Cung cấp kiến thức cơ bản về trao đổi nước trong đất, nhu cầu nước cho cây trồng. Từ đó, xác định được yêu cầu về nguồn nước (vi mô và vĩ mô). Các phương pháp và kỹ thuật tưới – tiêu để tạo môi trường thuận lợi cho cây trồng phát triển tốt và nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nước. Các biện pháp để chống xói mòn đất và cải tạo đất có vấn đề
Trang 1Đề cương môn thủy nông
Thông tin tài liệu:
Mục lục
Thông tin tài liệu:
Mục lục
2.1 Mục tiêu tổng quát
2.2 Năng lực đạt được
2.3 Mục tiêu cụ thể
§ Kiến thức
§ Hiểu biết
§ Ứng dụng
§ Tổng hợp
4.1 Cấu trúc tổng quát nội dung học tập
4.2 Cấu trúc chi tiết nội dung môn học
1
Dữ liệu môn học
§ Tên môn học: Thủy nông
§ Mã môn học: 204611
Trang 2§ Bộ môn/Khoa quản lý: Bộ môn
§ Nhóm môn học: Chuyên ngành (đại cương, chuyên ngành)
§ Tính chất môn học: bắt buộc (bắt buộc, tự chọn,…)
§ Bố trí giảng dạy: năm thứ: 2 học kỳ: 4
§ Số tiết giảng dạy: Tổng số: 45 tiết Lý thuyết: 37 Thực hành: 16 (# 8 LT)
§ Tổng số bài/chương: 11/9
§ Tổng số bài trong năm: 11 học kỳ: 11
§ Số bài trong tuần: 1
§ Mô tả tóm tắt nội dung môn học:
- Diễn tả mối quan hệ của Đất – Nước – Cây trồng
- Chế độ Tưới – tiêu hợp lý để tạo môi trường thích hợp cho cây trồng phát triển tốt, đồng thời có thể tiết kiệm nước
- Các biện pháp thủy nông để chống xói mòn đất và cải tạo đất có vấn đề (chua, mặn) nhằn nâng cao khả năng và hiệu quả sử dụng đất trong nông nghiệp
2
Mục tiêu môn học
2.1 Mục tiêu tổng quát
- Cung cấp kiến thức cơ bản về trao đổi nước trong đất, nhu cầu nước cho cây trồng Từ đó, xác định được yêu cầu về nguồn nước (vi mô và vĩ mô)
- Các phương pháp và kỹ thuật tưới – tiêu để tạo môi trường thuận lợi cho cây trồng phát triển tốt và nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nước
- Các biện pháp để chống xói mòn đất và cải tạo đất có vấn đề
- Giải thích các hiện tượng liên quan đến chế độ nước trong đất và cây trồng
- Tính toán nhu cầu nước cho cây trồng và yêu cầu về nguồn nước tưới
- Tính toán, thiết kế và bố trí 1 hệ thống tưới, tưới – tiêu cho 1 cánh đồng
2.3 Mục tiêu cụ thể
§ Kiến thức
- Có kiến thức về mối quan hệ giữa Đất – Nước – Cây trồng
- Có kiến thức về phương pháp và kỹ thuật Tưới – Tiêu
- có kiến thức về chống xói mòn và cải tạo đất có vấn đề
§ Hiểu biết
- Hiểu rõ và giải thích về việc quản lý chế độ ẩm đất theo điều kiện thời tiết, theo giai đoạn sinh trưởng của cây trồng và các loại cây trồng
- Hiểu biết về tác hại của sự xói mòn đất do nước
- Hiểu biết về vai trò của nước trong sản xuất nông nghiệp cũng như các lãnh vực sử dụng nước khác
§ Ứng dụng
- Tính toán nhu cầu nước cho cây trồng và nguồn nước tưới
- Thiết kế hệ thống tưới, tiêu cho 1 cánh đồng (1 hoặc nhiều loại cây trồng
và được trồng ở những thời điểm khác nhau)
Trang 3§ Tổng hợp
Đánh giá hiệu quả của 1 hệ thống thủy nông
3
Môn học tiên quyết
Khoa học đất; Khí tượng nông nghiệp; Sinh lý thực vật
4
Tiến trình giảng dạy
