Sử dụng heroin và các chất ma túy bất hợp pháp Tỷ lệ thanh thiếu niên được phỏng vấn cho biết đã từng sử dụng chất ma túy bất hợp pháp là rất thấp, chỉ có 0,5% tương đương với 41 thanh n
Trang 1Chương 7
Sử dụng các chất
gây nghiện
Phần này của báo cáo tập trung tìm hiểu một số
lĩnh vực có liên quan tới hành vi sử dụng và lạm
dụng các chất gây nghiện gồm ma túy, thuốc lá,
rượu, bia với các nội dung cụ thể: tiếp cận và sử
dụng các chất gây nghiện, các yếu tố ảnh hưởng
và bối cảnh xã hội của các hành vi sử dụng chất
gây nghiện Thanh thiếu niên còn được phỏng vấn
về việc sử dụng các chất gây nghiện của các thành
viên khác trong gia đình
7.1 Sử dụng heroin và các chất ma
túy bất hợp pháp
Tỷ lệ thanh thiếu niên được phỏng vấn cho biết đã
từng sử dụng chất ma túy bất hợp pháp là rất thấp,
chỉ có 0,5% tương đương với 41 thanh niên gồm 35
nam và 6 nữ Trong số đó, có 10 người cho biết đã
từng tiêm chích ma túy và 3 người đã từng dùng
chung kim tiêm Một điểm hạn chế của cuộc điều tra
này là không thể dò tìm để phỏng vấn các đối tượng
không có ở nhà trong thời gian thực hiện cuộc điều
tra vì đang được điều trị tại các trung tâm cai nghiện
Một số trường hợp không đến phỏng vấn ghi nhận
được là do đang tập trung cai nghiện
Số liệu thống kê được trong cuộc điều tra này chắc
chắn còn thấp hơn số thực tế, tuy nhiên tỷ lệ nam
thanh niên sử dụng ma túy cao hơn nữ thanh niên
như trên là phù hợp với nhiều nghiên cứu trước
đây1 Các cuộc điều tra từ trước cũng thừa nhận kết
quả về tỷ lệ sử dụng ma túy bất hợp pháp thấp
hơn thực tế 2 với lý do người được phỏng vấn
không muốn thừa nhận với điều tra viên về việc có
sử dụng ma túy vì e ngại các thông tin đưa ra
không được tuyệt đối giữ bí mật và có thể dẫn đến
các hậu quả xấu về mặt pháp luật May mắn là
hiện nay có một số nguồn dữ liệu từ một số
nghiên cứu định tính khác có thể phản ánh thực
trạng sử dụng các chất ma túy chi tiết và sát thực
hơn Đây là vấn đề nổi cộm ảnh hưởng đến sức
khỏe thể chất và tinh thần của nam thanh niên, có
nguy cơ lây nhiễm HIV, là nguyên nhân gây ra
xung đột gia đình và stress ở Việt Nam3
7.2 Nhận thức về ma túy và các đối tượng sử dụng ma túy
Tỷ lệ thanh thiếu niên thừa nhận có sử dụng ma túy trong cuộc điều tra là thấp, tuy nhiên đa số đối tượng được phỏng vấn đều cho biết có nghe nói về ma túy (81,8%) Tỷ lệ này cao hơn ở thanh thiếu niên thành thị so với nông thôn (91,8% so với 78,6%) Thanh thiếu niên dân tộc thiểu số ít được nghe nói về ma túy hơn (64%) so với thanh thiếu niên dân tộc Kinh (84%) Ở các nhóm tuổi và các vùng khác nhau, đa số thanh thiếu niên đều biết rằng không dùng chung bơm kim tiêm là một cách ngăn chặn sự lây lan của HIV/AIDS (95,7%) Có thể nói, kết quả trên là do các hoạt động thông tin giáo dục truyền thông, đặc biệt là các chiến dịch tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về HIV và phòng chống ma túy trong khoảng 3 - 5 năm qua đã đóng góp một vai trò nhất định trong việc đạt được nhận thức cao như vậy Có rất ít thanh thiếu niên trong mẫu điều tra cho biết đã từng sử dụng ma túy, tuy nhiên có 26% trả lời biết một người nào đó sử dụng ma túy Tỷ lệ thanh thiếu niên thành thị biết một ai đó sử dụng ma túy cao hơn gấp đôi so với ở khu vực nông thôn (42,4% so với 20,8%) Mặc dù nghiên cứu này không trực tiếp tìm hiểu nhóm tuổi của các đối tượng mà thanh niên biết là đã sử dụng
