Môn tư tưởng Hồ Chí Minh

Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Vận dụng phân tích thực tiễn Việt Nam hiện nay.

ĐỀ BÀI:

Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh:

“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồngngười”

Vận dụng phân tích thực tiễn Việt Nam hiện nay

BÀI LÀM

I.ĐẶT VẤN ĐỀ

Hồ Chí Minh - tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thờiđại Chủ tịch Hồ Chí Minh chẳng những để lại cho chúng ta một sự nghiệpcách mạng vẻ vang chưa từng có trong lịch sử dân tộc, Người còn để lại chochúng ta một di sản vĩ đại, đó là tấm gương sáng ngời về phẩm chất đạo đức,tượng trưng cho những gì cao đẹp nhất trong tâm hồn, ý chí, nhân cách củadân tộc và của loài người Di sản văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lạicho chúng ta tư tưởng lớn của Người trong sự nghiệp “trồng người” “Vì lợiích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”

Đó là hai câu mở đầu bài nói của Bác Hồ tại lớp học chính trị của giáo viêncấp II, cấp III toàn miền Bắc vào ngày 13/9/1958 “Trồng người” là điều Bácnghĩ suy, trăn trở nhất Đó là vấn đề lớn, là chiến lược cách mạng đặc biệtquan trọng và lâu dài

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Luận điểm của Hồ Chí Minh có ý giống kế sách của Quản Trọng (nhà chínhtrị và nhà tư tưởng lơn của Trung Quốc thời Xuân Thu): “Kế sách cho mộtnăm, lấy việc trồng lúa làm đầu Kế sách cho mười năm, lấy việc trồng câylàm đầu Kế sách cho trọn đời, lấy việc trồng người làm đầu Lúa, trồng mộtgặt một Cây, trồng một hái mười Người, trồng một gặt trăm” Hồ Chí Minh

nhìn rõ được lợi ích của việc trồng cây và đặc biệt là việc “trồng người” trong

sự nghiệp cách mạng và sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước

“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây” Cây xanh có rất nhiều lợi ích,

là nhà máy cải tạo chất lượng không khí cho con người, hút tất cả bụi có hạicho phổi chúng ta Cây xanh có khả năng làm sạch môi trường, giảm nhiệt độ

và tiếng ồn, cải thiện sức khỏe, tôn tạo thêm nét thẩm mỹ cho công trình kiếntrúc, chống xói mòn và điều tiết nước, tăng giá trị kinh tế Biết rõ tầm quantrọng của thiên nhiên, của cây xanh đối với đời sống con người, Chủ tịch HồChí Minh đã quan tâm tới việc gìn giữ, bảo vệ và xây dựng một môi trườngsống lành mạnh cho nhân dân từ rất sớm Ngày 28/11/1959, hướng tới 30 nămthành lập Đảng và đón Tết cổ truyền của dân tộc, Bác Hồ phát động “Tếttrồng cây” Người nêu rõ “Việc này tốn kém ít mà lợi ích rất nhiều…Nước taphong cảnh sẽ ngày càng tươi đẹp, khí hậu điều hòa hơn, cây gỗ đầy đủ hơn.Điều đó sẽ góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống của nhân dân

ta…” Tư tưởng của Người về trồng cây gây rừng góp phần “đấu tranh với

những tai họa của thiên nhiên” Người trồng cây thực sự với một mục đíchdân sinh kinh tế thiết thực và lâu dài Việc trồng cây của Bác tùy thuộc vàohoàn cảnh thực tế mà có khác Có thể là trồng rau màu cứu đói hay trồng cây

