Ngày soạn: 17/8/2012Ngày giảng: 19/8/2012 PHẦN MỘT KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI Bài 1 – Tiết 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU - Biết sử dụng bản đồ
Trang 1Ngày soạn: 17/8/2012
Ngày giảng: 19/8/2012
PHẦN MỘT KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Bài 1 – Tiết 1
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU <THỜI SƠ- TRUNG KÌ TRUNG ĐẠI>
- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến
- Biết tận dụng phương pháp so sánh đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội
- Đọc và trả lời các câu hỏi trong bài
III- PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Phương pháp thuyết trình, nêu vấn đề, đàm thoại, thảo luận
IV- TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức (1p)
2 Kiểm tra đầu giờ (1p)
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới
*Khởi động (1p): Vào cuối TK thứ V, trước sự tan rã của các quốc gia cổ đại
PT, hàng loạt các vương quốc mới được hình thành ở châu Âu như Anh, Pháp, Tây Ban Nha, ý Để hiểu được sự hình thành XHPK châu Âu , đặc trưng cơ bản của lãnh địa PK, sự ra đời, hoạt động của thành thị trung đại, chúng ta cùng tìm
hiểu ND bài học hôm nay
Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
1
Trang 2Hoạt động 1: Tìm hiểu sự hình thành xã hội
phong kiến ở Châu Âu( 12p)
- Mục tiêu: HS biết và hiểu được quá trình
hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu; cơ
cấu xã hội( bao gồm hai giai cấp cơ bản là:
Lãnh chúa và nông nô)
- Cách tiến hành:
GV cung cấp kiến thức Ở chương trình
lịch sử 6 các em đã biết từ cuối thiên niên kỉ I
TCN, các quốc gia cổ đại phương tây hình
thành, phát triển và tồn tại đến cuối thế kỉ thứ
H: Sau đó người Giéc Man còn làm gì?
TL: Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau
- GV Kết luận
H: Những việc làm ấy có tác động như thế
nào đến sự biến đổi của xã hội phong kiến
Châu Âu?
H: Lúc này trong xã hội xuất hiện những tầng
lớp mới nào?
H: Lãnh chúa phong kiến và nông nô Quan
hệ giữa lãnh chúa và nông nô ở Châu Âu như
thế nào ?
- GV kết luận
- GV chuyển ý
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu về
lãnh địa phong kiến (12p)
- Mục tiêu: HS: Hiểu khái niệm lãnh địa
phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh
địa quá trình hình thành
- Cách tiến hành:
- GV: Những vùng đất rộng lớn mà các
quý tộc chiếm đoạt được đã nhanh chóng bị
họ biến thành khu đất riêng của mình gọi là
1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu.
*Hoàn cảnh lịch sử.
- Cuối thế kỉ V người Giéc Man tiêu diệt các quốc gia cổ đại phương Tây
+ Lập nên quốc gia mới
+ Chiếm ruộng đất của chủ nô Rô
- ma cũ rồi chia cho nhau, phong tước vị cao thấp
*Những biến đổi trong xã hội.
- Các tầng lớp xã hội mới xuất hiện:
+ Lãnh chúa PK là tướng lĩnh quí tộc được chia nhiều ruộng đất, phong tước
+ Nông nô ( nô lệ, nông dân)-> Xã hội phong kiến hình thành
2 Lãnh địa phong kiến.
2
Trang 3lãnh địa phong kiến Mỗi lãnh chúa đều có
một lãnh địa riêng
+ HS đọc đoạn in nghiêng
H: Em hiểu thế nào là lãnh địa? lãnh địa bao
gồm những gì?
H: Em hãy cho biết đời sống của lãnh chúa
và nông nô trong lãnh địa?
- GV giới thiệu thêm về sự bóc lột của lãnh
chúa phong kiến
- GV : So sánh liên hệ với thái ấp, điền trang
ở Việt Nam
H: Em hãy so sánh sự khác nhau giữa xã hội
cổ đại và xã hội phong kiến ở Châu Âu?
GV yêu cầu HS quan sát H1 và TLCH:
H: Em hãy miêu tả và nhận xét về lãnh địa
phong kiến H1 sgk (Qui mô, thành phần sinh
sống trong lãnh địa, những bức tường thành,
những tháp canh được xây dựng để làm gì.)
Gv giảng thêm về đặc trưng của nền kinh tế
H: Nguyên nhân nào dẫn đến sự ra đời của
thành thị trung đại? (Thành thị trung đại đã
xuất hiện như thế nào?)
HSTL- GVKL
- HS chú ý:" Như thế ở châu Âu"và TLCH:
H: Cư dân trong thành thị gồm những ai? Họ
đó có lâu đài, thành quách
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa: Sống xã hoa, đầy đủ
+ Nông nô: Đói nghèo cực khổ, chống lãnh chúa
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại.
- Nguyên nhân ra đời:
Cuối thế kỉ XI sản xuất hàng hoá thừa được đưa đi bán,thị trấn
ra đời, thành thị xuất hiện
- Cư dân thành thị chủ yếu là nông dân và thợ thủ công
- Đặc trưng kinh tế : sản xuất thủ công và buôn bán, hình thành các phường hội, thương hội
3
Trang 4Tự sản xuất, tự tiêu
thụ, tự cấp, tự túc
Kinh tế thủ công nghiệp và thương nghiệp mang tính chất hàng hoá
- GV yêu cầu HS quan sát bức tranh H2 sgk
và TLCH
H: Em hãy miêu tả lại cuộc sống của thành
thị qua bức tranh? (em thấy quang cảnh họp
chợ như thế nào? Số lượng người tham gia
hội chợ? Mặt hàng trao đổi là gì?
HSTL
- Gv bổ sung
H: Thành thị ra đời có ý nghĩa gì? (vai trò của
thành thị thời trung đại?)
GV khái quát nội dung
- Vai trò: thúc đẩy sản xuất và buôn bán, làm cho xã hội phong kiến phát triển
4 Củng cố (3p)
- GV sử dụng bảng phụ ghi bài tập 1:
1 Lãnh địa phong kiến là
A Vùng đất rộng lớn của nông nô
B Vùng đất rộng lớn của lãnh chúa phong kiến
C Vùng đất rộng lớn của lãnh chúa và nông nô
D Vùng đất rộng lớn của các tướng lĩnh quân sự
+ Đáp án: A
2 Trong lãnh địa phong kiến, ngành sản xuất giữ vai trò quan trọng nhất là
A Công nghiệp B Thủ công nghiệp
C thương nghiệp D Nông nghiệp
Trang 5Ngày soạn: 21/8/2013
Ngày giảng: 24/8/2013
Bài 2 - Tiết 2
SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN
VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Biết được nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí như là một trong những yếu tố quan trọng tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa trong lòng xã hội phong kiến châu Âu
- Luợc đồ những cuộc phát kiến địa lí
- Sưu tầm các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí
+ Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành như thế nào ?
+ Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tế thành thị?
