Ngày nay, Internet là một công cụ vô cùng thiết yếu trong cuộc sống con người nói chung và trong đời sống sinh viên nói riêng. Nhờ có Internet sinh viên có thể làm nhiều việc một cách nhanh chóng hơn, dễ dàng hơn, và tiện lợi hơn.
Trang 1Đề ra: Hãy chọn một vấn đề trong cuộc sống, vận dụng lí thuyết kinh tế
công cộng để lí giải nó là một dạng thát bại thị trường, đề xuất cách giải quyết cho vấn đề đã lựa chọn.
Bài làm
I Phần mở đầu
Ngày nay, Internet là một công cụ vô cùng thiết yếu trong cuộc sống con người nói chung và trong đời sống sinh viên nói riêng Nhờ có Internet sinh viên
có thể làm nhiều việc một cách nhanh chóng hơn, dễ dàng hơn, và tiện lợi hơn Tuy nhiên, có không ít sinh viên hiện nay vẫn chưa có đủ điều kiện để tiếp xúc với tiện ích này Chính vì thế sự xuất hiện của các quán Internet công cộng thực
sự trở nên cần thiết và là một điều tất yếu Đến trường đại học KTQD ta có thể
dễ dàng thấy được điều này một cách cực kì rõ nét Đi xung quanh khu vực trường hoàn toàn có thể nhận ra khu “trung tâm” Internet công cộng kiêm game online “tọa lạc” ở 1 con ngõ nhỏ và dài nối từ đường Trần Đại Nghĩa vào cổng
kí túc xá của trường – ngõ Tự Do Điều đáng nói ở đây chính là sự nhỏ và dài của con ngõ này Nó thực sự gây ấn tượng mạnh cho những người lần đầu đặt chân đến Trông con ngõ chẳng khác nào một buổi triển lãm xe moto cùng những hàng dài xe máy với đủ mọi thể loại, màu sắc, kiểu dáng, dựng san sát nhau trên lòng ngõ Đó thực chất là xe của các vị thượng đế - khách hàng của những quán Internet trong ngõ này Từng centimet nhỏ trong ngõ dường như đều được tận dụng triệt để cho việc trông giữ xe Thậm chí cả những ngách nhỏ
và hẹp cũng được trưng dụng cho mục đích này Điều đó làm cho con ngõ càng trở nên dài và nhỏ hơn Nó cứ bị lấn dần lấn dần cho đến khi trở nên chật chội
và ách tắc đặc biệt là vào những giờ cao điểm Điều này đã gây nên không ít khó khăn và bức xúc cho không chỉ người dân sinh sống trong ngõ mà còn cả với những người đi lại qua ngõ này Đứng góc độ kinh tế, phải chăng việc trông
Trang 2giữ xe của các quán internet này đã gây ra một tổn thất phúc lợi xã hội? Vận dụng kiến thức của kinh tế công cộng hãy cùng làm rõ vấn đề này
II Phân tích thất bại thị trường.
Như chúng ta đã biết, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến thất bại của thị trường đã gây ra tổn thất phúc lợi xã hội như độc quyền, ngoại ứng, hàng hóa công cộng và thông tin không đối xứng
Ở chủ đề đưa ra ở trên thì thất bại của thị trường ở đây là do ngoại ứng tiêu cực Vậy ngoại ứng tiêu cực là gì, nguyên nhân, cách giải quyết?
