-Biết máy tính là công cụ hỗ trợ hoạt động xử lý thông tin của con ngời và tin học là ngành khoa học nghiên cứu các hoạt động xử lí thông tin tự động bằng máy tính điện tử.. GV: Đặt vấn
Trang 1Tiết: 1 Ngày soạn:
………
Ngày dạy: 6A1:
……….; 6A2:………
6A3:
……….; 6A4:………
Làm quen với tin học và máy tính điện tử
Bài 1 Thông tin và tin học
I mục tiêu:
-Biết khái niệm ban đầu về thông tin dữ liệu
-Biết các dạng cơ bản của thông tin
-Biết máy tính là công cụ hỗ trợ hoạt động xử lý thông tin của con ngời và tin học là ngành khoa học nghiên cứu các hoạt động xử lí thông tin tự động bằng máy tính điện tử
-Biết quá trình hoạt động thông tin của ngời
-Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học
II chuẩn bị:
GV: Giáo án, đọc các tài liệu tham khảo, đặt các câu hỏi dới dạng đặt vấn
đề để học sinh trao đổi và đa nhận xét Tận dụng vốn hiểu biết “một cách tự nhiên” của học sinh.
H: đọc SGK, quan sát và tổng kết
III.tiến trình dạy- học:
1.ổn định tổ chức: 5’
2.Kiểm tra: Không
3.Bài mới: 35’
Hoạt động của GV Hoạt động của GV Nội dung
Hoạt động 1:Đặt vấn đề
“thông tin”
Đặt một câu hỏi để dẫn
dắt đến khái niệm thông
tin, ví dụ một câu hỏi đa
trực tiếp vấn đề:
Câu 1.Các hiểu biết về
một con ngời hay một
đối tợng cụ thể gọi là gì?
Cho HS tình nguyện phát biểu
(HS trả lời và nhờ vài
1 Thông tin là gì?
TT là tất cả những gì
đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh(sự vật, sự kiện,,) và về chính con ngời
Trang 2Cũng có thể giáo viên đa
một vật dụng và cho HS
mô tả- từ đây đa ra khái
niệm thông tin:
“sự hiểu biết về một đối
tợng”
Hoạt động 2:Các dạng
biểu diễn của thông tin
Tơng tự trên giáo viên có
thể đặt tiếp bằng phơng
pháp phát vấn hoặc trao
đổi, ví dụ:
Câu 2 Theo em ngời ta
có thể truyền đạt thông
tin với nhau bằng những
hình thức nào?
GV: Đặt vấn đề về các
thông tin của các thời kỳ
qua đó kết luận về 3
dạng thông tin cơ bản mà
máy tính có thể tiếp nhận
đợc:
Từ đây nói đến các
dạng thông tin: văn
bản, hình ảnh, âm
thanh:
Gọi một số học sinh phát
biểu lấy ví dụ?
học sinh khác nhận xét)
Cho HS tình nguyện phát biểu
(HS trả lời và đề nghị
đa ra dẫn chứng cụ thể)
Gọi một số học sinh tình nguyện phát biểu theo ý hiểu về từng dạng thông tin cụ thể
2 Hoạt động thông tin của con ngời.
- Việc tiếp nhận, xử lí,
lu trữ và truyền (trao
đổi) thông tin đợc gọi chung là hoạt động thông tin
Trang 3
Có thể mở rộng hơn về
các dạng thông tin khác
nh phim ảnh (mở rộng
của hình ảnh) và các
dạng nh mùi vị, cảm
giác nh… ng nhấn mạnh
đây là phạm trù mà máy
tính đang hớng tới
4 Củng cố hớng dẫn về nhà: 5’
1 Trình bày các khái niệm tin học và thông tin?
2 Em hãy nêu một số VD cụ thể về TT và cách thức mà con ngời thu nhận TT ấy?
3 Hãy nêu một số ví dụ về hoạt động thông tin của con ngời
IV Tự Rút kinh nghiệm.
