào lò
b ng các bi n pháp l ng l c S k t tinh và tách c n này s( b- ch!m l i khi có ch t h u
c trong n c Vì th t)ng c *ng quá trình thì ng th*i v i vi c làm m m n c
ng *i ta c.ng ti n hành k t h p v i là m m n c b ng nhi t làm vi c này ph$i t
nóng n c m m và a m t l ng d ch t ph$n ng Khi không t nóng thì c ng
có th gi$m n 1,4-1,8 mg l/l khi ki m b ng 2-2,5mg l/l mà t nóng 70-800C thì
c ng gi$m n 0,3-0,35mg l/l
6.2 Kh khoáng b ng trao i ion
Dùng ph ng pháp l ng c n không th làm m m hoàn toàn n c thiên nhiên
Vì th th *ng dùng s ph i h p, trong ó x lý s b b ng cách l ng c n và k t
thúc b ng ph ng pháp trao i ion Ph ng pháp này có th kh g#n nh tri t các
t p ch t d ng ion trong n c, b n v ng c a h t nh a cao và có kh$ n)ng tái sinh,
tái s d"ng Chính vì lý do ó ph ng pháp trao i ion là r t c#n thi t x lý n c
c p cho lò h i nhà máy i n
X lý n c b ng ph ng pháp trao i ion là d a vào kh$ n)ng c a m t s ch t
th c t không hòa tan trong n c g i là các ch t trao i ion hay ionit, ch t này làm
thay i thành ph#n ion c a n c theo h ng mong mu n
X lý b ng trao i ion khác v nguyên lý v i ph ng pháp l ng c n ch+ t p
ch t c th$i ra kh i n c không t o ra c n và vi c x lý này không yêu c#u -nh
l ng (pha ch ) liên t"c ch t ph$n ng Do v!y vi c v!n hành thi t b- x lý n c b ng
trao i ion n gi$n h n, kích th c thi t b- nh h n, hi u qu$ x lý cao h n nhi u
so v i thi t b- x lý b ng ph ng pháp l ng c n
Th*i gian c a chu trình làm vi c c a thi t b- trao i ion c xác -nh b i
dung tích trao i c a ionit t c là kh$ n)ng trao i ion c a nó Sau m t th*i gian làm
vi c thì kh$ n)ng trao i ion c a ionit gi$m i do ó ph$i hoàn nguyên (tái sinh)
khôi ph"c kh$ n)ng trao i ion ban #u c a ionit
6.2.1 C u t o h t nh a trao i ion
Các ch t trao i ion có th là các ch t vô v hay h u c có ngu n g c t nhiên
hay t ng h p nhân t o
• Các ch t trao i ion d ng vô c :
T nhiên: zeolit, kim lo i khoáng ch t, t sét, fenspat, ch t mica khác nhau Các ch t có ch a ch t trao i cation là các ch t ch a nhôm silicat nh Na2O.Al2O3.nSiO2.mH2O Các ch t flour apatit [Ca5(PO4)3]F và hydroxyt apatit [Ca5(PO4)3]OH c.ng có tính ch t trao
i ion
T ng h p nhân t o: silicagen, pecmutit, các oxyt khó tan và hydroxyt
c a m t s kim lo i nh nhôm, crom,
• Các ch t trao i ion d ng h u c :
T nhiên: axit humic c a t (ch t mùn) và than á, mang tính axit
y u
Trang 44
T ng h p nhân t o: các h p ch t cao phân t Các g c hydrocacbon
c a chúng t o nên l i không gian v i các nhóm ch c n)ng trao i ion c -nh L i không gian hydrocacbon c g i là ma tr!n ký
hi u là R, còn các ion trao i ion là các ion trái d u g i là các nhóm
ho t ng c bi u th- rõ, #y Tuy nhiên i b ph!n v!t li u trao i ion thu c lo i nh a t ng h p chúng bao
g m m t khung mang th *ng là polymer m ch cacbon (ch t khâu m nh) trên ó có
ch a các nhóm ch c (nhóm ho t hóa) mà trong t ng nhóm ch a hai thành ph#n tích
