SỐ PHẬN CON NGƯỜI

Tuaàn 28SOÁ PHAÄN CON NGệễỉI Soõ – loõ – khoõp I.MUẽC TIEÂU : 1 Kieỏn thửực: - Hieồu ủửụùc sửù khoỏc lieọt cuỷa chieỏn tranh vaứ baỷn lúnh vửụùt leõn treõn soỏ phaọn cuỷa ngửụứi lớnh Xoõ

Tuaàn 28

SOÁ PHAÄN CON NGệễỉI

Soõ – loõ – khoõp I.MUẽC TIEÂU :

1 Kieỏn thửực: - Hieồu ủửụùc sửù khoỏc lieọt cuỷa chieỏn tranh vaứ baỷn lúnh vửụùt leõn treõn soỏ phaọn cuỷa ngửụứi

lớnh Xoõ vieỏt thụứi haọu chieỏn

- Naộm ủửụùc neựt ủaởc saộc trong ngheọ thuaọt keồ chuyeọn vaứ xaõy dửùng hỡnh tửụùng nhaõn vaọt cuỷa truyeọn ngaộn Soõ – loõ-khoõp

2 Kú naờng: ẹoùc – hieồu vaờn baỷn theo ủaởc trửng theồ loaùi( vaờn baỷn tửù tử, truyeọn dũch)

3 Thaựi ủoọ: - Cùng suy ngẫm về số phận con ngời: Số phận mỗi ngời thờng không phẳng phiu mà đầy éo

le, trắc trở Con ngời phải có đủ bản lĩnh và lòng nhân hậu để làm chủ số phận của mình, vợt lên sự cô

đơn, mất mát, đau thơng

II TROẽNG TAÂM:

1 Kieỏn thửực: - Chieỏn tranh, soỏ phaọn con ngửụứi vaứ nghũ lửùc vửụùt qua soỏ phaọn.

- Chuỷ nghúa nhaõn ủaùo cao caỷ theồ hieọn ụỷ caựch nhỡn chieỏn tranh moọt caựch toaứn dieọn , chaõn thaọt

- ẹaởc saộc trong ngheọ thuaọt keồ chuyeọn vaứ phaõn tớch taõm traùng nhaõn vaọt

2 Kú naờng: ẹoùc – hieồu vaờn baỷn theo ủaởc trửng theồ loaùi( vaờn baỷn tửù sửù, truyeọn dũch)

III CHUAÅN Bề :

1 GV: Giaựo aựn, SGK,SGV, hửụựng daón chuaồn kieỏn thửực kú naờng

2 HS: Đọc sgk vaứ naộm noọi dung cụ baỷn, ủũnh hửụựng tỡm hieồu caực caõu hoỷi theo caực caõu hoỷi cuỷa giaựo vieõn

IV TIẾN TRèNH DAẽY HOẽC:

1 Ổn ủịnh lớp:

kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra baứi cũ :* - YÙ nghúa cuoọc baứn luaọn trong quaựn traứ veà Haù Du? YÙ nghúa chi tieỏt voứng hoa

treõn moọ Haù Du? Neõu vaứi neựt veà ngheọ thuaọt, yự nghúa vaờn baỷn?

3 Baứi mụựi:

Vaứo baứi: Moọt nhà văn Nga Xụ viết ủaùt Giải Nụ-ben Văn học năm 1965; được coi là một trong những nhà văn lớn nhất của thế kỉ XX ẹoự chớnh laứ Soõ – loõ – khoõp Hoõm nay coõ troứ cuứng tỡm hieồu veà Soõ- loõ – khoõp vaứ soỏ phaọn con ngửụứi

Hoaùt ủoọng 1: Hửụựng daón hoùc sinh

tỡm hieồu chung

HS đọc Tiểu dẫn (SGK)

- GV:Nờu những nét chính về tác

giả Sô-lô-khốp?

