Câu 6: Phân tíchmốiliênhệgiữa luậtsosánhvớicácngànhkhoahọc pháplý:triếthọc,lịchsửpháp luật,xãhội học,lýluậnchung vềnhà nướcvàphápluật Với lịchsửphápluậtvàtriếthọc: Việcsửdụnghợplýnhữngd
Trang 1http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
ÔN
T Ậ P LU Ậ T SO SÁNH
Câu 1: Cácthuậtngữ
ñặttênchomônhọc.
Nguyênnhâncủasựñadạng
vềthuậtngữ.
Hiệnnaycónhiều thuật
ngữñượcsửdụngñặt tên cho
mônhọc:
Luậtsosánh
So sánhluật
Luậthọcsosánh
Ba têngọiñồng tồntại
vìkhôngphủnhậnñượcnhau
Ởmỗi quốcgiamà
mônhọcnàyñượchìnhthànhvàtồnt
ại thìhọsẽsửdụng
têngọicóbềdàyvềthực tiễn (sách
báo)vàlýluận(cơsởthựctiễn),nghĩa
làkhidùnglâusẽtrởthành
tậpquán,thóiquencủahọ
Câu 2: Nêu bản chất
tranhluậnvềtêngọicủamônhọc.
Thông thườngtêngọicủamônhọc
phản ánh hình thứchoặc
nộidunghoặcbản chất
củamônhọcñó.Việc tranh luận
vềtêngọicủamônhọcñểdạtñược
nhữngñiểmchung hướngñến
xácñịnh rõbảnchấtcủa
mônhọc.Tuynhiên,trong
khoahọccũngnhưtrongthực tiễn,
việcsửdụngthuậtngữñểchỉphạmtr
ù hay sựvật,hiệntượngnàoñóchỉlà
sựquyướcmangtínhchất
tươngñối.Thuậtngữ“luậtsosánh”ñ
ãñượcs ửdụngtừrất lâu vàñến
nayvẫnlàthuật ngữ
ñượcsửdụngphổbiếnnhất,dùrằngc
áchọc giảcònñangtranh luận
vềbản chất vàcácvấnñềcóliên
quanñến nộidungcủalĩnhvựchọc
thuậtnày Thậmchí,ngaycảkhi
thừa nhận thuậtngữ“luậtsosánh”
cóthểdẫnñếns ựhoàinghivềlĩnh
vựcphápluậtthựcñịnh,thuậtngữnà
yvẫnñượcsửdụngmột
cáchchínhthứctrongcáctàiliệu viết
bằngnhiềungônngữkhác
nhau;ñượcsửdụngñểñặt tên cho
môn họcởcác cơsởñào tạokhác
nhau trên thếgiớivàlà tên
củanhiềutổchứccóhoạtñộnggắnv
ới lĩnhvựchọcthuậtnày
VD:tracứutrênmạnginternet,trong
các
dữliệusửdụngtiếngAnh,thuậtngữ“
ComparativeLaw”(luậtsosánh)cót
ần suấtsửdụnggấp
hơn40lầnsovớitầnsuấtsửdụngthu
ậtngữ“ComparativeJurisprudence”
(luậthọcsosánh)
ðiềunày cho thấy
tínhphổbiếnvàthôngdụngcủa
thuậtngữ“luậtsosánh”
Câu 3: Phân
tíchnộihàmcủacácthuậtngữsửd
ụngñặttênchomônhọc.
Luậtsosánh:
bắtnguồntừtiếngAnh“Comparative
Law”, dểtạocảm giác nhầm
lẫnmônhọc cũngnhưcácngành luật
khácnhưdânsự,hìnhsự,…
So
sánhluật:bắtnguồntừtiếngPháp
“Droit Compare”, khôngthểxem là
mônhọcmà
chỉlàphươngphápvìthực
tiễntấtcảcácngànhkhoahọc pháp
lýhầunhư ñềusửdụngphương
phápsosánhnày
Luật họcsosánh:
bắtnguồntừtiếng Nga,cóưuñiểm
khẳngñịnhvấnñềlàmộtmônkhoa
học,mộtngành khoahọcpháp lý,
tránhsựnhầm lẫn khixem môhọcnhưmột ngànhluật Câu cứlựachọn thuật ngữñặt tên 4: Trìnhbàyvềcăn
chomônhọc.
Cơsởxácñịnh tên gọimônhọclàsửdụng têngọicó bềdàyvềthựctiễnvà
lýluận.CácnướcXHCNnghiêng vềlýluận, nướcMỹthìthực dụng,
phươngtâydomụcñíchsosánhluậtl ànhắmñếnlợiíchkinhtếchứkhôngñ
ể giành phần thắngthuatrongvấnñềlýluận,quant rọnglàlàmnềntảngñểxâydựngnền kinhtếvimô vàvĩmô
mônhọcsẽlàthuậtngữcó sựphổcậpvềngoạingữnhiềunhất
chúngtacácnguồnsáchbáo,tàiliệu,
…từtiếngAnhlàchính và cácluật gia trongthờigian cuối cùngñượcñào
tạocũngsửdụngtiếng Anhlà chínhdoñóthuậtngữ“luậtsosánh”ñ ượcs ửdụng phổbiến
Câu 5: Xácñịnh vịtrí luậtsosánhtrongcơcấu cácmônluậtvà cácngànhkhoahọc.
Trongcơcấucác mônluật:Luậtsosánhñãtrởthành mônhọcchínhthứcquantrọng,ñược giảngdạytrongcácchươngtrìnhñàot ạoluậttrênthếgiớiởcácbậcñàotạo.L uậtsosánhkhông chỉdừng lạiởviệc trìnhbàyvềcác dòng họphápluậtlớntrên
thếgiớimàñãcós ựhìnhthànhnhiều mônhọcsosánhtrongcáclĩnhvựcph ápluậtchuyênngành nhưluật hiếnphápsosánh,luật hành chínhsosánh,luật hợpñồngsosánh,
…
Trongcácngành khoa học:Luậtsosánhlàmộtngành khoahọcpháp lýñộc lậpvìkhông nhữngcóñối
tượngvàphươngphápnghiêncứu riêngmàkếtquảcủanhữngnghiên cứusosánh luậtñãhìnhthành nênnhững tri thức phápluậtkhác vớihệthốngtrithứccủacáckhoa học pháplýtruyềnthống
Câu 6: Phân tíchmốiliênhệgiữa luậtsosánhvớicácngànhkhoahọc pháplý:triếthọc,lịchsửpháp luật,xãhội học,lýluậnchung vềnhà nướcvàphápluật
Với lịchsửphápluậtvàtriếthọc:
Việcsửdụnghợplýnhữngdữliệu thôngtincủa lịchsửgiúpta cóthểdựng lại những bứctranhvềphápluật,
nhữngquanñiểmvềphápluật, những khía cạchkháccủapháp luật
Triếthọcñòihỏitínhtoàndiện màluậtsosánhchỉranhững cách hiểuvềphápluậtkhácnhau
Vớilýluậnchungvềnhànướcvà phápluật:nhằm tìmchânlývềnguồn gốc lịchsửcủa nhànướcvàphápluật.Luậtsosánh hổtrợñượcñiềunày,luậtsosánhñãtì mranhữngcáchphânloạiphápluật,tí nhchất
tươngñốicủaquanñiểmsựphùhợp vềmọi
mặtxãhộihoặcchínhtrị,chúngñược nhìnrõkhiñượcnhìn
từbênngoài,vượtxakhuôn khổcủahệthốngphápluậtquốcgia.L uậtsosánhñãmổxẻtínhñịnh kiếnñốivớimộth ệthống pháp luật, giúp tránhquanñiểmcótính
bắtbuộccứngnhắc,ñồng thờitìm ranhữngchế ñịnhcó tínhưuviệt tronghệthốngphápluật
Vớixãhội học:xãhộihọcphảnánhñúng,chânt hực phápluật
ñược thựcthi nhưthếnào,tạogiátrịthực tiễn khi tiếnhànhsosánhluật Ngược lại kếtquảcủaluậtsosánhsẽtạosựñúngñắn,hợplýhơn khiápdụngcác chế ñịnhphápluậttrởlạivớithực tiễnxãhội
Câu 7: Phân tíchmốiquanhệgiữa luậtsosánhvớinghiêncứuphápluật nướcngoài.