i n là c a nhóm ch c c -nh và c a ion linh ng có th trao i c D a vào
nhóm ho t hóa mà có hai lo i nh a là cationit (th *ng ký hi u: RH) và anionit
(th *ng ký hi u: RaOH)
V m t hoá h c, h t nh a th *ng c phân chia theo n)ng l c trao i c a h t
nh a Thông th *ng h t nh a th *ng c chia thành 4 d ng c b$n sau:
• H t trao i cation axit m nh (SAC): c tr ng b ng s có m t c a nhóm
ch c c -nh axit m nh nh là -SO3H, có kh$ n)ng trung hoà các baz
m nh và chuy n các mu i trung tính v d ng axit t ng ng, có kh$ n)ng
lo i b h#u h t các cation trong dòng n c /ng d"ng trong x lý n c kh
khoáng
• H t nh a trao i cation axit y u (WAC): c tr ng b i s có m t nhóm
ch c axit y u nh cacboxylic -COOH, có kh$ n)ng trung hoà các baz , lo i
b m t ph#n các cation m nh có trong n c /ng d"ng v i ngu n n c có
ki m cao trong vi c làm m m n c:
• H t trao i anion ki m m nh (SBA): c tr ng b i s có m t c a nhóm
ho t hóa là các amin b!c 4
• H t trao i anion ki m y u (WBA): Nhóm ho t hóa là –NH2, RNH2,
-R2NH,… R t nh y c$m v i ph$n ng trao i ion OH- c a n c H2O do ó
chúng r t d0 tái sinh
M t trong nh ng c u t o c bi t c a h t nh a ó chính là c u t o x p c a h t
nh a Tính ch t này s( quy t -nh r t l n n b n c , n)ng l c và hi u su t trao i
c a h t nh a Tu1 thu c vào ch t l ng n c #u vào, ng *i ta s( ch n c lo i h t
nh a trao i ion có kích th c l+ phù h p
-"&' &' ' ,% "&' " &' * ,
- "/0 1" 2/03
6.2.2 c tính l a ch n c a h t nh a trao i ion
M t trong nh ng c tính quan tr ng c a nh a trao i ion là tính l a ch n trao
i c a nh a i v i các ion khác nhau, thì n)ng l c hút bám c a h t nh a c.ng khác
nhau Tính l a ch n c a h t nh a có $nh h ng r t l n n quá trình trao i và tái
sinh c a h t nh a Do ó, khi v!n hành h th ng kh khoáng c#n n m rõ quy lu!t này
Trang 55
Tu1 thu c vào pH c a môi tr *ng, c u t o và các nhóm ch c c a h t nh a c a
các nhà s$n xu t khác nhau d2n n v- trí trong th t l a ch n c.ng sai l ch chút ít
Hình 6.1: C u trúc hoá h c c a h t nh a trao i Cation
Hình 6.2: Mô hình c u t o h t nh a trao i Ion
Trang 66
Nói chung, tính l a ch n c a h t nh a ph" thu c ch y u vào i n tích và kích
th c c a các ion Có 3 quy lu!t l a ch n theo th t nh sau:
1 i n tích c a ion càng l n thì càng d0 b- hút bám Vd: Fe3+ > Ba2+; SO42- >
Cl-
2 i v i ion cùng i n tích, ion có s hi u nguyên t càng l n thì càng d0 b-
hút bám Vd: Fe3+ > Al3+; Br- > Cl-
3 i v i các anion b- hydrat hoá thì bán kính càng nh n)ng l c hút bám
càng l n vd: SO32- > HPO42-; HCO3- > HSiO3
-Theo quy lu!t ó, th t các ion d0 b- hút bám nh sau:
• Cation: Fe3+ > Al3+ > Pb2+ > Ba2+ > Sr2+ > Cd2+ > Zn2+ > Cu2+ > Fe2+ >
Mn2+ > Ca2+ > Mg2+ > K+ > NH4+ > Na+ > H+ > Li+
• Anion: SO42- > SO32- > HPO42- > CNS- > CNO- > NO3- > NO2- > Br- > Cl
-> CN- > HCO3- > HSiO3- > OH- > F
-6.2.3 Nguyên lý quá trình trao i l p ion c nh