ma túy, nhưng số liệu quốc gia về tình trạng sử dụng ma túy cho biết phần lớn người sử dụng ma túy là thanh thiếu niên4
Khi được hỏi về việc có dễ dàng kiếm được heroin và các chất ma túy tại nơi đang sống không, hầu hết thanh thiếu niên trong cuộc điều tra cho biết khó tiếp cận với nguồn cung cấp heroin tại cộng đồng, với 66% nói là không thể hoặc rất khó kiếm được Khoảng 30% cho rằng việc tìm được chất ma
túy chỉ “hơi khó khăn” Tuy nhiên, đáng chú ý là
16,3% nam thanh niên thành thị tuổi 22-25 cho biết dễ dàng kiếm được ma túy Nhìn chung, nhóm thanh niên dân tộc thiểu số cho rằng khó tiếp cận với ma túy hơn các nhóm khác Các nghiên cứu về thanh niên và vị thành niên trước đây ở Việt Nam và ở các nước châu Á cho thấy nam thanh niên thành thị là nhóm có nguy cơ cao hơn đối với việc sử dụng ma túy5 Hạn chế tiếp cận với các chất gây nghiện (cả bất hợp pháp và hợp pháp) là một chiến lược cần thiết và cơ bản nhằm làm giảm tác hại của việc lạm dụng chất gây nghiện
Trang 27.3 Hút thuốc lá
Phân tích số liệu về hút thuốc lá tập trung vào đối
tượng nam thanh niên trong mẫu điều tra vì có rất
ít nữ thanh niên cho biết đã từng hút thuốc lá
(1,2%), và chỉ 1/3 trong số này cho biết hiện nay
họ vẫn còn đang hút thuốc Mặc dù có rất ít nữ
thanh thiếu niên hút thuốc lá, nhưng tỷ lệ này ở
thành thị cao hơn ở nông thôn, với khoảng 2% nữ
thanh thiếu niên trong độ tuổi 18-21 tại thành thị
cho biết đã từng hút thuốc Số liệu này cho thấy
hút thuốc lá hiện chưa phải là một vấn đề đáng lo
ngại đối với nữ thanh thiếu niên Việt Nam Tuy
nhiên, tại một số quốc gia láng giềng trong khu
vực châu Á, với các hình ảnh quảng cáo tràn lan,
mô tả nét quyến rũ và hấp dẫn của hành động hút
thuốc và việc tiếp cận dễ dàng với các sản phẩm
thuốc lá, tỷ lệ phụ nữ trẻ hút thuốc lá đang gia
tăng nhanh chóng6 Việc ngăn chặn xu hướng này
tại Việt Nam và duy trì được hành vi không hút
thuốc ở nữ thanh thiếu niên như hiện nay sẽ là
một thách thức lớn đối với các chiến dịch truyền
thông về y tế công cộng trong tương lai
Nhìn chung, 43,6% nam thanh thiếu niên cho biết
đã từng hút thuốc, với tỷ lệ hút thuốc lá tăng theo
tuổi Tỷ lệ và xu hướng hút thuốc của nam thanh
thiếu niên ở thành thị và nông thôn tương đối
giống nhau, tuy ở khu vực thành thị có cao hơn
một chút Có khoảng 1/5 số nam thành thị 14-17
tuổi đã từng hút thuốc (21,7%), tỷ lệ này tăng lên
đáng kể ở nhóm tuổi 18-21 (57,7 %) và hơn 3/4
(tương đương với 77%) nam tuổi 22-25 có hút
thuốc Độ tuổi trung bình của thanh thiếu niên khi
hút điếu thuốc lá đầu tiên là 16,9 tuổi Vì tỷ lệ hút
thuốc lá gia tăng theo độ tuổi trong quá trình thanh