Khi hành động của một đối tượng(có thể là cá nhân hay hãng ) có ảnh hưởng trực tiếp đến phúc lợi của đối tượng khác, nhưng những ảnh hưởng đó lại không được phản ánh trong giá cả thị trường thì ảnh hưởng đó gọi là ngoại ứng Ngoại ứng tiêu cực là những chi phí áp đặt lên một đối tượng thứ ba(ngoài người mua
và người bán trên thị trường ) nhưng chi phí đó lại không được phản ánh trên giá
cả thị trường
Trong trường hợp trên việc trông giữ xe tại các quán Internet ở ngõ Tự Do đã gây ra ngoại ứng tiêu cực Tức là các chủ quán đã lấn chiếm lòng đường một cách trái phép để làm chỗ để xe cho khách hàng để kinh doanh dịch vụ Ineternet
Vì mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận nên số lượng khách hàng càng ngày càng nhiều thì doanh thu của họ càng tăng lên Nhưng khi lượng khách hàng tăng lên thì lượng xe cộ họ mang theo cũng rất lớn và những chỗ để xe cho khách thì lại chính là lòng đường và vỉa hè hai bên ngoài quán Lượng khách hàng tăng lên trong khi diện tích lòng đường, vỉa hè là không đổi dẫn đến kết quả là lượng xe
mà họ đưa đến tập trung quá nhiều ở hai bên đường Và sự lấn chiếm lòng đường làm nơi trông giữ xe của các chủ quán đã làm cho lòng đường bị thu hẹp lại và một khi lượng người và xe giao thông ở ngõ Tự Do tăng lên thì sẽ gây ra cản trở, ách tắc giao thông Việc lấn chiếm lòng đường của các quán Internet đã làm cho những người thứ 3 là những người tham gia giao thông ở ngõ Tự Do mà
Trang 3dân cư xung quanh đó Việc lấn chiếm lòng đường của các quán net đã làm ách tắc giao thông qua lại ở ngõ Tự Do Việc đó gây bức xúc cho chính những người tham gia giao thông
Khi đi lại trên ngõ Tự Do không những bạn bị ảnh hưởng do tắc nghẽn gây cản trở giao thông mà những hình ảnh bạn trông thấy cũng không thuận mắt Một vẻ mĩ quan đô thị đã mất mà thay vào đó, trước mắt ta là dãy xe đang đỗ dài dằng dặc cho ta cảm giác bức bối khó chịu làm cho đô thị hiện ra càng tấp nập, bon chen Lượng xe ở đây quá nhiều và việc lấn chiếm lòng đường cũng ngày một gia tăng bởi vì lượng khách càng ngày càng lớn và ngoại ứng mà họ gây ra cho người thứ 3 là những người tham gia giao thông lại không được tính vào giá
cả thị trường game online của các chủ quán
Vậy nguyên nhân của việc các điểm trông giữ xe ở các quán internet ngõ Tự Do
đã gây ra hiệu ứng tiêu cực gây ách tắc giao thông, cản trở giao thông ở ngõ là
do đâu, chúng ta sẽ phân tích cụ thể hơn qua đồ thị sau đây Để trông giữ xe ở các lòng đường vỉa hè, ở các quán net thì các chủ quán phải bỏ ra chi phí để thuê người giữ xe hoặc tự mình trông giữ nhưng chi phí này mà các chủ quán bỏ ra đang thấp hơn mức chi phí mà xã hội mong muốn Đó là do họ đã không phải
bỏ chi phí lấn chiếm lòng đường của họ Chúng ta sẽ phân tích qua đồ thị để chỉ
ra được tổn thất phúc lợi xã hội mà các quán net gây ra qua một đồ thị mang tính chất hình ảnh sau (với các số liệu vẽ đồ thị là giả định)
Trang 4
Hình trên mô tả hoạt động của các chủ quán net ở ngõ Tự Do: Trục hoành cho biết lượng xe cộ do khách hàng vào chơi ở quán để ở trên lòng đường, trục tung
đo lường chi phí và lợi ích biên mà các chủ quán net ở ngõ Tự Do thu được ứng với lượng xe để ở quán (ở đây ta giả định rằng lượng xe tương ứng với số khách hàng đến quán net ở ngõ Tự Do) Đường MB cho biết lợi ích biên mà các chủ quán net thu được ứng với từng lượng xe Đường MPC thể hiện chi phí tư nhân biên tức là chi phí thực của các chủ quán net đang phải bỏ ra để có thêm một khách hàng vào quán
Đứng trên quan điểm xã hội,đường chi phí biên đối với xã hội là MSC sẽ bao gồm cả hai bộ phận cấu thành: Thứ nhất là chi phí để trông giữ xe của các chủ quán ngõ Tự Do được phản ánh vào MPC;thứ hai là chi phí lấn chiếm lòng đường của các chủ quán net mà xã hội đang phải gánh chịu được thể hiện bằng đường MEC