Trang 4
Tiết: 2 Ngày soạn:
………
Ngày dạy: 6A1:
……….; 6A2:………
6A3:
……….; 6A4:………
Bài 1 Thông tin và tin học (tiếp)
I mục tiêu:
-Nh phần I của tiết 1
II chuẩn bị:
GV: -Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa nhận xét
-Đa ra các câu hỏi mở rộng về các dạng thông tin
Học sinh: Đọc SGK, quan sát và tổng kết
III tiến trình Dạy- học:
1.ổn định tổ chức: 3’
Trang 52.Kiểm tra bài cũ: 7’
Câu hỏi:
a) Em hãy nêu một số ví dụ cụ thể về thông tin và cách thức
mà con ngời thu nhận thông tin ấy?
b) Hãy nêu một số ví dụ về hoạt động thông tin của con ngời
3.Bài mới: 30’
Hoạt động của GV Hoạt động của GV Nội dung
Hoạt động 3: Đa ra
khái niệm xử lý
Có thể đặt vấn đề về
chế biến một món ăn,
hoặc tạo ra một vật
dụng từ các nguyên
liệu có sẵn, ví dụ
Câu 3: Trong cuộc
sống cái quan trọng là
biết vận dụng những
gì ta biết vào công
việc
*Ví dụ: Chuẩn bị đi
công việc nhìn thấy
chuồn chuồn bay thấp,
ta mang theo áo ma vì
biết sẽ ma …Quá trình
từ một hoạc vài thông
tin em có, em đa ra
một kết luận - theo em
gọi là gì?
Hoạt động 4: Bộ xử
lý
Có thể hớng dẫn quan
sát các thiết bị dân
dụng nh bộ điều khiển
từ xa của máy chiếu,
TV, bộ điều khiển
Gọi một số học sinh lấy ví dụ
Đánh giá nhận xét và cho kết luận - vi xử lý – Cho
HS kể thêm một số thiết
bị có vi xử lý và nhận xét làm sao các em biết có nó
Giới thiệu về môn tin học-
có thể nói thêm về các tên khác nh khoa học máy tính -IT
Thông tin vào
Xử lý Thông
tin ra
3 Hoạt động thông tin và tin học.
- Hoạt động thông tin của con ngời đợc tiến hành là nhờ các giác quan và bộ não
+ Giác quan thực hiện việc tiếp nhận thông tin
+ Bộ não thực hiện việc xử lí, biến đổi và
lu trữ thông tin thu nhận đợc
Trang 6máy giặt từ đây đ… a
ra khái niệm bộ xử lý
và vi xử lý
Câu 4: Thông thờng
em thấy một thiết bị
điện tử nh TV, máy
điều hoà không khí có
hệ thống điều khiển từ
xa có thể ra lệnh đợc
VD: tắt/mở, điều
chỉnh nhiệt độ hoặc
âm thanh; theo em các
thiết bị đó có gì mà
làm đợc điều đó?
4 Củng cố luyện tập h– ớng dẫn về nhà: 5’
Về nhà các em đọc kỹ lại bài và trả lời câu hỏi sau:
Câu hỏi: Những dạng thông tin nêu trong bài học đều là những thông tin mà em thu nhận đợc bằng tai (thính giác), bằng mắt (thị giác) Em hãy thử nêu ví dụ về những thông tin mà con ngời thu nhận đợc bằng các giác quan khác?
IV Tự Rút kinh nghiệm.
Trang 7
Tiết: 3 Ngày soạn:
………
Ngày dạy: 6A1:
……….; 6A2:………
6A3:
……….; 6A4:………
Bài 2 thông tin và biểu diễn thông tin
I Mục tiêu:
-Phân biệt đợc các dạng thông tin cơ bản
-Biết khái niệm biểu diễn thông tin và cách biểu diễn thông tin trong máy tính bằng các dãy bít
II chuẩn bị:
-GV: Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa ra nhận xét
- Học sinh đọc SGK, trao đổi lại và giáo viên tổng kết
III Các hoạt động dạy- học:
1.ổn định tổ chức: 3’
2.Kiểm tra bài cũ: 7’
Câu hỏi:
a)Em hãy nêu một ví dụ về dạng thông tin văn bản, một ví dụ về dạng thông tin hình ảnh, một ví dụ về dạng thông tin âm thanh?
b)Từ ví dụ về các dạng thông tin trên em hãy so sánh giữa các dạng thông tin có sự khác nhau nh thế nào?