-GV: Là nhà văn xuất thân từ nông

dân lao động, Sô-lô-khốp am hiểu

và đồng cảm sâu sắc với những con

I TèM HIỂU CHUNG:

1) Tỏc giả:

- A.Sô-lô-khốp (1905-1984) là nhà văn Nga lỗi lạc, được coi là một trong những nhà văn lớn nhất của thế kỉ XX,đợc vinh dự nhận giải thờng Nobel về văn học năm

1965 (ông còn đợc nhận giải thởng văn học Lê-nin, giải thởng văn học quốc gia)

-ễng sinh trửụỷng trong moọt gia ủỡnh lao ủoọng, taùi moọt Thũ traỏn thuoọc tổnh Roõ-xtoỏp treõn vuứng thaỷo

ngời trên mảnh đất quê hơng Đặc

điểm nổi bật trong chủ nghĩa nhân

đạo của Sô-lô-khốp là việc quan

tâm, trăn trở về số phận của đất

n-ớc, của dân tộc, nhân dân cũng nh

về số phận cá nhân con ngời

- Phong cách nghệ thuật của

Sô-lô-khốp: nét nổi bật là viết đúng sự

thật Ông không né tránh những sự

thật dù khắc nghiệt trong khi phản

ánh những bức tranh thời đại rộng

lớn, những cảnh đời, những chân

dung số phận đau thơng Trong

sáng tác của ông, chất bi và chất

hùng, chất sử thi và chất tâm lí luôn

đợc kết hợp nhuần nhuyễn

-GV:Haừy keồ teõn moọt soỏ taực phaồm

tieõu bieồu cuỷa Soõ-loõ-khoỏp?

- GV:Hóy phát biểu vị trí của

truyện ngắn Số phận con ngời trong

nền văn học Xô-viết?

-GV:Neõu xuaỏt xửự, vũ trớ ủoaùn

trớch, hoaứn caỷnh saựng taực truyeọn

ngaộn “Soỏ phaọn con ngửụứi” cuỷa

Soõ-loõ-khoỏp?

nguyeõn Sông Đông

- ễng sụựm tham gia caựch maùng Naờm 1922, oõng leõn Mat-xcụ-va, laứm nhieàu ngheà ủeồ kieỏm soỏng nhử: ủaọp ủaự, khuaõn vaực, keỏ toaựn Thụứi gian raỷnh roói,oõng daứnh caỷ cho vieọc tửù hoùc vaứ ủoùc vaờn hoùc

- Cuoọc ủaùi chieỏn theỏ giụựi laàn thửự hai buứng noồ, oõng tham gia chieỏn ủaỏu choỏng phaựt xớt vụựi tử caựch laứ phoựng vieõn maởt traọn, coự maởt ụỷ nhieàu chieỏn trửụứng

- Sau chieỏn tranh, oõng laùi tieỏp tuùc hoaùt ủoọng xaừ hoọi, tham gia vaứo boọ maựy chớnh quyeàn Xoõ vieỏt ủũa phửụng

- Naờm 1924, oõng cho ra ủụứi nhửừng truyeọn ngaộn ủaàu tieõn.Naờm 1925,oõng trụỷ veà queõ vaứ baột ủaàu vieỏt boọ tieồu thuyeỏt “ Soõng ẹoõng eõm ủeàm”( ủửụùc hoaứn thaứnh vaứo naờm 1940, goàm 4 taọp)

- Taực phaồm tieõu bieồu:

+ Truyeọn ngaộn: Truyeọn Soõng ẹoõng, Soỏ phaọn con ngửụứi

+ Tieồu thuyeỏt:Soõng ẹoõng eõm ủeàm, ẹaỏt vụừ hoang

* Soõ-loõ-khoỏp ủửụùc lieọt vaứo haứng caực nhaứ vaờn lụựn theỏ kyỷ XX Taực phaồm cuỷa oõng coự phaùm vi bao quaựt saõu roọng, hoaứnh traựng, vú ủaùi vaứ toaựt leõn tử tửụỷng nhaõn ủaùo saõu saộc