Luậtsosánhvớinghiên cứuphápluật nước ngoài khôngñồngnhấtvớinhau:luậtsosánhlà
“sosánhcáchệthốngphápluật khácnhaunhằmtìm ra sựtươngñồngkhácbiệttừ ñónhằm giải thíchnguồngốc,ñánhgiácáchgiảiquyếttrong các luậtsosánh, phânnhómcác luậtsosánhhoặctìmranhữngvấnñềcốt lõi, cơbảncủa cácluậtsosánhvàxửlýnhững vấndềmangtínhchất phươngphápnảysinh
trongquátrìnhsosánhluật”.Cònnghiêncứupháp luậtnướcngoàilàviệctìmhiểu mộth ệthống pháp luậtcụthểnàoñ ónhằm phục vụchomụcñíchcủangườinghiên cứu, việctìmhiểunàykhôngñặttrongsựsosánhvớicáchệth ốngphápluậtkhác,khôngxácñịnhnhữngñiểmtương ñồngvàkhác biệtcủanóvớicáchệthống pháp luậtkhác
Tuy nhiên giữa luậtsosánhvớinghiên cứu pháp luật nướcngoàicómốiquanhệbổtrợchonhau:
Nhữnghiểubiết chínhxácvềpháp luật nước ngoàilàñòihỏikhôngthểthiếuñượcñểcóthểtiến hànhsosánhluật
Nhữnghiểu biếtvềluậtsosánhsẽgiúpchoviệc nghiên cứuphápluật nước ngoàiñượcdễdàngvàchínhxáchơn VD: chúngtasẽdễdàngñivàonghiêncứunộidungcụthểcủa mộthệthốngphápluậtcụthểkhichúngtañãcóñượcnhữ ngtrithứccơbảnvềhệthốngpháp
luậtñónếubiếtñượchệthống pháp luậtnàythuộcvàodòng họphápluậtnào
Câu 8: Trìnhbàyvề ñốitượngnghiêncứucủaluậtsosánh.
Câu 9: Trìnhbàyvềcáctranhluận liên quan tới bản chất củalĩnhvựcluậtsosánh
Làmộtvấnñềtranh luậngaygắttrong khoahọc pháp
lý thếgiới,cónhiều quanñiểmkhácnhauvềbảnchấtcủaluậtsosánh:
MộtsốquanñiểmchorằngLuậtsosánhlàphương phápnghiêncứuñượcápdụngñối
vớilĩnhvựcphápluật
Mộtsốnhàluật học lạichorằngLuậtsosánhchỉlàphươngtiệncóvai trò quantrọngtrong việcgiảithích cácquyphạm pháp luậtcủacáchệthống pháp luật khácnhau,xem xétkhảnănglàm
chohệthốngphápluậtnàythíchnghivớixãhộikhác
Cũng cóquanñiểm chorằngLuậtsosánhlàmộtmônkhoahọcñộclập Tuy nhiên,ña sốcác luậtgiachorằngLuậtsosánh làmộtphươngpháp nhưnghìnhthànhhệthốngtri thứcñộc lậpvà cần nhìnnhậnnólà mônkhoa họcñộclập
Câu 10: Nhữngvấnñề ñãñượcthốngnhấtvàñangcòntranhluận trong Luậtsosánh.
Trang 2http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
Nhữngvấnñề
ñãñượcthốngnhất:
- ðốitượngnghiên
cứucủaLuậtsosánhlàcáchệthốngph
ápluật
- Việcsosánh các hệthốngphápluật
khácnhaunhằmtìm ranhữngñiểm
tươngñồngvàkhác biệt giữachúng
- Giảithíchnguồngốcnhữngñiểm
tươngñồng vàkhác
biệtlàmộttrongnhững
nộidungcơbảncủamộtcôngtrình
nghiêncứusosánh
- Từkếtquảsosánh phảiñưarañược
những giảipháp
chohệthốngphápluật
Nhữngvấnñềcòntranhluận:
- Nộihàmcủa thuậtngữ“hệthống
pháp luật”–ñốitượngnghiên
cứucủaLuậtsosánh:
+Hệthốngphápluật
+Dònghọphápluật
+Truyềnthống phápluật
+Vănhóaphápluật
-Việc phân chiacác hệthốngpháp
luật trên thếgiới
thànhtừngnhóm:xácñịnh
tiêuchíñểphânnhóm
+Sửdụngmột tiêuchí duynhất:
Nội dung, bảnchất củaphápluật
Nguồn gốccủaphápluật
Nềnvăn hóa, hình tháiphápluật
+Kết hợp nhiều tiêuchí
Câu 11: Nêunhữngñặcñiểmcủañ
nghiêncứucủaluậtsosánh.
ðối tượng nghiên
cứucủaluậtsosánhkhông
phảilàmộtquanhệ,hiện
tượngxãhộimà làtổnghợpcủa
quátrình
nghiêncứu,so sánh,giảithíchnguyên
nhân,nguồn gốc,cácgiaiñoạnpháttriển,sựtương ñồngvàkhácbiệtcủacác hệthống pháp luật trênthếgiới
ðối tượng nghiên cứucủaluậtsosánhrấtrộngvì nóbaogốmtấtcảcác hệthống pháp luậttừnhữnghệthống
chính,cơbản(ChâuÂulụcñịa, Anh–
Mỹ,XHCN,tôngiáo)choñếnpháplu ậtcủa cácquốcgia
ðối tượng nghiên cứucủaluậtsosánhluôn thayñổi, vậnñộngcùngvớisựvậnñộng củaxãhội
Câu 12: Nêunhữngnguyênnhântạo nênnétñặc thùtrongñối tượng nghiêncứucủaluậtsosánh
Câu 13: Trìnhbày cácphươngphápápdụng trong luậtsosánh.
Phươngphápphân tích,phươngphápñốichiếu,tổnghợ p…nhưngquan trọng nhấtlàphươngphápsosánh baogồmsosánh quyphạm,sosánhlịchsửvàsosánhc hứcnăng:
Phươngphápsosánhlịchsử:làphư ơngphápsosánh bắt nguồntừcácñặcñiểmcơbản tronghệthốngphápluậtquốcgia.ðây làphương phápñặc thùcủa luậts o sánh.Mụcñíchphương phápnàylàhoàn thiệnhệthống phápluậtquốc gia, thấyñượckhuynhhướngchung của các hệthốngpháp luật khácnhau
Phương phápsosánhchứcnăng:làphươngph
áp màxuất pháttừ
mộtvấnñềpháplý cụthểtrênthựctế,t ừñócác nhànghiêncứutiế nhành nghiêncứu,mô tảcácquytắc pháplý,giài pháp pháplýcótácñộng ñếnvấnñềñó
Từ ñóxácñịnh nhữngñiểmtương ñồng,dịbiệttrong hệthốngphápluật ñang nghiên cứuvà lýgiảisựtươngñồ ngvàkhác biệtñónhằmrút ragiải pháp pháplýphùhợp
Câu 14:Trìnhbàyưu, nhượcñiểm củaphươngpháp sosánhchức năngvàphươngp háps o sánhvănb ản.
Câu 15:Trìnhbàyvề ñiềukiệncầnthiết ñảmbảochoviệc ápdụng phươngphápsos ánhchứcnăng.
Câu 16: Phân biệt phươngphápsosá nhluậtvàphương phápluận
vềphươngpháps osánhluật.
Câu 17: Trìnhbà yvềhìnhthức,cấp ñộsosánh vàmốiliênhệgiữa chúngvớiviệclựa chọnmột phương phápsosánhcụth ể.