Gợi ý trả lời: a)Báo Hoa Học trò, tấm ảnh, một bản nhạc từ đàn piano
b)Các dạng thông tin đợc lu trữ dới dạng khác nhau
3 Bài mới: 30’
Trang 8Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung
Trang 9Hoạt động 1: Các dạng thông
tin cơ bản
-GV nhắc đặt câu hỏi đề nghị một
học sinh phát biểu về 3 dạng
thông tin lu trữ trong máy
GV mở rộng giới thiệu các dạng
thông tin kết hợp cho những cảm
nhận và hiểu biết chính xác hơn,
ví dụ nh: hình ảnh động, hình ảnh
động kết hợp âm thanh (phim
ảnh)
*Lu ý: Các dạng thông tin đã
trình bày trong sách giáo khoa
không phải là tất cả các dạng
thông tin có thể
?Em có thể nhu nhận đợc thông
tin dới dạng khác không
Trong cuộc sống con ngời còn
th-ờng thu nhận thông tin dới dạng
khác: mùi vị, cảm giác (nóng
lạnh, vui buồn ).…
GV nhấn mạnh: Tuy nhiên ba
dạng thông tin: văn bản, hình ảnh,
âm thanh là những dạng thông tin
cơ bản mà máy tính có thể xử lý
đợc
?Làm thế nào có thể lu trữ một
bài hát có nốt nhạc, một tấm ảnh
hoặc một ca khúc
GV nhận xét và chốt lại
Hoạt động 2: biểu diễn TT
?1/Em hãy nêu khó khăn khi
muốn lu một bài hát hoặc một
tấm ảnh vào máy tính
Từ các khó khăn đó nói đến tại
sao cần biểu diễn thông tin để
máy tính có thể hiểu đợc và cho
kết quả
*Biểu diễn thông tin là cách thể
hiện thông tin dới dạng cụ thể nào
đó
Một thông tin có thể đợc biểu
diễn nhiều cách khác nhau:
Ví dụ: -Để tính toán chúng ta
Đặt vấn đề - ôn lại Học sinh phát biểu
Gọi học sinh trả lời (phát huy tinh thần tự nguyện)
Một vài em khác nhận xét
Cho học sinh tình nguyện phát biểu
(Học sinh trả lời và đề nghị đa ra dẫn chứng cụ thể)
Gọi học sinh trả lời theo ý hiểu
1 Các dạng thông tin
*Ba dạng thông tin cơ bản và cũng là ba dạng thông tin chính trong tin học: Văn bản, âm thanh và hình ảnh
- Dạng văn bản
- Dạng hình ảnh
- Dạng âm thanh
2 Biểu diễn thông tin
- Biểu diễn thông tin là cách thể hiện thông tin dới dạng cụ thể nào đó
nh thể hiện bằng văn bản, hình ảnh, âm thanh
- Biểu diễn thông tin
có vai trò quan trọng trong việc truyền và tiếp nhận thông tin
- Biểu diễn thông tin phù hợp cho phép ta lu
Trang 104 Củng cố: 5’
-Các em về nhà đọc lại nội dung bài 2 –SGK trang 6, 7, 8, 9 và tìm hiểu xem thông tin đợc biểu diễn trong máy tính nh thế nào?
5-Hớng dẫn về nhà:
-Đọc phần Ghi nhớ và trả lời câu hỏi 1,2 SGK trang 9
IV Tự Rút kinh nghiệm.