- Bài mới: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới
* Khởi động (1p): Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần
tiêu thụ hàng hoá và mua nguyên liệu nhưng những con đường lục địa đã bị độc chiếm vì vậy người phương Tây đã tiến hành các cuộc phát kiến địa lí bắng đường biển, thị trường mở rộng, kinh tế hàng hoá phát triển đã phá vỡ chế độ phong kiến hình thành xã hội tư bản Châu Âu
Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học
Hoạt động 1: Tìm hiểu những cuộc phát kiến
5
Trang 6lớn về địa lí và sự hình thành chủ nghĩa tư bản
ở Châu Âu( 20p)
- Mục tiêu: HS hiểu được nguyên nhân
và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí như là
một trong những yếu tố quan trọng tạo tiền
đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản
chủ nghĩa Quá trình hình thành quan hệ sản
xuất tư bản chủ nghĩa trong lòng xã hội phong
kiến châu Âu
- Cách tiến hành
- GV trình bày vấn đề
- GV giải thích khái niệm cụm từ: " Phát kiến
địa lí
- GV yêu cầu HS đọc:" Từ giữa thế kỉ XV
chưa biết tới" và TLCH:
H: Vì sao lại có những cuộc phát kiến địa lí
(nguyên nhân)?
H: Theo em các nhà phát kiến sẽ nhằm vào
vùng đất nào? Các cuộc phát kiến địa lí được
thực hiện nhờ có điều kiện nào?
- GV yêu cầu HS quan sát H3 sgk và TLCH:
H: Em hãy mô tả con tàu Ca ra ven?
- HS miêu tả
- GV bổ sung
- GV sử dụng lược đồ “Những cuộc phát kiến
địa lí” trình bày trên lược đồ
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 4- SGK trang
6
H: Miêu tả lại chân dung của Cri - xtốp Cô -
lôm - bô? Nhìn vào diện mạo ông chúng ta có
thể rút ra nhận xét gì về con người ông?
GVBS
- GVmở rộng những cuộc phát kiến địa lí
- HS đọc thầm:" Những cuộc phát kiến địa
lí châu Phi và châu Mĩ"
H: Kết quả của các cuộc phát kiến địa lí đó là
gì?
- GV kết luận
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
- Nguyên nhân: nhu cầu phát triển sản xuất Tiến bộ về kĩ thuật, hàng hải: la bàn, hải đồ, kĩ thuật đóng tàu
- Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu:
+ 1487 Bắc-tơ-mi Đi-a-xơ đi vòng qua cực Nam Châu Phi.+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến ấn Độ
+ 1492 Crít-xtốp Cô-lôm-bô tìm
ra Châu Mĩ
+ 1519-1522 Ma-gien-lăng đi vòng quanh trái đất
Trang 7* Thảo luận nhóm bàn - 3 phút
H: Các cuộc phát kiến địa lí đó có ý nghĩa gì?
->Làm cho chế độ phong kiến suy yếu tạo
điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển
GV kl
* Hoạt động 2: Tìm hiểu sự hình thành chủ
nghĩa tư bản ở châu Âu (15p)
- Mục tiêu: HS hiểu sự hình thành quan hệ
sản xuất tư bản chủ nghĩa và những tác động
đến xã hội
- Cách tiến hành:
GV: Các cuộc phát kiến địa lí đã giúp cho
việc giao lưu kinh tế và văn hoá được đẩy
mạnh Quá trình tích luỹ tư bản cũng dần hình
thành Đó là quá trình tạo ra số vốn ban đầu
và tạo ra những người làm thuê
H: Quý tộc và thương nhân châu Âu đã làm
cách nào để có được tiền vốn và đội ngũ công
nhân làm thuê?
HS: trả lời theo SGK trang 7- GV chốt ý
H: Những việc làm đó có tác động gì đối với
kinh tế và xã hội chính trị?
H: Giai cấp tư sản và vô sản đã được hình
thành từ những tầng lớp nào trong xã hội
phong kiến châu Âu?
HS: Tư sản bao gồm quý tộc, thương nhân và
chủ đồn điền; giai cấp vô sản những người
Sau các cuộc phát kiến địa lí, giai cấp tư sản
Châu Âu giàu lên nhanh chóng họ cướp bóc
+ Đặt cơ sở mở rộng thị trường
- ý nghĩa:
+ Đem lại những kiến thức về thiên văn, địa lí, hàng hải, kính thích khoa học phát triển
+ Mở rộng và thúc đẩy thương nghiệp phát triển
+ Tạo nên quá trình tích luỹ tư bản cho tư sản Châu Âu
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu
- Quá trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ đã hình thành Đó là quá trình tạo vốn và người làm thuê
+ Kinh tế: hình thức kinh doanh
tư bản ra đời (Đó là công trường thủ công)
+ Xã hội: Các giai cấp mới ra đời:Công nhân và tư sản
+ Chính trị: giai cấp tư sản mâu thuẫn với quý tộc phong kiến ⇒
các cuộc đấu tranh chống phong kiến, tạo điều kiện cho quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển
→ Nền sản xuất tư bản chủ nghĩa
ra đời ngay trong lòng xã hội phong kiến
7
Trang 8ruộng đất, thuộc địa, tài nguyờn mở rộng kinh
doanh, lập trang trại, cụng trường thủ cụng,
kinh tế hàng hoỏ phỏt triển, đõy là tiền đề cần
thiết cho kinh tế hàng hoỏ phỏt triển cho một
nền sản xuất mới-> Chủ nghĩa tư bản ra đời
ngay trong lũng xó hội phong kiến Giai cấp
tư sản>< phong kiến họ đó đấu tranh chống
quý tộc phong kiến, tạo điều kiện cho quan hệ
sản xuất tư bản chủ nghĩa phỏt triển
4 Củng cố (3p)
- Giáo viên nhấn mạnh những kiến thức cơ bản cần nhớ
- HS làm bài tập củng cố:
GV sử dụng bảng phụ ghi bài tập 1:
Điền những từ còn thiếu vào chỗ trống của câu sau:
1 Nhờ những cuộc phát kiến địa lí, châu Âu trở nên giàu có Họ lập ra các xởng thủ công, các đồn điền và dần dân trở thành giai cấp t sản
A của ph Ma - gien - lan
B của B Đi - a-xơ
C của va - Xcụ đơ Ga - ma
D của C Cụ - lụm -bụ
(Đỏp ỏn: A)
5 Hướng dẫn học bài (2p)
+ Làm đỏp ỏn trả lời cỏc cõu hỏi trong SGK
+ Chuẩn bị bài: Đọc trước bài 3: Cuộc đấu tranh của GCTS chống phong kiến thời hậu kỡ trung đại ở chõu Âu và trả lời truớc cỏc cõu hỏi trong bài
*****************************************
8
Trang 9Ngày soạn: 24/8/2013
Ngày giảng: 26/8/2013
Bài 3 - Tiết 3
CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN
THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU.
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá phục hưng
- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo
- Những tác động trực tiếp của phong trào này đến xã hội phong kiến Châu Âu lúc bấy giờ
2 Kĩ năng
- Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra những mâu thuẫn xã hội tư đó thấy được nguyên nhân sâu xa của cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống chế độ phong kiến
3 Thái độ
- Tiếp tục bồi dưỡng cho học sinh nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người, về vai trò của giai cấp tư sản đồng thời qua bài này giúp học sinh thấy được loài người đang đứng trước một bước ngoặt lớn, sự sụp đổ của chế độ phong kiến một chế độ độc đoán, lạc hậu lỗi thời
H: Quan hệ sản xuất Châu Âu được hình thành như thế nào ?
