Câu 3 7 điểm: Khép lại tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa”, Nguyễn Minh Châu viết: “Không những trong bộ lịch năm ấy mà mãi mãi về sau, tấm ảnh chụp của tôi vẫn còn được treo ở nhiều nơi,
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÌNH ĐỊNH
TRƯỜNG THPT XUÂN DIỆU ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2010 - 2011 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 12- Ban cơ bản
ĐỀ CHÍNH THỨC
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2 điểm)
a- Đoạn trích truyện “Ông già và biển cả” (Hê-minh-uê) trong sách giáo khoa Ngữ văn 12
kể lại sự việc gì ? Sự việc ấy diễn ra vào thời gian nào trong chuyến ra khơi của ông lão? b- Qua sự việc ấy, anh (chị) nhận thấy nhân vật Xan-ti-a-go là người như thế nào ?
Câu 2 (1 điểm)
- Ngày Thanh minh năm sau, người mẹ Hạ Du nhìn thấy có vòng hoa trên mộ con mình.
- Kết thúc chiến tranh, A Xô-cô-lốp nhận bé Va-ni-a làm con, và hết lòng yêu thương, chăm sóc nó.
- Sau 84 ngày đen đủi, ông lão Xan-ti-a-go đã đánh bắt được con cá lớn nhất đời mình.
Qua cả ba sự việc trên, anh (chị) nhận ra nét chung nào trong ý tưởng của các tác giả Hãy viết một đoạn văn (từ 3 đến 5 câu) để nói lên điều cảm nhận đó.
Câu 3 (7 điểm):
Khép lại tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa”, Nguyễn Minh Châu viết:
“Không những trong bộ lịch năm ấy mà mãi mãi về sau, tấm ảnh chụp của tôi vẫn còn được treo ở nhiều nơi, nhất là trong các gia đình sành nghệ thuật Quái lạ, tuy là ảnh đen trắng nhưng mỗi lần ngắm kĩ, tôi vẫn thấy hiện lên cái màu hồng hồng của ánh sương mai lúc bấy giờ tôi nhìn thấy từ bãi xe tăng hỏng, và nếu nhìn lâu hơn, bao giờ tôi cũng thấy người đàn
bà ấy đang bước ra khỏi tấm ảnh, đó là một người đàn bà vùng biển cao lớn với những đường nét thô kệch, tấm lưng áo bạc phếch có miếng vá, nửa thân dưới ướt sũng, khuôn mặt
rỗ đã nhợt trắng vì kéo lưới suốt đêm Mụ bước những bước chậm rãi, bàn chân giậm trên mặt đất, hòa lẫn trong đám đông …”
Hãy phân tích ấn tượng lạ lùng của nhân vật Phùng ở đoạn văn trên để thấy quan
niệm của tác giả về nghệ thuật.
… … … HẾT … … …
Trang 2MATRẬN ĐỀ
Mức độ
KT-KN
Chủ đề
Sự việc, thời gian trong đoạn trích
truyện Ông già và biển cả của
Hê-minh-uê và đặc điểm tính cách nhân vật Xan-ti-a-go
Câu 2- Nét chung trong ý tưởng của các tác giả:
Niềm tin vào tương lai một khi con người
có ý chí, nghị lực, tài năng, lòng nhân hậu,
và sự thức tỉnh.
Làm văn: Viết
bài văn nghị
luận về một
vấn đề trong
tác phẩm tự sự
Vận dụng những kiến thức về tác giả, tác phẩm, về đặc trưng thể loại, kết hợp các thao tác NL và phương thức biểu đạt, biết cách làm bài nghị luận văn học
7,0 điểm
Tổng số
HƯỚNG DẪN CHẤM
I HƯỚNG DẪN CHUNG
− Đề bài gồm 3 câu : câu 1, câu 2 kiểm tra kiến thức văn học; câu 3 là bài nghị luận văn học
Câu 1, câu 2 chủ yếu yêu cầu tái hiện , thông hiểu kiến thức nhưng cũng đặt ra yêu cầu về diễn đạt Những HS diễn đạt trôi chảy, đúng chính tả, ngữ pháp mới được điểm tối đa
Câu 3 là bài làm văn vừa kiểm tra kiến thức văn học, kĩ năng diễn đạt và kĩ năng lập luận của HS.
− Giám khảo cần nắm nội dung bài làm của HS để đánh giá, tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc Chú ý khuyến khích các bài viết có ý riêng, sáng tạo.
Thí sinh có thể trình bày theo các cách riêng, nếu đáp ứng các yêu cầu vẫn cho đủ điểm.