2 Tác phẩm

Truyện ngắn Số phận con ngời của Sô-lô-khốp là cột mốc quan trọng mở ra chân trời mới cho văn học Xô Viết Truyện có một dung lợng t tởng lớn khiến cho có ngời liệt nó vào loại tiểu thuyết anh hùng ca

a Xuaỏt xửự:

- Truyeọn ngaộn “ Soỏ phaọn con ngửụứi” xuaỏt baỷn naờm

1957 goàm 3 phaàn: mụỷ ủaàu, keỏt thuực vaứ 3 chửụng

- ẹoaùn trớch laứ phaàn cuoỏi cuỷa truyeọn, keồ veà quaỷng ủụứi cuỷa Xoõ-coõ-loỏp sau chieỏn tranh

b Hoaứn caỷnh saựng taực:

Số phận con người được viết năm 1957, mười hai năm sau khi thế giới lần thứ hai kết thỳc, Soõ-loõ-khoỏp ủaừ aỏp uỷ vaứ suy nghú veà con ngửụứi trửụực, trong vaứ sau chieỏn tranh Baỷn thaõn oõng cuừng laứ moọt ngửụứi lớnh, laứ phoựng vieõn neõn coự ủieàu kieọn chửựng kieỏn, am hieồu nhieàu veà chieỏn tranh Oõng laùi luoõn traờn trụỷ veà soỏ phaọn ủaỏt nửụực vaứ con ngửụứi.Chớnh vỡ vaọy, Soõ –loõ-khoỏp vieỏt truyeọn ngaộn naứy trong hoaứn caỷnh aỏy

GV:Goùi HS toựm taột truyeọn?

-GV:Neõu chuỷ ủeà cuỷa truyeọn ngaộn?

c Toựm taột truyeọn:

Ngửụứi keồ chuyeọn( taực giaỷ) tỡnh cụứ gaởp anh laựi xe An-ủraõy Xoõ-coõ-loỏp vaứ caọu beự Va-ni-a treõn vuứng soõng ẹoõng An-ủraõy Xoõ-coõ-loỏp ủaừ keồ laùi cho taực giaỷ nghe veà cuoọc ủụứi mỡnh

-Naờm 1922 caỷ nhaứ cheỏt ủoựi, chổ mỡnh anh laứm thueõ neõn soỏng soựt; sau ủoự, anh ủaừ coự ủửụùc moọt toồ aỏm gia ủỡnh Khi chieỏn tranh buứng noồ, Xoõ-coõ-loỏp leõn ủửụứng ra maởt traọn, chieỏn ủaỏu ủửụùc moọt naờm thỡ bũ baột laứm tuứ binh

- Sau hai naờm bũ ủaứy ủoùa trong caực traùi tuứ binh cuỷa phaựt xớt ẹửực, anh vửụùt traùi tuứ, trụỷ veà vụựi Hoàng quaõn vaứ tieỏp tuùc chieỏn ủaỏu Thụứi gian sau, anh nhaọn ủửụùc tin vụù vaứ hai con gaựi cuỷa mỡnh bũ bom cuỷa quaõn ẹửực gieỏt haùi Vaứo nhửừng ngaứy cuoỏi cuứng cuỷa cuoọc chieỏn tranh, baỏt haùnh laùi aọp ủeỏn vụựi Xoõ-coõ-loỏp khi anh nhaọn ủửụùc tin con trai cuỷa mỡnh ủaừ hi sinh

- Chieỏn tranh keỏt thuực, vửụùt leõn treõn noói baỏt haùnh, Xoõ-coõ-loỏp ủaừ nhaọn nuoõi caọu beự moà coõi Va-ni-a vụựi hy voùng hai taõm hoà coõ ủụn seừ nửụng tửa vaứo nhau, sửụỷi aỏm cho nhau ủeồ chieỏn thaộng soỏ phaọn

d Chuỷ ủeà:

Taực phaồm phụi traàn soỏ phaọn nghieọt ngaừ cuỷa con ngửụứi trong chieỏn tranh Tửứ ủoự saựng leõn taỏm loứng nhaõn ủaùo cao caỷ vaứ nieàm tin baỏt dieọt cuỷa con ngửụứi vaứo sửù soỏng

4 Cuỷng coỏ, luyeọn taọp:

*Haừy giụựi thieọu ngaộn goùn những nột chớnh về cuộc đời của nhà văn Sụ-lụ-khốp?Sỏng tỏc nổi tiếng của ụng là tỏc phẩm “ Sụng Đụng ờm đềm” hay tỏc phẩm “ Số phận con người”?

- A.Sô-lô-khốp (1905-1984) là nhà văn Nga lỗi lạc, được coi là một trong những nhà văn lớn nhất của thế kỉ XX,đợc vinh dự nhận giải thờng Nobel về văn học năm 1965 (ông còn đợc nhận giải thởng văn học Lê-nin, giải thởng văn học quốc gia)

-ễng sinh trửụỷng trong moọt gia ủỡnh lao ủoọng, taùi moọt Thũ traỏn thuoọc tổnh Roõ-xtoỏp treõn vuứng thaỷo nguyeõn Sông Đông

- ễng sụựm tham gia caựch maùng Naờm 1922, oõng leõn Mat-xcụ-va, laứm nhieàu ngheà ủeồ kieỏm soỏng nhử: ủaọp ủaự, khuaõn vaực, keỏ toaựn Thụứi gian raỷnh roói,oõng daứnh caỷ cho vieọc tửù hoùc vaứ ủoùc vaờn hoùc

- Cuoọc ủaùi chieỏn theỏ giụựi laàn thửự hai buứng noồ, oõng tham gia chieỏn ủaỏu choỏng phaựt xớt vụựi tử caựch laứ phoựng vieõn maởt traọn, coự maởt ụỷ nhieàu chieỏn trửụứng

- Sau chieỏn tranh, oõng laùi tieỏp tuùc hoaùt ủoọng xaừ hoọi, tham gia vaứo boọ maựy chớnh quyeàn Xoõ vieỏt ủũa phửụng

- Naờm 1924, oõng cho ra ủụứi nhửừng truyeọn ngaộn ủaàu tieõn.Naờm 1925,oõng trụỷ veà queõ vaứ baột ủaàu vieỏt boọ tieồu thuyeỏt “ Soõng ẹoõng eõm ủeàm”( ủửụùc hoaứn thaứnh vaứo naờm 1940, goàm 4 taọp)

- Taực phaồm tieõu bieồu:

+ Truyeọn ngaộn: Truyeọn Soõng ẹoõng, Soỏ phaọn con ngửụứi

+ Tieồu thuyeỏt:Soõng ẹoõng eõm ủeàm, ẹaỏt vụừ hoang

* Soõ-loõ-khoỏp ủửụùc lieọt vaứo haứng caực nhaứ vaờn lụựn theỏ kyỷ XX Taực phaồm cuỷa oõng coự phaùm vi bao quaựt saõu roọng, hoaứnh traựng, vú ủaùi vaứ toaựt leõn tử tửụỷng nhaõn ủaùo saõu saộc

5 Hửụựng daón tửù hoùc:

- ẹoỏi vụựi baứi hoùc ụỷ tieỏt naứy: Haừy giụựi thieọu ngaộn goùn những nột chớnh về cuộc đời của nhà văn

Sụ-lụ-khốp?Sỏng tỏc nổi tiếng của ụng là tỏc phẩm “ Sụng Đụng ờm đềm” hay tỏc phẩm “ Số phận con

người”?