- Bài mới: GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS
3 Bài mới
* Giới thiệu bài mới(1p): Sau cuộc phát kiến địa lí giai cấp tư sản đã tìm ra
những vùng đất mới giàu có, thị trường buôn bán mở rộng, tích luỹ nguồn vốn khổng lồ, họ có tiềm lực kinh tế lớn lao song họ không có địa vị và quyền lợi về chính trị, về giai cấp Vì giai cấp phong kiến là vật cản trở trên con đường đi lên của họ cho nên giai cấp tư sản đã tiến hành các cuộc chiến tranh chống phong kiến trên các lĩnh vực, vậy cuộc đấu tranh diễn ra như thế nào ?
Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
9
Trang 10Hoạt động 1: Tỡm hiểu phong trào văn
hoỏ phục hưng thế kỉ XIV-XVII) (14')
- Mục tiờu: Nguyờn nhõn xuất hiện và
nội dung tư tưởng, ý nghĩa của phong
trào Văn hoỏ phục hưng
- GV giảng sơ lược về quỏ trỡnh hỡnh
thành xó hội phong kiến ở chõu Âu
H: Khi nền sản xuất tư bản chủ nghĩa ra
đời, phỏt triển, thỡ xó hội phong kiến bộc
- GV gọi HS đọc đoạn chữ in nghiờng:
"Trong thời phục hưng vĩ đại" và
TLCH:
H: Em hóy kể tờn cỏc nhà văn hoỏ, khoa
học tiờu biểu mà em biết ?
- GV mở rộng: Giới thiệu một số nhõn
vật lịch sử và danh nhõn văn hoỏ nhằm
giỳp cho học sinh thấy được những tấm
gương về tinh thần lao động và khả năng
- GV giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp
Lờ-ụ-na đơ Vanh-xi và phõn tớch những
nột đặc sắc trong bức tranh đó nờu
H: Với tờn tuổi của cỏc nhà văn hoỏ,
khoa học trờn theo em thành tựu nổi bật
của phong trào văn hoỏ Phục Hưng là gỡ?
- GV kết luận: Cỏc thành tựu của phong
trào văn hoỏ phục hưng cú giỏ trị đến tận
1 Phong trào văn hoá phục hng (thế kỉ XIV - XVII)
* Nguyên nhân của phong trào văn hoá Phục Hng:
- Sự kìm hãm, vùi dập của chế độ phong kiến đối với các giá trị văn hóa
- Sự lớn mạnh của giai cấp t sản có thế lực về kinh tế nhng không có địa
vị chính trị, xã hội
* Văn hóa phục hng: Là khôi phục lại nền văn hoá Hylạp Rô Ma cổ đại sáng tạo nên văn hoá mới của giai cấp t sản
- Nội dung phong trào+ Lên án nghiêm khắc giáo hội Ki
10
Trang 11ngày hụm nay.
H*: Qua cỏc tỏc phẩm của mỡnh cỏc tỏc
giả VH Phục Hưng muốn núi lờn điều gỡ?
H: í nghĩa của VH Phục hưng là gỡ?
G:Sơ kết chuyển ý
Hoạt động 2: Tỡm hiểu phong trào cải
cỏch tụn giỏo( 15')
- Mục tiờu: Nguyờn nhõn dẫn đến phong
trào cải cỏch tụn giỏo và những tỏc động
trực tiếp của phong trào này đến xó hội
phong kiến Chõu Âu lỳc bấy giờ
- GV yờu cầu HS chỳ ý đoạn:" Trong
suốt hơn 1000 giỏo hội đú"
H: Nguyờn nhõn của cuộc cải cỏch tụn
giỏo?
- GV gọi HS đọc đoạn chữ in nghiờng
- GV kết hợp SD kờnh hỡnh SGK (H7)
H: Diễn biến cải cỏch tụn giỏo?
H* Phong trào cải cỏch tụn giỏo đó tỏc
động như thế nào đối với xó hội Chõu Âu
lỳc đú?
H: Theo em hạn chế của phong trào cải
cỏch tụn giỏo là gỡ ?
TL:
G/C TS khụng thể xoỏ bỏ tụn giỏo mà chỉ
thay đổi cho phự hợp với" Kớch
thước"của nú
Hoạt động 3 : Tỡm hiểu về cuộc chiến
tranh nụng dõn Đức (8p)
- Mục tiờu: Nờu được nguyờn nhõn, diễn
biến ý nghĩa của cuộc chiến tranh nụng
dõn Đức
H: Theo em nguyờn nhõn bựng nổ chiến
tranh nụng dõn Đức là gỡ?
–tô và đả phá trật tự phong kiến.+ Đề cao giá trị chân chính của con ngời
+ Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới quan duy vật tiến bộ -> Phát động quần chúng đấu tranh chống lại xã hội phong kiến mở đ-ờng cho VH nhân loại phát triển
2 Phong trào cải cách tôn giáo
- Nguyên nhân:
+ Giáo hội tăng cờng bóc lột nhân dân
+ Giáo hội là lực lợng cản trở sự phát triển đi lên của giai cấp T/S
- Diễn biến:
+ Cải cách tôn giáo của M Lu thơ (Đức): Lên án giáo hoàng, giáo hội; Bãi bỏ những thủ tục, nghi lế phiền toái; Đòi quay về giáo lí Ki - tô nguyên thuỷ
+ Cải cách của Can Vanh (Thụy Sĩ): Chịu ảnh hởng những cải cách của
Lu thơ, hình thành một giáo phái mới gọi là đạo tin lành
- Hệ quả:
+ Làm cho đạo Ki tô phân hoá thành:
- Đạo Ki tô giáo <cũ>
- Đạo tin lành <Tân giáo>
-> Mâu thuẫn và xung đột với nhau Bùng lên cuộc chiến tranh nông dân
Trang 12bị chế độ phong kiến cát cứ kìm hãm.
+ ảnh hởng cải cách tôn giáo của Lu thơ
- Diễn biến:
+ Lãnh đạo là Tô-mát-muyn-xe, trong giai đoạn đầu phong trào nông dân chiếm đợc 1/3 lãnh thổ Đức.+ Do nội bộ của nghĩa quân không thống nhất, bọn phong kiến tập chung đàn áp, phong trào thất bại
- ý nghĩa:
+ Là cuộc chiến tranh nông dân vĩ
đại nhất Châu Âu+ Phản ánh lòng căm thù của nhân dân bị áp bức
+ Làm đỏp ỏn trả lời cỏc cõu hỏi trong SGK
+ Chuẩn bị bài: Đọc trước bài 4: Trung Quốc thời phong kiến
*********************************************
12
Trang 131 Kiến thức: Biết được những nét nổi bật của tình hình chính trị Trung Quốc
qua các triều đại
2 Kĩ năng
- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Bước đầu biết vận dụng tư duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách
xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịch sử
3 Thái độ
- HS hiểu rõ Ttung Quốc là một quốc gia PK lớn mạnh điển hình ở phương đông thời cổ đại,một nước láng giềng gần gũi với Việt Nam có ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình phát triển của lịch sử Việt Nam
II- CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Bản đồ Trung Quốc thời Phong kiến
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời Phong kiến
- Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước Phong kiến
Câu hỏi: Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp ntn đến xã hội
Châu Âu thời bấy giờ?
