Ra đời vào giữa năm 1996 - Trung Nguyên là 1 nhãn hiệu cà phê non trẻ của Việt Nam, nhưng đã nhanh chóng tạo dựng được uy tín và trở thành thương hiệu cà phê quen thuộc nhất đối với người tiêu dùng cả trong và ngoài nước.
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
1 Giới thiệu tình huống 1
2 Phạm vi nghiên cứu 2
3 Mục đích nghiên cứu 2
Chương I: Giới thiệu về Trung Nguyên và hình thức nhượng quyền thương hiệu 3
1.1 Giới thiệu về tập đoàn Trung Nguyên 3
1.1.1 Tầm nhìn, sứ mạng & các giá trị niềm tin 3
1.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của Trung Nguyên 3
1.2 Nhượng quyền thương hiệu 7
1.3 Giới thiệu về hệ thống nhượng quyền Trung Nguyên 7
1.4 Giới thiệu về cà phê hòa tan G7 Trung Nguyên 9
Chương II: Phân tích những nhân tố tác động đến quyết định lựa chọn thị trường Trung Quốc cho sản phẩm G7 Trung Nguyên 10
2.1 Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp (môi trường kinh doanh) 10 2.1.1 Yếu tố văn hóa, xã hội 10
2.1.2 Yếu tố chính trị, luật pháp 10
2.1.3 Các yếu tố về thị trường 12
2.1.4 Yếu tố về cạnh tranh 15
2.2 Các yếu tố bên trong doanh nghiệp 16
2.2.1 Nguồn nhân lực 16
Trang 22.2.2 Kinh nghiệm kinh doanh 162.2.3 Năng lực sản xuất 172.2.4 Tiềm lực tài chính 18
Chương III: Một số đánh giá nhận xét và bài học kinh nghiệm từ việc lựa chọn thị trường Trung Quốc của hãng cà phê Trung
Nguyên 19
3.1 Đánh giá tính hợp lý trong quyết định lựa chọn thị trường
của Trung Nguyên 19 3.2 Bài học kinh nghiệm 19
KẾT LUẬN 21
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
1 Giới thiệu tình huống
Ra đời vào giữa năm 1996 - Trung Nguyên là 1 nhãn hiệu cà phê
non trẻ của Việt Nam, nhưng đã nhanh chóng tạo dựng được uy tín vàtrở thành thương hiệu cà phê quen thuộc nhất đối với người tiêu dùng
cả trong và ngoài nước Chỉ trong vòng 10 năm, từ một hãng cà phênhỏ bé nằm giữa thủ phủ cà phê Buôn Mê Thuột, Trung Nguyên đãtrỗi dậy thành một tập đoàn hùng mạnh với tốc độ tăng trưởng liên tục37%/năm, gồm 6 công ty thành viên với các ngành nghề chính baogồm: sản xuất, chế biến, kinh doanh trà, cà phê; nhượng quyền thươnghiệu và dịch vụ phân phối, bán lẻ hiện đại Trong tương lai, tập đoànTrung Nguyên sẽ phát triển với 10 công ty thành viên, kinh doanhnhiều ngành nghề đa dạng
Đi tiên phong trong việc áp dụng mô hình kinh doanh nhượngquyền tại Việt Nam, hiện nay, Trung Nguyên đã có một mạng lướigần 1000 quán cà phê nhượng quyền trên cả nước và 8 quán ở nướcngoài như: Mĩ, Nhật, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc, Campuchia,
Ba Lan, Ukraina Sản phẩm cà phê Trung Nguyên và cà phê hòa tanG7 đã được xuất khẩu đến 43 quốc gia trên thế giới với các thị trườngtrọng điểm như Mĩ, Trung Quốc Bên cạnh đó, Trung Nguyên cũng đãxây dựng được một hệ thống hơn 1000 cửa hàng tiện lợi và trung tâmphân phối G7Mart trên toàn quốc
Đầu năm 2006, Trung Nguyên khai trương quán cà phê nhượng
quyền đầu tiên tại Trung Quốc đặt ở thành phố Nam Ninh Đây làquán cà phê đầu tiên ở nước ngòai áp dụng hệ thống chuẩn hóa
Trang 4khẩu của Trung Nguyên, Trung Quốc nổi tiếng là quốc gia uống tràtruyền thống nên để đưa cà phê thâm nhập Trung Quốc đã đòi hỏi sựđầu tư, tìm hiểu xu hướng tiêu dùng thị trường trong gần 2 năm củađối tác nhận nhượng quyền và Trung Nguyên Đồng thời, Trung Quốccũng được xem là một trong những thị trường mục tiêu của TrungNguyên trong chiến lược mở rộng và phát triển hệ thống quán cà phêTrung Nguyên nhượng quyền ở nước ngoài Do vậy, trong phạm vi đề
án, em xin đi vào "Phân tích các nhân tố tác động đến quyết định
lựa chọn Trung Quốc làm thị trường tiêu thụ sản phẩm G7 của Trung Nguyên".