Nguyên lý v!n hành tháp trao i ion là d a trên ph$n ng thu!n ngh-ch c a các
ion có trong dòng n c v i các nhóm ch c n)ng ính trên h t nh a ây là ph$n ng
trao i x$y ra trên b m t r n c a h t nh a nên v b$n ch t quá trình, ng *i ta có th
coi là quá trình h p ph" có ph$n ng x$y ra Do ó, t c quá trình trao i ion ph"
thu c r t nhi u vào t c khuy ch tán c a c a các ion x$y ra trong các ng mao qu$n
c a h t nh a Ngoài ra, t c quá trình trao i ion ph" thu c nhi u các y u t hóa, lý
khác nh : n ng ion trong n c ( ây chính là ng l c quá trình); nhi t n c; c3
h t nh a; l u l ng n c ($nh h ng n t c khuy ch tán ngoài);
Quá trình trao i ion th c ch t là quá trình h p ph" có ph$n ng x$y ra trên b
m t r n c a h t nh a (b m t r n c a các l+ mao qu$n) C.ng gi ng nh c u t o b
m t r n c a h t keo, b r n c a h t nh a c.ng t n t i các l p i n tích khác nhau, l p
h p ph" và l p khuy ch tán Các ion trong l p h p ph" (hay còn g i là l p b n v ng)
r t b n v ng do hình thành các liên k t h c b n v ng (có b$n ch t là l c hút t4nh i n
trái d u) Các ion ng c d u trong l p khuy ch tán linh ng h n do l c liên k t gi a
các ion cùng d u nh h n (nh ion H+ trong h t cation, ion OH- trong h t anion)
Trong quá trình v!n hành, các ion ng c d u linh ng s( b- thay th b i các ion
ng c d u khác có trong dòng n c Các ion ng c d u t dòng n c sau khi i vào
l p khu ch tán c.ng có th i ti p vào l p h p ph" và hình thành liên k t linh
ng c a các ion ng c d u s( gi$m d#n khi ti n vào càng g#n l p h p ph" do l c hút
t4nh i n càng l n h n Khi n ng các ion trái d u quá l n, s( làm b dày l p
khuy ch tán co l i d2n n n)ng l c trao i s( gi$m Chính vì lý do ó ng *i ta
không hoàn nguyên n ng cao tránh làm co l i l p khuy ch tán, t ó làm
gi$m n)ng l c trao i c a h t nh a
Quá trình trao i ion có th c mô t$ nh s quá trình h p ph" có ph$n
ng x$y ra nh hình v( Quá trình x$y ra theo 5 giai o n Giai o n 1 là giai o n
khuy ch tán ngoài, các ion i t dòng n c vào b m t c a h t nh a Giai o n 2, các
ion khuy ch tán t b m t h t nh a vào bên trong các l+ mao qu$n, Giai o n 3 là các
ph$n ng x$y ra, giai o n này th *ng x$y ra r t nhanh nên không $nh h ng n t c
quá trình Giai o n 4 và 5 là khuy ch tán ra c a s$n ph5m ph$n ng Nh v!y, c$
quá trình c chia nh thành 5 giai o n, giai o n nào có t c ch!m nh t s( quy t
-nh n t c chung c a c$ quá trình Giai o n 2,4 ph" thu c ch y u vào nhi t
Trang 77
môi tr *ng và n)ng l c trao i c a h t nh a Giai o n khuy ch tán ngoài 1 và 5 ph"
thu c ch y u vào t c c a dòng n c (hay t c khu y tr n) và n ng các ion
, phía trên %nh tháp trao i, n ng các ion còn cao d2n n t c khuy ch tán
ngoài khá cao nên quá trình ph" thu c ch y u vào t c khuy ch tán trong Tuy
nhiên, càng v phía cu i c a tháp trao i, n i quy t -nh ch t l ng n c, thì n ng
các ion s( r t nh (<0,3mM) và do ó t c quá trình khuy ch tán ngoài s( ch!m