- Bài mới:- GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS
3 Bài mới
*Khởi động (1p): Ở lớp 6 các em đã tìm hiểu về sự ra đời của các quốc gia cổ
đại phương Đông trong đó nhà nước cổ đại TQ là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển rất nhanh TQ đã đạt nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực Khác với các nhà nước phong kiến châu Âu thời phong kiến TQ bắt đầu sớm và kết thúc muộn
Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
Trang 14- Chính sách đối ngoại.
- Cách tiến hành:
GV dùng bản đồ giới thiệu về vị trí của
Trung Quốc
- GV yêu cầu HS đọc đoạn :" Đến thời
Xuân - Thu - chiến quốc thời Hán" và
TLCH:
H: Thời Xuân thu chiến quốc sản xuất có
gì tiến bộ?
H: Những biến đổi về mặt sản xuất tác
động ntn đến sự phát triển của xã hội ?
H: Như thế nào gọi là địa chủ và tá điền ?
- GVKL
GV giới thiệu về niên biểu lịch sử Trung
quốc thời Cổ – trung đại khắc sâu về các
triều đại cho HS
G: Sơ kết chuyển ý
- GV yêu cầu HS quan sát niên biểu ( sgk
trang 11) xác định thời gian tồn tại của nhà
H: Em đã xem bộ phim Tần Thuỷ Hoàng
của điện ảnh Trung quốc Em hãy kể lại vài
hình ảnh ghi lại tội ác của Tần Thuỷ
- GV giới thiệu thêm cho hs về những
chính sách hà khắc của Tần Thủy Hoàng
*Thời Hán (206 – 220 TCN): Bãi
bỏ chế độ pháp luật hà khắc, xâm lược các nước lân bang
=> Kinh tế, xã hội ổn định, thế nước vững vàng
xử giữa các dân tộc: Người Mông
Cổ có vị trí cao nhất, hưởng mọi
14
Trang 15tại trong thời gian lâu dài
- Đại diện nhóm trình bày – nhận xét
H: Sự phân biệt đối xử giữa người Mông
Cổ và người Hán được thể hiện như thế nào
?
- GVKL
H: Chính sách đó đã dẫn đến hậu quả gì ?
GV liên hệ, mở rộng sự ảnh hưởng của bộ
máy nhà nước ở Trung Quốc thời kì này
đến tổ chức bộ máy nhà nước thời kì phong
kiến ở VN
- GVKL và chuyển ý: Sau khi nhà Nguyên
được thành lập đã thi hành chính sách phân
biệt đối xử giữa người Mông cổ và người
Hán
Nhân dân khởi nghĩa chống lại nhà Nguyên
và nhà Nguyên chỉ tồn tại đến năm 1368 thì
bị lật đổ → nhà Minh lên ngôi
GV yêu cầu HS tự nghiên cứu trong SGK
H: Chính sách đối ngoại của các triều đại
phong kiến TQ đều có đặc điểm gì nổi bật?
GV liên hệ: những cuộc chiến tranh xâm
lược của các triều đại phong kiến TQ vào
đất nước ta đềubị thất bại nặng nề
đặc quyền, người Hán có địa vị thấp kém và bị cấm đoán đủ thứ…
2 Chính sách đối ngoại: Đều tiến
hành mở rộng lãnh thổ bằng các cuộc chiến tranh xâm lược…
(Triều Tiên, Đại việt….)
4 Cñng cè: 2'
15
Trang 16GV hệ thống lại kiến thức trong bài
+ xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào ?
+ Sự thịnh vợng của xã hội phong kiến Trung Quốc dới thời Đờng Nêu những biểu hiện của thịnh vợng đó và giải thích vì sao đến thời Đờng xã hội phong kiến Trung Quốc lại phát triển thịnh vợng
5 Hớng dẫn học bài : 1'
+ Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
+ Chuẩn bị bài 4 (Tiết 2)
***************************************
16
Trang 17- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Bước đầu biết vận dụng tư duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách
xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịch sử
3 Thái độ
- HS hiểu rõ Ttung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn mạnh điển hình ở phương đông thời cổ đại,một nước láng giềng gần gũi với Việt Nam có ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình phát triển của lịch sử Việt Nam
H: Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung
Quốc? Theo em sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc có gì khác với Phương Tây
Tại sao lại khẳng định thời nhà Đường là thời kì thịnh vượng nhất của Trung Quốc và Châu á thời phong kiến
- Bài mới: GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS
3 Bài mới
* Khởi động (1p): GV khái quát lại những nét cơ bản trong tình hình chính
trị Trung Quốc thời phong kiến và dẫn vào bài mới
Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
17
Trang 18Hoạt động 1: Tỡm hiểu về tỡnh hỡnh kinh tế
Trung Quốc qua cỏc thời đại (15p)
- Mục tiờu: HS cần nắm được những nột
chủ yếu về tỡnh hỡnh kinh tế Trung Quốc qua
cỏc thời đại
- GV yờu cầu HS đọc thầm lại nội dung của
tất cả 5 mục trong SGK về cỏc triều đại
phong kiến Trung Quốc; Thảo luận theo
nhúm bàn (TG: 3p)
CH: Lọc ra những chi tiết núi về việc ban bố
và thi hành những chớnh sỏch về kinh tế của
cỏc triều đại?
H: Cỏc vị vua thời Tần - Hỏn đó cú những
chớnh sỏch gỡ để củng cố và phỏt triển kinh tế
đất nước ?
H: Trung Quốc dưới thời Đường là phồn
thịnh hơn cả, vậy cỏc vị vua thời Đường đó
cú những biện phỏp gỡ trong phỏt triển kinh
tế để tạo được sự phồn thịnh đú?
H: Tỡnh hỡnh kinh tế thời Tống – Nguyờn cú
gỡ nổi bật?
H: Chớnh sỏch của nhà Tống cú tỏc dụng gỡ?
Gvgiới thiệu thờm
H: Nền kinh tế của xó hội phong kiến Trung
Quốc thời Minh – Thanh cú đặc điểm gỡ
khỏc?
GV yờu cầu Hs chỳ ý đoạn:" Đồng thời Ả
Rập"
2 Tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đại
a Thời Tần – Hán: Ban hành
chế độ đo lờng thống nhất, giảm thuế, khuyến khích nông dân nhận ruộng cày và khẩn hoang
b Thời Đờng: Thi hành nhiều
biện pháp giảm tô, lấy ruộng công và ruộng bỏ hoang chia cho nông dân – Thực hiện chế độ quân điền => Sản xuất phát triển, kinh tế phồn thịnh
- Có nhiều phát minh mới: In, la bàn, làm giấy, thuốc súng
c Thời Minh - Thanh:
- Thủ công nghiệp phát triển, mầm mống t bản chủ nghĩa xuất hiện
- Buôn bán với nớc ngoài đợc mở rộng
18
Trang 19- GV Sơ kết và chuyển ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu về thành tựu văn
hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời
Phong Kiến( 15p)
- Mục tiêu: Trình bày đợc những thành
tựu tiêu biểu nhất về văn hóa của Trung
Quốc thời phong kiến
- HS đọc đoạn chữ in nghiêng : " Về t
t-ởng Trung Quốc" và TLCH:
H: Em hãy trình bày những thành tựu nổi bật
về văn hoá Trung Quốc thời Phong Kiến?
H: Em hãy kể tên các tác phẩm văn học lớn
mà em biết ?