gỗ cho dân có gỗ làm nhà hay trồng cây gây rừng, phủ xanh đồi trọc Bácmong trồng những rừng vàng mang lại nhưng núi tiền vô tận làm giàu cho Tổquốc Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ kêu gọi toàn dân tham gia phong tràotrồng cây gây rừng qua các bài nói, viết, mà còn bằng những ành động, việclàm cụ thể của Người Cứ mỗi độ Tết đến, xuân về, Người lại tham gia trồngcây Mùa xuân năm 1960, Bác đã tham gia trồng cây với nhân dân Thủ đô ởCông viên Thống Nhất, Hà Nội Mùa xuân năm Kỷ Dậu 1969, sáng mồngmột Tết, tuy sức khỏe lúc đó yếu đi nhiều, nhưng Bác vẫn lên chúc Tết đồngbào Sơn Tây và tham gia trồng cây lưu niệm ở đồi Vật Lại - Ba Vì, và căn đặn

bà con “Đất nước bây giờ là của ta, cho nên ta phải thi đua sản xuất giỏi,

trồng cây giỏi…” Yêu cây, trồng cây ở Bác là cả một phong cách khoa học.Trước hết phải chọn cây gì có lợi ích thiết thực, hiệu quả rõ ràng, trồng câynào phải tốt cây ấy Khi trồng rau phục vụ nhà ăn, Bác đã chọn cây cải canhthu hoạch nhiều lần, chứ không phải cây cải củ chỉ thu một lượt Đi đâu thấycây gì sinh lợi được cho dân là Bác đem về trồng như cây cọ dầu Hải Nam.Cảm động nhất là Bác đã du nhập cây săng xanh không rụng lá về định làmcây đường phố cho người quét rác đỡ vất vả Người luôn biểu dương nhữngđịa phương, đơn vị, cá nhân trồng cây tốt Người cũng nhắc nhở những địaphương, những hợp tác xã chưa quan tâm đến việc tổ chức “Tết trồng cây”.Người đặc biệt lưu ý “phải liên hệ chặt chẽ “Tết trồng cây” với kế hoạchtrông cây gây rừng của Nhà nước Nhưng không nên lẫn lộn số cây “tết” với

số cây của kế hoạch và phải “xem trọng chất lượng, nghĩa là “trồng cây nào,chắc cây ấy” Sau đó, Người còn “Thêm vài ý kiến về Tết trồng cây: “Có nơinhầm cho rằng Tết trồng cây chỉ một đợt và một năm thôi; chứ không hiểurằng Tết trồng cây cũng là một kế hoạch kinh tế lâu dài và liên tục” “Tếttrồng cây là một việc quan trọng… xây dựng nông thôn Nhưng “cần phải có

kế hoạch trồng cây và chăm sóc cây ở đường cái Cần giáo dục các em thiếunhi có ý thức bảo vệ cây, chớ để trâu bò phá hoại cây” Nhiều lần Người đánhgiá: “Sở dĩ Tết trồng cây đã trở nên một phong trào quần chúng mạnh mẽ, là

vì mọi người đều thấy lợi ích thiết thực và lâu dài của nó” Bác cũng nhắc lạikinh nghiệm trồng cây tốt của thôn Lạc Trung (Vĩnh Phú): “Cử những cụ giàhăng hái lập thành những tổ chuyên trách trồng cây, các xã viên đều tùy khảnăng mà giúp sức, các em nhi đồng thì có những đội bảo vệ cây cối, Tết trồngcây cũng như mọi việc khác, các cấp ủy đảng phải lãnh đạo cụ thể và chặt chẽthì sẽ thành công” Bác nhắc nhở đồng bào, con cháu:

“Mùa xuân là Tết trồng cây

Làm cho đất nước càng ngày càng xuân…”

“Tết trồng cây là ngày mở đầu cho việc trồng cây suốt cả năm đã trở thànhmột tục lệ tốt đẹp của nhân dân ta” Người nhắc nhở: “Kinh nghiệm cho thấyrằng mọi người đều nên tham gia trồng cây, nhưng lực lượng các cụ phụ lão

có tổ chức là quan trọng và các cháu thiếu nhi là lực lượng góp phần đắc lực”.Bác Hồ - người Việt Nam tiêu biểu quan tâm bảo vệ môi trường sống của đấtnước và nhân dân Nhận rõ lợi ích của việc trồng cây, Bác tích cực động viênnhân dân và tham gia trồng cây, trồng cây góp phần xây dựng đất nước, bảo