- ẹoỏi vụựi baứi hoùc ụỷ tieỏt hoùc tieỏp theo:

Chuaồn bũ baứi: “ Soỏ phaọn con ngửụứi”

+Soỏ phaọn baỏt haùnh cuỷa con ngửụứi, vaứi neựt veà ngheọ thuaọt, yự nghúa vaờn baỷn?

Oõn kieỏn thửực:Soựng của Xuaõn Quyứnh; Daứn yự phaõn tớch baứi thụ

V Ruựt kinh nghieọm:

Tuaàn 28

SOÁ PHAÄN CON NGệễỉI (tt)

Soõ – loõ – khoõp I.MUẽC TIEÂU :

1 Kieỏn thửực: - Hieồu ủửụùc sửù khoỏc lieọt cuỷa chieỏn tranh vaứ baỷn lúnh vửụùt leõn treõn soỏ phaọn cuỷa

ngửụứi lớnh Xoõ vieỏt thụứi haọu chieỏn

- Naộm ủửụùc neựt ủaởc saộc trong ngheọ thuaọt keồ chuyeọn vaứ xaõy dửùng hỡnh tửụùng nhaõn vaọt cuỷa truyeọn ngaộn Soõ – loõ-khoõp

2 Kú naờng: ẹoùc – hieồu vaờn baỷn theo ủaởc trửng theồ loaùi( vaờn baỷn tửù tử, truyeọn dũch)

3 Thaựi ủoọ: - Cùng suy ngẫm về số phận con ngời: Số phận mỗi ngời thờng không phẳng phiu

mà đầy éo le, trắc trở Con ngời phải có đủ bản lĩnh và lòng nhân hậu để làm chủ số phận của mình, vợt lên sự cô đơn, mất mát, đau thơng

II TROẽNG TAÂM:

1 Kieỏn thửực: - Chieỏn tranh, soỏ phaọn con ngửụứi vaứ nghũ lửùc vửụùt qua soỏ phaọn.

- Chuỷ nghúa nhaõn ủaùo cao caỷ theồ hieọn ụỷ caựch nhỡn chieỏn tranh moọt caựch toaứn dieọn , chaõn thaọt

- ẹaởc saộc trong ngheọ thuaọt keồ chuyeọn vaứ phaõn tớch taõm traùng nhaõn vaọt

2 Kú naờng: ẹoùc – hieồu vaờn baỷn theo ủaởc trửng theồ loaùi( vaờn baỷn tửù sửù, truyeọn dũch)

III CHUAÅN Bề :

1 GV: Giaựo aựn, SGK,SGV, hửụựng daón chuaồn kieỏn thửực kú naờng

2 HS: Đọc sgk vaứ naộm noọi dung cụ baỷn, ủũnh hửụựng tỡm hieồu caực caõu hoỷi theo caực caõu hoỷi cuỷa giaựo vieõn

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp:

kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra bài cũ :* Hãy giới thiệu ngắn gọn những nét chính về cuộc đời của nhà văn Sơ-lơ-khốp?Sáng tác nổi tiếng của ơng là tác phẩm “ Sơng Đơng êm đềm” hay tác phẩm “ Số phận con người”?

3 Bài mới:

Vào bài: Chúng ta đã học Sô-lô-khôp với Số phận con người Hôm nay cô trò cùng tìm hiểu bài tiếp theo

Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh

đọc hiểu văn bản

-GV: Thân phận con người sau

chiến tranh được tác giả thể hiện

như thế nào?

+ Người lính Xô-cô-lôp?

+ Chú bé Va-ni-a?

-GV: Họ đã vượt qua số phận như

thế nào?

+ Người lính Xô-cô-lôp?

+ Chú bé Va-ni-a?

- Qua đó, tác phẩm đề cao vấn đề

gì?

-GV: Nêu vài nét về nghệ thuật ?

Ý nghĩa văn bản?