H: Em hãy kể tên một số công trình kiến trúc
nổi tiếng của Trung Quốc phong kiến
- GV y/c HS quan sát H9 trong SGK và
TLCH:
H: Nhìn tổng thể bức ảnh em thấy cố cung
nh thế nào ? có bao nhiêu cung điện? các
cung điện đợc xây dựng hình dáng ra sao?
- GVKL
- GV yêu cầu HS quan sát hình 10 trong
SGK và TLCH:
H: Em có nhận xét gì về trình độ sản xuất
đồ gốm? Qua việc tìm hiểu trên em có nhận
xét gì về nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc của
Trung Quốc?
- HS đọc đoạn chữ in nghiêng:" Về khoa
học, kĩ thuật Trung Quốc"và TLCH:
H: Trình bày những hiểu biết của em về khoa
học, kĩ thuật của Trung Quốc thời phong
kiến?
GVKL
3 Thành tựu về văn hóa
- Văn hoá: Đạt trình độ phát triển rực rỡ
+ Về t tởng: Nho giáo trở thành
hệ t tởng đạo đức phong kiến.+ Về văn học: Nhiều nhà thơ nhà văn nh Lí Bạch, Đỗ Phủ, Thi Nại Am
+ Sử học: Sử kí T Mã Thiên, Hán
Th, Đờng Th, Minh Sử- có giá trị.
+ Nghệ thuật hội hoạ, kiến trúc,
điêu khắc đều phát triển ở trình
- GV sử dụng bảng phụ ghi bài tập:
Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trớc câu trả lời đúng
1 Triều đại phong kiến nhà Minh ở Trung Quốc do ai lập ra ?
Trang 20+ Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
+ Chuẩn bị bài: Đọc trước bài 5: Ấn Độ thời phong kiến và trả lời các câu hỏi trong bài
************************************
20
Trang 21- Biết được những trang sử đầu tiên của Ấn Độ
- Trình bày được những nét chính về Ấn Độ thời phong kiến
- Biết được Ấn Độ có nền văn hóa lâu đời, là một trong những trung tâm văn minh lớn của loài người, đạt nhiều thành tựu
CH: Trình bày kết quả những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học, kĩ thuật
của trung Quốc thời phong kiến ?
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh
3 Bài mới
* Khởi động(1p): Ở Phương Đông cùng với sự ra đời của nhà nước phong kiến
Trung Quốc còn có sự hình thành của nhà nước phong kiến ở Ấn Độ từ rất sớm, vậy nhà nước phong kiến Ấn Độ ra đời và phát triển như thế nào
Hôm nay
Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
Hoạt động 1: Tìm hiểu các vương triều trong
lịch sử Ấn Độ(20p)
- Mục tiêu: HS nắm được những trang sử
đầu tiên của Ấn Độ, những nét chính về Ấn
Độ thời phong kiến
- Cách tiến hành:
GV: Dùng bản đồ Đông Nam Á giới thiệu,
tên gọi đất nước Ấn Độ bắt nguồn từ một
Trang 22dũng sụng từ Tõy Tạng-> qua dóy
HimaLaya-> đổ ra biển A Rỏp đú là sụng Ấn
- GV yờu cầu HS đọc " Dọc theo hai bờn bờ
sụng ấn trở nờn hựng mạnh" và TLCH:
H: Cỏc tiểu vương quốc đầu tiờn được hỡnh
thành ở đõu trờn đất ấn Độ? Vào thời gian
nào?
- GV dựng bản đồ giới thiệu những con sụng
lớn gúp phần hỡnh thành nền văn minh từ rất
sớm của Ấn Độ
H: Nhà nước Ma-ga-đa thống nhất ra đời
trong hoàn cảnh nào? Nhà nước Ma-ga-đa tồn
tại trong bao lõu?
H: Sự phỏt triển của vương triều Gỳp-ta được
biểu hiện trong những lĩnh vực nào ?
H: Sự phỏt triển về mặt kinh tế xó hội và văn
hoỏ của ấn Độ được biểu hiện như thế nào ?
GVKL
GV giảng: Nhưng sự hưng thịnh của vương
triều Gỳp-ta chỉ kộo dài đến giữa thế kỉ V và
đầu thế kỉ VI thỡ bị diệt vong Kể từ đú Ấn Độ
luụn bị người nước ngoài xõm lược và thống
trị
- GV yờu cầu HS chỳ ý : Đến thế kỉ XII
căng thẳng và TLCH:
H: Vương triều hồi giỏo Đờ-li ra đời trong
hoàn cảnh nào ? và tồn tại trong bao nhiờu
Ma Sau thế kỉ III TCN ấn Độ bị chia cắt thành nhiều quốc gia nhỏ Đầu thế kỉ IV ấn Độ thống nhất dới vơng triều Gúp-ta
b ấn Độ thời phong kiến.
* Vơng triều Gúp-ta: (TK VI)
IV Kinh tế, văn hoá, xã hội rất phát triển, đặc biệt là luyện kim
và các nghề thủ công
- Đầu thế kỉ VI vơng triều Gúp
ta bị diệt vong, sau đó ấn Độ luôn bị nớc ngoài xâm lợc và cai trị
* Vơng quốc Hồi giáo Đê-li (XII-XVI)
- Chiếm ruộng đất
- Cấm đoán đạo Hin-đu
=> Mâu thuẫn dân tộc căng thẳng
* Vơng triều Mô-gôn (XVI- giữa TK XIX)
22
Trang 23- GV yêu cầu HS đọc thầm đoạn: Đầu thế kỉ
XVI văn hoá Ấn Độ" và TLCH:
H: Vương triều Mô - gôn được thành lập như
GV Sơ kết chuyển ý: Yêu cầu HS so sánh sự
giống và khác nhau giữa vương triều hồi giáo
Đê li và vương triều Môn gôn
Hoạt động2: Tìm hiểu về văn hoá Ấn Độ
(12p)
- Mục tiêu: Một số thành tựu của văn hoá Ấn
Độ thời cổ trung đại Ấn Độ là nước có nền
văn hoá lâu đời và là một trong những trung
tâm văn minh lớn của loài người
- GV yêu cầu HS đọc đoạn chữ in nghiêng: "
Nổi tiếng nhất ở Ấn Độ thế kỉ qua" và
TLCH:
H: Hãy kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng
của Ấn Độ ?
GV giới thiệu thêm cho hs
- GV yêu cầu Đọc thầm đoạn: Nghệ thuật
kiến trúc Ấn Đô Đông Nam Á" và TLCH:
H: Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc ?
- GV yêu cầu HS quan sát hình 11 trong SGK
và TLC H:
H: Theo em đền được xây dựng ở địa điểm
nào, với địa hình ra sao ? cổng vào dền có
kiến trúc như thế nào ? các bức họa trên vách
đá và trên tầng hang cho ta biết điều gì ?
®a b»ng ch÷ Ph¹n næi tiÕng, lµ
bé kinh cÇu nguyÖn xa nhÊt+ §¹o Hin ®u lµ t«n gi¸o phæ biÕn ë Ên §é hiÖn nay
Trang 24BT: Khoanh tròn vào đáp án đứng trớc câu trả lời đúng
1 Sau thời kì phân tán loạn lạc ( thế kỉ III TCN đến đầu thế kỉ IV) Ấn Độ được thống nhất lại dưới triều :
A Vương triều Gỳp - ta
B Vương triều Ấn Độ Mụ - gụn
C Vương triều hồi giỏo Đờ - li
+ Làm đỏp ỏn trả lời cỏc cõu hỏi trong SGK
+ Chuẩn bị bài: Đọc trước bài 6: Cỏc quốc gia phong kiến Đụng Nam
Á và trả lời cỏc cõu hỏi trong bài
***********************************
24
Trang 252 Kiểm tra đầu giờ (3p)
- Bài cũ: Sự phát triển của ấn độ dưới vương triều gúp-ta được thể hiện như thế
nào? Trình bày những thành tựu văn hoá, khoa học kĩ thuật mà Ấn Độ đạt được trong thời Phong kiến?
- Bài mới: GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS
3 Bài mới
*Khởi động (2p): Đông Nam Á từ lâu đời được coi là khu vực có bề dày văn
hoá lịch sử, ngay từ những thế kỉ đầu công nguyên các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á đã bắt đầu xuất hiện, trải qua hàng ngàn năm lịch sử các quốc gia đó đã
có nhiều chuyển biến, trong bài 6 chúng ta sẽ cùng tìm hiểu
Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
*Hoạt động 1: Tìm hiểu điều kiện tự nhiên của
các nước Đông Nam Á ( 15P)
- Mục tiêu: Học sinh biết được tên gọi các
quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, những
đặc điểm tương đồng về vị trí địa lí của các
1 §iÒu kiÖn tù nhiªn cña c¸c níc §«ng Nam ¸
25
Trang 26quốc gia đú.
- GV sử dụng lược đồ cỏc quốc gia trong khu
vực Đụng Nam Á
- GV yờu cầu HS đọc SGK
H: Em hóy kể tờn cỏc quốc gia phong kiến
Đụng Nam Á và xỏc định vị trớ cỏc nước đú
trờn bản đồ ?
H: Em hóy chỉ ra đặc điểm chung về điều kiện
tự nhiờn của cỏc quốc gia đú ?
* Thảo luận nhúm ( nhúm bàn (3')
H: Điều kiện tự nhiờn ấy tỏc động như thế nào
(cú thuận lợi và khú khăn gỡ) đến sự phỏt triển
cỏc quốc gia Đụng Nam Á Cỏc giai đoạn phỏt
triển quan trọng của lịch sử khu vực Đụng Nam
Á
- GV yờu cầu HS đọc thầm đoạn: Ngay từ thời
đồ đỏ ở Đụng Nam ỏ xuất hiện và TLCH:
H: Cỏc quốc gia cổ ở Đụng Nam Á xuất hiện từ
bao giờ ?
- GV yờu cầu HS đọc đoạn chữ in nghiờng
trong SGK, theo dừi vào lược đồ cỏc nước
GVG : Cỏc quốc gia phong kiến Đụng Nam Á
cũng trải qua cỏc giai đoạn: Hỡnh thành, hưng
thịnh và suy vong Ở mỗi nước quỏ trỡnh đú
diễn ra trong thời gian khỏc nhau, nhưng nhỡn
chung từ nửa sau thế kỉ X-> XVIII
Là thời kỡ thịnh vượng nhất của cỏc quốc gia
Đụng Nam Á
- Các quốc gia Đông Nam á: 11 nớc
* Điều kiện tự nhiên:
Chịu ảnh hởng gió mùa, chia 2 mùa rõ rệt: Khô- ma
+ Thuật lợi cho việc trồng lúa
n-ớc và các loại rau, củ, quả
+ Khó khăn: có nhiều thiên tai
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến
Đông Nam á.
a Sự hình thành các quốc gia cổ
- Đến những thế kỉ đầu sau công nguyên, c dân Đông Nam á đã biết sử dụng rộng rãi đồ sắt Cũng chính vào thời điểm này các quốc gia đầu tiên ở khu vực
Đông Nam á cũng xuất hiện
- Trong khoảng 10 thế kỉ đầu công nguyên các vơng quốc đợc thành lập
b Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến
- Biểu hiện của sự phát triển là
quá trình mở rộng, thống nhất lãnh thổ và đạt nhiều thành tựu văn hóa
- Từ nửa thế kỉ X-> XVIII thời kì phát triển thịnh vợng của các quốc gia phong kiến Đông Nam
á + In-đô-nê-xi-a -> vơng triều
26
Trang 27- GV gọi HS đọc đoạn chữ in nghiờng trong
SGK
H: Hóy trỡnh bày sự hỡnh thành của cỏc quốc
gia phong kiến In-đụ-nờ-xi-a ?
H: Hóy kể tờn cỏc quốc gia phong kiến Đụng
Nam Á khỏc và thời điểm hỡnh thành của cỏc
H: Thời phong kiến cỏc quốc gia Đụng Nam ỏ
đó đạt được thành tựu nổi bật gỡ ? em hóy kể
tờn cỏc cụng trỡnh nổi tiếng ?
H: Quan sỏt vào hỡnh 12 và 13, em cú nhận xột
gỡ về kiến trỳc của Đụng Nam Á ?
- GV BS
H: Theo em, nghệ thuật kiến trỳc này giống
với kiến trỳc nào của cỏc quốc gia Chõu ỏ ?
( em đó học)
TL:
Giống kiến trỳc Ấn Độ ( kiểu kiến trúc Hin -
đu có tháp nhọn , kiến trúc phật giáo có mái
tròn
GV khái quát nội dung
Mô-giô-pa-hít (1213-1527)
+ Đại Việt + Cham Pa
+ Cam-pu-chia- thời kì Ăng-co ( IX- XV)
+ Mi-an-ma- vơng quốc Pa-gan (XI )
+ Thái Lan vơng quốc thay ( XIII)
Su-khô-+ Lào- vơng quốc Lạn Xạng (XV- XVII )
- Nửa sau thế kỉ XVIII, Các quốc gia phong kiến Đông Nam
á suy yếu, giữa thế kỉ XIX trở thành thuộc địa của chủ nghĩa tbản Phơng Tây
- Thành tựu nổi bật của c dân
Đông Nam á thời Phong kiến là kiến trúc và điêu khắc
4 Tổng kết: 2'
BT: Khoanh tròn vào đáp án đứng trớc câu trả lời đúng
1 Các quốc gia Đông Nam Á cú một nột chung về điều kiện tự nhiờn, đú là:
A Chịu ảnh hưởng của khớ hậu giú mựa
B Chịu ảnh hưởng của khớ hậu nhiệt đới
C Chịu ảnh hưởng của khớ hậu ụn đới
D Chịu ảnh hưởng của khớ hậu hàn đới
2 Cỏc quốc gia phong kiến Đụng Nam Á thịnh vượng nhất vào thời gian nào ?
A Đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVIII
B Giữa thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVIII
C Nửa sau thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVIII
D Cuối thế kỉ X đến dầu thế kỉ XVIII
Trang 28Bài tập 2: Đáp án : C
5 Hướng dẫn học bài : 1'
+ Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong
+ Chuẩn bị bài: Đọc trước bài 6: Các quốc gia phong kiến Đông Nam
Á ( mục 3,4) và trả lời các câu hỏi trong bài
28
Trang 29- Trong lịch sử Đông Nam Á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho văn hoá nhân loại, sự gắn bó của 3 nước Đông Dương.
2 Kiểm tra đầu giờ: 3p
- Bài cũ: Kể tên các nước trong khu vực ĐNA hiện nay và XĐ vị trí của các
Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
Hoạt động 1: Tìm hiểu về vương quốc
Trang 30triển của Cam-pu-chia.