thiếu niên trưởng thành và tham gia nhiều hơn vào
các hoạt động xã hội, cho nên các hoạt động can thiệp phòng tránh hút thuốc lá cần tập trung vào thanh thiếu niên ở độ tuổi sớm hơn để giúp họ không có hành vi này
Có tới 71,7% nam thanh niên đã từng hút thuốc lá cho biết hiện nay vẫn đang hút, mặc dù tỷ lệ này thấp hơn nhiều ở nhóm tuổi trẻ hơn (14-17), với 45% ở khu vực thành thị và 51,3% ở khu vực nông thôn Tỷ lệ hiện còn đang hút thuốc lá ở nhóm tuổi 14-17 là khoảng 10% Xu hướng này tăng lên theo tuổi Trong số nam thanh niên thành thị 18-21 tuổi đã từng hút thuốc 42,4% hiện nay vẫn đang hút Trong nhóm 22-25 tuổi đã từng hút thì số vẫn đang hút là 60,2% Số liệu này đáng được quan tâm hơn khi tính đến các chi phí y tế cần phải chi trả do bệnh tật và hậu quả do hút thuốc lá mang lại cho bản thân người hút, gia đình họ và xã hội Theo dự đoán của Tổ chức Y tế Thế giới, có tới 2/3 số vị thành niên hiện đang sống ở khu vực châu Á sẽ tử vong do các nguyên nhân liên quan đến thuốc lá Các kết quả nghiên cứu nêu lên việc cần bắt đầu các can thiệp trước độ tuổi 16 (nếu chúng ta muốn ngăn ngừa việc hút thuốc lá) nhưng cũng cần có can thiệp nhằm giúp đỡ những người mới hút Kết quả điều tra cho thấy một điều hết sức thú vị và có ý nghĩa đối với các sáng kiến sức khỏe cộng đồng đó là 70% nam thanh niên hút thuốc lá đã từng cố gắng bỏ thuốc ít nhất 1 lần, và 80% nữ thanh niên hút thuốc lá cũng đã từng cố gắng bỏ thuốc Gần đây các chương trình cai thuốc lá không được quan tâm nhiều lắm, nhưng xét về số thanh thiếu niên hiện đang nghiện thuốc lá cao như hiện nay thì đây là một vấn đề đáng được quan tâm
từng và hiện còn hút thuốc
từng và hiện còn hút thuốc
18-21
Trang 37.4 Lý do hút thuốc lá
Lý do phổ biến nhất của việc bắt đầu hút thuốc là
“vì các bạn em đều hút” (54%) Trong nhóm tuổi
14-17, có nhiều nam thanh niên nông thôn (57,2%)
bị ảnh hưởng bởi bạn bè hơn là nam thanh niên ở
khu vực thành thị (42,5%) Có 13% nam thanh niên
cho biết họ bắt đầu hút thuốc "vì cảm thấy quá
căng thẳng” và 11,3% bắt đầu hút do “mọi người
xung quanh đều hút thuốc” Chỉ có 3,4% nam thanh
niên cho biết bắt đầu hút thuốc để chứng tỏ mình
là người lớn Đã có nhiều nghiên cứu quan trọng
cho thấy quảng cáo thuốc lá có tác động nhất định
đối với lý do hút thuốc cũng như sự ảnh hưởng
của các giá trị văn hóa và thái độ vốn có7
Khi được hỏi về việc có dễ tìm mua được thuốc lá
không, đa số (98,1%) nam thanh niên trong cuộc
điều tra cho biết có thể mua được thuốc lá “dễ
dàng” Mặc dù luật pháp hiện hành cấm bán thuốc
lá cho trẻ em dưới 16 tuổi, nhưng thực tế điều luật
này chưa được thực hiện nghiêm chỉnh Hiện nay
môi trường ở Việt Nam vẫn là một môi trường khá
thuận lợi và dễ dàng để nam thanh thiếu niên tiếp
cận và hút thuốc lá
Hơn một nửa (57,8%) thanh niên hút thuốc lá cho
biết có cha hút thuốc, và đây có thể là hình mẫu
của họ 20% thanh thiếu niên có anh trai hút thuốc,
trong khi đó chỉ có rất ít (3%) có mẹ hút thuốc Rõ
ràng môi trường xung quanh và những mẫu hình