Tiết: 4 Ngày soạn: ………
Ngày dạy: 6A1: ……….; 6A2:………
6A3: ……….; 6A4:………
Trang 11Bài 2 thông tin và biểu diễn thông tin (tiếp)
I Mục đích, yêu cầu:
-Nh yêu cầu bầi 2 tiết 3
II Phơng pháp, phơng tiện:
-Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa ra nhận xét
-Học sinh đọc SGK, trao đổi lại và giáo viên tổng kết
III.Các hoạt động dạy- học:
1.ổn định tổ chức: 3’
2.Kiểm tra: 7’
?Em hãy nêu một vài ví dụ minh hoạ việc có thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa dạng, khác nhau.
Gợi ý trả lời: Có dãy số 0, 1, 2, 3 và 2 chữ x, y có thể biểu diễn dới dạng một dãy: 0, 1, 2, 3, x, y hoặc biểu diễn bằng hình ảnh trục toạ độ.
3.Bài mới: 30’
Hoạt động của GV Hoạt động của GV Nội dung
Hoạt động 3: Biểu diễn
thông tin trong máy
tính
GV: con ngời có thể
biểu diễn thông tin
bằng nhiều cách khác
nhau tuỳ theo mục đích
và đối tợng sử dụng
Ví dụ: ngời khiếm thính
thì không thể dùng âm
thanh, ngời khiếm thị
thì không thể dùng hình
ảnh …
-Để mấy tính có thể trợ
giúp con ngời trong
hoạt động thông tin,
thông tin cần đợc biểu
diễn dới dạng các dãy
bít
-Bít là đơn vị vật lý có
thể có một trong hai
trạng thái là có hoặc
không Có đợc ký hiệu
Học sinh lấy ví dụ
Học sinh lấy ví dụ các vật dụng có hai trạng thái: công tác bóng
đèn, công tác ti vi, …
Cho một nhóm học sinh phát biểu phơng án và các nhóm học sinh khác
đa phản biện
3 Biểu diễn thông tin trong máy tính
- Để máy tính có thể xử
lý đợc các thông tin cần đợc biến đổi thành các dãy bít hay còn gọi
là dãy nhị phân chỉ bao gồm 2 kí hiệu 0 và 1
- Thông tin lu giữ trong bộ nhớ của máy tính gọi là dữ liệu
- Bít là đơn vị có thể có một trong hai trạng thái
có hoặc không Hai ký hiệu 0 và 1 chính là trạng thái của bít
Vậy để có đợc một thông tin mà ta thấy
đ-ợc trên máy tính thì phải trải qua 2 quá trình:
+ Biến đổi thông tin đa
Trang 12số 1 và không đợc ký
hiệu là số 0, nó biểu
diễn trạng thái của một
bít
?Giả sử ta lu trong máy
tính 24 chữ cái và một
số ký hiệu từ 0->9 Các
em hãy đề xuất một
ph-ơng pháp lu trữ
GV: Từ những phản
biện của học sinh, đa ra
nhận xét và nêu vấn đề
cần bảng mã dạng 0, 1
(bảng mã dạng nhị
phân)
?Tại sao lại là mã nhị
phân Nếu lu câu Việt
Nam theo em sẽ lu nh
thế nào?
?Làm thế nào để biết
l-ợng thông tin này nhiều
hơn lợng thông tin kia
GV: Đa ra lập luận về
cách lu trữ trong máy
tính
Nói qua về bảng mã
ASCII
Rút kinh nghiệm nhận
xét và đa ra đơn vị đo
thông tin và các bội của
nó
Học sinh nêu ý kiến của mình về cách lu trữ
Đề nghị một học sinh trả lời
vào máy tính thành dãy bít
+ Biến đổi thông tin lu trữ dới dạng dãy bít thành các dạng quen thuộc nh : Văn bản, âm thanh, hình ảnh
4 Củng cố và hớng dẫn về nhà: 5’
Hãy dựa vào kiến thức thu thập đợc các em hãy trình bày câu hỏi gợi
ý của SGK và trả lời các câu hỏi sau:
1/Theo em tại sao thông tin trong máy tính biểu diễn nhờ các chữ nhị phân 0 và 1?
2/Ngời ta dùng đon vị nào để đo thông tin?
IV Tự Rút kinh nghiệm.