vệ môi trường sống của nhân dân

Yêu cây, trồng cây ở Bác còn là một phương thức trồng người Liên hệngôn ngữ phương Tây thấy từ “Trồng trọt” trong tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếngNga cùng có một nguồn gốc chữ La - tinh cultura, đều có hai nghĩa; vừa làtrồng trọt, vừa là văn hóa Cái cây xưa kia mọc tự nhiên ở trong rừng hayngoài bãi, con người đã biết lấy bàn tay và khối óc của mình mà thuần hóa nó,nghĩa là trồng trọt nó, vì lợi ích của bản thân con người, cái cây được trồngtrọt đó trở thành một sản phẩm văn hóa Và nói rộng ra, tất cả những cái gì dolao động và tư duy con người cải tạo hay sáng tạo đều gọi là văn hóa Chínhbản thân con người, một động vật sinh ra trong tự nhiên, có thể nói, nó tựtrồng mình bằng lao động và tư duy để trở thành con người, và con ngườicũng là một sản phẩm văn hóa Văn hóa tựu trung là cái làm cho con ngườikhác con vật Quả thật, lời nói của Hồ Chủ tịch, đặt song song trồng cây vàtrồng người, có một ý nghĩa triết lý và thực tiễn rộng lớn, bao trùm Bác Hồquan tâm da diết đến việc trồng người, nhất là việc giáo dục thanh thiếu niên.Bác từng nói: “Muốn xây dựng CNXH trước hết cần có con người XHCN” và

vì tương lai lâu dài của sự nghiệp cách mạng, ngay trong Di chúc của Người

để lại, Bác cũng nhắc nhở đến việc chăm lo giáo dục cho các thế hệ mai sau…

Ta nghĩ đến Nguyễn Trãi xưa đi tìm cái thiện chân, thiên tính trong “đạo tựnhiên” Ông chủ trương “ẩn cả” (tức đại ẩn) ngay giữa nơi triều đường để loviệc nước việc dân Cả hai vị anh hùng dân tộc đều có cái phong thái của bậc

hiền triết phương Đông, nắm được cái triết lý con người thống nhất với thiênnhiên như một thể hoàn chỉnh, và đều mang tấm lòng nhân ái mênh mông, tựutrung là để lo việc trồng cây và trồng người Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳngđịnh “vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Lợi ích trăm năm là lợi íchlâu dài, to lớn, quan trọng đối với sự phát triển của đất nước Đất nước muốnphát triển, “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” thì phải “trồng người”,đào tạo những con người vừa có sức khỏe vừa có trí tuệ, đạo đức, con người

có ích xây dựng đất nước giàu mạnh

“Trồng người” là yêu cầu khách quan, vừa cấp bách, vừa lâu dài củacách mạng Trên cơ sở khẳng định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lựccủa cách mạng, của sự phát triển của đất nước, Hồ Chí Minh rất quan tâm tới

sự nghiệp giáo dục, đào tạo, rèn luyện con người Người nói đến “lợi ích trămnăm” và mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội là những điểm mang tầm vócchiến lược, cơ bản lâu dài, nhưng cũng rất cấp bách Nó liên quan tới nhiệm

vụ “trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa” và “trồng người”.Tất cả những điều này phản ánh tư tưởng lớn về tầm quan trọng có tính quyếtđịnh của nhân tố con người; tất cả vì con người, do con người Như vậy, conngười phải được đặt vào vị trí trung tâm của sự phát triển Nó vừa nằm trongchiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với nghĩa rộng, vừa nằmtrong chiến lược giáo dục - đào tạo theo nghĩa hẹp… Quan niệm Hồ Chí Minh

về con người mới xã hội chủ nghĩa có hai mặt gắn bó chặt chẽ với nhau Một

là, kế thừa nhưng giá trị tốt đẹp của con người truyền thống (Việt Nam vàphương Đông) Hai là, hình thành những phẩm chất mới như: có tư tưởng xãhội chủ nghĩa; có đạo đức xã hội chủ nghĩa; có trí tuệ và bản lĩnh để làm chủ(bản thân, gia đình, xã hội, thiên nhiên,…); có tác dụng xã hội chủ nghĩa; cólòng nhân ái,vị tha, độ lượng

