SKKN (rèn luyện kĩ năng đọc cho hs l9)

Cơ sở lý luận: Theo quan điểm của một số chuyên gia như Colvin & Root 1981, Havernson &Haynes 1982, Mc Gee 1977, Thornis 1980 … Người giáo viên dạy tiếng Anhcần chú ý đến các yếu tố ảnh

LỜI NÓI ĐẦU

Tôi xin chân thành cảm ơn đến BGH trường THCS Đinh Tiên Hoàng cùng toàn thể thầy cô giáo, cũng như sự giúp đỡ của các em học sinh khối 9 đã giúp đỡ tôi trong quá trình làm sáng kiến kinh nghiệm Không có sự giúp đỡ nhiệt tình của toàn thể các đồng chí và các em, tôi thiết nghĩ rằng tôi không thể hoàn thành sáng kiến này

Bằng sự cố gắng của bản thân, cũng như sự giúp đỡ, động viên, khuyến khích của tất đồng nghiệp tôi hy vọng sáng kiến kinh nghiệm này có thể đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào phương pháp dạy học chung cho toàn ngành.

Trong quá trình viết sáng kiến kinh nghiệm của mình tôi đã cố gắng tìm ra những giải pháp tốt nhất Tuy nhiên cũng chắc chắn rằng không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Vì vậy rất mong qua thầy cô, cũng như các bạn đồng nghiệp đóng góp ý kiến để sáng kiến kinh nghiệm này hoàn chỉnh hơn, thiết thực hơn trong quá trình giảng dạy môn tiếng Anh tại trường THCS

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài:

Ngày nay khi Tiếng Anh đã khẳng định được vai trò và vị trí của nó trong trườnghọc thì việc nâng cao chất lượng dạy học là vấn đề quan trọng hàng đầu Nhưng trongquá trình có hàng loạt vấn đề phương pháp dạy học tiếng Anh xuất hiện Câu hỏi đặt

ra là “Liệu học sinh có thể lĩnh hội được bao nhiêu phần trăm lượng kiến thức và sửdụng nó một cách thành thạo sau mỗi tiết học ?” Theo quan điểm của chính bàn thânmình, tôi thấy học tiếng Anh đơn thuần là học ngôn ngữ Muốn sử dụng thành thạongôn ngữ đó thì người học phải rèn luyện 4 kĩ năng cơ bản: Nghe, Nói, Đọc, Viết.Trong đó Đọc là một kỹ năng quan trọng và rất cần thiết trong việc dạy và học ngoạingữ nói chung và tiếng Anh nói riêng Đối với học sinh lớp 9 bậc THCS, thông quaviệc đọc hiểu các đoạn văn theo chủ điểm của từng bài các em có thể nắm bắt đượcnhiều thông tin cần thiết cho việc trau dồi thêm ngôn ngữ tiếng Anh Nhờ các đoạnvăn ngắn này các em có thể kiểm tra lại các dữ kiện có liên quan chặt chẽ với nhữnghoạt động trong cuộc sống thường ngày hoặc từ các bài khóa các em có thể tìm ra câutrả lời cho những câu hỏi hoặc làm sáng tỏ một vấn đề nào đó Nếu học sinh khôngphát huy được kỹ năng đọc hiểu thì các em rất khó tiếp thu và ghi nhớ được thông tinmột cách bền vững và lâu dài Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy tiếngAnh tại trường THCS và kết quả học tập của các em trong năm học 2011-2012 nhìnchung còn hạn chế em Nhưng đến học kì I năm học 2012 -2013 thì kĩ năng đọc hiểucủa các em có phần có phần tốt hơn Ngoài ra qua cuộc tiến hành khảo sát bằng việcđưa ra một số câu hỏi khảo sát 2 lớp 9 tôi còn biết thêm được một số tình hình học tậpcủa các em học sinh như sau:

A Bảng khảo sát

a/ Em có thường xuyên đọc và chuẩn bị bài ở nhà không :

- Có

- Không

- Ý kiến khác : b/ Mức độ hiểu và làm được bài tập trong SGK trước khi áp dụng các phương pháp dạy học: - Có

- Không

- Ý kiến khác :

* K t qu :ết quả: ả:

Câu hỏi Ý kiến Kết quả điều

tra đầu năm 2011-2012 ( %)

Kết quả điều tra cuối năm 2011-2012 ( %)

a/Em có thường xuyên

đọc bài và chuẩn bị ở nhà

không

-Có-Không-Ý kiến khác :

45%

35%

60%

25%

khi không có sự giúp đỡ

của giáo viên

d/ Thái độ của em thế nào

khi bài học có sự phân

tích, hướng dẫn nhiệt tình

của giáo viên trong phần

đọc:

-Thích

-Nhàm chán

-Rất thích

-Ý kiến khác:

50 % 10%

30%

10%

55%

5%

35%

5%

Qua kết quả khảo sát tôi nhận thấy việc truyền đạt kiến thức cúng như ý thức tự giác học tập trong các bài đọc hiểu trong cuộc sống thường ngày chưa thật sự đạt hiệu quả cao nhưng cũng có phần nào tốt hơn sau khi áp dụng một số kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng đọc hiểu Vì thiếu những kĩ năng cần thiết trong quá trình đọc hiểu cho nên một phần các em còn gặp nhiều khó khăn trong việc giải quyết vấn đề Để giải quyết được những khó khăn này giáo viên cần phải quan tâm đến những thủ thuật, phương pháp dạy đọc hiểu tiếng Anh ngay tại lớp cho học sinh đặc biệt là học sinh lớp 9 Từ những lý do trên tôi xin được đưa ra đề tài “Một số kinh nghiệm rèn luyện

kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh cho học sinh lớp 9 bậc THCS.”

II Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài:

1 Mục đích:

- Đề tài này được nghiên cứu và áp dụng nhằm mục đích xây dựng ý kiến đóng góp vào tiếng nói chung của công tác giảng dạy tiếng Anh tại trường THCS Từ những việc làm thực tiễn giúp học sinh phát huy tốt kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh để từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh đối với học sinh lớp 9 bậc THCS

- Thông qua việc nghiên cứu đề tài để đúc rút thêm những kinh nghiệm trong việc rèn luyện kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh cho học sinh lớp 9 bậc THCS

2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu về những phương pháp, thủ thuật và các bước dạy đọc hiểu các bàikhóa trong chương trình tiếng Anh lớp 9.

- Nghiên cứu để phát hiện ra những thủ thuật phù hợp với việc dạy đọc hiểu tiếngAnh cho học sinh lớp 9 tại trường

3 Đối tượng nghiên cứu:

- Các bài khóa trong chương trình sách giáo khoa tiếng Anh 9

- Học sinh lớp 9 bậc THCS

4 Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện sáng kiến này, cùng sự giúp đỡ của các đồng nghiệp cũng như các emhọc sinh Tôi đã sử dung các phương pháp sau để nghiên cứu:

- Tiến hành khảo sát năng lực đọc của học sinh thông qua các phiếu trả lời trắc nghiệm và tự luận

- Đọc và nghiên cứu tài liệu để từ đó đưa vào áp dụng trong thực tế giảng dạy vàrút ra kinh nghiệm

- Thống kê và đối chiếu kết quả của học sinh qua các bài kiểm tra so với nhữngquan điểm lý luận đã đặt ra

- Quan sát qúa trình học sinh thực hành đọc hiểu trong các tiết học trên lớp

- Trải qua lý thuyết và thực nghiệm trong môi trường thực tiễn để xây dựng nên

đề tài

5 Phạm vi nghiên cứu đề tài:

- Đề tài này được nghiên cứu trong phạm vi dạy đọc hiểu các bài khóa tiếng Anh lớp 9 tại trường THCS

- Chú trọng vào việc nghiên cứu và vận dụng các bước dạy và các thủ thuật trongtiết dạy đọc hiểu tiếng Anh 9

PHẦN II NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận:

Theo quan điểm của một số chuyên gia như Colvin & Root (1981), Havernson &Haynes (1982), Mc Gee (1977), Thornis (1980) … Người giáo viên dạy tiếng Anhcần chú ý đến các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của việc dạy đọc và đọc hiểu

đó là những khả năng như: Khả năng tập trung của học sinh, khả năng đọc hiểu lờihướng dẫn, khả năng đọc một mình và đọc với người khác, khả năng quan hệ vớinhững người bạn cùng học, khả năng nhận ra ý tưởng do tranh thể hiện vv… Các khảnăng này có thể đạt được trong quá trình rèn luyện trong các hoạt động “Đọc” Tuynhiên kết quả có thể đến nhanh hay chậm tùy thuộc vào kiến thức cơ bản mà học sinh

đã được tích lũy trong việc học tiếng mẹ đẻ, sức khoẻ, và sự nhanh nhạy trong khảnăng nghe nhìn của bản thân mỗi em học sinh Ngoài ra còn có một số yếu tố khác tácđộng đến việc học đọc của học sinh như trình độ nhận thức của học sinh không đồngđều Đặc biệt các em là người đồng bào dân tộc thiểu số, các em học sinh ở vùng xâu,vùng xa Vì vậy trong quá trình giảng dạy các em cần được hướng dẫn kỹ trong việcđọc các bài khóa, để từ đó tăng thêm sự quan tâm trong chủ đề của bài khóa Nhiềuhọc sinh cảm thấy ngợp hoặc sợ khi phải đọc những bài khóa dài và có nhiều từ mới.Nhìn chung học sinh thường có thói quen đọc hiểu từng từ trong bài chứ chưa chú ýđến việc đọc hiểu tổng quát theo ý trong bài Nói một cách khác là học sinh cókhuynh hướng tập trung vào việc giải mã các từ trong ngôn ngữ mới trong khi lại hạnchế sự chú ý đến việc hiểu nghĩa của bài khóa

Khả năng suy luận, nói và sự hiểu biết về các khái niệm như từ, cụm từ, câu và cáckhái niệm khác có tác động tích cực đến sự thành công của việc đọc ban đầu Mức độhiểu các bài khóa tùy thuộc vào khả năng, tư chất học tiếng của học sinh Vì vậy tùytheo mục đích của bài học cũng như đối tượng học sinh, giáo viên có thể dạy theo mộtvài cách khác nhau :

- Người đọc thay phiên đọc to thành tiếng ( dành cho người bắt đầu học và ngườinhỏ học)

- Giáo viên đọc, học sinh nhìn theo sách (dành cho phương pháp dạy học cũ).

- Học sinh đọc thầm (dành cho học sinh có ý thức tự giác học cao)

Vậy để việc dạy đọc một bài khóa tiếng Anh có hiệu quả giáo viên cần phải chú ýđến nhiều đối tượng học sinh để từ đó đưa ra những biện pháp giúp đỡ học sinh yếukém, kích thích được sự sáng tạo, năng động ở học sinh khá giỏi làm sao cho tiết họcđọc trở nên sống động, lôi cuốn Giáo viên cần biết kết hợp các kỹ năng nói, viết hợp

lý trong tiết dạy đọc để học sinh có thể phát biểu những ý kiến, quan điểm, nhận xétcủa mình về đoạn văn

II Cơ sở thực tiễn:

Các bài khóa trong chương trình sách giáo khoa tiếng Anh 9 thường được xâydựng theo các chủ điểm có nội dung gần gũi với cuộc sống hằng ngày của học sinhnhư: môi trường tiếp xúc, vùng ảnh hưởng Tuy nhiên cũng có một số bài nội dungchưa thật sự phù hợp với đối tượng học sinh các vùng cao, vùng miền núi hoặc trongbài khóa chứa đựng nhiều từ ngữ tiếng Anh khó Tình hình học sinh thực hành đọccác bài khóa chưa đạt nhiều hiệu quả trong việc sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh.Nguyên nhân chính là do bất đồng ngôn ngữ, trình độ nhận thức, mà đặc biệt là dụng

cụ trực quan để bổ trợ cho việc dạy đọc chưa đáp ứng được theo nội dung sách giáokhoa, qua khảo sát điều tra đầu năm học 2011-2012 đối với học sinh khối lớp tỉ lệhọc sinh thực sự có kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh chưa cao, cụ thể như sau:

Trong các tiết dạy đọc hiểu các bài khóa tiếng Anh đối với học sinh THCS nóichung và học sinh lớp 9 nói riêng, giáo viên cần chia việc dạy đọc thành 03 giaiđoạn: trước khi đọc (Pre reading), trong khi đọc (While reading) và sau khi đọc (Postreading).

1 Giai đoạn trước khi đọc:

Trong giai đoạn này giáo viên cần giới thiệu tổng quát về đề tài sắp đọc, dùng các

dữ kiện có liên quan đến kinh nghiệm sống của học sinh qua một số hoạt động như:Đặt câu hỏi gợi mở và giúp học sinh đoán trước được nội dung tổng quát của bàikhóa Giáo viên nên đặt các câu hỏi gợi mở theo trình tự các diễn biến của sự kiện haytrình tự lý luận trong bài khóa Các câu hỏi này thể hiện cấu trúc cơ bản của bài đọc

và là phương tiện để giúp học sinh đoán trước được nội dung của bài đọc, từ đó các

em chuyển sang việc đọc bài văn một cách tự nhiên hơn

Ví dụ: Unit 1-READ (page 9, 10) SGK English 9

Trước khi cho học sinh đọc đoạn văn nói về Malaysia, giáo viên có thể đặt một sốcâu hỏi gợi mở như sau:

a Is Malaysia in Asia?

b How many parts (regions) are there?

c The Vietnamese unit of currency is “dong” What is Malaysia unit ofcurrency?

d What is the capital of Malaysia?

e How many religions are there?

f How many languages are spoken in Malaysia?

Giáo viên cũng có thể vừa đặt câu hỏi gợi mở và đồng thời cung cấp cho học sinhmột số từ mới như “region, religion” Để phần câu hỏi này không làm mất nhiều thờigian, giáo viên có thể chuẩn bị trước vào bảng phụ hoặc thực hành nói tuỳ theo đối tượng học sinh ở các lớp khác nhau

Trong sách tiếng Anh lớp 9 một số bài đọc hiểu có kèm theo tranh, ảnh, giáo viêncần phải sử dụng những tranh ảnh này để hướng sự chú ý của học sinh vào nội dungcủa bài đọc bằng cách giúp các em đoán trước những ý tưởng và ngôn ngữ sẽ đượcthể hiện trong bài

Ví dụ: Unit 2-READ (page 17) SGK English 9.

Giáo viên sử dụng bức tranh trang 17 để hướng sự chú ý của học sinh vào bài đọcbằng một số câu hỏi có liên quan đến chủ đề bài đọc mà học sinh sắp được học:

a What do they do?

b What are they wearing?

c Are they nice? handsome?

d Are jeans fashionable?

e Do you like jeans?

Giáo viên cũng có thể yêu cầu học sinh đọc lướt qua bài khóa để có một số ý niệmtổng quát về thông tin trong bài khóa bằng cách chọn câu trả lời đúng/sai

Ví dụ: Unit 3-READ (page 25) SGK English 9.

T/F statements:

a Van is from the USA

b He is living with the Parkers

c Mr Parker is a farmer

d They have three children

e Van helps Mr Parker on the farm after school

 Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy rằng giáo viên cần giới hạn số

lượng câu hỏi và chỉ nên tập trung vào ý chính của bài để khai thác hiệu quả hơn,đồng thời chúng ta có thể tiết kiệm được một lượng thời gian cho hoạt động sau