II- HƯỚNG DẪN CỤ THỂ:
Câu 1(2,0):
a- Sự việc: kể lại việc ông lão Xan-ti-a-gô giành chiến thắng cuối cùng trong cuộc đọ sức dai dẳng
với con cá kiếm.(0,5đ) Sự việc này diễn ra vào buổi sáng ngày thứ 3 trong chuyễn ra khơi của ông lão (0,5đ)
b- Xan-ti-a-go là một ngư phủ lành nghề, là người dũng cảm, mưu trí, kiên trì, giàu ý chí, nghị lực, giàu khát vọng …(1,0)
(Lưu ý: Chấp nhận các cách đánh giá hợp lí khác về nhân vật )
Câu 2 (1đ): HS viết được đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) để nêu được nét chung trong ý tưởng của các tác giả: Niềm tin vào tương lai một khi con người có ý chí, nghị lực, tài năng, lòng nhân
hậu, và sự thức tỉnh.
Trang 3Câu 3 (7đ): Phân tích ấn tượng lạ lùng của nhân vật Phùng ở đoạn văn cuối tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa để thấy quan niệm của tác giả Nguyễn Minh Châu về nghệ thuật
a- Yêu cầu chung về kĩ năng
- Nắm phương pháp làm bài nghị luận văn học.
- Bố cục và hệ thống ý sáng rõ.
- Biết vận dụng phối hợp nhiều thao tác nghị luận (chứng minh, bình luận, so sánh mở rộng vấn đề… ) Đặc biệt, thí sinh phải nắm vững thao tác phân tích một nhân vật trong tác phẩm
tự sự và phân tích tác phẩm tự sự.
- Văn trôi chảy, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng thuyết phục.
- Không mắc lỗi diễn đạt; không sai lỗi chính tả, dùng từ; trình bày bài rõ ràng.
b Yêu cầu về nội dung
đa
1- Giới thiệu được vấn đề nghị luận: Ấn tượng lạ lùng của nhân vật Phùng ở đoạn
văn trên là sự thể hiện một cách hàm ẩn quan niệm của tác giả về nghệ thuật.
1,0
2
a- Ấn tượng lạ lùng chính là cái nhìn mang “sự ám ảnh sâu sắc” của người nghệ sĩ:
Phùng nhìn bức ảnh qua sự ám ảnh đó chứ không nhìn bằng đôi mắt khách quan Thế
nên “mỗi lần ngắm kĩ” là anh đang sống lại với kỉ niệm về tất cả những điều đã xảy ra
trong chuyến công tác đáng nhớ
1,0
b- Màn sương màu hồng tượng trưng cho nghệ thuật, cho cảnh tuyệt đẹp, kì thú của
thiên nhiên, là vẻ đẹp thơ mộng về thuyền và biển mà Phùng đã cất công tìm kiếm và
đã thu được vào ống kính; cho niềm hân hoan khi anh phát hiện ra vẻ đẹp nên thơ nơi
bờ biển (cảnh một chiếc thuyền ngoài xa, trong làn sương sớm có pha đôi chút hồng
hồng do ánh mặt trời chiếu vào mà “từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp,
một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích” và anh có được cái khoảnh khắc hạnh phúc
tràn ngập tâm hồn vì “cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh”.
1,0
c- Hình ảnh người đàn bà bước ra khỏi tấm ảnh chính là hiện thân của những lam lũ
khốn khó đời thường, là sự thật cuộc đời đằng sau bức tranh xuất phát từ sự day dứt
khôn nguôi của tác giả về người đàn bà vùng biển lam lũ, nhẫn nhục nhưng sáng ngời
vẻ đẹp của tình mẫu tử, của lòng vị tha, độ lượng mà Phùng đã trực tiếp chứng kiến.
1,5
d- Tác giả không trực tiếp phát ngôn cho quan niệm nghệ thuật của mình nhưng qua
hệ thống nhân vật của tác phẩm, đặc biệt là qua lời tự bạch cuối truyện (đoạn văn
trích) đã thể hiện những chiêm nghiệm sâu sắc của mình về nghệ thuật và cuộc đời:
nghệ thuật chân chính phải luôn gắn với cuộc đời, vì cuộc đời; người nghệ sĩ cần phải
nhìn nhận, nghiền ngẫm về cuộc sống và con người một cách toàn diện, sâu sắc
1,5
c/Biểu điểm:
Điểm 7 - 6: Bài viết đáp ứng các yêu cầu nêu trên, cảm nhận sâu sắc, dẫn chứng chọn lọc, văn viết
có cảm xúc, ít sai lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt
Điểm 5 - 4: Bài làm cơ bản đảm bảo nội dung của một bài nghị luận, đúng yêu cầu của đề bài, dẫn
chứng chọn lọc và chính xác, lời văn có đôi chỗ còn lúng túng, có mắc vài lỗi chính tả, dùng từ…
Điểm 3: Bài viết trình bày chưa đầy đủ, nhưng tỏ ra có hiểu đề, mắc khoảng 5, 6 lỗi về hành văn Điểm 2-1: Bài làm chưa hiểu đề, chưa nắm chắc tác phẩm, phân tích sơ sài, câu chữ cẩu thả,… Điểm 0 : Không viết được gì
……….Hết……….