Chiến lược “trồng người” là trọng tâm, một bộ phận hợp thành củachiến lược phát triển kinh tế - xã hội Để thực hiện chiến lược “trồng người”,

cần có nhiều biện pháp, nhưng giáo dục – đào tạo là biện pháp quan trọng bậcnhất Bởi vì, giáo dục tốt sẽ tạo ra tính thiện, đem lai tương lai tươi sáng chothanh niên Ngược lại, giáo dục tồi sẽ ảnh hưởng xấu tới thanh niên Nội dung

và phương pháp giáo dục phải toàn diện, cả đức, trí, thể, mỹ, phải đặt đạođức, lý tưởng và tình cảm cách mạng, lối sống xã hội chủ nghĩa lên hàng đầu.Hai mặt đức, tài thống nhất với nhau, không tách rời nhau, trong đó “đức” làgốc, là nền tảng cho tài năng phát triển Phải kết hợp giữa nhận thức và hànhđộng, lời nói với việc làm…Có như vậy mới có thể “học để làm người”

Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng về giáo dục luôn có ýnghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam.Trong sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực cho công cuộc công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước, thực hiện mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,dân chủ, văn minh" ở nước ta, tư tưởng đó của Người càng có ý nghĩa thiếtthực Tư tưởng giáo dục Hồ Chí Minh không bó hẹp trong việc giáo dục trithức, học vấn cho con người, mà có tính bao quát, sâu xa, nhưng vô cùng sinhđộng, thiết thực, nhằm đào tạo ra những con người toàn diện, vừa "hồng" vừa

"chuyên", có tri thức, lý tưởng, đạo đức, sức khoẻ, thẩm mỹ

Theo Hồ Chí Minh, giáo dục có vai trò hết sức to lớn trong việc cải tạo conngười cũ, xây dựng con người mới Người nói: "Thiện, ác vốn chẳng phải làbản tính cố hữu, phần lớn đều do giáo dục mà nên" Giáo dục có vai trò vôcùng to lớn đối với nhân cách, đạo đức tri thức của con người Không nhữngthế, giáo dục còn góp phần đắc lực vào công cuộc xây dựng đất nước Ngườikêu gọi: “Quốc dân Việt Nam! Muốn giữ vững nền độc lập, muốn làm chodân giàu nước mạnh, mọi người Việt Nam… phải có kiến thức mới, để có thểtham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà và trước hết phải biết đọc, biếtviết chữ quốc ngữ” Hồ Chí Minh còn quan tâm chỉ đạo cho giáo dục tích cựcphục vụ hoạt động kinh tế, làm cho hai lĩnh vực này liên hệ chặt chẽ với nhau.Người đánh giá tác dụng tích cực của giáo dục trong quá trình phát triển kinh

tế: “Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế”.Người đã chỉ rõ mục đích của việc học đó là: học để yêu Tổ quốc, học để yêunhân dân, học để yêu lao động, học để yêu đạo đức, học để phụng sự Tổ quốc,học để phụng sự nhân dân Mục đích giáo dục lớn nhất trong tư tưởng Hồ ChíMinh là vì con người, cho con người, là xây dựng con người mới, đào tạonhững con người biết làm chủ nước nhà Đào tạo con người xã hội chủ nghĩakhông có con đường nào khác ngoài giáo dục tri thức khoa học và lý tưởng,đạo đức xã hội chủ nghĩa Đó là nền giáo dục nhằm phát triển con người toàndiện trong thời đại mới Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến việc luyện "tài",rèn "đức" cho cán bộ Bởi, theo Người, "có tài mà không có đức, ví như mộtanh làm kinh tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng nhữngkhông làm được gì ích lợi cho xã hội, mà còn có hại cho xã hội nữa Nếu cóđức mà không có tài ví như ông bụt không làm hại gì nhưng cũng không lợi gìcho loài người" Thế nên giáo dục là giáo dục toàn diện, cả đạo đức lẫn kiếnthức Cũng ví như việc trồng cây thì chỉ trồng không chưa đủ Nếu khôngchăm sóc cây đó thì có thể cây đó không sống được hoặc là sống nhưng còicọc, thiếu sức sống Muốn có cái cây tôt, cây đẹp, cây có ích thì phải trồng,phải chăm sóc nhưng mà phải chăm sóc đúng cách, có khoa học Giáo đục thế