l i Chính vì lý do ó, mà l u l ng c a tháp trao i ion $nh h ng r t nhi u n
ch t l ng n c ra L u l ng th p s( cho ta ch t l ng n c t t h n
Thi t b- trao i ion th *ng là d ng tháp ng, bên trong có ch a h t nh a trao
i ion Khi ngu n n c có ch a các ion i qua c t nh a trao i thì tu1 thu c vào c
tính l a ch n mà các ion s( có th t hút bám khác nhau N u ngu n n c i t trên
xu ng thì theo th t t trên xu ng các ion ã c gi l i trong h t trao d i s( phân
b theo th t l a ch n theo dãy l a ch n M+i ion s( phân b thành m t l p nh t
-nh trên chi u cao c a tháp trao i B dày c a l p ion ph" thu c r t nhi u vào n ng
ion và c tính l a ch n c a h t nh a Ion n ng càng cao thì b dày l p nh a
hút gi l p ion ó càng l n Kh$ n)ng hút bám v i h t nh a càng kém (tính l a ch n
kém) c.ng làm b dày l p h t nh a h p ph" ion ó dày h n L p h t nh a d i cùng
c a tháp ch a tham gia ph$n ng c g i là l p v!n hành (l p H+ i v i h t nh a
cation, l p OH- i v i h t nh a anion) Khi m i v!n hành l p v!n hành còn dày
Trong quá trình v!n hành, l p v!n hành s( d#n nh l i, nh *ng ch+ cho các l p ã
trao i phía trên i xu ng Khi b dày l p v!n hành v g#n b ng không thì khi ó
tháp trao i h t kh$ n)ng trao i, các ion trong dòng n c s( không c trao i s(
i ra ngoài, th t các ion không trao i c.ng theo th t l a ch n c a h t nh a Khi
h t nh a trao i ion h t kh$ n)ng thì c#n ph$i hoàn nguyên ph"c h i l i l p v!n hành
Hi n nay, m t s tài li u ch a th ng nh t v v- trí l a ch n c a ion OH- và
HSiO3- Tuy nhiên, trong c$ hai tr *ng h p thì Silic u c trao i i v i tr *ng
h p OH- d ng tr c HSiO3-, ta có th nói là l ng OH- sinh ra trong quá trình trao i
trong tháp anion làm gi$m kh$ n)ng trao i c a HSiO3- Nh ng trong th c t , l ng
OH- sinh ra ngay l!p t c ã c trung hoà b ng H+ do tháp trao i Cation sinh ra
tr c ó nên ion HSiO3- v2n có kh$ n)ng trao i
Trong quá trình v!n hành, vì các ph$n ng trao i là thu!n ngh-ch nên có m t
tr ng thái cân b ng nh t -nh Chính vì lý do ó, sau tháp kh khoáng bao gi* c.ng có
m t l ng ion tàn d nh t -nh i v i tháp cation, thì ion l t ra ch y u là Na+ i
v i tháp anion thì ion l t ra th *ng là OH- và HSiO3-
Hình 6.3: Mô hình các giai o n h p ph trao i Ion 1,5 – giai o n khuy ch tán ngoài; 2,4 – giai o n khuy ch tán trong; 3 – giai o n ph n ng
Trang 88
6.2.4 X lý n c b ng ph g pháp trao i cation
Nguyên lý c a ph ng pháp này là th c hi n quá trình trao i gi a các cation
c a t p ch t hòa tan trong n c, có kh$ n)ng sinh cáu trong lò v i các cation c a h t
cationit, t o nên nh ng v!t ch t m i tan trong n c nh ng không t o thành cáu
trong lò
Cationit là nh ng h t nh a t ng h p có g c R ng!m các cation, không tan trong
n c Nh v!y các cation d0 óng cáu c n c gi l i, còn các cation d0 hoà tan thì
i theo n c c p vào lò Các cation th *ng dùng là Natri NaR, hydro HR và amoni