GV sử dụng lược đồ Đụng Nam Á giới
thiệu về vị trớ của Cam-pu-chia
GV gọi HS đọc : " Thời tiền sử Chõn
Lạp" và TLCH:
H: Thời tiền sử Cam-pu-chia cú lịch sử như
thế nào?
- GVKL
- GV yờu cầu HS chỳ ý: Thời kỡ phỏt triển
của vương quốc Cam-pu-chia Ăng Co và
TLCH:
H: Thời kỡ phỏt triển nhất của Campuchia
là thời kỡ nào ?
- Ăng Co là kinh đụ cú nhiều đền thỏp:
Ăng co vỏt, Ăng co thom được cụng
nhận là cụng trỡnh kiến trỳc nổi tiếng của
thế giới được xõy dựng ở thời kỡ này
- GV gọi HS đọc đoạn chữ in nghiờng
H: Sự phỏt triển của Cam-pu-chia thời kỡ
Ăng Co bộc lộ ở những điểm nào ?
GV giảng: "Ăng Co" cú nghĩa là "đụ thị",
"kinh thành " Ăng co vỏt được xõy dựng
từ thế kỉ XII, cũn Ăng Co thom được xõy
dựng trong suốt 7 thế kỉ của thời kỡ phỏt
triển (thế kỉ VII- XV)
- GV yờu cầu HS quan sỏt kờnh hỡnh 14
trong SGK và TLCH:
H: Quan sỏt hỡnh 41 em cú nhận xột gỡ kiểu
kiến trỳc của đền thỏp Ăng Co và đỏnh giỏ
úc thẩm mĩ của nhõn dõn Cam-pu-chia ?
- GV yờu cầu HS chỳ ý vào đoạn:" Sau thời
kỡ Ăng Co 1863" và TLCH:
H: Cam pu chia suy yếu vào thời gian
nào ?
GV khỏi quỏt nội dung
Hoạt động 2: Tỡm hiểu về vương quốc Lào
(18p)
- Mục tiờu:
Nhận rừ vị trớ địa lớ và cỏc giai đoạn phỏt
- Thời kì Chân Lạp: Đến thế kỉ VI vơng quốc của ngời khơ me đợc hình thành gọi là Chân Lạp
- Thời kì Ăng-co(Từ thế kỉ IX- XV):
Là thời kì phát triển huy hoàng của chế độ phong kiến Cam pu chia
+ SX nông nghiệp phát triển+ XD các công trình kiến trúc độc
đáo (Ăng co vát, Ăng co thom)+ Mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực
- Từ thế kỉ XV campuchia bớc vào thời kì suy yếu, đến năm 1863 thì bị Pháp xâm lợc
Trang 31triển của Lào.
GV dựng lược đồ giới thiệu:
- HS đọc thầm đoạn: " Mói đến thế kỉ
XIII (Nghĩa là Triệu voi)" và TLCH:
H: Người Lào Lựm xuất hiện vào thời gian
nào ? cú nguồn gốc từ đõu ?
H: Người Lào cổ cú cuộc sống như thế
nào? liờn hệ với người Việt Cổ ?
TL:
- Cỏc bộ tộc người lào sống trong cỏc
mường cổ, chủ yếu bằng trồng lỳa nương,
săn bắn và làm một số nghề thủ cụng
- Giống với cuộc sống của người Việt cổ
H: Nhà nước Lạng Xạn (Triệu Voi) được
thành lập như thế nào ? Vào thời gian nào ?
- GV yờu cầu HS chỳ ý : "Vương quốc Lạn
Xạng" và TLCH:
H: Thời kỡ thịnh vượng nhất của vương
quốc Lạng Xạn là thời gian nào ?
- GV gọi HS đọc đoạn chữ in nghiờng
trong SGK
H: Em hóy trỡnh bày những biểu hiện hưng
thịnh của vương quốc Lạng Xạn
- GVKL
GV yờu cầu HS chỳ ý từ : " Sang thế kỉ
XVIII cuối thế kỉ XIX" và TLCH:
H: Ở thế kỉ XVIII vương quốc Lạng xạn cú
sự thay đổi NTN ?
GV yờu cầu HS quan sỏt hỡnh 15 và TLCH:
H: Kiến trỳc Thạt Luổng của Lào cú gỡ
giống và khỏc với cỏc cụng trỡnh của cỏc
nước trong khu vực ( Ấn Độ, Campuchia) ?
- Từ thế kỉ XV- XVII là thời kì thịnh vợng
- XVIII Lạn Xạng suy yếu và bị
ng-ời Xiêm chiếm và cai trị
- Cuối XIX biến thành thuộc địa của Pháp
+ Làm đỏp ỏn trả lời cỏc cõu hỏi trong SGK
+ Chuẩn bị bài: Đọc trước bài 7: Những nột chung về xó hội phong kiến
31
Trang 322 Kiểm tra đầu giờ (5p)
- Bài cũ: Em hãy trình bày những chính sách đối nội, đối ngoại của các vua Lạn
Xạng?
- Bài mới: GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS
3 Bài mới
*Khởi động(1p) : Qua các bài học trước các em đã được tìm hiểu về sự
hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở phương Đông và Châu Âu, xã hội phong kiến là một giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của lịch sử loài người Hôm nay chúng ta hay tìm hiểu những nét chung về xã hội phong kiến
32
Trang 33Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
GV giảng: Xã hội phong kiến phương Đông
và Châu Âu hình thành từ khi nào ? - XHPK
phương Đông: Hình thành sớm, phát triển
chậm, suy vong kéo dài XHPK châu Âu:
Hình thành muộn hơn, kết thúc sớm hơn so
với XHPK phương Đông -> CNTB hình
thành
Hoạt động 1: Tìm hiểu cơ sở kinh tế của xã
hội phong kiến.(20p )
- Mục tiêu:
- Nền tảng kinh tế và giai cấp cơ bản trong
xã hội
- GV yêu cầu HS đọc thầm đoạn: " Bước vào
xã hội phong kiến.- địa tô và TLCH:
H: Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến
phương Đông và Châu Âu có điểm gì giống
và khác nhau?
- GV KL
H: Trình bày các giai cấp cơ bản trong xã
hội phong kiến ở cả phương Đông và phương
H: Nền kinh tế ở Châu Âu và phương Đông
còn khác nhau ở điểm nào?
- GVKL
Hoạt động 2: Tìm hiểu nhà nước phong kiến
(10p)
- Mục tiêu:
Thể chế chính trị nhà nước phong kiến
- GV yêu cầu HS đọc: " Trong xã hội phong
H: Chế độ phong kiến phương Đông và Châu
1 Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến.
- Cơ sở kinh tế: Nông nghiệp là chính, kết hợp chăn nuôi và một
số nghề thủ công Sản xuất nông nghiệp đóng kín ở các công xã nông thôn( Phương Đông) hay các lãnh địa (phương tây)
- Ruộng đất nằm trong tay lãnh chúa hay địa chủ, giao cho nông dân hay nông nô sản xuất
- Cơ sở xã hội:
+ Phương Đông: Địa chủ- nông dân
+ Châu Âu: Lãnh chúa- nông nô
- Phương thức bóc lột: địa tô
- Riêng ở xã hội phong kiến phương Tây từ thế kỉ XI, công thương nghiệp phát triển
2 Nhà nước phong kiến.
- Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu -> Chế độ quân chủ
- Chế độ quân chủ phương Đông
và châu Âu có sự khác biệt:
+ Mức độ+ Thời gian
33
Trang 34Âu có gì khác biệt ?