Hình thứcsosánh:
Cấpñộsosánh:2c
ấpñộlàsosánh vĩmô vàsosánhvimô
So sánhvĩmô:sosánh nhữngvấnñềcốt lõi của các hệthốngphápluật như:
hìnhthứcphápluật , phươngpháp xửlý
cáctàiliệuphápluậ t,vai
tròcủacáctàiliệu,k ỹthuậtlậppháp,…
So sánh vi mô:sosánhnhững vấnñềcụthểtrong hệthốngphápluật như:sosánhcácqu yphạmphápluật,c ácchếñịnhpháplu ậtcủa các hệthốngphápluật
Mốiquanhệgiữa hìnhthức,cấpñộ sosánh với
việclựachọnphươngphápsosán hphápluật:
So sánhvĩmô:lựa chọnphươngphápsosánhlịchsử
Vìtrongs o sánhvĩmô thì các nhànghiêncứusửdụngnhững nhântốnhư:ñịalý, lịch sử, kinh tế, chính trị,vănhóa,tôngiáo,…
ñểlựachọncáchệthốngpháp luật khitiếnhànhnghiên cứu Còn phương
phápsosánhlịchsửthìtiếnhànhsosán hcác hệthống pháp luậtởcácgiaiñoạnlịchsử,kinhtế,chí nhtrị,vănhóa,…ñểtìm
rañiểmtươngñồngvàkhácbiệt
So sánhvi mô:lựa chọnphươngphápsosánhchứcnăng
Vìtrongsosánhvimôsửdụng cácquyphạmpháp luật,chếñịnhphápluậtñểtiến hànhsosánh
Theoñóthìnhữngquyphạmphápluậ t,chếñịnhpháp luậtcủa cáchệthốngphápluậtkhác nhaucó thểsosánhñược vớinhaunếu chúngcóchứcnăngtươngñương
Phươngphápsosánhchứcnăngkhôn gtậptrungsosánhcấu trúc hoặc kháiniệmcủa cácquyphạm pháp luật,cácchếñịnhpháp
luậtmàsosánhcách thức cácquy phạmphápluật,chế ñịnhpháp luật giải
quyếtmộttìnhhuốngcụthểnàoñó
Câu 18:Nêusựtươngñồngvàkhácbiệt giữaphươngphápsosánhtronglu ậtsosánhvớiphương
phápsosánhápdụngtrong hoạtñộngthựctiễnnghềnghiệp.
Sựtươngñồng:ñềutiếnhànhs o sán
hnhằmtìm rañượcñiểmtươngñồng
vàkhác biệtcủañốitượngsosánh
Sựkhácbiệt:
Phương phápsosánh
trongluậtsosánh:ñưaranhữngnguyê
ntắcñểtiến hànhsosánhluật
mộtcóhiệuquảvàkhoahọc,có
sựkếthợp phương phápsosánh
vớicácphương pháp khác
Phươngphápsosánh
tronghoạtñộngthựctiễnchỉñơn
thuầnlà
sửdụngphươngphápsosánhmàkhô
ngñềcậpñếnnguyêntắcñểtiến
hànhsosánhluậtcóhiệuquảvàkhoah
ọc
Phương phápsosánh
trongluậtsosánh: không chỉñểtìm
rasựtươngñồngvàkhác
biệtmàcònhướngñếnviệclýgiảisựt
ươngñồngvàkhác
biệt,tìmranguyênnhâncũngnhưcác
biệnpháppháplýkhắc phục,từ
ñóápdụngchopháp luật trong
nước.Phươngphápsosánhtronghoạ
tñộngthựctiễn:chỉñơn thuầnlà tìm
ra sựtươngñồngvàkhácbiệt
Phương phápsosánh
trongluậtsosánh:ñối
tượngsosánhlàcáchệthốngphápluậ
t
trênthếgiới.Phươngphápsosánhtro
nghoạtñộng
thựctiễn:khôngchỉbaogồmcác
hệthốngphápluậttrênthếgiớimà
còn bao gồmrấtnhiềuñối
tượngkhác
Phương phápsosánh
trongluậtsosánh: chủthểtiến
hànhgiớihạnhơn gồm: luật
gia,nhànghiêncứutrong
lĩnhvựcphápluật.Phươngphápsosá
nhtronghoạtñộngthựctiễn:rộnghơn
gồmcác nhànghiêncứu trong rất nhiều lĩnhvực
Câu 19: Trìnhbàyvềphươngphá psosánh lịchsử.Nêugiátrịcủa phương phápnàytrongso sánh phápluật
Lịchsửcủaphát triểncủañấtnướccóảnhhưởng mạnhmẽñếnsựhình thànhhệthốngphápluật.Các nướcñãtừnglàthuộcñịathừa kếtừnước thống trịthuộcñịakhôngchỉcácquyphạm phápluậtcụthểmàquantrọnghơnlà cảnhữngquanñiểmcơbản,nềntản gcủahệthống pháp luật,cácthuậtngữvàkhái niệm luật.Vìvậyñểnghiên cứu phương phápsosánhlịchsửcầnbắtnguồn từcácyếutốgiốngvàkhácnhaugiữa cáchệthốngphápluật
Thôngquacácñặcñiểmcủachúngñ ểlýgiảis ựkhácbiệt.Khinghiêncứu hiệntạicần phải dựa vào nhữngcộtmốclịchsửquantrọngñể sosánh,ñốichiếu
‹ðây làphươngphápvôcùngquan
luậtsosánh.Sosánhlịchsửñểlýgi ảivìsaohiệntại là nhưthếñểñưañếncáinhìnchínhx áchơn vềhệthốngphápluật
Giátrịcủa phương pháp:
So sánhlịchsử ñểtìm thấyñượckhuynhhướngpháttriểnc ủacáchệthống pháp luật,tìm ranhữngñiểm
tươngñồngvàdịbiệttrongcáchệthố ngñangnghiên
cứu.Từñóngườinghiên cứutiếnhànhgiải thích nguồngốccủasựtươngñồngvàdịbi
ệtnhằmrút ranhữnggiảipháppháplý phùhợp
Nhằmtìm raưu vàkhuyếtñiểmcủacác loại nguồn
Theoconñường thành văn hoặcánlệñểtừ
ñótìm hệthốngphápluậtchoquốc giamình
Câu 20: Hãycho biếtñặcñiểmphươngphápnghiê
n cứucủaluậtsosánh.
Câu 21 :Trìnhbày về ñịnhnghĩamônhọc.
Do hiệnnay,cónhiều quanñiểmkhác nhau vềýnghĩa kháiniệmmônhọccho nên khócóthểñưarañược
mộtñịnhnghĩachínhxácvềmônhọc , nhưngtheogiáosưM.Bordanthìta cóthể
ñịnhnghĩamônhọcnày,mônhọcSS baogồm:
+Ss các htplkhác nhau nhằmtìmrasựtươngñồng khácbiệt
sựtươngñươngvàkhácbiệtñãtìm rañểlígiảivềnguồn gốc,ñánhgiá cáchgiảiquyết khác nhau trongcáchtpl,phânnhómcáchtpl hoặctìmranhững
vấnñềcốtlõi,cơbảncủacáchtpl +
Xửlínhữngvấnñềmangtínhchấtph ươngpháp nãy sinhtrongquátrìnhssluật
Câu 22: Nêunguyênnhândẫntới chưa
thểcóñịnhnghĩathốngnhấtvềluậ tsosánh.Có sựảnhhưởng nàokhônggiữa thểcóñịnh nghĩa thống nhất tớibảnchấtvà giátrịcủa luậtsosánh.