Trang 5Do các quán net là người tối đa hóa lợi nhuận nên lượng xe của họ mong muốn
là tại điểm MB=MC nhưng vì MC mà họ quan tâm là MPC nên họ sẽ để một lượng xe là tại điểm B, và tại đó MB=MPC Điểm này là mức sản lượng tối ưu thị trường(các quán net) Nhưng đứng trên quan điểm xã hội theo nguyên tắc biên về hiệu quả và chi phí quan tâm ở đây là chi phí của xã hội nên lượng xe tối ưu mà xã hội mong muốn ở ngõ Tự Do phải đặt tại điểm A,khi đó MB
=MSC Như vậy,ta thấy lượng xe mà các chủ quán net bỏ trên lòng đường đang lớn hơn lượng xe mà xã hội mong muốn và chi phí mà họ bỏ ra P1 đang thấp hơn mức chi phí P* của xã hội.Vậy các chủ quán net ở ngõ Tự Do đang gây ra một hiệu ứng tiêu cực là đã đề một lượng xe quá nhiều hơn lượng xe tối ưu xã hội mong muốn xuống lòng đường ở ngõ Tự Do
Lợi ích ròng( hay lợi nhuận) mà các chủ quán net thu được khi để thêm một
xe ở lòng đường là khoảng cách dọc giữa đường MB và MPC nên tổng lợi nhuận tăng thêm khi các quán net duy trì lượng xe từ Q* tới Q1 là tam giác ABD Trong khi đó những người tham gia giao thông trong ngõ Tự Do sẽ bị thiệt hại do các quán net lấn chiếm lòng đường Và mỗi chiếc xe lấn chiếm lòng đường thì người tham gia giao thông ở ngõ thiệt hại một khoản là MEC Vì thế khi lượng xe tăng từ Q* đến Q1 thì tổng thiệt hại gây ra cho những người tham gia giao thông ở ngõ Tự Do là hình thang Q*MNQ1 Vì hình thang này có diện tích bằng hình thang DACB nên tổn thất phúc lợi xã hội mà các quán net ngõ Tự
Do gây ra cho xã hội trong trường hợp này bằng diện tích tam giác ACB
Như vậy chính hoạt động của các quán net trong việc trông giữ xe cho khách hàng đã gây ra tổn thất phúc lợi xã hội,lượng xe mà họ để lớn hơn lượng xe mà
xã hội mong muốn do họ phải chi trả một chi phí cho việc trông giữ xe thấp hơn chi phí mà xã hội phải bỏ ra
Lượng xe lớn đã gây ra ách tắc giao thông làm tốn thời gian qua lại ngõ Tự
Do của những người tham gia giao thông gây ra những chi phí tổn thất mà người tham gia giao thông phải gánh chịu
Trang 6Qua những hình ảnh thực tiễn và lí thuyết đã chỉ rõ ra việc trông giữ xe của các quán net là không hiệu quả gây ra phần mất không cho xã hội gây mất thời gian đối với những người tham gia giao thông , mất mĩ quan đô thị Tuy nhiên, những thiệt hại cho xã hội đó sẽ không ảnh hưởng lớn đến các chủ quán net và
họ sẽ còn tiếp tục lấn chiếm lòng đường để làm chỗ để xe vì động cơ lợi nhuận cho nên họ sẽ không thay đổi lượng xe về đến điểm tối ưu xã hội mong muốn và tình trạng này sẽ vẫ còn kéo dài nếu như chính quyền và dư luận không có những giải pháp thiết thực để can thiệp vào và xã hội vẫn phải gánh chịu những chi phí không cần thiết
Để góp phần giải quyết được những tình trạng trên,chúng em xin đưa ra một
số giải pháp cụ thể như sau:
III.Giải pháp giải quyết vấn đề.
Đối với Việt Nam – một nước nằm trong top 20 nước có tỉ lệ người sử dụng internet cao nhất thế giới, trong khi nguồn kinh phí để mỗi cá nhân sở hữu riêng
PC là quá lớn Đây là nguyên nhân để các hộ kinh doanh Internet ra đời, kéo theo nó là những ngoại ứng cả tích cực và tiêu cực, mà điển hình cho mặt tiêu cực là vấn đề đã được nêu ở trên đây: lượng xe cuả các quán Internet ngõ Tự Do gây ra ách tắc giao thông
Như đã thấy, vấn đề hình thành là do ý thức của mỗi cá nhân, mỗi hộ kinh doanh Họ đã bất chấp những tiêu cực mà thực tế đang diễn ra để đạt được lợi nhuận kinh doanh Vậy để giải quyết vấn đề nhức nhối đang diễn ra này chúng