Chương
mục
Số tiết (LT+TH)
Số bài
Các mục tiêu cụ
thể
Phương pháp giảng dạy
Tương quan của chương mục đối với môn học
Giới
thiệu
tổng
quát
môn học
đối với cây trồng
ở Việt nam
hệ và những thách thức về kỹ thuật thủy nông trong tương lai
(Class discussion)
Nêu hình ảnh tổng quát (overall view)
về thủy nông trong sản xuất nông nghiệp
Mối
quan hệ
Đất
- Nước -
Cây
trồng
toán được lượng nước trong đất (độ
ẩm đất)
theo dõi độ ẩm đất
(assignment)
(practice)
Vai trò của đất trong mối quan
hệ Đất – Nước – Cây trồng (đối với việc canh tác dựa vào đất)
Bốc
thoát hơi
và nhu
cầu
nước
của cây
trồng
yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu nước của cây trồng
nước cho cây trồng theo từng giai đoạn sinh trưởng và cho toàn vụ mùa
về nguồn nước tưới
nhóm (seminar)
Xác định nhu cầu nước tưới cho cây trồng
và cho nguồn nước tưới
Trang 4Hiện
tượng
ngấm
hút
đất như thế nào theo từng loại đất, trước và sau khi tưới nước
tố ảnh hưởng đến ngấm hút
năng nước đi vào trong đất Từ đó, chọn
lựa cường độ tưới thích hợp, tránh lãng phí nước
Tưới cho
cây
trồng
10 + 8
TH
tưới cho cây trồng
và kỹ thuật tưới
- Lên lớp
- Bài tập
- Báo cáo nhóm
Cung cấp nước cho cây trồng trong mùa khô
Tiêu
nước
mặt trên
ruộng
việc tiêu nước
tiêu nước
- Lên lớp
để tạo môi trường thích hợp cho cây trồng phát triển tốt
Hệ thống
điều tiết
nước
ruộng
nước ruộng (tưới-tiêu)
đường đi lại
- Lên lớp
- Thăm quan (field trip)
Hệ thống điều tiết nước trên ruộng cho cả 2 mùa mưa và nắng
Chống
xói mòn
trên đất
dốc
mòn
tố ảnh hưởng lên xói mòn
xói mòn
- Lên lớp
- Thăm quan
- Thảo luận nhóm
Tìm hiểu các biện pháp ngăn ngừa và chống xói mòn trên vùng đất dốc
Biện
pháp
thủy
nông cải
tạo đất
nông trên vùng đất mặn
nông trên vùng đất phèn
- Lên lớp
- Thảo luận nhóm
Biện pháp tủy nông trên vùng đất có vấn đề
để tăng khả năng sử dụng đất trong nông nghiệp
Trang 54.2 Cấu trúc chi tiết nội dung môn học
Chương 1: Giới thiệu môn học
Tên chương 1:Giới thiệu môn học
Tên bài học 1: Giới thiệu môn học
nước khác
tương lai
văn Mỹ
Irrigation Systems, M.E Jensen, 1983
nông nghiệp ở VN
Phương pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Chương 2: Mối quan hệ Đất – Nước – Cây trồng
Tên chương 2: Mối quan hệ Đất – Nước - Cây trồng
Tên bài học 1: Mối quan hệ Đất – Nước - Cây trồng
đất
Trang 6Trước khi
học
văn Mỹ
Irrigation Systems, M.E Jensen, 1983 (trang 77-94)
đất
Phương pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Chương 3: Bốc thoát hơi và nhu cầu nước của cây trồng
Tên chương 3: Bốc thoát hơi và nhu cầu nước của cây trồng
Tên bài học 1: Bốc thoát hơi và nhu cầu nước của cây trồng
Trước khi
học
văn Mỹ
management- Irrigation water needs, C Brouwer and M.Heibloem, FAO, 1986
System, M.E Jensen, 1983 (trang 194-214)
trên 1 thửa ruộng Sau đó báo cáo kết quả của từng nhóm
Trang 7Phương pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Chương 4: Hiện tượng ngấm hút
Tên chương 4: Hiện tượng ngấm hút