- Nguyênnhân:sởdĩchưacóñịnhn ghĩa thốngnhấtvềmônhọclà bởi vì LSS rañờivàonhữngthờiñiểmkhác nhau,mỗiquốcgiacónhững ngôn ngữkhác nhaulàmcho
têngọi(thuậtngữ)ñặtchomônhọc cũng khác nhau.ChẳnghạnnhưAnhlàcomparative,PháplàDroit compare…
- Mặcdùchưacóñịnhnghĩathống nhất nhưngñiềuñókhônglàmảnhhưởngtối bản chất vàgiátrịcủa mônhọc, bởivì:
+ DobềdàylịchsửnênLSScóthểtựñứng vững trên chínhñốichâncủamình
+Bản chất của mônhọcñãñượcñưavàogiảng dạy,hiểu biếtrộngrãi thôngqua líluậnvàthựctiễn,giá trịcủa môn họcñãñượcứngdụngrộngrãi
+Môn hộnàyñãñượcphổcậprất lâu(ởMỹlàhơn100nămtrước,ởPháp là từnăm1869…)nhiềusáchbáoñãñềcậpnênviệctiếpc ậnthôngtinvềmônhọcñượcdễdàng
Câu 23: Trìnhbàyvềmụcñíchcủa Luậtsosánh
Luậtsosánh nhằmmụcñíchsosánhcáchệthống pháp luật,cácngành luật,các quyphạmphápluậtñểtìm
ranhữngñiểmgiốngnhau,khác nhau hoặc nhữngñiểmthống nhấtdịbiệtcủachúng
Phân tíchvàñánh giá nhữngñiểm giống nhauvàkhácnhaunàyñểhiểurõnguồngốccủacácsựki
ện này, thậmchí cònñánhgiánhững cách giải quyết khácnhautrongcác hệthốngphápluậtkhácnhau vànhững vấnñềcónộidungtươngtự ñểxemcách giảiquyếtnào làưuviệtnhất
ðịnhra cáccơsởkhoa họcñ ể xácñịnh cáchệthốngphápluậtquốc giavàcáchệthống phápluậtthếgiớiñồng thờixácñịnh cộirễchung,nguồngốcchungcũngnhư
Trang 3http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
ựặcựiểm
chungcủacáchệthốngpháp luậtnày
Mônluậtsosánhcòn
cómụcựắchựặtnền
móngcơsởmangtắnh lýluậnựểthực
hiệnbamụcựắchnêutrên,rút
ranhữnggiảiphápựểnghiên cứu
phápluậtnướcngoài
Câu 24: Trình bàyứngdụngmang
tắnhkhoahọc của Luậts o sánh.
Chovắdụminhhọa.
Luậtsosánhcó ýnghĩa
trongviệctìmra môhình pháplý
lýtưởngdưới
gócựộlýthuyết,thểhiệntrongcác
bàinghiêncứu,bàibáo,tạp chắkhoa
học,Ầđâylà tiềnự ề ựểcác
nhàlậpphápthểchếhóathànhthựctiễ
n phápluật
VD:các nhàkhoa
họcbằngviệcnghiên cứusosánh
vềcơchếbảohiến của các quốc
giatrên thếgiớiựãựưa ra
nhiềumôhình vềcơquan bảo
hiếnởViệt Namtrongrất nhiều
công trình nghiêncứu,cácbàiviết
trên các tạpchắkhoahọcpháplý
Trong nhiềutrườnghợpluậtsosánh
cóthểthay thếcácthửnghiệmxãhội
gầnnhưkhôngthểtiến hành trong
lĩnhvựcphápluậtvìnhữngnguyênnh
ântựnhiên.VD: trước
khibanhànhmộtựạoluậtnhànước
thường côngbốcông
khaibảnsựthảoựểcácnhàkhoahọc
phản biện,bằng việcápdụng
cáckiến thứccủalĩnhvựcluậtsosánh
các nhàkhoa họccóthểtìm
ranhữngtácựộngựếnxãhộicủaựạol
uậtsắp banhành,doựó
sẽgópýchonhàlậppháp.Chúngtakh
ông
thểbanhànhthửựểxemảnhhưởngnh
ưthếnàorồimớiban hànhchắnh
thứcựược
Câu 25: Trình bàyứngdụngmang
tắnhthựctiễncủa luậtsosánh.
Mụcựắch của việcsosánhlànhằm
giải thắchsựtươngựồngvàkhác biệt
giữa
cáchệthốngphápluậtsẽgiúpchongư
ờisosánhhiểusâuhơnhệthống
phápluậtcủachắnh nước mình Trên
thựctếcónhiềunguyêntắcvàthiếtch
ếpháp luậtựược
chúngtaxemlàựươngnhiêntồntạinh
ưngthựcrachúng xuất
hiệntừnhữngyếutốlịchsửựặcbiệt
hoặc bởi1 sốựiềukiệnựịa lýkhác
thường hoặccónguồn
gốctừnướcngoài.Doựóluậtsosánht
ạoựiềukiệnchocácluật gianhìn
nhậnhệthốngphápluật trong nước
với1quanựiểmmớivà
có1khoảngcách cầnthiết.Với
cáchnhìnnày,ta cóthểcónhận thức
hơnvềchứcnăngvàcácgiátrịcủanhữ
nghiệntượngphápluậtcũvà
quenthuộccủachắnhhệthống pháp
luậtnướcnhà
Việcựánh giá,sosánhcácgiảipháp
pháp luật khácnhaucủacácnước
vềcùngvấnựềcó
thểmanglạilợiắchtolớnchocôngtác
soạnthảo luật
hoặccáccôngtáckhác.Hiệnnay các
nhà
làmluậtthườngphảiựốimặtvớinhữ
ng vấnựềkhó khăn khi
soạnthảoluật,thayvìphảidựựoánvà
có nguycơphải chịu những giải
phápkhôngphùhợp,họcóthểkhai
thác,thamkhảo kinh
nghiệmquýbáu,phongphútrongcác
hệthống phápluậtnước ngoài
Từựórútraựượcbàihọc kinh nghiệm,tìmranhững
giảipháptốiưu,ắttốn kémvàựãựượcáp dụngcóhiệu quảởnướcngoài
Câu 26: Trìnhbàyvề ứngdụngmangtắnhsưphạm của Luậtsosánh.
- đào tạoluậtgia
- Nâng cao hiểubiếtcủacácluậtgia vềhệthốngphápluậtcủachắnh nước mình
cũngnhưcáchệthốngphápluật trênthếgiới
Câu 27: Cho vắ dụminhhọaứng dụng của luậtsosánhựốivới quátrìnhhòahợpvànhấtựiểnhóa phápluật.
Côngước1980 củaLiênHiệpQuốc vềhợpựồng mua
bánhànghóaquốctế(thànhtựulớnn
hất).điều1Nghịựịnhthưsố2củaCô
ngước Lugandvềthẩmquyềnvàsựthihành cácbảnán dânsựvàthương mạinăm 1988 quyựịnhkhi Tòaáncủacácquoấc giathamgia hợpựồngápdụngvàgiảithắchcôngư ớcthì phải tôntrọngcácnguyên tắc liên
quanựếncácquyếtựịnhdoTòaáncủa cácquốcgia
khácthamgiaCôngướcựưara
Côngước Warsaw1929quyựịnhvềvậnchuyể nhàngkhông quốctếlà tậphợp rất nhiềucácquyếtựịnhtưpháp của nhiều nướccóliênquanựếnviệc giải thắchCôngước
Câu 28: Hãy nêuthểloạithôngtinsửdụng trongcôngtrìnhsosánhluật.
1 Nguồn
thôngtinthứnhất(nguồnchủyếu) :
Loạihình:
- Văn bảnphápluật
- Ánlệ
- Tập quánpháp
- Học thuyết pháplý
Qui tắc thuthập:thu thậpt ừnhững nguồn thôngtinchắnhthức
Ưu vànhượcựiểm củanguồnthôngtin:
- độtincậyvềpháplýcao
- Khótiếp cậntừcảhaigócựộ:thuthậpvà xửlý
2 Nguồn
thôngtinthứhai(nguồnthứyếu):
Loại hình:ựadạng,từcácnguồnthôngtin mang tắnhchuyênkhảovàtham khảonhưsáchbáo,tạpchắ,cáccông trinh nghiêncứukhoa học vềpháp luậtởcáccấpựộkhácnhau
Quitắcthuthập:ựadạng,tracứuqu amạngựiện tử, sáchbáo,Ầ
Ưu vànhượcựiểm củanguồnthôngtin:
- độtincậyvềpháp lýkhôngcao
- Dễtiếpcậntừcảhaigócựộ:thuthập vàxửlýthôngtin
Theo M.Bogdan, phương phápthuthập thông tin vềpháp luậtnướcngoài hiệuquảnhấtlà tậndụngcácmối quanhệtrực tiếpvớicácựồng nghiệp giàu kinhnghiệmtạinướccó
hệthốngphápluậtcầnnghiêncứu
Câu 30: Trình bày vềtiêu chắvàmụcựắch phân loại thôngtinsửdụng trong hoạtựộngsosánhphápluật.
Vềtiêuchắ:Việcphânloạinguồnph
ụthuộc vào trìnhựộngườingiên cứu, mụcựắch ngiêncứu.đểtiếnhànhsosánhcầnph ảicăn
cứvàonguồnthôngtindùlàchủyếu hay
thứyếucủngcầnnghiêncứu1cách tổngthểvì mỗiloạic ó nhữngưu vànhượcựiễmkhácnhau Vìvậy người nghiêncứucầntổng hợphailoạinguồnựồngthờiphải
mụcựichlàvấnựềgìựểkhoanh vùngtránhtìnhtrạng lan man khonghiệuquả.Thôngquathựctiễn xétxửcũng
nhưkhảnăngápdụngmànghiên cứu, phânloại
Vềmụcựắch:Việcphânloạithôngti
nsửdụng trong hoạtựộngsosánh không nhằmtạora cácthứbậc củacác giá trịpháplýmànhằm xácựịnhnhữngphươngthức tiếpcận khác nhau,ựốilậpnhau,pháp luật nước ngoàivàtùythuộcvào phạmvi, cấpựộ,mụcựắchsosánh, trìnhựộkhảnăngngườinghiên cứumàmỗiloạinguồn thôngtin sẻvai tròkhácnhau.Vìthếcó hình thứcnguồnphápluật khác nhau, trậttựphâncấpnguồnởmỗi quốc gaicũngkhácnhau
Câu 31: Hãy nêu cáccăncứlựachọn loại hình thôngtin sửdụngtrong họatựộngsosánhphápluật.
Chủthểtiến hành họatựộngsosánhphápluật
đối tượngsosánh
Ưu vànhượcựiểmcủacácnguồn thôngtin
Hình thức,cấpựộ,mụcựắchsosánh
Câu 32: Phân tắchquitắc:phápluật nước ngoài phảiựượcnghiên
cứu,sosánhtrongtắnhtổng thể.Cho vắ dụminhhọa Câu 33:Phân tắch quy tắc:phápluật nước ngoài phảiựượcnghiêncứusosánhmộtc áchkhách quan vềtưduy và chovắdụminhhọa
- Nộidungnguyên tắc: Khi nghiêncứu phápluật nước ngoàiphảiỘthoát lyỢvớicáchtiếp cậntrongnước.đâychắnh làỘkháchquanvềtưduyỢ
- Lýgiải:
Docác nướcnày cónềnkinhtế-xãhội khác nhauvàdocáctrường phái
phápluậtmàcácnướcnàytheocũngk hácnhau(vắdụnhư:hệthống pháp luậtAnh-Mỹ,hệthống pháp
luậtchâuÂu-Lụcựịa)Doựókhôngthểápựặtcùng mộtcáchtiếpcận
Dùcác nướcựượcxếpxàocùngmộttrườngp háipháp luậtthìgiữacáchệthống pháp luậtnàycũng cósựkhác biệt.Doựóphảicócáchtiếpcậnkhác nhau
- Vắ dụminhhọa:
Nghiên cứuphápluậtAnhngoàiviệc nghiên cứu vănbảnquyphạmpháp luậtmàphảinghiêncứucảánlệvìựây làbộphậnhếtsức quantrọng củaphápluậtAnh.Cònkhinghiêncứ uphápluậtViệtNam thì phảinghiên cứu vănbảnquyphạm pháp luật,vàvănbảngiải
thắchphápluậttừcác cơquannhànướcban hành Chắnh vìthếkhinghiên cứu,
Trang 4http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
khôngthểápñặtcác
h tiếpcậnpháp luậtAnhvàoviệcnghiên cứu pháp luậtViệtNamvàngượclại
Câu 36: Nhữngnétñặcthùtrong
côngtácdịch
thuậtcácthuậtngữ,kháiniệm
phápluậtnướcngoài.
Câu 37: Phân biệtcáckháiniệm:
“Hệthốngphápluậtthếgiới”,
“hệthốngphápluậtquốcgia”,“tru
yềnthốngphápluật”,“giañìnhphá
p luật”, “dònghọphápluật”.
Câu 38: Mụcñíchvàýnghĩacủa
nhómcáchệthốngpháp luật trên
thếgiới.
Phân chiacác hệthống
phápluậttrênthếgiới thànhcác
nhómkhácnhau chủyếulà
nhằmmụcñíchsưphạm Việc phân
chianày làtạoñiều kiệnthuận
lợichoviệcgiớithiệutổngquátvềcá
chệthốngpháp luật
trênthếgiới,giúpchocácnhàluậthọc
cóñượcbứctranhtoàncảnhvềcácht
pltrênthếgiới.Ýnghĩa:
Giúpnghiêncứuhệthốngphápluật
dễdànghơn
Tạo cơsởlýluậnchoviệcnghiên
cứu phápluật
Phục
vụchocôngtácgiảngdạyvàhọctập
Câu 39: Nhữngcăncứlàmnguyên
nhânhìnhthànhýtưởng phân
nhómcáchệthốngpháp luật
trênthếgiới.
Trongthếgiới hiệnñại
córấtnhiềuhệthống pháp
luậthiệnhành,
ngoàisựkhácbiệtthì1sốhệthống
cũngcósựtươngñồngcơbản
Nguồngốccủasựtươngñồnglà có
cùngkiểuxãhội,cósựphát
triểnlịchsửchung tương
tự,cótôngiáochung…
Hệthốngphápluật
khôngchỉlàsựtổng hợpcácquy
phạm,mànócó
tínhchấthệthống,sựkhácnhaugiữa
các
hệthốngphápluậtthườnglàdonội
dungcácquyphạmcụthể.Bêncạnh
ñó,phương thức soạn thảo,
giảithíchcấu
trúcquyphạm,nhữngthuậtngữ…
lạicónhữngñiểmtươngñồnggiữac
áchệthống phápluậtkhác
nhau,vìthếnắm
bắtñượcsựtươngñồng giữacác
hệthốngpháp
luậtthìcóthểtiếnhànhviệcphânnhó
m hệthống
phápluật.ðặcñiểmcủaphápluậtmỗi
nước,mỗi khuvựctrên
thếgiớiñượcquyếtñịnhbởiñặcñiể
mcủathựctiễnxãhội
trêntấtcáccáclĩnhvực
Câu 40: Tiêuchí phân
nhómcáchệthống phápluật
chủyếutrênthếgiới.
ðểviệcphânchiacó
ýnghĩathìcầnphảidựa
vàovàitiêuchíkhácnhau,cóthểdựav
ào tiêuchícấutrúc pháp luật,
nhưnghiệnnaythường dựavào
cáctiêuchísau:
+Hình thức phápluật
+Nguồn gốcphápluật
+Vaitrò làmluậtcủa
cơquantưpháp(TA)
+Mối quanhệgiữa
phápluậtnộidung(luậtthực
chất)vàphápluậthìnhthức (luậttốtụng)
+Sựphânchiapháp luật thànhluậtcông vàluậttư +Dựavàomứcñộphápñiểnhoá
Dựavàonhững tiêuchítrênthìcó thểchia pháp luật trênthếgiớithành4nhómchính:
+Pháp luật châuâulụcñịa +Pháp luật Anh-Mỹ +Pháp luậtXHCN +Pháp luậttôngiáo
Câu 41: Phântíchưunhượcñiểmc ủacác tiêuchíphânchiacác hệthốngphápluật trênthếgiới.
Hìnhthứcpháp luật:gồmvănbảnphápluật,ánlệ,t ậpquán.
Ư
u :dễtiếnhành phân chia, từñ ó biếtñượcpháp
luậtcủamộtnướclàthành vănhay bấtthànhvăn
Nh
ượ c : không nắmbắtñượcx u thếphát triểncủaHTPL
Nguồngốcphápluật:HTPLA nh–Mỹ, HTPL ChâuÂu–
Lụcñịa, HTPLXHCN,HTPLHồigiáo.
Ư
u :phân chiathànhcácdònghọphápluậtmột cáchrõràng,thấyñượcbảnchấtcủa HTPLvàtừ
ñódễtiếnhànhtiếpcậnñểnghiêncứu Nh
ượ c :khótiếnhànhphânchiavìm uốnbiếtñượcHTPLnghiêncứuthuộ cnhómnàophải tiếnhànhmộtcách nghiêncứusâuvàrộngvềlịchsửphá pluậtcủanướcñó
Phápluậtcósựphânchia thành luật côngvàluậttư:
Ư
u :xácñịnhñược HTPLcủamộtnướccóphânchiathà
nh luậtcôngvàluậttưtừ ñó cóñượcphươngphápnghiêncứucụt hể,phùhợp.Nh ượ c : HTPL XCHNvàÁnlệkhôngcósựphânchi athànhluậtcôngvàluật tư,vậy vớiphươngphápnày khôngthể ápdụngñ ểphânchiaởnhữngnướcX HCNhaycác nướctheoHTPLánlệ
Vaitrò củaTòaÁn:
Ư
u :biếtñược vaitròcủaTòaántrongviệctạoraánl ệnhưthếnào.Nh ượ c :chỉ cóthểtiếnhànhởnhững nướccóHTPLánlệ
Mối quanhệcủaphápluậtnộidungvà phápluậthìnhthức:
Ư
u :tiêuchínàygiúptaxácñịnhñược trong1HTPLthìplnộidunghaypháp luậthìnhthứcñượcñượcchútrọng hơn,từ
ñótìmhiểunguyênnhântạisao
Nh
ượ c : khôngphânchiañượcñầyñủcác HTPLtrênthếgiới
Mứcñộvàtrìnhñộphápñiểnh óa:
Ư
u :biếtñược HTPLnàocótrìnhñộphápñiểnhóa caohơn
Nh
ượ c : khôngthể ápdụngñốivớicácHTPLán lệvìán lệchỉtiếnhànhtập hợphóa
Câu 42: Trìnhbàyvềnguồngốcph
làtiêuchíquantrọng nhất tronghoạtñộng
phânnhómcáchệthốngphápluật trênthếgiới.
Tiếnhành việc phânnhómnhằm:
Dễ dàngtiếpcận,nghiêncứu
Nhìn nhậnñượckhuynhhướng pháttriển
Với tiêuchínguồn gốcphápluậtthì cóthểchiacác HTPL trênthếgiớithành4loại(xemcâu41)
Tiêuchínàyñượcxemlàtiêuchíquan trọng
nhấtvìnóphânchiañượcñầyñủcác HTPL trênthếgiới (những tiêuchíkháckhôngñầyñủ).Mặckhá
c, tiêuchínày
dựa trên nguông gốcpháp luậtñểtiếnhành phânchianêncóthểchotabiếtñượcbản
chấtcủaHTPLñang nghiên cứuvàsuyluậnñượckhuynhhướngphát
triểncủaHTPLñó(thỏamãnñượcmụcñíchcủaviệc phân chiaHTPL)
Câu 43: TrìnhbàyvềhìnhthứcPLdướigócñộlàmộ ttrongcáctiêu chí phânnhómcácHTPL chủyếutrên thếgiới.
HTPLcơbản trên thếgiớilànhómcác HTPL khácnhaucóchung
nhữngñặcñiểmcơbản.trongñóhìnhthứcPLlàmộttro ngnhững tiêuchí dểphânnhómcácHTPLcơbản trênTG.Có 3hìnhthứcPL:
1) PLthànhvăn:là hìnhthứcPLdocơquannhànướccóthẩmquyềnbanhà
nh theomộttrìnhtựthủtục nhấtñịnh 2) PLkhông thành vănlàhìnhthứcPL mà cơquannhànứoccóthẩmquyềnthừa
nhạnnóchứkhôngbanhànhrathànhVBPL 3) Tậpquán, ánlệ
Baloại hìnhthứcPLtrêncónhữngưuvànhượcñiểmnhất ñịnh:
1) Ưu: rõràng,cụthể, mangtínhdânchủ ñựocbanhành theomộttrìnhtựthủtụcnhấtñịnh; nhuợc:thiếusựlinh hoạt, khảnăgthíchưngvớisựthayñổi
củanhữngquanhệXHchậm chạp,chiphícao
2) Ưu,nhượcngựoclại với(1)nhưng hiệnnayñaphầncácnướctrênTGñềusửdụngcảhaihìn hthức(1) và(3),ởChâu âungàycàngcoitrọngánlệ.Ánlệlàc ơsở ñểxây dưngVBPL
saunày9doquanhệXHphátsinhcầnñiềuchỉnhkịpthời nhưngnhữngquanhệnàylại chưachín mùichưacầnbanhànhVBQPPLthìánlệsẽñiều chỉnhtrước)vàcácVBQPPLñượcxâydựngtừánlệsẽtồ ntạilâuhơn
3)Hình thứcPLnàyítQuốcgiasửdụng,ñiển hình làở Anh.Nhưngngày naynóvẫntồntạivàvẫn giữ ñược những giátrịcủanó
Câu 45: Mốitương quangiữaluật thựcñịnhvàluậttốtụngdướigócñộlàmộttiêu chíphânnhómhệthống phápluật.
mộttrongnhữngtiêuchíphânnhómmốitươngquannà yñượcxem xét bằngvaitròcủaluậttốtụng vàluậtnộidungtronghệthốngphápluậtquốc gia.Cácquốc gia khácnhauthì vai tròcủahaiyếutốtrênkhácnhau:
- Cónướccoitrọng luậttốtụng
- Cónướccoitrọng luậtnộidungCácnhànghiêncứuxem xétvaitrònàyñểphân nhómcáchệthốngphápluật Theoñó,những nước coitrọngluậttốtụngñượcxếp vàomộtnhóm, cácnướccoi trọng luậtnộidungñượcxếp vàomộtnhóm
Ví dụ:các nước Pháp,ðức,Ý,…coitrọng luật nộidungñượcxếp vàomộtnhóm
Các nước Anh,Mỹ,… coitrọngluậttốtụngñượcxếpriêngmộtnhóm
Trang 5http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
Câu 46: Trìnhbày
vềtrìnhựộphápựiểnhóadướigócự
ộlàmột tiêu chắphânnhóm.
Căn
cứvàotrìnhựộphápựiểnhóaựểphân
nhómcáchệthốngphápluật.Căn
cứvàohệthốngphápluậtcụthểựểbiế
tựược trìnhựộphápựiểnhóa
Phápựiểnhóalàhoạtựộngcủac ơqua
nnhànướccóthẩm
quyềntiếnhànhtậphợp
nhữngquyphạm,những chế ựịnh,
vănbảnquyphạm pháp
luậtựểbanhành,sửaựổi,bổsung,hủy
bỏ ựểcóựượcmột vănbảnquyphạm
phápluậtmớiựược
sửaựổi,bổsunghoặcvănbản
quyphạmphápluậtmới
Phápựiểnhóachỉpháttriểnởnhữn
g nướccópháp luậtthànhvăn
Cácnướccóphápluậtbấtthànhvănc
ũng có sựphápựiểnhóanhưng
khônghìnhthànhmộtchếựịnhhoàn
chỉnhmàdẫn chiếuựếnviệcáp dụng
ánlệ
Nhưvậy,căn cứvào
trìnhựộphápựiển hóacó thểphân
chiacáchệthốngphápluật
thànhnhóm.Nhữnghệthốngpháplu
ậtcótrìnhựộphápựiểnhóa
caoựượcxếpvàomột nhóm
vàngượclại
Câu 47: Trìnhbàyvềvaitròcủacơq
uantưpháp dướigócựộlàmột
trongcáctiêu
chắphânnhómcáchệthống
phápluậtchủyếutrênthếgiới.
Câu 48: Xuhướng
pháttriểncủacáchệthốngpháp
luậttrênthếgiới.
Các hệthốngphápluật
vốncósựảnhhưởngvà
cónhiềunéttươngựồng: những
vấnựềlýluậntrongluậttôngiáocóản hhưởngựến3 hệthống pháp luật còn lại;thôngluậtngày càng nâng caovaitròcủaluật thành văn;
trongdânluậtvẫn tồntạiánlệẦ
Hiệnnaydo xuhướng hộinhập,toàn cầuhóa, mởrộngquanhệhợptácẠcáctruyềnt hốngphápluậtựang xắch lại gầnnhautrongmộtxuthếỘnhấtthểh óaphápluậtỢ
Cácquốc gia trong cùng khuvựcựangcóxuhướngápdụngm ộtluật chung, thống nhất.VD:luậtcủaEU,luậtcủaASE ANẦ
Câu 49: Khái quát vềhệthốngpháp luậtXHCN
Tuychịuảnhhưởngcủahệthốngphá
p luậtChâuÂu-LụcựịanhưnghệthốngphápluậtXH CNvẫnựượcxem
làmộthệthốngpháp luậtựộclậpdotrênthếgiớivẫncòncá cquốcgia XHCNnênvẫncòn phápluậtXHCNmangnhữngựặctr ưng riêngdobảnchấtnhànước quyếtựịnhựólà:
đềcaochếựộsởhữutậpthểhơnch ếựộsởtưnhân
đềcaocác nguyêntắcphápchếXHCN.Coi phápluậtlà1côngcụựểgiáodụccon người.Pháp luậtựềcao tắnh giáodụchơntrừng phạt( aikhông thựchiệnmớibịcưỡng chếthihành)
Theolýluậncủacác nướctheohệthốngphápluật XHCNthìkhixãhội phát triểnựến1giaiựoạnnàoựóthìkhiựóp háp luậtkhôngcòn cầnthiếtựểựiều chỉnhcácquanhệxãhội nữa
Khiựóphápluậtvànhànướcsẽcùng tiêuvong
Câu 50:Kháiquáthệt hốngpháp luậtAnh-Mỹ.
- Hình thứccủahệthống phápluậtnày là phápluật bất thành
vănhaycòngọilàp háp
luậtánlệ( docácV BQPPLựểựiều chỉnhcácquanhệx ãhộilàkhông nhiều,chủyếulà ánlệ)
- Pháp luật khôngcósựphânc hiathànhluậtcông vàluậttưmàlàmột hệthống pháp luật thốngnhất
- Các bàn án,quyếtựịnh củacơquannhànư ớccóthẩm quyềnựãcóhiệulự cphápluậtcó thểtrởthànhánlệv àựượcdùngựểgiải quyết những vụviệctươngtựsa unày
- Mứcựộphápựiể nhóakhôngcao nhưlàởcác nước theoh ệthống pháp luậtChâuÂu-Lụcựịa
Câu 51:Vềhệthốngp hápluậtHồigiáo.
1 Kháiniệm,ựặc
ựiểm củaluậtHồigiáo:
1.1 Kháiniệm:
- Luật Hồigiáokhôngph
ải làhệthống pháp luật gắn vớinhànướcmà chỉlàmột phầncủaShariahỜ
luậtựạoHồi(theo tiếngẢrập).LuậtH ồigiáo là hệthốngcácquyựị nhmangtắnh tôngiáocủanhững người theoựạo.Cácquyự ịnhcủaluật Hồi giáo hoàntoànựộc lập,khôngchịusực hiphốicủa nhànước,khôngq uyềnlựcnào có thểthayựổi luậtHồigiáo
- LuậtHồigiáoựư ợccoi
làdoThượngựếựặ
t ramột lầnvàkhông thayựổi
- Luật Hồi giáothểhiệnýchắc ủathượngựếnênn óhướng tớiựiềuchỉnh hầu hếtcác lĩnhvựccủaựờisố ng
chứkhôngựềcậpự ếnnhữngvấnựềqu ảnlýcủaNhànước
- LuậtHồi giáobao gồm2bộphận:
+Thứnhất: học thuyếttôngiáovớicácgiáoựiều mà tắnựồphảitin
+Thứhai: luật thầnthánhquyựịnhnhữnggìmà tắnựồphảilàmvàkhôngựượclàm
- LuậtHồigiáogiớihạnnhữngnghĩa vụvàquyựịnh cụthểnộidung cácquyềncá
nhân.Việcviphạmcácquyềnvànghĩ
a vụsẽbịthẩmphán củatòaánHồigiáoá p dụngcácbiệnp háptrừngphạt
- Vềnguyên tắc, Luật Hồi giáochỉựượcápdụngựểựiều chỉnhmốiquan hệgiữa những ngườiHồigiáo,
mốiquanhệgiữanhữngngườikhông phải làHồigiáo,sốngởquốc giaHồigiáosẽựượcựiềuchỉnh bằngcác quyphạmphápluậtcủa nhànước
1.2 đặcựiểm:
thểphânbiệtgiữacácquyựịnhcủa pháp luậtvàcácquyựịnh tôngiáo,vìngườiHồigiáochorằngph ápluậtvà tôn giáolàmột
quantrọngtrongviệcựiềuchỉnh các lĩnhvựcphápluậttruyền
thốngnhưhônnhânỜ
giaựình,thừakế,hìnhsự
- Vềcấu trúc,cáckhái niệm,phạmtrùcủa mình,LuậtHồi giáokháựặcbiệtsovớicác hệthốngphápluậtkhác
2 NguồncủaLuậtHồigiáo:
- LuậtHồi giáo cónguồn gốcthầnthánh,thểhiện mệnh lệnhcủaựấngtối cao, không phảiquyềnlựccủanhànước.Baogồ mcáchệ
thống nguồnnhưsau:nguồncơbản
baogồmKinh
KoranvàSunna;nguồnphát
sinhbaogồmIjamavàQias
+KinhKoran:
- Làcuốnkinhthánh
củaựạoHồiựược viết bằng
tiếngẢrập,ựượchìnhthànhtừnhững
gìmàMohamed
tuyênựọchayựọclạinhữnglờicủaTh
ượngựếthầnkhảiquakhông
khithuyếtgiảng
- KinhKorannêu
rarấtắtcácluậtlệmàcáctắnựồHồi
giáophảimộtmựctuânthủ Những
luật lệnàybaotrùm lên phạm
vịrấtrộng:nhữngquytắcứngxửcánh
ân,quanhệtrong
giaựình,vớilánggiềng,vớicộngựồn
g,ựờisốngkinh tế, chắnh trịquốc
giaẦ
+Sunna:
- Sunnalàlối sống,
cáchhànhxửtrong cuộcựờicủa
nhàtiêntriMohamed,baogồm
nhữnghànhựộngcụthể, những lời
khuyêndạyhoặccấmựoánphátxuấtt
rựctiếptừMohamed.Lànguồn
luậtquantrọngsauKinhKoran
- Sunnaựưa racácquyựịnhmàtrong
Kinh Koran khôngcó
+Ijma:
- đượcsửdụngựểgiảithắchcácloại
nguồncơbản.Nólàcác quanựiểm
giảipháppháplắchonhữngtìnhhuốn
g mớidocáchọc giảHồi giáoựưa ra,
trêncơsởcác nguyêntắc
chungcủanguồnluậtcơbản,ựược
nhữngngườicóthẩm
quyềnchấpnhận
+Qias:
- Thựcchất làphươngphápsuyluận tươngtự ựểgiải thắchluật.Bằngphương phápnày,cácluậtgiacó
thểỘkếthợpýchắcủathầnthánhvà lắtrắcủaconngườiỢnhưng vẫnựược cộngựồngHồigiáotuân thủnhờdựavàokinhKoranvàSunn a
Câu 52: Kháiquát hệthốngpháp luật ChâuÂu lụcựịa.