- GVKL
4 Tổng kết (8’)
BT: Khoanh tròn vào đáp án đứng trước câu trả lời đúng.
1 Nhà nước phong kiến phương Đông có đặc điểm gì ?
A Nhà nước quân chủ chuyên chế tập trung do
" Ở Châu Âu quyền lực của nhà vua lúc đầu hạn chế trong các lãnh địa Nhưng
từ thế kỉ XV, khi cac quốc gia phong kiến được thống nhất, quyền hành càng tập trung vào tay ”
- GV sử dụng bảng so sánh chế độ phong kiến phương Đông và Châu Âu
Các thời kì lịch sử phong kiến phương Đông Xã hội phong kiến châu Âu Xã hội
- Cơ sở kinh tế - Nông nghiệp đóng kín
trong công xã nông thân
- Nông nghiệp đóng kín trong lãnh địa
- Các giai cấp cơ bản - Địa chủ và nống dân lĩnh
canh
- Lãnh chúa và nông nô
5 Hướng dẫn Hs học tập(3’)
+ Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
+ Chuẩn bị bài: Ôn tập lại các kiến thức đã học để tiết sau làm bài tập lịch sử
*************************************
34
Trang 362 Kiểm tra đầu giờ (3p)
- Bài cũ: Trong xó hội phong kiến cú cỏc giai cấp nào? Quan hệ giữa cỏc giai
Hoạt động của thầy- trũ Nội dung chớnh
*Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tỡm hiểu
cỏc dạng bài tập trắc nghiệm (8p)
- Mục tiờu:
Thụng qua cỏc bài tập trắc nghiệm học sinh
ghi nhớ những kiến thức và biết cỏch làm
Hướng dẫn HS làm bài tập 1
- GV đa ra yờu cầu:
* GV sử dụng bảng phụ, bài tập phần a
Bộ tộc Giộc man tràn xuống xõm chiếm cỏc
quốc gia cổ đại Phương Tõy vào khoảng thời
gian:
A.Cuối thế kỉ IV B Đầu thế kỉ V
C Cuối thế kỉ V D Đầu thế kỉ IV
- HS đọc yờu cầu bài tập
- GV gọi học sinh chữa bài tập
- HS đọc yờu cầu bài tập
- GV gọi học sinh chữa bài tập
Cỏc nước phương Đụng chuyển sang chế độ
phong kiến (a) Từ trước cụng nguyờn
( như Trung Quốc) hoặc đầu cụng nguyờn
( như cỏc nước Đụng Nam Á) Tuy nhiờn xó
hội phong kiến phương Đụng lại phỏt
I Bài tập trắc nghiệm
1 Bài tập 1
Hãy khoanh tròn vào chữ cái
đứng dầu câu trả lời mà em cho
Trang 37triển (b) ở Trung Quốc – tới thời
Đường ( khoảng thế kỉ VII – VIII), còn một số
nước Đông Nam á - từ sau thế kỉ X, các quốc
gia phong kiến mới bước vào giai đoạn phát
triển Qúa trình (c) Và
(d) của chế độ phong kiến ở đây cũng
kéo dài từ thế kỉ XVI cho tới giữa thế kỉ XIX,
khi các nước này bị rơI vào tình trạng lệ thuộc
hoặc là địa phận của chủ nghĩa tư bản phương
tộc chiếm đoạt được đã nhanh chóng bị họ
biến thành khu đất riêng của mình gọi là lãnh
địa phong kiến
Thời kì phát triển của vương quốc Cam
puchia kéo dài từ thế kỉ IX đến thế kỉ XV
Ở châu Âu, chế độ phong kiến xuát hiện
tương đối sớm, khoảng thế kỉ thứ V và được
hoàn thiện và xá lập vào thế kỉ X
Đầu thế kỉ XVI, người Mông Cổ tấn
công Ấn Độ, lật đổ vương triều hồi giáo Đê li
và lập nên vương triều ấn Độ Mô - gôn
- GV hướng dẫn HS chữa bài tập
- GV gọi HS chữa bài tập
- GV nhận xét KL
* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
dạng bài tập tự luận (29p)
- Mục tiêu:
Thông qua các bài tập tự luận học sinh ghi nhớ
những kiến thức đã học về các nước phong
kiến ở phương Đông và phương Tây
Trang 38H: Sự hình thành và phát triển của xã hội
phong kiến ở các nước phương Đông và Châu
Âu có những điểm khác nhau Em hãy so sánh
và hoàn thiện bảng dưới đây:
Nội dung so
sánh
Các nước phương Đông
Cac nước châu Âu
Các nước châu Âu
- Chế độ PK ở Châu Âu xuất hiện muộn hơn, khoảng vào thế kỉ thứ
V và được hoàn thiện vào thé kỉ X
- Thời kì
phát triển
- Xã hội phong kiến phương Đông phát triển chậm chạp ( ở Trung Quốc - tới thời Đường khoảng thế kỉ VII -VIII), còn một
số nước Đông Nam á khoảng sau thế kỉ X.) kéo dài cho tới thế kỉ XV
- Tõ thÕ kØ XI – XIV lµ thêi k× ph¸t triÓn
Trang 39vong và
khủng
hoảng
và suy vong của các nớc phong kiến ở
đây kéo dài từ thế kỉ XVI cho tới giữa thế kỉ XIX khi các n-
ớc này bị rơi vào tình trạng
lệ thuộc hoặc
là thuộc địa của các nớc t bản phơng Tây
( thế kỉ XV – XVI là giai
đoạn suy vong của chế độ phong kiến châu Âu chủ nghĩa t bản đ-
ợc hình thành ngay trong lòng xã hội phong kiến
đang suy tàn
Hớng dẫn HS làm bài tập 2
- GV đa ra yêu cầu bài tập
Lập bảng thống kê các triều đại phong kiến Ấn
Độ : Gúp – ta, hồi giáo Đê –li, Mô - gôn
theo nội dung sau:
Tên triều đại Thời gian tồn tại
- Vơng triều hồi giáo
Đê – li - Thế kỉ XII – XVI
- Vơng triều hồi giáo
Mô - gôn
- Thế kỉ XVI – đến giữa thế kỉ XIX
Hớng dẫn HS làm bài tập 3
H: Xã hội phong kiến châu âu đợc hình thành
nh thế nào? Xã hội chiếm hữu nô lệ khác xã
hội phong kiến nh thế nào?
và Nông nô
+/ Lãnh chúa: Có nhiều ruộng
đất, quyền lực ( Tầng lớp bóc lột)
+/ Nông nô: Không có ruộng
đất, làm thuê, (Tầng lớp bị bóc lột)
39
Trang 40=> Xã hội phong kiến đợc hình thành:
* Xã hội chiếm hữu nô lệ: Chủ nô - nô lệ
* Xã hội phong kiến: Lãnh chúa – nông nô
*GCPK là thế lực cản trở sự phát triển của GCTS
4 Tổng kết (2p)
GV củng cố lại kiến thức toàn bài
5 Hớng dẫn HS học tập (1p)
- Nắm vững những kiến thức cơ bản về lịch sử trung đại
- Xem trớc bài 8 Trả lời các câu hỏi trong SGK
******************************************
40