Trang 13
Tiết: 5 Ngày soạn: ………
Ngày dạy: 6A1: ……….; 6A2:………
6A3: ……….; 6A4:………
Bài 3 em có thể làm đợc gì nhờ máy tính
i.Mụctiêu:
-Biết đợc các khả năng u việt của máy tính cũng nh các ứng dụng đa dạng của tin học trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội
-Biết đợc máy tính chỉ là công cụ thực hiện những gì con ngời chỉ dẫn
II.chuẩn bị:
-Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa ra nhận xét
-Học sinh đọc SGK, trao đổi lại và giáo viên tổng kết
III.tiến trình dạy- học:
1.ổn định tổ chức: 3’
2.Kiểm tra bài cũ: 7’
Câu hỏi:
Trang 141/Theo em tại sao thông tin trong máy tính biểu diễn nhờ các chữ nhị
phân 0 và 1?
2/Ngời ta dùng đơn vị nào để đo thông tin?
Gợi ý trả lời:
1/Vì trong máy tính đợc thiết kế bằng các vi mạch điện tử chỉ có 2 trạng thái là có điện (ứng với số 1) và không có điện (ứng với số 0).
2/Ngời ta dùng đơn vị Bít để đo thông tin.
3.Bài mới: 30’
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
? Nêu ví dụ minh họa việc có thể biểu
diễn TT bằng nhiều cách đa dạng
khác nhau
? Máy tính TT đợc biểu diễn nh thế
nào
? Trình bày quá trình sử lý TT ở máy
tính
- HS1 lên bảng
- HS1 lên bảng
- Học sinh nghe để nhận xét
Y/c hs đọc sách giáo khoa
? Hãy nêu những khả năng của máy
tính?
* Ví dụ : Máy tính cho phép ta tính
toán nhanh hơn và độ chính xác cao
gấp nhiều lần so với việc tính đợc số
Pi với 34 số sau dấu chấm thập phân
của Ludolph Von Ceulen
- HS trả lời
- H/s lấy ví dụ
1 Một số khả năng của máy tính
- Khả năng tính toán nhanh
- Tính toán với độ chính xác cao
- Khả năng lu trữ lớn
- Khả năng làm việc không mệt mỏi
Hoạt động 2: Có thể dùng máy tính điện tử
- Yêu cầu h/s đọc mục 2 SGK (Tr
11)
- Chia lớp thành 6 nhóm mỗi nhóm
su tầm các ứng dụng trong một hoặc
vài lĩnh vực cụ thể ( có thể ở trong
tr-ờng hoặc ở địa phơng mình, ngoài xã
hội )
- Giáo viên nhận xét, bổ xung
- Đọc SGK
- Lấy VD, nhận xét,
bổ xung ý kiến
- Gọi đại diện nhóm trình bày
2 Có thể dùng máy tính
điện tử vào những việc gì
?
- Thực hiện các tính toán
- Tự động hoá các công việc văn phòng
- Hỗ trợ công tác quản lý
- Công cụ học tập và giải trí
Trang 15- Điều khiển tự động và Robot
- Liên lạc, tra cứu và mua bán trực tuyến
Hoạt động 3: Máy tính và điều cha thể
? Hãy nêu những hạn chế của máy
tính?
? Lấy ví dụ: Nh phân biệt mùi vị, cảm
giác
- Nhận xét, kết luận - Nghe, lĩnh hội - H/s lấy ví dụ, nhận xét, bổ xung ý kiến 3 Máy tính và điều ch a
thể - Máy tính chỉ có thể làm đợc những gì mà con ngời chỉ dẫn thông qua các câu lệnh - Máy tính cha có năng lực t duy, có nhiều việc máy tính không làm đợc do vậy máy tính không thể thay thế hoàn toàn con ng-ời đợc Hoạt động 4: Củng cố: Gọi h/s đọc ghi nhớ SGK - Máy tính có những khả năng gì ? - Máy tính có những ứng dụng gì ? - Đọc ghi nhớ SGK 4 Kết luận - Ghi nhớ SGK IV Tự Rút kinh nghiệm.