NH4R, trong ó R là g c c a cationit V!t li u cationit c#n có b n c h c,
b n hóa h c và có kh$ n)ng trao i ion l n Dung tích h p th" bi u th- b ng gam
ng l ng các ion canxi và magie tính cho 1m3 h t
Khi dùng cationit natri thì x$y ra s trao i ion theo các ph$n ng sau:
Ca2+ + 2Na+R- & Ca2+R2- + 2Na+
Mg2+ + 2Na+R- & Mg2+R2- + 2Na+
Ho c:
Ca(HCO3)2 + 2NaR & CaR2 + 2NaHCO3
Mg(HCO3)2 + 2NaR & MgR2 + 2NaHCO3
CaCl2 + 2NaR & CaR2 + 2NaCl
MgCl2 + 2NaR & MgR2 + 2NaCl
CaSO4 + 2NaR & CaR2 + Na2SO4
MgSO4 + 2NaR & MgR2 + Na2SO4
Do quá trình trao i cation mà c ng còn l i c a n c gi$m n µg l/kg và
th p h n, ki m và các thành ph#n anion không thay i Nh c i m c b$n c a
trao i cation Natri NaR là bi n i c ng natri bicacbonat thành cacbonat làm
t)ng ki m natri c a n c lò, vì trong lò h i NaHCO3 c bi n thành Na2CO3 và
NaOH:
Ca(HCO3)2 + 2NaR & CaR2 + 2NaHCO3
2NaHCO3 & Na2CO3 + CO2 6 + H2O
Na2CO3 + H2O & 2NaOH + CO2 6
hoàn nguyên NaR ta dùng NaCl có n ng 6-8%, ph$n ng x$y ra nh sau:
CaR + 2NaCl & 2NaR + CaCl2
MgR + 2NaCl & 2NaR + MgCl2
Khi dùng cationit hydro ta có các ph$n ng sau:
Ca(HCO3)2 + 2HR & CaR2 + 2CO26+ 2H2O
Mg(HCO3)2 + 2HR & MgR2 + 2CO26+ 2H2O
CaCl2 + 2HR & CaR2 + 2HCl
MgSO4 + 2HR & MgR2 + H2SO4
K t qu$ là c ng toàn ph#n gi$m n 10µg l/kg và th p h n, c ng
cacbonat c kh hoàn toàn, do ó hàm l ng mu i gi$m i và kh c ki m
c a n c Vì trong quá trình trao i HR m i cation trong n c c thay th b ng H+
nên các g c sunfat, clorua, có trong dung d-ch s( bi n thành các axit khoáng t do
(H2SO4, HCl,……) do ó tính axit c a n c t)ng lên Th *ng ng *i ta ph i h p hai
Trang 99
ph ng pháp trao i NaR và HR ki m c a n c sau khi qua bình NaR c
trung hòa b i axit sinh ra khi n c i qua bình HR
HCO3- + H+ & CO26+ 2H2O
hoàn nguyên HR ta dùng axit sunfuric có n ng 1,0 – 1,5% hay axit
clohydric Khi dùng H2SO4 tái sinh HR s( x$y ra ph$n ng sau:
CaR2 + H2SO4 & 2HR + CaSO4
MgR2 + H2SO4 & 2HR + MgSO4
Khi dùng cationit amon c ng c a n c gi$m n còn r t nh Nh ng các
mu i amon t o thành khi a vào lò h i s( b- phân h y nhi t t o ra NH3 và các
axit:
NH4HCO3 & NH36 + H2O + CO26
NH4Cl & NH36 + HCl
(NH4)2SO4 & NH36 + H2SO4
S có m t c a NH3, CO2và các axit trong n c s( gây )n mòn các h p kim
ng Th *ng s d"ng ph i h p ph ng pháp này v i ph ng pháp trao i NaR
hoàn nguyên NH4R ta dùng mu i amoni
CaR2 + 2NH4Cl & 2NH4R + CaCl2
6.2.5 B l c cationit và quá trình v n hành b
" " " "&$" - % 4
5
" & 7
• 8 & ' 9 2/" ) :;9÷<9 /
• 8 & &9=;> 2/0 ) :;>÷;9 /
• 8 & &;>=;9 2/0 ) ≤ ;> /
• ?& &' *'"' "
Trang 1010
A&' #&' %& & % % " B % % 5
& " 1
8 "' & # "&$ &' 1+ + &' &
&' # " ' % 9÷;9 -*'" "' & "
& "'"& 1 $ & $ % "' &
! " #
+, &' &+ " @<FGH$@B" & +1
"&' *1 & 7
?<B C <@C⇔ <?=@ C B<C
?<D C <@C⇔ <?=@C D <C
0 1 & #"@=
?<B C <A B"→ <?=A C BB"<
?<D C <A B"→ <?=A C D B"<
&' &J>K N>
"' &
!" # $ $ %$ &
&
• F& % &' ' "&' "' 1 !
• B *1 &B"<$GJ + * " &