2 Phạm vi nghiên cứu
● Phạm vi không gian:
- Sản phẩm: cà phê hòa tan G7
- Thị trường: Trung Quốc
● Phạm vi thời gian: giai đoạn 1996 – 2009
● Giác độ nghiên cứu: nghiên cứu trên giác độ doanh nghiệp
3 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu nhằm làm rõ lí do Trung Nguyên quyết định thâm
nhập thị trường Trung Quốc, đánh giá mức độ hợp lý trong quyết địnhnày và rút ra bài học kinh nghiệm trong vấn đề phân tích lựa chọn thịtrường của doanh nghiệp
Trang 5Chương I: Giới thiệu về Trung Nguyên và hình thức
nhượng quyền thương hiệu
1.1 Giới thiệu về tập đoàn Trung Nguyên
1.1.1 Tầm nhìn, sứ mạng & các giá trị niềm tin
● Tầm nhìn: Trở thành một tập đoàn thúc đẩy sự trỗi dậy của nền
kinh tế Việt Nam, giữ vững sự tự chủ về kinh tế quốc gia và khơi dậy,chứng minh cho một khát vọng Đại Việt khám phá và chinh phục
● Sứ mạng: Kết nối và phát triển những người yêu và đam mê cà
phê trên toàn thế giới
● Giá trị cốt lõi: 1 Khát vọng lớn
2 Tinh thần quốc gia, tinh thần quốc tế
3 Không ngừng sáng tạo, đột phá
4 Thực thi tốt
5 Tạo giá trị và phát triển bền vững
● Giá trị niềm tin: 1 Cà phê đem lại sáng tạo
2 Cà phê là năng lượng của nền kinh tế tri thức
3 Cà phê làm thế giới tốt đẹp hơn
1.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của Trung Nguyên
1996 Khởi nghiệp: 16 tháng 6 tại Buôn ma Thuột
Trang 6Trung Nguyên xuất hiện ở Tp Hồ Chí Minh bằng câukhẩu hiệu “Mang lại nguồn cảm hứng sáng tạo mới” vàcon số 100 quán cà phê Trung Nguyên
2000
Hiện diện tại Hà Nội và lần đầu tiên nhượng quyềnthương hiệu đến Sigapore, Trung Nguyên là công tyViệt Nam đầu tiên áp dụng mô hình nhượng quyềnthương hiệu trong nước và quốc tế
2001
Công bố câu khẩu hiệu mới: “Khơi nguồn sáng tạo”, vàTrung Nguyên đã có mặt tại tất cả các tỉnh thành ViệtNam, tiếp tục nhượng quyền thành công tại Nhật Bản,Thái Lan, Campuchia
2003
Ra đời sản phẩm cà phê hòa tan G7 bằng sự kiện thử
mù tại Dinh Thống Nhất (với 89 % người tiêu dùngchọn G7 là sản phẩm yêu thích hơn so với 11% chọnNescafe) Lần đầu tiên một thương hiệu Việt Nam
“thách đấu” với một thương hiệu nổi tiếng toàn cầu
2005 Công nghiệp hóa hoạt đông sản xuất Khánh thành nhà
máy cà phê rang xay tại BMT và nhà máy cà phê hòatan lớn nhất VN tại Bình Dương với công suất rang xay
là 10,000tấn/năm và cà phê hòa tan là 3,000 tấn/năm
Đạt chứng nhận EUREPGAP (Thực hành nông nghiệptốt và Chất lượng cà phê ngon) của thế giới
Phát triển hệ thống quán cà phê lên đến con số 1.000
Trang 7quán cà phê và sự hiện diện của nhượng quyền quốc tếbằng các quán cà phê Trung Nguyên tại các nước NhậtBản, Singapore, Thái Lan, Campuchia, Trung Quốc,Ucarine, Mỹ, Ba Lan.