Tên bài học 1: Hiện tượng ngấm hút
Trước khi
học
văn Mỹ
Systems, M.E.Jensen, 1983 (trang 103-124)
Vaughn E Hansen et al, 1962 (trang 77-84)
Phương pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Chương 5: Tưới nước cho cây trồng
Tên chương 5: Tưới nước cho cây trồng
Tên bài học 1: Chế độ tưới cho cây trồng
Trang 8Nội dung Phương trình cân bằng nước ngoài đồng
Trước khi
học
văn Mỹ
loại đất tại 1 vùng nào đó (do giáo viên đưa ra)
Phương pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Tên bài học 2 : Các phương pháp và kỹ thuật tưới
Trước khi
học
văn Mỹ
Irrigation Systems, M.E Jensen, 1983
Phương pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Chương 6: Chế độ tiêu nước mặt trên ruộng
Tên chương 6: Chế độ tiêu nước mặt trên ruộng
Tên bài học 1: Chế độ tiêu nước mặt trên ruộng
Mỹ/Phong
Trang 9Nội dung Định nghĩa
Trước khi
học
văn Mỹ
Systems, M.E Jensen , 1983 (trang 235-272)
thống thủy nông (nếu có)
Phương pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Chương 7: Hệ thống điều tiết nước ruộng
Tên chương 7: Hệ thống điều tiết nước ruộng
Tên bài học 1: Hệ thống điều tiết nước ruộng
và kết hợp)
Trước khi
học
văn Mỹ
Trang 10Sau khi học Thăm quan 1 hệ thống thủy nông và viết báo cáo nhóm Phương
pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Chương 8: Chống xói mòn do nước và biện pháp canh tác trên đất dốc
Tên chương 8: Chống xói mòn do nước và biện pháp canh tác trên đất dốc
Tên bài học 1: Chống xói mòn do nước và biện pháp canh tác trên đất dốc
nghiệp, biện pháp quản lý đất, biện pháp cơ học) Trước khi
học
văn Mỹ
với thực tập giáo trình hoặc môn học khoa học đất)
Phương
pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
Chương 9: Biện pháp thủy nông cải tạo đất có vấn đề
Tên chương 9:Biện pháp thủy nông cải tạo đất có vấn đề
Tên bài học 1: Biện pháp thủy nông vùng mặn
Trang 11Nội dung Đặt vấn đề
mặn, các biện pháp khác) Trước khi
học
văn Mỹ
khoa học đất) hoặc seminar (đề tài do giáo viên đưa ra) Phương pháp
và phương
tiện
Tổ chức và
thực hiện
- lớp học – máy chiếu projector
Tên bài học 2 : Biện pháp thủy nông vùng đất phèn
Các độc tố trong đất phèn)
Trước khi
học
văn Mỹ
Sau khi học
Phương pháp
và phương
tiện
1. Lên lớp
Tổ chức và
thực hiện
2. lớp học – máy chiếu projector
5
Đánh giá hoàn tất môn học
Đánh giá môn học qua cả quá trình học tập của sinh viên (tham khảo quy chế đánh giá của Bộ, Trường)
- Thực hành và bài tập (practice and assignment) : 20%
- Báo cáo nhóm (seminar) : 20%
Trang 12- Kiểm tra giữa kỳ (mid term exam) : 20%
- Kiểm tra cuối kỳ (final exam) : 40%
6
Tiêu chuẩn giảng viên
- Kinh nghiệm: > 3 năm trong giảng dạy
- Chuyên môn: Thủy nông hoặc nông học
7
Ngày soạn thảo và tác giả
- Ngày biên soạn: 12/12/2007
- Nhóm/người biên soạn: Trần văn Mỹ
Thủ đức, tp HCM
Người biên soạn
- See more at:
http://fa.hcmuaf.edu.vn/fa-4156-1/vn/de-cuong-mon-thuy-nong.html#sthash.K9vgGj6w.dpuf