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:

1) Nội dung:

- Chiến tranh và thân phận con người:

+ Người lính Xơ-cơ-lốp với những đau đớn về thể xác

và tinh thần dường như khơng thể nào vượt qua nổi: đi lính, bị thương, bị đọa đày trong trại tập trung; vợ và hai con gái chết vì bom phát xít, con trai cũng đi lính

và hi sinh đúng ngày chiến thắng; sau chiến tranh, Xơ-cơ-lốp khơng biết đi đâu, về đâu

+ Chú bé Va-ni-a lang thang, rách rưới, hằng ngày nhặt nhạnh kiếm ăn nơi hàng quán, ban đệm bạ đâu ngủ đĩ; cha chết trận, mẹ chết bom, khơng biết quê hương, khơng người thân thích

- Nghị lực vượt qua số phận:

+ Xơ-cơ-lốp chấp nhận cuộc sống sau chiến tranh,

tự nhận mình là bố Va-ni-a, sung sướng trong tình cảm cha con, chăm lo cho Va-ni-a từng cái ăn, cái mặc, giấc ngủ

+ Va-ni-a vơ tư và hồn nhiên đĩn nhận cuộc sống mới trong sự chăm sĩc và tình yêu thương của người mà chú bé luơn nghĩ là cha đẻ

Tác phẩm đề cao chủ nghĩa nhân đạo cao cả, nghị lực phi thường của người lính và nhân dân Xơ viết thời hậu chiến: lịng nhân hậu, vị tha, sự gắn kết giữa những cảnh đời bất hạnh, niềm hi vọng vào tương lai

2) Nghệ thuật:

- Miêu tả sâu sắc, tinh tế nội tâm và diễn biến tâm trạng nhân vật

- Lời kể chuyện giản dị, sinh động, giàu sức hấp dẫn

và lơi cuốn

- Nhiều đoạn trữ tình ngoại đề gây xúc động mạnh

cho người đọc.

3) Ý nghĩa văn bản:

Con người bằng ý chí và nghị lực, lịng nhân ái và niềm tin vào tương lai, cần và cĩ thể vượt qua những mất mát do chiến tranh và bi kịch của số phận.

4 Củng cố, luyện tập:* Nêu vài nét về nghệ thuật ? Ý nghĩa văn bản?

Nghệ thuật:

- Miêu tả sâu sắc, tinh tế nội tâm và diễn biến tâm trạng nhân vật

- Lời kể chuyện giản dị, sinh động, giàu sức hấp dẫn và lơi cuốn

- Nhiều đoạn trữ tình ngoại đề gây xúc động mạnh cho người đọc

Ý nghĩa văn bản:

Con người bằng ý chí và nghị lực, lịng nhân ái và niềm tin vào tương lai, cần và cĩ thể vượt qua những mất mát do chiến tranh và bi kịch của số phận.

* Đoạn trữ tình ngoại đề gây xúc động mạnh cho người đọc?

Đọn cuối: “ Hai con người côi cút, hai hạt cát đã bị sức mạnh phủ phàng của bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ… những giọt nước mắt đàn ông hiếm hoi nóng bỏngla8n trên má anh” để thấy được ý chí và nghị lực, niềm tin ở tương lai của người dân Xô Viếtsau chiến tranh cũng như bút pháp trữ tình đằm thắm của Sô-lô-khôp

5 Hướng dẫn tự học:

- Đối với bài học ở tiết này: Thân phận của con người sau chiến tranh được tác giả thể hiện

như thế nào?Nêu vài nét về nghệ thuật ? Ý nghĩa văn bản?

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:

Chuẩn bị bài: Trả bài số 6

- HS xem lại bài Vợ nhặt

- 12B4: tự chọn“ Số phận con người”; Tìm hiểu đoạn trữ tình ngoại đề trong truyện ngắn; vài nét về nghệ thuật, ý nghĩa văn bản?

Oân kiến thức:Sóng của Xuân Quỳnh; Dàn ý phân tích bài thơ

V Rút kinh nghiệm: