Nêu đặc điểm chung của nghành động vật nguyên sinh?. Trình bầy hướng tiến hóa của hệ tuần hoàn và hệ thần kinh ở động vật.. Trình bầy những đặc điểm của hệ hô hấp và tuần hoàn giúp ổn đị
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUỴEN
Năm học 2010-2011 Môn: Sinh học 7 Thời gian làm bài : 150 phút
Câu 1 ( 3,0 điểm)
1 Nêu đặc điểm chung của nghành động vật nguyên sinh? Vai trò thực tiễn của ngành động vật nguyên sinh
2 Nêu sự giống nhau và khác nhau giữa san hô và thủy tức trong sinh sản vô tính bằng cách mọc chồi?
Câu 2 ( 5,0 điểm)
1 Giun đất có cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống trong đất như thế nào? Hoạt động của chúng có lợi gì cho đất trồng?
2 Hãymô tả vị trí, đặc điểm nội quan của cá chép và nêu chức năng của nội quan này
Câu 3 ( 6 điểm)
1 Trình bầy đặc điểm cấu tạo của da ếch thích nghi với chức năng hô hấp? Vì
sao ếch thở bằng cách “nuốt khí”?
2 Sự sinh sản của thằn lằn tiến bộ so với sự sinh sản của ếch như thế nào?
3 Những ưu điểm và hạn chế của những biện pháp đấu tranh sinh học Ví dụ Câu 4 ( 6,0 điểm)
1 Nêu tập tính bất mồi của những đại diện của 3 bộ thú: Ăn sâu bọ, Gặm nhấm
Ăn thịt
2 Trình bầy hướng tiến hóa của hệ tuần hoàn và hệ thần kinh ở động vật?
3 Thế nào là động vật đẳng nhiệt? Trình bầy những đặc điểm của hệ hô hấp và tuần hoàn giúp ổn định nhiệt độ cơ thể chim
Trang 2Đáp án sinh 7 ( HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2010 – 2011) Câu 1 ( 3,0 điểm)
1 Đặc điểm chung của động vật nguyên sinh:
- Cơ thể có kích thước hiển vi chỉ là 1 tế bào nhưng đảm nhiệm mọi chức năng sống ( 0,25 điểm)
- Sống dị dưỡng, một số có khả năng tự dưỡng ( trùng roi) và kí sinh gây bệnh ( trùng kiết lỵ, trùng sốt rét) ( 0,25 điểm)
- Di chuyển bằng chân giả, roi bơi hoặc lông bơi.( 0,25 điểm)
- Hầu hết sinh sản vô tính bằng cách phân đôi ( 0,25 điểm)
- Gặp điều kiện bất lợi một số động vật nguyên sinh hình thành bào xác để tự
vệ
*Vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh
- Là thức ăn của nhiều loài động vật ở trong nước.( 0,25 điểm)
- Là chỉ thị về độ sạch của môi trường nước.( 0.25 điểm)
- Một số động vật nguyên sinh gây nhiều bệnh cho người và động vật.( 0,25 điểm)
2
*Giống nhau
- Trên thành cơ thể xuất hiện chồi nhỏ, chồi lớn dần quanh lỗ miệng xuất hiện các tua, khoang tiêu hóa của chồi con thông với mẹ
*Khác nhau: Chồi con của thủy tức tác khỏi cơ thể mẹ, sống độc lập còn chồi con của san hô có khoang tiêu hóa liên thông, chồi cứ tiếp tục dính vào cơ thể mẹ tạo thành tập đoàn san hô.( 0,5 điểm)
Câu 2: ( 5,0 điểm)
1
* Những đặc điểm thích nghi của giun đất:
- Cơ thể hình giun ( 0,25 điểm)
- Các đốt phần đầu có thành cơ thể phát triển ( 0,25 điểm)
- Chi bên tiêu giảm nhưng vẫn gữ vòng tơ làm chỗ dựa khi giun đất chui rúc trong đất.( 0,5 điểm)
*Lợi ích:
- Nhờ hoạt động đào hang của giun đất làm cho đất tơi xốp và thoáng khí ( 0,25 điểm)
- Phân giun và chất bài tiết từ cơ thể tiết ra làm tăng độ phì nhiêu cho đất ( 0,25 điểm)
2
* Mang :
- Nằm dưới xương nắp mang trong phần đầu, gồm các lá mang màu đỏ tươi, gắn các xương vào cung mang.( 0,25 điểm)
- Là nơi diễn ra sự trao đổi khí ( 0,25 điểm)
Trang 3* Tim :
- Nằm trước khoang thân, ứng với vây ngực gồm 2 ngăn là tâm thất ( nửa trên)
và tâm nhĩ ( nửa dưới) (0,25 điểm)
- Tim co bóp để thúc đẩy vào động mạch, giúp cho sự tuần hoàn của máu ( 0,25 điểm)
* Cơ quan tiêu hóa :
- Phân hóa rõ thành thực quản, dạ dày, ruột, có gan tiết mật giúp cho sự tiêu hóa thức ăn được tốt( 0,25 điểm)
* Bóng hơi:
- Nằm trong khoang thân sát cột sống ( 0.25 điểm)
- Giúp cá chìm nổi dễ dàng trong nước(0,25 điểm)
*Thận:
- Hai thận giữa mầu đỏ nằm sát cột sống.( 0,25 điểm)
- Lọc những chất độc không cần thiết để thải ra ngoài.(0,25 điểm)
*Tuyến sinh dục, ống sinh dục
- Cá đực 2 dải tinh hoàn phát triển trong mùa sinh sản ( 0,25 điểm)
- Cá cái: 2 buồng trứng phát triển trong mùa sinh sản.( 0,25 điểm)
*Bộ não:
- Não nằm trong hộp sọ nối với tủy sống nằm trong các đốt sống ( 0,25 điểm)
- Điều khiển điều hòa các hoạt động của cá.( 0,5 điểm)
Câu 3 ( 6 điểm)
1 * Những đặc điểm của da ếch thích nghi với chức năng hô hấp:
- Da trần, mỏng, bên trong có nhiều mao mạch , bên ngoài được bao phủ bởi 1 lớp chất nhày tạo điều kiện cho khí CO2 từ máu ngấm qua thành mạch đến da tan vào lớp chất nhày rồi hòa tan vào không khí Ngược lại, ôxi từ không khí lại tan vào chất nhày, thấm qua da và thành mạch để vào máu ( 1 điểm)
- Ếch chưa có xương sườn vầ lồng ngực nên hô hấp chủ yếu nhờ sự nâng nên
hạ xuống giống như đang nuốt khí ( 0,5 điểm)
2 Sinh sản của thằn lằn tiến bộ hơn sinh sản của ếch đồng
- Có cơ quan giao phối ( 0,5 điểm)
- Thụ tinh trong (0,5 điểm)
- Đẻ ít trứng ở trên cạn ( 0,5 điểm)
- Trứng có vỏ dai và nhiều noãn hoàng ( 0,5 điểm)
- Trứng nở thành con phát triển trực tiếp ở trên cạn (0,5 điểm)
3 *Ưu điểm
- Mang lại hiệu quả cao khi tiêu diệt sinh vật gây hại.( 0,25 điểm)
- Không gây ô nhiễm môi trường, không ảnh hưởng xấu đếm sinh vật có ích, sức khỏe con người ( 0,25 điểm)
- Tiện lợi trong sử dụng ( 0,25 điểm)
*Hạn chế:
Trang 4- Có loài thiên địch di nhập và không quen với khí hậu địa phương nên phát triển kém ( kiến vống diệt sâu hại cam không sống được nơi có mùa đông quá lạnh) ( 0,25 điểm)
- Thiên địch không tiêu diệt triệt để được sinh vật gây hại, chỉ kìm hãm sự phát triển của chúng ( 0,25 điểm)
- Sự tiêu diệt sinh vật có hại này tạo điều kiện cho các loài sinh vật có hại khác phát triển( 0,25 điểm)
- Một loài thiên địch có thể vừa có ích vừa có hại ( chim sẻ ăn lúa nhưng cũng diệt nhiều loài sâu bọ) ( 0,5 điểm)
- Câu 4 ( 6 điểm)
- 1 Tập tính bắt mồi của những đại diện thuộc 3 bộ thú: Ăn sâu bọ, Gặm nhấm, Ăn thịt:
- Bộ ăn sâu bọ: Có tập tính tìm mồi ( 0,25 điểm)
- Bộ gặm nhấm cũng có tập tính tìm mồi ( 0,25 điểm)
- Bộ ăn thịt có tập tính rình mồi, vồ mồi, bắt mồi ( 0,25 điểm)
- 2 Hướng tiến hóa của hệ tuần hoàn và hệ thần kinh của động vật
- * Hướng tiến hóa của hệ tuần hoàn của động vật:
- Từ chỗ chưa phân hóa( ĐVNS, ruột khoang)tới chỗ hệ tuần hoàn được hình thành tim chưa phân hóa thành tâm thất và tâm nhĩ ( giun đốt, chân khớp) đế chỗ tim phân hóa thành tâm thất và tâm nhĩ ( ĐVCXS) ( 1điểm)
- * Hướng tiến hóa của hệ thần kinh:
- Từ chỗ hệ thần kinh chưa phân hóa (ĐVNS) đến hện thần kinh mạng
lưới( ruột khoang), tới hình thành chuỗi hạch não, hạch dưới hầu, chuỗi hạch bụng ( giun đốt) đến chuỗi hạch não lớn, hạch dưới hầu, chuỗi hạch ngực và bụng ( chân khớp) hoặc hệ thần kinh hình ống với bộ não và tủy
sống( ĐVCXS) ( 1điểm)
- 3 *Động vật đẳng nhiệt:
- Là động vật có nhiệt độ ổn định, không thay đổi theo nhiệt độ của môi
trường ( 0,5 điểm)
- Ví dụ: + Cá, ếch nhái, bò sát là động vật biến nhiệt, có nhiệt độ cơ thể thay đổi theo nhiệt độ của môi trường ( 0,25 điểm)
- Chim thú là động vật đẳng nhiệt ( 0,25 điểm)
- * Đặc điểm hô hấp và hệ tuần hoàn giúp ổn định nhiệt độ cơ thể của chim
- Hệ hô hấp:
+ Khí quản và phế quản của chim dài giúp sưởi ấm tốt không khí trước khi vào phổi ( 0,5 điểm)
+ Hệ thống túi khí có tác dụng cách nhiệt, giúp điều hòa thân nhiệt của chim ( 0,5 điểm)
- Đặc điểm hệ tuần hoàn:
- +Tim phân thành 4 ngăn hoàn chỉnh giúp máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi chứa nhiều ô xi ( 0,5 điểm)
- + Tim đập nhanh và mạch( 200 – 300 lần/phút)
Trang 5- + Tốc độ dẫn truyền máu trong mạch lớn.
- Các đặc điểm trên dẫn đến cung cấp đủ và kịp thời oxi cho nhu cầu cơ thể, giúp cường độ trao đổi chất ở chim tiến hành mạnh mẽ giúp nhiệt độ cơ thể của chim cao và ổn định ( 0,25 điểm)
Huyện Lục Nam tỉnh Bắc Giang.