Là thương hiệu cà phê Việt Nam duy nhất được chọnphục vụ các nguyên thủ quốc gia trong Hội nghịASEM5 và Hội nghị APEC 2006
2006
Định hình cơ cấu của một tập đoàn với việc thành lập
và đưa vào hoạt động các công ty mới: G7 Mart,Truyền thông Nam Việt, Vietnam Global Gate Way
Sự ra đời của hệ thống cửa hàng tiện lợi G7Mart vàongày 5/8/2006 tại Dinh Thống Nhất đã đánh hồi chuôngcảnh báo đầu tiên cho hệ thống phân phối Việt Namtrước nguy cơ xâm nhập của hệ thống phân phối nướcngoài khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên củaWTO
Xuất khẩu sản phẩm đến hơn 43 quốc gia trên thế giới
2007 Công bố triết lý cà phê và khởi động dự án “Thủ phủ cà
phê toàn cầu” tại Buôn Ma Thuột
Tháng 12/2007 kết hợp cùng UBND tỉnh Đắk Lắk tổchức thành công Tuần lễ văn hóa cà phê tại 2 đầu cầucủa đất nước là Hà Nội và Tp.HCM Sự thành công của
Trang 8tuần lễ văn hóa cà phê 2007 đã góp phần nâng cao nhậnthức của người dân về vai trò và tầm quan trọng của càphê, là tiền đề cho các lễ hội về cà phê trong tương lai.
2008
Khai trương hệ thống quán nhượng quyền mới ở ViệtNam và quốc tế, khánh thành Làng cà phê TrungNguyên tại BMT
2009
Khai trương Hội quán sáng tạo Trung Nguyên tại HàNội, đầu tư trên 40 triệu USD xây dựng nhà máy chếbiến cà phê với công nghệ hiện đại nhất thế giới tạiBuôn Ma Thuột
Các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn :Thống lĩnh thịtrường nội địa, chinh phục thị trường thế giới:
- Dịch chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu
- Đầu tư về ngành
- Phát triển hệ thống nhượng quyền trong nước và quốctế
1.2 Nhượng quyền thương hiệu
Nhượng quyền thương hiệu (Franchise) là hình thức kinh doanh
mà nhà sản xuất hay chủ sở hữu một sản phẩm – dịch vụ độc quyềnchuyển cho một cá nhân khác quyền kinh doanh sản phẩm, dịch vụ đótại một khu vực cụ thể
Hình thức kinh doanh nhượng quyền chỉ bắt đầu phát triển và được
Trang 9ỏp dụng thành cụng tại Hoa Kỳ Đõy là mụ hỡnh kinh doanh hợp tỏc:
“đụi bờn cựng cú lợi” Bờn nhận quyền cần sự nổi tiếng của bờn
nhượng quyền để việc kinh doanh thành cụng dễ dàng hơn Ngược lại,bờn nhượng quyền cần sự thành cụng của bờn nhận quyền để hệ thốngngày càng phỏt triển và vững mạnh
1.3 Giới thiệu về hệ thống nhượng quyền Trung Nguyờn
Ra đời vào những năm 1996, Cà phờ Trung Nguyờn là cụng ty đầutiờn ỏp dựng mụ hỡnh kinh doanh nhượng quyền thương hiệu tại thị
trường Việt nam Với chiến lợc "Tập trung phát triển thị trờng
trong nớc một cách chắc chắn, rồi mới tiến tới xuất khẩu", "tạo lập thơng hiệu rồi sau đó mới chiếm lĩnh thị trờng", Trung Nguyên
đã thực hiện việc xây dựng và củng cố thị trờng hậu phơng là thị trờng
cà phê Buôn Mê Thuột “cắm rễ” chắc ở đó để có nguồn nguyên liệu
chất lợng và dùng "độc chiêu nhợng quyền kinh doanh thơng
hiệu” để mở rộng mạng lới phân phối của mình
Theo đó Trung Nguyên không bỏ vốn ra mở quán mà chỉ cho mợnthơng hiệu, Trung Nguyên chỉ cung cấp các loại cà phê rang xay, huấnluyện đội ngũ pha chế và phục vụ theo đúng tiêu chí mà mình đặt ra.Các chủ quán lấy hàng và công thức pha chế của Trung Nguyên đểkinh doanh Trung Nguyên đảm bảo chất lợng cuả một ly cà phê ởquán này cũng ngon nh bất kỳ quán nào khác trên cả nớc Hình thứcnày đã đợc nhiều hãng nớc ngoài áp dụng và tạo nên những thànhcông nhng ở Việt Nam thì hình thức này còn khá mới mẻ Với phơngthức này Trung Nguyên không mất vốn đầu t mà vẫn có hệ thống tiêuthụ, còn những ngời đợc mợn thơng hiệu – các chủ quán cà phêTrung Nguyên – thì có thể nhờ cậy đợc một thơng hiệu nổi tiếng, có