ta cần làm những gì? Không chỉ đòi hỏi ứng xử từ các cơ quan chức năng mà nó cần sự kết hợp từ nhiều chương trình, nhiều phương án xử lý tích cực Về phía
cơ quan chức năng cần có sự nghiêm túc, cứng rắn Ngoài ra còn cần có sự mềm dẻo, mang tính đồng loạt tuyên truyền trực tiếp tới đối tượng của vấn đề: hộ kinh doanh internet và người có nhu cầu internet
Giải pháp thứ nhất là:Đánh thuế
Trang 7Khi vấn đề đang ở mức căng thẳng,yếu tố cứng rắn, mạnh mẽ thuộc về các biện pháp của chính quyền thuộc khu vực Xuất phát từ lợi ích kinh doanh, vậy biện pháp đưa ra ở đây phải đánh thẳng trực tiếp vào lợi nhuận kinh tế của hộ kinh doanh, khi lợi nhuận kinh tế của hộ kinh doanh bị ảnh hưởng, họ sẽ tự điều tiết hướng kinh doanh sao cho tối đa hóa lợi ích của mình nên giải pháp đưa ra
là : Thu phí đối với những hộ kinh doanh vi phạm khi để xe tràn ra lấn chiếm lòng đường
Bộ phận chịu trách nhiệm trực tiếp thi hành giải pháp trên là chính quyền Phường Đồng Tâm trực tiếp tiếp quản khu vực (bao gồm lực lượng trật tự an ninh Phường,bảo vệ,công an giao thông khu vực)
Công việc đề ra: lấy thông tin chi tiết của từng hộ kinh doanh Internet và thông báo văn bản cụ thể về phương án thu phí đối với hộ nào vi phạm lấn chiếm lòng đường làm nơi để xe
Khi tổng quan giải pháp đã được đưa ra, bộ phận thi hành và chi tiết công việc
đã được thành lập, ta cùng xem xét thực trạng:
Thứ nhất số hộ kinh doanh trong ngõ Tự Do là dày đặc, ngõ Tự Do chỉ daì khoảng hơn 1 km thôi mà có tới 20 tiệm internet hoạt động, đến nỗi mà 2 tiệm sát vách nhau đối diện cũng là 1 tiệm nữa Chi phí bỏ ra của các quán là: -tiền điện :~2 triệu đồng ( đối với giá bán lẻ cho điện kinh doanh, nếu cấp điện áp từ 22kV trở lên thì giờ thấp điểm là 835 đồng/kWh, giờ bình thường là 1.540 đồng/kWh, trong khi đó giờ cao điểm thì tới 2.830 đồng/kWh)
-tiền mạng:~1 triệu đồng tiền đường truyền ADSL 1 triệu (nếu là ADSL của Viettel sẽ có giá 3 triệu)
-số máy: 20~30 máy
-thuế kinh doanh:~ 25 máy, thuế hàng tháng là 350.000 đồng,còn thuế môn bài đóng 1 năm 500.000 đồng
-chi phí khác: tiền thuê người coi quán, mỗi người 1,5 triệu đồng, cần đến 2 người(~3 triệu);chi phụ~500.000/tháng
-giá kinh doanh:3000 đồng/giờ
Trang 8Thứ hai là lượng khách hàng đông nhất là khoảng chiều và tối là hết máy, đa phần là học sinh, sinh viên (đa phần những học sinh, sinh viên này sử dụng phương tiện là xe máy là chủ yếu và một phần xe đạp)
Vào những giờ cao điểm lượng xe ở đây lên tới 200-250 xe máy lẫn xe đạp Với 1 ngõ bé và hẹp như ngõ Tự Do thì lượng xe này là quá lớn
Với cơ bản những thông tin trên, đề xuất mức phí lấn chiếm lòng đường của các hộ kinh doanh mỗi hộ phải chịu một mức phí lấn chiếm lòng đường khoảng 400.000 đồng một tháng, tương đương với 1200 đồng cho mỗi xe tăng thêm Chúng ta sẽ thấy đươc sự hiệu quả của việc đánh thuế qua đồ thị sau đây:
Việc đánh thuế về cơ bản sẽ hạn chế được lượng xe của các quán Internet lấn chiếm lòng đường Nhưng thuế là một công cụ làm méo mó thị trường, hơn nữa
Trang 9xác định đúng lượng tiền thuế là một vấn đề Và việc đánh thuế không chính xác
sẽ không mang lại hiệu quả
Thực ra đây là mức phí đã được đề ra và áp dụng, nhưng vấn đề rắc rối giao thông này cho đến nay vẫn chưa được khắc phục cho nên chúng ta cần nâng cao tính trách nhiệm, thường xuyên kiểm tra khu vực của cơ quan chức năng, đưa ra hướng khắc phục cho hộ kinh doanh
Cũng do điều kiện quỹ đất thuộc khu vực cũng không hoàn toàn cho phép hộ kinh doanh có thể mở thêm khu trông dữ xe cho khách nên vấn đề chưa được giải quyết triệt để Nhưng cũng chú ý rằng ở những khu vực đông dân cư có nhu cầu sử dụng internet từ các hộ kinh doanh nêu trên đều xuất hiện, hay gần những bãi gửi xe tập trung, vậy nên chăng cần có sự kết hợp giữa những hộ kinh doanh internet nói trên với bãi gửi xe tập trung cách đó không hề xa Tới đây, phương
án giải quyết dưới hình thức tuyên truyền mang tính mềm dẻo, sâu rộng sẽ tiếp bước nhằm đánh vào ý thức, trách nhiệm của hộ kinh doanh và những cá nhân
có nhu cầu Internet này
Giải pháp thứ hai là nhắc nhở sinh viên hạn chế để xe ở các tụ điểm internet ở ngõ Tự Do mà thay vào đó để xe ở các điểm gửi xe của nhà trường
Cơ sở của biện pháp này là do khách hàng của nhũng quán Internet chủ yếu là sinh viên của trường KTQD Để thực hiện biện pháp này có hai cách: bởi người chủ quán internet hay từ phía nhà trường Về phía chủ quán internet, họ có thể gợi ý cho khách hàng nên để xe trong trường Còn về phía nhà trường, có thể nhắc nhở sinh viên qua các biện pháp truyền thông như phát các bản tin được phát hàng ngày trên loa phát thanh nhà trường, hay nhắc nhở sinh viên trên forum của nhà trường hay có thể thông qua các tổ đội sinh viên tình nguyện phát bằng tờ rơi hoặc trực tiếp tuyên truyền đến từng lớp Biện pháp này có những ưu điểm sau: một là không mất chi phí hoặc chi phí thấp không làm ảnh hưởng đến lợi ích của chủ quán hay nhà trường Do công việc này được thực hiện bởi các tổ đội sinh viên tình nguyện với lực lượng thành viên khá lớn nên có được nguồn nhân lực dồi dào và chi phí cho truyền thông như thiết kế và in ấn poster cũng là
Trang 101 khoản chi phí nhỏ và không đáng kể Hai là tốc độ nhanh và tầm ảnh hưởng rộng Bởi lẽ các poster khổ lớn với màu sắc bắt mắt sẽ thu hút được sự chú ý của sinh viên, bên cạnh đó việc được trực tiếp nghe truyền thông sẽ gây án tượng mạnh khiến sinh viên để tâm đến vấn đề này, hơn nữa việc truyền miệng sẽ làm cho thông tin đến được với tất cả các sinh viên ngay cả khi họ không xem poster hay chưa nghe qua truyền thông Ba là nó đem lại nguồn lợi nhuận không nhỏ cho cac bãi trông giữ xe trong trường Ta có thể dễ dàng nhận thấy lượng khách hàng của các quán Internet là rất lớn, gần như lúc nào các quán này cũng chật kín khách từ lúc mở của cho đến tận lúc đóng cửa Với mức giá trông giữ xe đạp
là 1000vnđ/1xe máy như hiện nay, các điểm trông giữ xe của trường có thể thu thêm hàng trăm nghìn mỗi ngày Bốn là việc này có thể giảm thiểu được số lượng lớn xe cộ ở ngõ Tự Do nên chắc chắn hiện tượng tắc đường nhất là vào giờ cao điểm sẽ được cải thiện rõ rệt Tuy nhiên giải pháp này cũng còn một số bất lợi là thứ nhất giải pháp này là một biện pháp cần thời gian dài, phải thực hiện thường xuyên liên tục và phụ thuộc vào mức độ thuyết phục của tuyên truyền viên mới có kết quả Bởi nếu chỉ tuyên truyền trong một thời gian ngắn thì sức thuyết phục không cao, hiệu quả sẽ giảm dần rõ rệt, cách trình bày của tuyên truyền viên cũng là một vấn đề cần lưu ý, nếu cách trình bày không án tượng, không xác thục và có lí sẽ không nhận được sự ủng hộ của sinh viên thậm chí còn gây phản tác dung Thứ hai không phải chủ quán nào cũng nhắc nhở sinh viên bởi việc nhắc nhở khách hàng như vậy nhiều khi sẽ dẫn đến sự mất thiện cảm đối với quán đồng nghĩa với việc sẽ hạn chế lượng khách hàng và mất sự cạnh tranh với các hàng quán internet khác, thông thường họ chỉ quan tâm tới lợi nhuận tới lượng khách hàng nên họ sẽ quên đi vấn đề nên để xe thế nào để không gây ách tắc Thứ ba, không phải sinh viên nào cũng thực hiện theo bởi nếu gửi xe trong trường sẽ phải mất một khoản phí, đối với một số sinh viên như vậy là không có lợi cho họ Thư tư, ngoài sinh viên trường KTQD, khách hàng của các quán này có thể là sinh viên của một số trường xung quanh địa bàn