hệ trẻ theo tư tưởng Hồ Chí Minh là vun trồng, chăm sóc, bồi dưỡng, đào tạocho đời sau những con người, lớp người khỏe khoắn, cả về thể chất lẫn tinhthần

Sự nghiệp “trồng người”, sự nghiệp giáo dục, trước hết là giáo dục về đạođức Đạo đức trong quan niệm của Hồ Chí Minh được coi như "cái gốc" củacây, "cái nguồn"của sông, do đó, theo Người, "người cách mạng phải có đạođức, không có đạo đức dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhândân" Đạo đức mà Người hướng tới là đạo đức cách mạng, đạo đức của giaicấp công nhân, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, thực hànhnhân, nghĩa, trí, dũng chống quan liêu, tham ô, lãng phí Người nói: “ Trời

có bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông; đất có bốn phương: đông, tây, nam, bắc;người có bốn đức: cần, kiệm, liêm, chính Thiếu một mùa thì không thànhtrời, thiếu một phương thì không thành đất, thiếu một đức thì không thànhngười…” Còn tài là giỏi về kiến thức chuyên môn và giỏi về cách thức,phương pháp vận dụng kiến thức đó vào hoạt động thực tiễn, làm cho íchnước lợi dân Tài không có nghĩa là kiến thức hoàn chỉnh, tuyệt đối, khép kín,

mà là một kiến thức mở, "dĩ bất biến, ứng vạn biến", luôn được bổ sung vàphát triển qua thực tiễn cách mạng sinh động Do đó, theo Người, học tập chủnghĩa Mác - Lênin là "học tập cái tinh thần xử trí mọi việc học tập nhữngchân lý phổ biến của chủ nghĩa Mác - Lênin để áp dụng một cách sáng tạovào hoàn cảnh thực tế của nước ta" Người luôn quan tâm, chăm lo đến đờisống vật chất và đời sống tinh thần của nhân dân Bác Hồ rất chú trọng việcgiáo dục nâng cao trình độ văn hoá cho dân để dân "làm ăn có ngăn nắp", "bớt

mê tín nhảm", "bớt đau ốm", "nâng cao lòng yêu nước" và "để thành ngườicông dân đứng đắn” Người chỉ rõ: "Trình độ văn hoá của nhân dân nâng cao

sẽ giúp chúng ta đẩy mạnh công cuộc khôi phục kinh tế, phát triển dân chủ.Nâng cao trình độ văn hoá của nhân dân cũng là một việc làm cần thiết để xâydựng nước ta thành một nước hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ, vănminh và giàu mạnh"

Giáo dục có vai trò rất quan trọng, cần phải có phương pháp giáo dụcđúng đắn để ươm được nhưng mầm cây tốt, phục vụ cho sự nghiệp “trồngngười” Về phương pháp giáo dục, tuy Hồ Chí Minh không để lại cho chúng

ta một tác phẩm, một hệ thống lý luận về phương pháp giáo dục, nhưngnhững việc làm thiết thực, những bài viết ngắn gọn, súc tích của Người đãhàm chứa các phương pháp giáo dục mẫu mực Người lấy nguyên tắc thốngnhất giữa lý luận và thực tiễn làm nguyên tắc cơ bản cho việc xây dựng cácphương pháp về giáo dục Nguyên tắc này được Người sử dụng trong việcgiáo dục cán bộ, đảng viên, thanh thiếu niên, công nhân, nông dân, bộ đội, trí

thức, học sinh, sinh viên…Người nhấn mạnh: "Học phải suy nghĩ, học phảiliên hệ với thực tế, phải có thí nghiệm và thực hành Học với hành phải kếthợp với nhau” Để nâng cao trình độ nhận thức của người lao động, Hồ ChíMinh cho rằng cần có quan điểm dân chủ, thẳng thắn, không nhồi sọ và cần

có sự đối thoại trong quá trình học tập, nhận thức Người chỉ rõ: "Mọi ngườiđược hoàn toàn tự do phát biểu ý kiến, dù đúng hoặc không đúng cũng vậy.Song không được nói gàn, nói vòng quanh" "Khi mọi người đã phát biểu ýkiến, đã tìm thấy chân lý, lúc đó quyền tự do tư tưởng hoá ra quyền tự dophục tùng chân lý" Từ đó, Hồ Chí Minh kêu gọi cán bộ, nhà giáo phải biếttôn trọng ý kiến người khác, không nên có thành kiến đối với các ý kiến tráivới ý kiến của mình Trong giáo dục, theo Hồ Chí Minh, cần có phương phápphù hợp với điều kiện giáo dục và đối tượng giáo dục Giáo dục phải căn cứvào "trình độ văn hoá, thói quen sinh hoạt, trình độ giác ngộ, kinh nghiệmtranh đấu, lòng ham, ý muốn, tình hình thiết thực của quần chúng" Cần cóphương pháp tổ chức giáo dục sao cho bảo đảm được sự phù hợp giữa điềukiện, hoàn cảnh giáo dục với đối tượng giáo dục Người viết: “công nhân,nông dân bận làm ăn, nếu dạy không hợp với người học, với làm ăn, bắt phảiđến lớp có bàn có ghế là không ăn thua Phải tùy theo hoàn cảnh làm ăn mà tổchức học mới duy trì được lâu dài, mới có kết quả tốt" Hồ Chí Minh đặc biệtcoi trọng việc kết hợp các hình thức giáo dục, không tuyệt đối hoá bất cứ mộthình thức giáo dục nào Người viết: "Giáo dục dù trong nhà trường có tốt mấynhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng khônghoàn toàn" Cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh luôn là tấm gương sángcho mọi người noi theo Trong cuộc sống, trong việc làm Hồ Chí Minh luôn

là người đi đầu Phương pháp làm gương là một biện pháp hữu hiệu nhấttrong việc thống nhất giữa lời nói và việc làm Người dạy: "Mình phải làmgương, gắng làm gương trong anh em, và khi đi công tác, gắng làm gươngcho dân Làm gương về cả ba mặt: tinh thần, vật chất và văn hoá" Đối với HồChí Minh, tất cả các phương pháp giáo dục như phương pháp đối thoại,

phương pháp học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, phương pháp làmgương, phương pháp kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội đều nhằmmục đích "nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tư tưởng", nâng caonhận thức, chất lượng và hiệu quả giáo dục Các phương pháp này vừa mangtính truyền thống, lại vừa hiện đại, vừa hệ thống, khoa học, lại vừa cụ thể,thiết thực, luôn gắn với đời sống và thời đại Nhận thức sâu sắc về vai trò củagiáo dục, Hồ Chí Minh đã gắn bó cả cuộc đời mình với việc chăm lo, mởmang và xây dựng một nền giáo dục mới, nền giáo dục xã hội chủ nghĩa - mộtnền giáo dục mà mọi người đều có cơ hội phát huy khả năng sáng tạo, mọingười đều được học hành, không phân biệt giai cấp, tuổi tác, trình độ, giớitính Đối với mỗi đối tượng khác nhau thì có những phương pháp giáo dụckhác nhau, phù hợp với độ tuổi, tâm lý… để đạt được hiệu quả giáo dục caonhất “Trồng người” là cộng việc “trăm năm”, không thể nóng vội “một sớmmột chiều”, không phải làm một lúc là xong, cũng không phải tùy tiện, tới đâuhay tới đó Nhận thức và giải quyết vấn đề này có ý nghĩ thường trực, bền bỉtrong suốt cuộc đời mỗi con người, trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội Hồ Chí Minh cho rằng: “Việc học không bao giờ là cùng, còn sống cònphải học” Hơn 50 năm qua, tư tưởng Hồ Chí Minh về phương châm, chiếnlược, mục đích, nội dung, phương pháp giáo dục - đào tạo con người luôn soisáng sự nghiệp trồng người ở Việt Nam Tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lýluận cho việc xác định chiến lược đào tạo con người, chủ trương, đường lốichỉ đạo phát triển nền giáo dục Việt Nam của Đảng ta qua các thời kỳ cáchmạng, mà còn là những bài học, những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục hếtsức sinh động, thiết thực và hiệu quả đối với người làm công tác giáo dục nóiriêng, ngành giáo dục nói chung hiện nay.

Sự nghiệp “trồng người” đặc biệt quan tâm tới giáo dục, và một phầnkhông thể thiếu là quan tâm chăm sóc sức khỏe nhân dân, y tế cộng đồng Bác

Hồ quan niệm sức khỏe là gồm có sự thoải mái cả về thể xác lẫn tâm hồn

Người định nghĩa: "Khí huyết lưu thông, tinh thần thoải mái, thế là sức khỏe".Sinh ra tại một vùng "địa linh nhân kiệt" như Nghệ An, nơi cách không xaquê ngoại của Ðại danh y Hải Thượng Lãn Ông (Hương Sơn, Hà Tĩnh), lạilớn lên trong một gia đình nhà Nho có cha đã từng là thầy thuốc đông y làmnghề cắt thuốc trị bệnh cứu người, Chủ tịch Hồ Chí Minh am hiểu sâu sắc về

y lý, y thuật và y đạo của Y học phương Ðông Vì vậy, khi diễn giải về sứckhỏe, Người dùng những khái niệm của y học phương Ðông Theo Y họcphương Ðông, huyết là cái xe vận chuyển khí, khí động thì sinh ra tinh, tinhđộng thì sinh ra thần Nếu khí không động thì tinh thần tan rã, và như vậy làsinh ra bệnh tật, ốm đau, chết chóc Như vậy, chúng ta hiểu định nghĩa về sứckhỏe của Chủ tịch Hồ Chí Minh dựa trên y lý của Y học phương Ðông Ngàynay Y học hiện đại cũng định nghĩa: "Sức khỏe là một tình trạng thoải máihoàn toàn về thể chất, tinh thần và xã hội, chứ không phải chỉ là một tìnhtrạng không có bệnh tật hay tàn tật" Khởi đầu là sự tiếp thu y lý của Y họcphương Ðông, nhưng khi đã tiếp cận với lý luận của triết học Mác về conngười, con người vừa là thực thể tự nhiên vừa là thực thể xã hội, thì trong tưtưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh mặt thể chất và mặt tinh thần lại càng đượchòa quyện với nhau trong khái niệm sức khỏe và công tác chăm sóc sức khỏe.Một điều quan trọng khi phân tích và học tập tư tưởng Hồ Chí Minh về sứckhỏe và công tác chăm sóc sức khỏe mà chúng ta cần lĩnh hội, đó là tính khoahọc và tính thống nhất giữa y lý, y thuật và y đạo trong tư tưởng của Người.Chính dựa trên khái niệm đúng đắn về sức khỏe, Chủ tịch Hồ Chí Minh dạychúng ta về y thuật và đặc biệt Người dạy nhiều về y đạo Những lời dạy về ythuật và y đạo không phải là những ý ngẫu nhiên hoặc lặp lại một cách đơnthuần những ý hoặc lời của các bậc danh nhân hoặc danh y tiền bối Chính sựhiểu đúng đắn về sức khỏe, hay nói cách khác, xuất phát từ cơ sở y lý đúngđắn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ cho chúng ta những vấn đề y thuật và yđạo Ðó là tính khoa học và tính thống nhất sâu sắc trong tư tưởng của Người

về sức khỏe Cũng chính từ cơ sở nhận thức đúng đắn về sức khỏe mà Chủ