đợc sản phẩm mang đến cho khách hàng
Cho đến nay, bằng sự năng động và sỏng tạo, Trung Nguyờn đóxõy dựng được một hệ thống quỏn nhượng quyền rộng khắp khụngnhững ở trong nước mà cũn hiện diện trờn thị trường quốc tế như:
Trang 10Nhật Bản, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc và Campuchia….Từ hệthống Nhượng quyền này, Trung Nguyên đã mang tới người yêu càphê một phong cách thưởng thức cà phê rất riêng, mang bản sắc vănhóa Việt nam, những tinh hoa của nhân loại Trong không gian TrungNguyên, những tín đồ cà phê ở khắp mọi nơi sẽ cảm nhận được nhữngnét văn hóa cà phê độc đáo của Việt nam, chứa đựng những tinh hoa
về mặt giá trị triết lý bao trùm, hướng nhân loại tới những giá trị pháttriển mới: sáng tạo, hài hòa và phát triển bền vững Ngày nay, với hàng trăm ngàn quán cà phê trải dọc đất nước đangkinh doanh sản phẩm cà phê Trung Nguyên, và một hệ thống quánnhượng quyền rộng khắp cả nước, quốc tế Trung Nguyên khát khaomang đến cho người yêu cà phê không chỉ là những tách cà phê ngonnhất mà còn là những nét văn hóa cà phê đặc sắc nhất Những tín đồ
cà phê đến với Trung Nguyên sẽ được trải nghiệm trong những khônggian cà phê mà ở đó họ được chia sẻ và đồng cảm và minh chứng mộttinh thần cà phê mới
1.4 Giới thiệu về cà phê hòa tan G7 Trung Nguyên
Ngày 23/11/2003, Tập đoàn Trung Nguyên chính thức tung ra thịtrường nhãn hiệu cà phê hòa tan G7 Để cho ra đời sản phẩm này,Trung Nguyên đã phải đầu tư nghiên cứu hết sức kĩ càng G7 đượcsáng tạo với sự chắt lọc tinh túy từ những hạt cà phê ngon nhất cộngvới bí quyết độc đáo của Trung Nguyên và được kì vọng là sản phẩmcạnh tranh ngang hàng với các thương hiệu cà phê hòa tan lớn trên thế
giới Hiện nay, sản phẩm G7 Trung Nguyên đã phát triển với 4 dòng
sản phẩm chính bao gồm:
Trang 11- G7 3in1: có khẩu vị và hương thơm đậm đà mà không một loại
cà phê hòa tan nào có được
- G7 hòa tan đen: mang hương vị cà phê đen mạnh mẽ, đậm đà &
thơm ngon
- G7 Cappuccino: mang đến những người đam mê cà phê một loại
cà phê hòa tan Cappuccino được pha chế theo phong cách Ý
- G7 2in1: kết hợp giữa cà phê và đường, mang hương vị của cà
phê rang xay, đem đến cho người thưởng thức một ly cà phê đen thơmngon, mạnh mẽ tức thì
Chương II: Phân tích những nhân tố tác động đến quyết định lựa chọn thị trường Trung Quốc cho sản phẩm
G7 Trung Nguyên
2.1 Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp (môi trường kinh doanh)
2.1.1 Yếu tố văn hóa, xã hội
● Trung Quốc là quốc gia láng giềng có nền văn hóa tương đồng
với Việt Nam về nhiều mặt như thẩm mỹ, giá trị, phong tục tập quán,
thái độ, tôn giáo Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho Trung Nguyên
Trang 12trong các hoạt động nghiên cứu thị trường tiến tới xuất khẩu Tuynhiên, Trung Quốc là 1 quốc gia rộng lớn với nhiều dân tộc cũng nhưnền văn hóa khác biệt, ngôn ngữ đôi khi cũng có sự khác biệt Do vậy,khi thâm nhập thị trường Trung Quốc, đặc tính về vùng miền cũngcần phải hết sức chú ý.
● Trung Quốc là thị trường có truyền thống uống trà lâu đời Trà
đạo Trung Hoa được xem là nghệ thuật thể hiện triết lý nhân sinh cao
cả Bởi vậy, để có thể đưa cà phê trở thành thức uống thay thế tràtrong thói quen sinh hoạt của người Trung Quốc không phải là điềuđơn giản Đây chính là thách thức đầu tiên Trung Nguyên phải đươngđầu khi đưa sản phẩm cà phê của mình thâm nhập thị trường này Tuynhiên, trong những năm gần đây, người Trung Quốc đang có xuhướng coi uống cà phê là thể hiện phong cách mới, thay cho tập quánuống trà truyền thống, đặc biệt là ở giới trẻ Chính xu hướng tiêu dùngnày đã mang lại cơ hội tốt cho Trung Nguyên khai thác thị trườngrộng lớn này
2.1.2 Yếu tố chính trị, luật pháp
● Sự ổn định chính trị: Đảm bảo an ninh chính trị ổn định luôn là
điều kiện tiên quyết để phát triển kinh tế bền vững ở mối quốc gia và
là yếu tố quan trọng tác động tới quyết định lựa chọn thị trường kinhdoanh của doanh nghiệp Về điểm này, Trung Quốc có thể coi là môitrường đầu tư kinh doanh tương đối an toàn Nền chính trị TrungQuốc đi theo thể chế cộng hòa, dân chủ, một Đảng duy nhất lãnh đạonên hầu như không có mâu thuẫn, tranh chấp về chính trị trong nội bộquốc gia Đồng thời, tình hình an ninh quốc gia cũng luôn được duytrì, đảm bảo tốt
Trang 13● Quan hệ chính trị với Việt Nam: Những năm gần đây, quan hệ
hợp tác hai nước Trung - Việt liên tục phát triển mạnh mẽ, lãnh đạohai nước thường xuyên trao đổi các chuyến thăm lẫn nhau, kí kết cáchiệp định hợp tác đầu tư, trao đổi thương mại lẫn nhau, và tiến hànhnhiều buổi gặp gỡ trao đổi giữa doanh nghiệp 2 nước, tạo điều kiệncho doanh nghiệp 2 nước phát triển quan hệ hợp tác làm ăn Điều nàycũng tạo thuận lợi cho Trung Nguyên trong việc giới thiệu sản phẩm,quảng bá thương hiệu cũng như tìm kiếm đối tác Trung Quốc
● Quy định về nhượng quyền thương mại tại Trung Quốc: vì hình
thức thâm nhập thị trường nước ngoài của Trung Nguyên là qua kênhnhượng quyền thương mại nên các quy định của Trung Quốc vềphương thức tổ chức kinh doanh này là yếu tố quan trọng tác động tớiquyết định lựa chọn thị trường của Trung Nguyên Có thể thấy, hìnhthức nhượng quyền thương mại đã xuất hiện trên thị trường TrungQuốc sớm hơn cả Việt Nam Do đó, các doanh nhân Trung Quốc đãkhá am hiểu và có kinh nghiệm trong lĩnh vực này Bên cạnh đó, hệthống quy phạm pháp luật điều chỉnh về hoạt động nhượng quyềnthương mại tại Trung Quốc đã được quy định khá rành mạch và chặtchẽ Theo đó, Trung Quốc quy định bên nhượng quyền nước ngoàiphải kinh doanh tối thiểu 2 hệ thống nhượng quyền tại Trung Quốc từmột năm trở lên và không bị lỗ trước khi thực hiện nhượng quyền Vềyêu cầu không bị thua lỗ của doanh nghiệp thì Trung Nguyên hoàntoàn đáp ứng được; yêu cầu còn lại phải được xem xét tính toán dựatrên cơ sở chiến lược cũng như tiềm lực tài chính của doanh nghiệp
● Quy định về chất lượng, tiêu chuẩn kĩ thuật: cà phê là một trong
những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đã và đang gặp phảinhững rào cản rất lớn liên quan đến tiêu chuẩn và quy định về vệ sinh