2 Giai đoạn trong khi đọc:

Giáo viên cần tổ chức các hoạt động cho học sinh rèn luyện kỹ năng đọc hiểu.Trong giai đoạn này cũng cần kết hợp những kỹ năng như nói, viết để rèn luyện kỹnăng đọc hiểu cho học sinh Đối với các bài khóa trong chương trình sách giáo khoamới rất đa dạng, phong phú về các chủ điểm vì vậy giáo viên nên cho học sinh thựchành theo lối đọc mở rộng (extensive reading) nhằm mục đích khích lệ các em tự tinhơn khi tiếp xúc với các văn bản chuẩn xác Bằng cách đọc mở rộng học sinh sẽ cảmthấy dù trình độ ngôn ngữ của các em còn hạn chế nhưng vẫn có thể hiểu một cáchkhái quát những gì được thông tin qua ngôn ngữ thực được dùng trong cuộc sống.Giáo viên cần phải khích lệ học sinh đọc thầm để hiểu nội dung bài khóa Đọc lớntiếng chỉ giúp học sinh luyện cách phát âm mà thôi, nhưng việc đọc lớn có thể giúphọc sinh khắc sâu ý chính từng đoạn văn và xác định được mục tiêu cần giải quyếtcủa bài tập Vì vậy tùy vào từng vào đoạn văn ngắn hay dài giáo viên có thể yêu cầuhọc sinh đọc thầm hay đọc to thành tiếng Ngoài ra giáo viên có thể cho học sinh nghebài khóa một hoặc hai lần để các em có thể dễ dàng hơn trong việc thực hành nói trảlời câu hỏi về nội dung của đoạn văn Đối với những bài đọc dài, giáo viên có thể ápdụng thủ thuật chia bài đọc ra nhiều đoạn và phân công mỗi nhóm học sinh đọc mộtđoạn và sau đó cho nhóm này nhận xét về cách làm của nhóm kia Bằng cách này giáoviên có thể tận dụng và tiết kiệm được thời gian trên lớp để từ đó có thể tổ chức cáchoạt động bổ trợ thêm cho việc đọc hiểu đoạn văn, giúp học sinh khắc sâu thêmnhững gì đã học về đoạn văn.

Trong khi dạy đọc hiểu, giáo viên cần nêu một số câu hỏi để hướng dẫn học sinhđọc hiểu nội dung thông tin trong bài, đồng thời cũng để kiểm tra mức độ hiểu bài củahọc sinh để từ đó giáo viên có thể giải thích thêm về các chi tiết mà học sinh chưa rõ

Vì vậy những câu hỏi cần hướng sự chú ý của học sinh đến những ý tưởng chính củacác đoạn văn và giúp học sinh hiểu ý nghĩa của bài văn Giáo viên chú ý không nênđặt những câu hỏi quá khó để thách thức học sinh mà nên nêu ra những câu hỏi dễhiểu hoặc dạng câu hỏi yes/no question để kiểm tra khả năng hiểu bài của học sinh

Mục đích chính là nhờ hệ thống câu hỏi giúp học sinh hiểu bài Một vấn đề khác giáoviên cần lưu ý đến là việc tổ chức hoạt động đọc hiểu làm sao để cho tất cả các thànhviên trong lớp cùng tham gia vào việc trả lời các câu hỏi Vì lẽ đó nên giáo viên cần tổchức lớp thành hoạt động nhóm để thảo luận và tìm ra các câu trả lời Đây là cơ hộicho học sinh cùng học chung, thảo luận và giúp đỡ lẫn nhau trong học tập Nếu mộtbài đọc có số lượng bài tập cần giải quyết nhiều thì giáo viên có thể yêu cầu học sinhyếu làm khoảng 70% là được, còn đối với học sinh khá giỏi thì có thể làm đủ 100%

Ví dụ: Unit 5-READ (page 43, 44) SGK English 9

Giáo viên chia lớp thành 03 nhóm, mỗi nhóm đọc một đoạn văn nói về mạngInternet và trả lời một số câu hỏi về đoạn văn

Nhóm 1: Response # 1 Re Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi:

a What does Sandra use the Internet for?

b Is the Internet convenient for her to get information?

c Can she communicate with her relatives by the Internet?

Nhóm 2: Response # 2 Re Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi:

a Does Hong Hoa live in the city?

b Is the Internet available in the countryside?

c Why is it difficult for Hong Hoa to get access to the Internet?

Nhóm 2: Response # 3 Re Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi:

a What do people use the Internet for?

b Are there bad programs and viruses on the Internet?

c Is it time-consuming and costly to use the Internet?

Học sinh sẽ thực hành tìm câu trả lời cho các câu hỏi trong sách giáo khoa từ câu 4đến câu 7 theo ý kiến tổng hợp từ các câu trả lời của các nhóm Giáo viên cũng có thểcho học sinh thảo luận và viết vào giấy A3 rồi sau đó dán lên bảng và sửa chữa và bổsung cho câu trả lời của học sinh hoàn chỉnh