Lục Vân Tiên

Thấy cảnh bất b ình, Vân Tiên nổi giận liền ra tay dẹp bọn c ướp cứu người bị nạn III/Vị trí đoạn trích : Đoạn trích thuộc phần đầu tác phẩm.. Hai người con gái ấy là Kiều Nguyệt Nga và

Lục Vân Tiên cứu Nguyệt Nga

Đoạn trích thuộc phần đầu tác phẩm Tr ên đường đi thi, Lục Vân Tiên thấy dân khóc than bỏ chạy hỏi thăm mới biết bọn c ướp đã hoành hành, bắt đi hai người con gái Thấy cảnh bất b ình, Vân Tiên nổi giận liền ra tay dẹp bọn c ướp cứu người bị nạn

III/Vị trí đoạn trích :

Đoạn trích thuộc phần đầu tác phẩm Tr ên đường đi thi, Lục Vân Tiên thấy dân khóc than bỏ chạy hỏi thăm mới biết bọn c ướp đã hoành hành, bắt đi hai người con gái Thấy cảnh bất b ình, Vân Tiên nổi giận liền ra tay dẹp bọn cướp cứu người bị nạn Hai người con gái ấy là Kiều Nguyệt Nga và tì tất Kim Liên

IV/Đọc và hiểu văn bản:

1/Về tính chất tự truyện của tác phẩm:

Đọc tiểu sử tác giả Nguyễn đ ình Chiểu và Truyện Lục Vân Tiên ta thấy có những yếu tố giống v à khác nhau giữa cuộc đời tác giả và nhân vật Lục Vân Tiên

Trước hết là những chi tiết trùng hợp:

-NĐC cũng chẳng khác chi LVT lúc v ào đời thật hăm hở và đầy khát vọng, cũng đều l ên kinh ứng thí :

“Chí lăm bắn nhạn ven mây,

Danh tôi đặng rạng, tiếng thầy bay xa”

“Làm trai trong cõi người ta,

Trước lo báo bổ sau là hiển vang”

Nhưng cả hai đếu bất hạnh đến khắc nghiệt : Mẹ mất phải bỏ thi về chịu tang, bị đau mắt v à sau

đó bị mù Vì thế đã bị bội hôn Nhưng sau đó, họ đều được một cuộc hôn nhân tốt đẹp Nếu Lục Vân Tiên cưới được Kiều Nguyệt Nga thì Nguyễn Đình Chiểu cũng cưới được cô Năm Điền Chính vì thế mà nhiều ý kiến cho rằng LVT là một tự truyện

Tuy nhiên cuộc đời của tác giả và nhân vật cũng có những điểm khác nhau Đó l à Vân Tiên được tiên ông cứu cho sáng mắt để sau đó lại tiếp tục đi thi đỗ Trạng nguyện, đ ược vua cử đi dẹp giặc

Ô Qua thắng lợi còn cụ Đồ Chiểu thì không như thế Với cụ vĩnh viễn là bóng tối Sự khác biệt

đó thể hiện ước mơ và khát vọng của tác giả

2/Về nhân vật Lục Vân Tiên :

Đây là nhân vật lý tưởng của tác phẩm được khắc họa qua một kiểu thức khuôn mẫu th ường gặp trong truyện Nôm truyền thống H ình ảnh này cũng giống như hình ảnh Thạch Sanh đánh đại bàng cứu công chúa trong truyện cổ

Hành động đánh giặc cướp cứu người của Lục Vân Tiên cho ta thấy tính cách của chàng Một chàng trai anh hùng, tài năng và giàu ngh ĩa khí Chỉ một mình, lại không có vũ khí chàng đã dám

bẻ gậy xông vào bọn cướp đông người giáo gươm đầy đủ Hình ảnh Lục Vân Tiên xông xáo tung hoành được nhả thơ miêu tả thật đẹp sánh ngang với h ình ảnh Triệu Tử Long – một dũng tướng thời Tam Quốc

“Vân Tiên tả đột hữu xung,

Khác nào Triệu Tử giữa vòng Đương Vương”

Với võ nghệ cao cường, LVT đã đánh tan bọn cướp và diệt tên đầu đảng Phong Lai H ành động của chàng còn tỏ rõ đức độ của người nghĩa hiệp : “Giữa đường thấy sự bất bình chẳng tha” Không sợ nguy hiểm Vân Tiên sẵn sàng vì nghĩa trừ hại cho dân

Đánh xong bọn cướp thấy hai cô gái còn chưa hết hãi hùng Vân Tiên đã ân cần hỏi han, an ủi

họ Hành động của chàng thật đàng hoàng, chững chạc Tuy có phần câu nệ nh ưng vẫn là phong độ giữ lễ của một con người có văn hoá trong khi ứng xử với hai người con gái : “ Khoan khoan ngồi đó chớ ra Nàng là phận gái ta là phận trai” Vân Tiên đã từ chối cái lạy trả ơn, từ chối lời mời đền đáp, không nhận trâm v àng trao tặng mà chỉ nhận lời cùng Nguyệt Nga làm thơ

xướng hoạ Câu trả lời “Làm ơn há dễ trông người trả ơn” và đặc biệt là câu nói của Vân Tiên

“Nhớ câu kiến ngãi bất vi Làm người thế ấy cũng phi anh h ùng” cho thấy chàng là một người trọng nghĩa khinh tài đáng quý

3/Nhân vật Nguyệt Nga:

Đoạn truyện ngoài việc giới thiệu Lục Vân Tiên còn cho ta biết về Kiều Nguyệt Nga biểu hiện qua những lời giải bày của nàng với ân nhân Đó là lời lẽ của một cô gái có giáo dục, có học thức Cách nói năng của nàng dịu dàng, mực thước và chân thành:

“Trước xe quân tử tạm ngồi,

Xin cho tiện thiếp lậy rồi sẽ thưa

Chút tôi liễu yếu đào thơ,

Giữa đường gặp phải bụi dơ đã phần

Hà Khê qua đó cũng gần,

Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng”

Là một cô gái rất mực đằm thắm ân t ình, Nguyệt Nga nhớ ơn và mong muốn đền ơn người đã cứu giúp mình giữ được tiết hạnh: “Lâm nguy chẳng kịp giải nguy Tiết trăm năm cũng bỏ đi một hồi”

Nhất là cuối cùng, nàng đã tự nguyện gắn bó cuộc đời m ình với cuộc đời chàng trai nghĩa khí ấy

và sẵn sàng liều chết để giữ trọn ân tình chung thủy với người yêu

Suy cho cùng nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga chính là hai mặt của một cách sống Một là làm ơn không cần người khác đền ơn Hai là chịu ơn thì phải nhớ ơn Đó cũng là tính cách sống có tính truyền thồng tốt đẹp của ng ười Việt Nam chúng ta Một cách sống cần được giữ gìn và phát huy

4/ Phương thức miêu tả nhân vật trong đoạn truyện :

Trong đoạn truyện này nhân vật được miêu tả chủ yếu qua hành động, cử chỉ, lời nói Do bị m ù nên Truyện LVT sáng tác là để đọc truyền miệng Dù các học trò và mọi người có ghi chép lại nhưng nói chung đã lưu truếyn trong nhân gian chủ yếu qua các h ình thức nói thơ, kể thơ Cũng

vì thế nên khi mô tả nhân vật tác giả ít chú ý khắc hoạ ngoại h ình, cũng ít đi sâu phân tích nội tâm nhân vật Nhân vật trong LVT t hường đặt trong những mối quan hệ x ã hội, những xung đột của đời sống rồi bằng hành động, cử chỉ, lời nói của m ình mà tự bộc lộ tính cách ra

Ngoài ra tác giả cũng tỏ thái độ của m ình trong việc ca ngợi hay phê phán nhân vật đó

5/ Ngôn ngữ của tác phẩm qua đoạn trích :

Lời thơ mộc mạc giản dị gần gũi với lời ăn tiếng nói th ường ngày và mang đậm sắc thái địa phương Nam bộ Ngôn ngữ thơ là ngôn ngữ kể chuyện tự nhiên ít trau chuốt uyển chuyển nhưng lại dễ đi sâu vào tâm hồn quần chúng nhân dân

Trong đoạn trích này, sắc thái ngôn ngữ đa dạng Lời th ơ bình dị chất pghác nhất là trong đoạn đầu, đoạn kế tiếp lời Vân Ti ên bất bình, phẩn nộ cùng với lời tên cướp tự phụ hống hách và đoạn đối thoại giữa Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga thì lời thơ mềm mỏng, xúc động chân thành Ghi nhớ : LVT là một trong những truyện xuất sắc nhất của nh à thơ Nguyễn Đình Chiểu, được lưu truyền trong dân gian Đoạn th ơ trích thể hiện khát vọng hành động hành đạo giúp đời của tác giả và khắc hoạ những phẩm chất tốt đẹp của hai nh ân vật chính : Lục Vân Tiên tài ba, dũng cảm, trong nghĩa khinh tài; Kiều Nguyệt Nga hiền hậu, nết na, ân t ình chung thủy