có ảnh hưởng tới hành vi hút thuốc của thanh
thiếu niên, mặc dù điều này dường như không
đúng khi xét từ khía cạnh giới vì nữ thanh thiếu
niên cũng sống và làm việc trong môi trường có rất
nhiều người hút thuốc lá xung quanh nhưng họ
không hình thành thói quen này Hình như hiện
nay có sự gắn kết hình tượng đàn ông với thói
quen hút thuốc lá ở Việt Nam Xét về khía cạnh
văn hóa và lịch sử, xã hội luôn có cái nhìn tiêu
cực đối với hình ảnh phụ nữ hút thuốc và uống
rượu hơn so với nam giới, và những áp lực xã hội
cũng như và biện pháp kiểm soát mạnh mẽ đã
góp phần làm giảm hành vi này Thực tế những áp
lực từ phía xã hội chính là những yếu tố bảo vệ
nữ thanh niên không tiếp cận với thuốc lá và rượu
mặc dù họ dĩ nhiên vẫn phải chịu hậu quả của
việc hút thuốc và uống rượu của đàn ông, bao gồm
cả việc phải ngửi khói thuốc lá của người khác
7.5 Hút thuốc lá và ảnh hưởng của nhóm bạn
Nam thanh niên cho biết họ bị ảnh hưởng từ bạn bè về hành vi hút thuốc cả mặt tích cực và tiêu cực Ảnh hưởng tiêu cực thường được biết đến như là sự dụ dỗ của nhóm bạn bè khiến thanh thiếu niên có hành vi có hại cho sức khỏe (trường hợp này là hút thuốc) Ảnh hưởng tích cực là trường hợp bạn bè trong nhóm khuyến khích nhau tránh những hành vi không tốt như hút thuốc lá Nhìn chung, (77%) nam thanh niên cho biết bạn bè khuyến khích họ không hút thuốc Nhóm nam thanh niên thành thị 14-17 tuổi cho biết họ có nhiều ảnh hưởng tích cực của bạn bè nhất trong việc kiềm chế hành vi hút thuốc (79,7%) Đồng thời gần 1/4 nam thanh niên (24,3%) cho biết bị ảnh hưởng tiêu cực của bạn bè như bị thúc ép dụ dỗ hút thuốc Ảnh hưởng tiêu cực này tăng lên theo độ tuổi: nhóm nam 14-17 tuổi tương đối ít bị ảnh hưởng từ nhóm bạn bè về chuyện hút thuốc (16% ở thành thị, 15,4% ở nông thôn), tuy nhiên ở nhóm thanh niên 22-25 tuổi, tỷ lệ này cao hơn gấp
2 lần (32,7% ở thanh niên thành thị, 34,4% ở thanh niên nông thôn)
Nữ thanh niên cho biết họ ít bị bạn bè rủ rê hút thuốc (0,5%) Tuy nhiên, điều thú vị là tỷ lệ nữ thanh niên cho rằng họ được bạn bè động viên không hút thuốc thấp hơn so với nam (73,5% ở nữ
so với 77% ở nam) Sự chênh lệch này có thể do cách thiết kế các phương án trả lời cho các câu hỏi, ví dụ như mỗi câu hỏi về ảnh hưởng tích cực của nhóm bạn chỉ có 2 lựa chọn (hoặc là bạn bè
“Khuyến khích” hay là “Không khuyến khích”) hoặc
có thể do các quan niệm văn hóa xã hội không chấp nhận phụ nữ hút thuốc
với hành vi hút thuốc
Trang 47.6 Uống rượu, bia
Nhằm mục đích tìm hiểu việc uống rượu, bia, cuộc
điều tra đã hỏi tất cả các đối tượng được phỏng
vấn xem họ đã từng bao giờ uống hết một cốc bia
hoặc bất kỳ một loại thức uống có cồn Kết quả
cho thấy mặc dù uống rượu, bia là hiện tượng phổ
biến ở đa số nam thanh niên (69%), và ít phổ biến
hơn ở nữ thanh niên, tuy nhiên đây vẫn là một
hành vi đang trở nên phổ biến hơn với 28,1% nữ
cho biết họ đã từng uống rượu, bia Hành vi uống
rượu, bia phổ biến hơn ở thành thị (56,9%) so với
nông thôn (46%) Như được dự đoán, tỷ lệ thanh
niên đã từng uống rượu, bia tăng lên theo độ tuổi,
34,9% ở nhóm tuổi 14-17 đã từng uống rượu bia
một lần, tăng lên đến 57,9% ở nhóm tuổi 18-21, và
tăng hơn nữa đến 62,2% ở nhóm tuổi 22-25
Trong số thanh niên đã từng uống hết một cốc
rượu hay bia, có 58% nam thanh niên và 30% nữ
thanh niên cho biết đã từng bị say ít nhất một
lần Bị say rượu, bia được định nghĩa là cơ thể bị
ảnh hưởng bởi bia, rượu ít nhất một lần
Nếu tính theo tổng cỡ mẫu nghiên cứu, 39,7% nam
và 8,5% nữ đã từng bị say Con số này tương đối
thấp và chắc chắn là thấp hơn so với các nước như
Mỹ, Úc, Anh, Pháp vì các tỷ lệ này bao gồm cả
nhóm vị thành niên 14-17 tuổi là nhóm có rất
nhiều người chưa uống được rượu, bia Số liệu này
nhấn mạnh việc cần thiết tính tách riêng số liệu để
xác định rõ ràng nhóm nào là nhóm uống rượu,
bia, tần suất và các hình thức uống như thế nào Các hoạt động truyền thông phòng tránh uống rượu, bia có thể bao gồm các thông điệp về tác hại của rượu, bia đối với sức khỏe hoặc đã uống thì uống bớt đi hoặc bỏ hẳn
Biểu đồ 38 cho thấy mặc dù có nhiều thanh niên đã từng uống rượu bia, nhưng tỷ lệ thật sự bị say tương đối thấp Như vậy có thể là do nhiều thanh niên chỉ uống rượu bia một cách vừa phải, hoặc việc uống rượu bia không phải là một vấn đề đối với phần lớn thanh niên Tuy nhiên, có sự khác
nam, nữ thanh niên
theo nhóm tuổi, địa bàn và giới tính
Trang 5biệt đáng kể về giới với số nam thanh thiếu niên
đã từng say rượu nhiều hơn nữ và có một bộ phận
nhỏ nam thanh thiếu niên thường xuyên uống tới
say xỉn
Xét trên góc độ y tế công cộng và sức khỏe vị
thành niên, đây đúng là lúc cần đi sâu tìm hiểu
nhóm nghiện rượu bia và xác định các nguy cơ họ
phải đối mặt, đồng thời xây dựng các chiến lược
và thông điệp phòng tránh để giúp bảo vệ họ
không trở nên nghiện ngập nặng Biểu đồ 39 cho
thấy trong nhóm đã uống bia, rượu, số đã từng bị
say là khá cao, và tỷ lệ này ở nam gấp đôi ở nữ
Thực tế việc 30% nữ thanh niên uống rượu, bia đã
bị say cho thấy việc phụ nữ uống rượu, bia là hiện
tượng ngày càng phổ biến trong xã hội và được
chấp nhận, thậm chí xuất hiện việc khuyến khích
nữ thanh niên uống rượu, bia như là một sản phẩm
phụ của quá trình phát triển kinh tế và toàn cầu
hóa như đã thấy ở nhiều quốc gia khác Các hình
thái uống rượu, bia của người lớn thường đã được
hình thành từ giai đoạn vị thành niên Tình trạng
uống rượu, bia ngày một gia tăng và các vấn đề về
sức khỏe và xã hội đi kèm theo nó là các kết quả
dự đoán được của một nước có mức thu nhập ngày
càng tăng và dễ dàng tiếp cận với rượu, bia
7.7 Tiếp cận với các thức uống có
rượu/cồn
Thanh thiếu niên trong cuộc điều tra cũng được
hỏi về việc có dễ dàng tìm mua được rượu, bia tại
địa phương mình không Ở các nước khác việc dễ dàng tìm mua được rượu, bia được xem là yếu tố nguy cơ liên quan đến việc uống rượu bia, sử dụng
ma túy, bạo lực và thử nghiệm quan hệ tình dục sớm8 Điều tra SAVY cho thấy đại đa số thanh thiếu niên cho biết rất dễ dàng mua rượu, bia (98,6%) và tỷ lệ này giống nhau ở tất cả các nhóm Nếu so sánh với các quốc gia châu Á khác thì thanh thiếu niên ở Việt Nam tiếp cận với rượu, bia dễ dàng hơn Rượu, bia thường có sẵn và được tiêu thụ trong các hàng quán và tiệm cà-phê, cũng như tại nhà và ở một số nơi làm việc Tập quán phổ biến ở Việt Nam là dùng rượu, bia để ăn mừng các sự kiện, như một phần trong các giao tiếp xã hội, để tạo thuận lợi cho việc làm ăn, đôi khi để giải sầu, nhưng thường là để người ta vui vẻ với nhau
Vì vậy, phong tục tập quán và bối cảnh xã hội khá thuận lợi đối với việc uống rượu, bia, có lẽ vô tình tạo nên thói quen uống rượu, bia trong thanh thiếu niên Mặc dù luật pháp quy định cấm bán rượu, bia cho trẻ em dưới 16 tuổi, nhưng nhìn chung các điều luật này vẫn chưa được thực thi Người Việt
Nam có câu “Nam vô tửu như kỳ vô phong” điều
này càng làm cho việc uống rượu, bia được chấp nhận thậm chí được xem như là một phần của cuộc sống Mặc dù theo truyền thống phụ nữ uống rượu bia không được chấp nhận, tuy nhiên theo quan sát hiện nay thì hiện tượng uống rượu, bia ở phụ nữ ngày càng có xu hướng được chấp nhận hơn, kể cả ở nữ thanh niên Xu hướng này cũng được quan sát thấy ở một số quốc gia châu Á khác9
Nam
Nữ
Trang 67.8 Uống rượu, bia: ảnh hưởng của
gia đình và áp lực từ nhóm bạn bè
Một phát hiện đáng chú ý của cuộc điều tra, có
liên quan tới hành vi của cha mẹ đó là có 16,7%
đối tượng được phỏng vấn cho biết cha của họ có
uống nhiều rượu hoặc nghiện rượu (định nghĩa áp
dụng trong trường hợp này là thường xuyên bị say
hoặc thường xuyên uống nhiều rượu) Gần như cứ
5 em vị thành niên 14-17 tuổi được phỏng vấn thì
có 1 em cho biết như vậy
Thanh thiếu niên cũng được hỏi về việc chịu ảnh
hưởng hay áp lực của bạn bè họ đối với việc uống
rượu Nhìn chung nữ thanh niên cho biết họ rất ít
bị áp lực của bạn bè trong việc uống rượu bia, với
tỷ lệ cao nhất là 3,7% ở nữ thanh niên thành thị
22-25 tuổi Đáng chú ý đối với nam thanh niên, áp
lực của bạn bè là yếu tố tác động lớn nhất đến
việc họ uống rượu, bia, cao hơn cả so với việc hút
thuốc lá, sử dụng ma túy, quan hệ tình dục và xem
phim ảnh khiêu dâm Áp lực của bạn bè trong việc
uống rượu, bia tăng lên theo nhóm tuổi, như thể
hiện ở Biểu đồ 40, với gần một nửa số thanh niên
22-25 tuổi trong mẫu điều tra bị bạn bè rủ rê uống
rượu, bia Có thể thấy rằng áp lực của bạn bè có
thể đã được hiểu một cách quá đơn giản là áp lực
bên ngoài từ phía bạn bè để rồi có một hành vi
nào đó Các lý thuyết gần đây về áp lực đối với
thanh thiếu niên cũng đã ghi nhận áp lực từ chính
thanh thiếu niên, để có thể cùng nhập cuộc được
với những người khác, để trông giống như các ngôi sao điện ảnh, để được bạn bè công nhận và để thể hiện các hành vi người lớn như các em mong muốn Cần phải chú ý đến cả áp lực bên ngoài và bên trong khi muốn thực hiện các biện pháp truyền thông nhằm thay đổi hành vi10
7.9 Uống rượu, bia và những hành
vi nguy cơ liên quan
Điều cần quan tâm là nhóm thanh niên trả lời đã
bị say hai lần hoặc nhiều hơn trong tháng trước khi tiến hành cuộc điều tra có nhiều hành vi nguy cơ hơn so với những thanh niên chỉ say một lần hoặc
ít hơn thế Thanh niên có uống rượu bia được hỏi tiếp về mức độ thường xuyên uống rượu, bia của
họ với câu hỏi: “Trong tháng vừa qua bạn đã say
bao nhiêu lần?” Nhìn chung thanh thiếu niên cho
biết họ đã từng say 0,72 lần trong tháng qua Nam thanh niên nông thôn 22-25 tuổi là nhóm có mức độ say nhiều nhất trong tháng qua, trung bình là một lần Mức độ này thấp nhất đối với nữ thanh niên thành thị ở tất cả các nhóm tuổi; trong khi ở các nhóm 14-17 và 22-25 tuổi mức độ say trung bình là 0,26 lần, thì nhóm nữ thanh niên 18-21 tuổi có mức độ say là 0,33 lần Tuy nhiên, đây chỉ là những con số trung bình đối với toàn bộ mẫu điều tra Có một số thanh niên cho biết đã có nhiều lần uống nhiều rượu, bia trong tháng qua
Trang 7Uống nhiều rượu, bia hoặc thường xuyên chè chén
say sưa đã được các nghiên cứu trên thế giới cũng
như các nghiên cứu về tai nạn thương tích gần đây
ở Việt Nam xem là một yếu tố nguy cơ đối với sức
khỏe và xã hội Kết quả so sánh những người uống
nhiều rượu với những người uống ít cho thấy đối
tượng uống nhiều rượu thường có xu hướng bị
chấn thương nhiều hơn do bạo lực ngoài gia đình
với tỷ lệ 21,2%, so với 13,5% ở những người uống
ít rượu Nhóm uống nhiều rượu thường có xu
hướng hút thuốc nhiều hơn nhóm uống ít rượu
(78,6% so với 46%) Đối với nhóm thanh niên còn
độc thân, những người uống nhiều thường có xu
hướng quan hệ tình dục nhiều hơn với tỷ lệ 29,4%
so với 10,2% ở những người uống ít Nhóm uống
rượu nhiều cũng có nhiều xu hướng tham gia vào
những hành vi nguy cơ hơn như đua xe, tham gia
vào các băng nhóm phá rối trật tự công cộng,
đánh người khác bị thương và có mang vũ khí
Cần có các phân tích sâu hơn nữa về hành vi uống
rượu, bia của nam thanh thiếu niên và mối liên hệ
với các hành vi có hại khác
1 Ried G, Costigan G Revisiting, Trung tâm giảm tác hại.
“Hiểm họa dịch tiềm tàng” Đánh giá tình hình sử dụng ma
tuý ở châu Á trong bối cảnh HIV/AIDS, Hà Nội, 2002.
2 Như trên.
3 Cơ quan Phòng chống Ma túy và Tội phạm của Liên Hợp
Quốc (UNODC), Vấn đề sử dụng ma túy và tác hại ma túy
ở miền núi Tây bắc Việt Nam.
4 Brown, Tim HIV ở châu Á trong Phân tích các vấn đề của
châu Á Thái Bình Dương của Trung tâm Đông Tây, số 68,
Trung tâm Đông Tây Honolulu.
5 Brown, Tim HIV ở châu Á trong Phân tích các Vấn đề của
châu Á Thái Bình Dương của Trung tâm Đông Tây, số 68,
Trung tâm Đông Tây Honolulu.
6 Tổ chức Y tế Thế giới khu vực Tây Thái Bình Dương: Báo
cáo của Giám đốc Khu Vực, 1/7/2001 – 30/6/2002 Manila,
Philippines.
7 GENEVA, Phim không thuốc lá, thời trang không thuốc
lá-Hãy hành động, 2003.
8 Blum R và Peggy Mann 2001, Giảm thiểu Nguy cơ: Các
mối liên hệ tạo ra một sự thay đổi trong cuộc sống của
thanh thiếu niên, Đại học Minnesota, 1998.
9 Xenos P và cộng sự Sự trưởng thành của thanh thiếu niên
ở châu Á Dữ liệu từ các điều tra quốc gia về thanh thiếu
niên, 2003.
10 Wyn J, 1996, Hãy nghĩ về thanh thiếu niên theo cách
khác, Allen và Unwin Sydney.