Chuong 5-Nuoi Thuy San Ket Hop.ppt

Tài liệu nuôi thủy sản kết hợp.

Nuôi Thủy Sản Kết Hợp

Lịch sử phát

triển

- Là hình thức nuôi cổ điển và truyền thống từ châu Á và châu Aâu

- Sau đó được nhân rộng sang châu Phi và Mỹ Latin

- Nghiên cứu về NTSKH sớm nhất được thực hiện bởi Probst (Đức) vào năm 1934

Theo Olah (1986):

- Ao nuôi có thể xử lý: 100 kg/ha/ngày (5g C/m2/ngày)

- Tạo sản lượng cá ghép (chép & mè trắng)

Nuôi thủy sản kết hợp

- Là một trong ba hình thức nuôi thủy được khuyến khích phát triển

- Hai hình thức nuôi còn lại là:

(1) nuôi quảng canh kết hợp với khai thác nguồn lợi tự nhiên trong các hồ chứa;

(2) nuôi các loài nhuyễn thể nước mặn có khả năng

ăn lọc

Khái niệm

- Thích hợp và có tiềm năng trong môi trường nước ngọt

- NTSKH được định nghĩa một cách rất đa dạng

+ là sự kết hợp các hoạt động nông nghiệp-thủy sản trong một hệ thống canh tác

+ các bộ phận có mối tương quan “đầu vào-đầu ra” + tận dụng tối đa nguồn lợi

+ bền vững hóa hệ thống và tối ưu hóa lợi nhuận

Ưu điểm

- Mối tương quan “đầu vào – đầu ra”

- NTSKH mang tính bền vững cao

- NTSKH có mức chi phí đầu vào thấp hơn

Cộng gộp

- Sử dụng sự “tương tác cộng gộp” để hệ thống

NTSKH

- Hai bộ phận gọi là “tương tác cộng gộp” nếu

(1) cả hai hoặc ít nhất một bộ phận đạt năng suất cao hơn

(2) lượng phân bón, thức ăn hay thuốc trừ sâu giảm đi đáng kể

- Để có được tương tác này là tương đối khó

- Chỉ xét đến tương quan “đầu vào - đầu ra” để xác định các hệ thống NTSKH

+ cá – lúa và

+ Mô hình kết hợp đa bộ

phận: VAC (Vườn – Ao

- Chuồng)

Chuỗi thức ăn trong ao bón phân

- Nguyên lý chung là tận dụng nguồn lợi tự nhiên

- Tận dụng nguồn lợi:

(1) sử dụng phân của vật nuôi như nguồn cung cấp dưỡng chất chủ yếu

(2) nuôi ghép nhiều loài cá có tính ăn khác nhau

(3) chế độ quản lý hợp lý và hiệu quả để -> cân bằng về mặt dinh dưỡng giữa các bộ phận

Chuỗi dinh dưỡng phức tạp với sưÏ THAM GIA của NHIỀU LOÀI thủy sản ở các MỨC DINH DƯỠNG khác nhau

Vật chất vô cơ & hữu cơ

Tích tụ ở đáy + trong SV

Living organisms Tất cả SV trong nước

Hệ sinh thái ao nuôi và chuỗi

thức ăn

Living organisms

Sinh vật tự dưỡng – SV

sản xuất Sinh vật dị dưỡng – SV tiêu thụ

Chuỗi Thức Ăn

Sử dụng các v/c vô cơ

SX năng suất SH sơ cấp

Qua quang hợp Phiêu sinh thực vật và thủy

Sinh vật tiêu thụ: PSĐV,

côn trùng, cá, … Sinh vật phân giải: vi khuẩn, nấm, nguyên sinh đ/

 Hiệu quả sử dụng của phân động vật là rất đa dạng tùy thuộc vào:

– Loại phân sử dụng

– Phương pháo ủ và sử dụng trong ao nuôi cá

– Điều kiện tự nhiên của đất và nước tại nơi canh tác

13

Đầu tư

Ao cá Chất thải Gia súc/gia cầm

Phụ phẩm trồng trọt

15

Các kiểu bón phân trong ao hồ

• 3 Ủ phân trong môi trường yếm khí

Ưu điểm

– Tận dụng khí biogas sinh ra trong quá

trình phân hủy chất hữu cơ làm chất đốt

– Sự phát triển của psv diễn ra nhanh hơn

Khuyết điểm

– tốn nhiều thời gian cho việc ủ phân

– 25% nitơ bị thất thoát

– Có thể chứa khí độc gây chết cá nếu

dịch chiết được cấp vào ao với lượng

lớn cùng một lúc

Các kiểu bón phân trong ao

hồ

Tận dụng thức ăn

- Tầng mặt: cá ăn phiêu sinh, thực vật – mè, trôi, trắm

- Tầng giữa: cá ăn vật chất hữu cơ, ăn tạp - cá trôi, cá mùi, rô phi

- Tầng đáy: ăn mùn bã hữ u cơ, ĐV đáy, ăn tạp – cá trôi, chép, tra, trê

Nguyên tắc sử dụng các lồi cá

trong mơ hình NTSKH

Thành phần dưỡng chất trong các loại phân động vật

Thành phần dưỡng chất trong các loại phân động vật

 Cá – heo kết hợp

Mật độ heo TB: 100 con/ha

VD ở Trung Quốc

o Mật độ cá: 6 con/m 2

o Mật độ heo: 45 - 75 con/ha

o Năng suất: 2-3 tấn cá/ha/year; 4 -5 tấn heo/ha/ year

VD ở Philppines

o Thả 85% rô phi, 14% chép, 1% cá lóc; mđộ- 2 con/m 2

o Sau 3 tháng: 1,95 tấn cá/ha ao 3,42 tấn heo/ha

Một số mô hình nuôi phổ biến

Một số mô hình nuôi phổ biến

Quốc gia Số lượng

heo/diện tích ao (con/ha)

Loài cá nuôi Tác giả

Trung

Quốc 30 – 45 Mè trắng, mè hoa, chép, trắm cỏ, trôi FAO, 1977

Phillipine 40 – 60 Rô phi, chép, lóc Emmanuel M Cruzand

Ziad H Shemedeh,

1980 Thái Lan 60 Rô phi, Tra Pecharoen and

Chroensrusuk, 1977 Aán Độ 50 – 80 Catla, rohu, mrigal, mè

trắng, trắm cỏ, chép V G Jhingran and B K Sharma, 1980 Hungary 40 – 80 Chép, mè trắng, mè hoa,

rô phi Elek WoynarovichViệt Nam 80 – 100 Rô phi, mè trắng, chép,

rohu, tra, mè vinh Lê Như Xuân, Nguyễn Anh Tuấn, 1992, 1993

25

27

Table 1: Some information on polyethylene tube biodigesters on

demonstration farms in Northern Vietnam

Number of farms Numbers/specie of animals Gas usage (hr/day)

Table 2 Gas Production potential of various types of dung

Types of Dung Gas Production Per Kg Dung (m3)

31

 Cá – vịt kết hợp

Mật độ vịt TB 2000 - 3500 con/ha

Tùy thuộc vào ĐK khí hậu và cơ cấu loài cá

VD ở Hong Kong

o Mật độ vịt 2500 - 3000 con/ha

o Năng suất: đến 5 tấn cá/ha/year; 5-6 tấn vịt/ha/year

VD ở Philppines

o Thả 85% rô phi, 14% chép, 1% cá lóc; mđộ- 2 con/

m 2

o Sau 3 tháng:

 Với 750 vịt/ha -> 1,69 tấn/ha/90 ngày

 Với 750 vịt/ha -> 2,42 tấn/ha/180 ngày

 Vơí 1250 vịt/ha -> 2,58 tấn/ha/180 ngày

Một số mô hình nuôi phổ biến

Một số mô hình nuôi phổ biến

35

37

39

 Cá – gà kết hợp

Chỉ áp dụng ở châu Á: Philippines, TQ, Indo, Thai, VN,

VD ở Philippines:

o Mật độ gà 5000 con/ha

o Năng suất: 7,3 tấn cá/ha/year;

Vd ở Indonesia

o Thả 6000 gà đẻ/ha

o Chu kỳ SX 3 tháng

o Thả mè vinh với mật độ 125kg cá giống/ha

o Năng suất 5,1 tấn cá/ha/năm

Một số mô hình nuôi phổ biến

 Cá – gà kết hợp

VD ở Trung Phi:

o Mật độ gà 3000 con/ha

o Mật độ cá 3 con/m 2

o Năng suất: 5,5 tấn cá/ha/year + 2700

trứng/ha/năm

Vd ở Indonesia

o Thả 6000 gà đẻ/ha

o Chu kỳ SX 3 tháng

o Thả mè vinh với mật độ 125kg cá giống/ha

o Năng suất 5,1 tấn cá/ha/năm

o Trứng gà 54.750 trứng/ha/năm

Một số mô hình nuôi phổ biến

43

45

47

Cá-Gà kết hợp

49

51

53

55

 Khái quát:

 Nuôi 2 hay nhiều loài cá

 Tận dụng thức ăn tự nhiên

 Giảm chi phí đầu vào

 Nhưng năng suất thấp

 Các có giá trị kinh tế thấp

 Thường kết hợp trong hệ thống VAC

 Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp: cám gạo, cám bắp, bột

sắn, bã đậu, hèm rượu, bia, phân chuồng, phân xanh,

 Nuôi các loài cá ờ các tầng nước khác nhau

Nuôi ghép các loài cá trắng

 Công thức ghép:

 Công thức 1: rô phi chính, 3-4 con/m 2

trắm cỏ 5%

 Công thức 2: Trắm cỏ chính, 1 con/m 2

Nuôi ghép các loài cá trắng

 Công thức ghép:

 Công thức 3: Tra chính, 3 con/m 2

Tra 50%, mè trắng 20%, hường (mùi) 10%, rô phi 10%,

chép 10%

Thức ăn: chất thải chuồng trại, phế phẩm chăn nuôi

 Công thức 4: Mè trắng chính, 2 con/m 2

Mè trắng 50%, rô phi 20%, mè vinh 10%, chép 10%, trôi Aán 10%

Thức ăn: phân bón, cám gạo, phế phẩm nông nghiệp, rong bèo, phân xanh

Nuôi ghép các loài cá trắng

 Mức độ đầu tư:

Nuôi ghép các loài cá trắng

Câu hỏi ôn tập

1 Tại sao người ta lại áp dụng nuôi thủy sản kết hợp?

2 Bản chất của việc sử dụng phân động vật trong nuôi thủy sản kết hợp là gì?

3 Chuỗi thức ăn trong nuôi thủy sản kết hợp?

4 Các hình thức nuôi thủy sản kết hợp? Cho ví dụ?