Câu 53: Trìnhbàyvềphươngthức quaytrởvềchâuÂulụcựịa củaLuậtLa Mãvàothếkỷ12-13.
LLMquaytrởvềchâuÂuthôngqu ahọatựộngng/
cứuvàgiảngdạyLLMởcáctrườngt ổnghợp.Nộidunggiảngdạy nhằmựàotạokỹnăngxdựng QPPLvới2mụcựắch: tạoraPLphù hợpsựpháttriểncủaXHvàphảicótắ nhcôngbằng
Khó khăn trong họat ựộ ng giảng d ạy : chưacó hệthốngPLthốngnhất trong gựoạnnày
Thuậnlợi :
đã cósựkhôi phụcLLMtừthếkỷ5
giảiLLMbằngcáchgiảithắchnộidu ngLLMbênlềbảnnguyêngốc
CóquátrìnhbìnhluậnLLMcủac ácchuyêngia
→Cáctrườngtổnghợpkodạynguy ênbảnLLMmàptắchnộidungQPP LLMựểkết luận vềkỹthuậtban hànhQPPLvànộidungQPPL.Từự
ócáclgia( ngườihọc)sẽxdựngPLri êngchoquốcgiatùythuộcựiều kiện KT,CT,XH,Ầ
Câu 54: Ptắch nhậnựịnh:PLchâuÂulụcựịalàs ảnphẩmcủavănhóa.
Âulụcựịaựctạorathôngquahọatựộn gtrắtuệ,sángtạo của các nhàlậppháp củacácquốc giachâuÂu
PLchâuÂulụcựịachịunhiềuảnhh ưởngcủaPLLM.MàtừlâuPLLMựã ựcxem là1thànhtựuvăn hóatolớn cảu nhânloại
Câu 55: Tìmsựtươngựồngvàkhá cbiệt trongphươngthứchình thành pháp luậtcủa2hệthống:
pháp luậtAnhỜMỹvàPháp-đức.
AnhỜ
MỹKhácb iệt
ỞAnh Trước1066chủyếulà cáctậpquánvìthời kỳnàyxuất hiệnchữviết.Phápluậtchủyếuman gtắnhchấtựịaphương
Giaiựoạn1066ựến 1485 cáctậpquánựược rát ratừthựctiễnxétxử ựãdần hìnhthanh thôngluật.đượcápdụng chung chotoànnước Anh
Thôngluậtựượchìnhthànhbằng conựườngnộitại,khôngcósựtácựộ ngbởiyếutốbênngoài
Giaiựoạn1485trởựihìnhthànhtòac ông bằngvàtòathôngluâtựồng thời
vănraựời.luậtthànhvănựượcban hànhkhikhôngcó
ánlệhoặcánlệcólỗhổng hoặc khôngựiệu
chỉnhhết.Ánlệvẫnựượcápdụng chủyếuởAnh.Phápluật Anhmangtắnhliêntục vàkếthừa
lịchsửcủagiaiựoạntrước,khôngcósựphânchialuật côngvàluậttư
ỞMỹ Pháp luậtcónguồngốctừAnhtuynhiên,cósựtiếpthuchọnl ọcphápluậtAnh
Pháp luật HoaKỳgồmphápluậtliên bangvàphápluậtbang,cóhiến pháplàựạoluật tốicao,trìnhựộphápựiểnhóacaohơnởAnhNguyêntắ ctiềnlệphảiựượctuânthủựượcápdụngmềm dẻovàlinh hoạt hơnsovớiởAnh
Có sựphân chia luật côngvàluậttư
Tươngựồng
Cósựxungựộtphápluật Nguyêntắctiềnlệphảiựượctuânthủ đều cóánlệvàluậtthànhvăn
Pháp-đứcKhácbiệt
ỞPháp Trước1789pháp luật chịuảnhhưởngcủa phápluậtLaMã.MangtắnhbâtbìnhựẳngvảgiaitầngN
ăm 1789 raựời bảntuyênngônnhânquyềnvà dânquyền,
Năm1804BLDSNapoleonraựờiCách mạngPhápmangtắnhtriệtựể, phápluậtpháttriển khôngliêntụcnhưngcótắnh kếthừa.Phápluật pháplàpháp luật thànhvăn
Ởđức Nướcựức khôngcó hệthốngphápluật riêngchoựến tận thếkỷ19.Mộtsốvăn bảnựược phápựiểnhóachotoànnướcđứcự ãraựờivàogiữathếk ỷ19
Cósựtồntạipháp luậtbangvàphápluật liênbang
Tươngựồng
Chịuảnhhưởng củaphápluậtLaMã CónhiềuựiểmtươngựồngtrongquyựịnhcủaBLDS
Trang 6http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
Câu 56: Giải thích
nguyênnhândẫn
tớisựkhácbiệttrongphươngthức
hìnhthành của2hệthống
phápluật.
Xuấtphát từñiều
kiệntựnhiênvàvịtríñịalý,quátrìnhc
hiếntranhxâmlượcñãdẫntớisựkhác
biệttrong phương
thứchìnhthành2hệthống pháp
luậtnóitrên,hệthốngpháp luật
chịuảnhhưởngxétxửcủa tòa
án.ðểcó ánlệhơnlàpháp luật thành
văn PhápluậtPháp–
ðứcá p dụngtrongcôngtác xét
xửchủyếulàphápluậtthành
văn.Hơnnữa,phápluậtPháp–
ðứcảnhhưởngmạnhmẽpháp
luậtLaMã hơn là PhápluậtAnh–
Mỹ
Cáchệthống pháp
luậtthuộcnhómpháp luậtAnh–Mỹ
ñềucónguồngốctừphápluật
Anh,sửdụngchungngônngữpháplu
ật,chẳnghạn nhưtiếng Anhvà
vìthếcókhái niệmvàthuật
ngữphápluật
hoàntoàngiốngnhau.Cáchệthốngp
hápluậtPháp– ðứcchodù ítnhiều có
chungnguồngốcsâuxalà
từluậtLaMã,chưabaogiờcó
hệthống
phápluậtthốngnhất.Sựñadạngvềng
ônngữ
Câu 57: Nêu các
cáchgọitênkhácnhau
về2truyềnthốngphápluật:Anh–
MỹvàPháp– ðức
Anh-My:HTPLanle;HTPLAngloxacxon
g;
HTPL commonlaw(hay
lathongluat);HTPLA-M
Phap- Duc: HTPLthanhvan;
HTPL
LaMa;HTPLcivilLaw(hayDan
luat);HTPLchauaulucdia
Câu 58: Phân
tíchvàchứngminh nhậnñịnh:
trong
mộthệthốngphápluậtcóthểcónhi
luậtkhácnhau
thecacQPPLcoquanhenoitaithong
nhatvoinhau,docoquan nha
nuoccothanquyenban
hanhhoacthuanhan,nham dieu
chinhcacquanh etrongxahoi
con,truyenthongphapluatlamotkhai
niemdechicac HTPLcocacdacdiem
giong nhau (nhulayeutonguongoc)
Mot HTPlcothe
conhieutruyenthongPLkhac nhau
HTPLonhieu nuoc dang phat
triencosuphatron giua
HTPLodiaphuongvaPL
dunhaptrong thoikilathuocdia cua
caccuong quocdixamluoc
trongmotsotruonghopcabiet
thicomotsoHTPLxet vemat
lichsucosuphatrontruyenthongpha
pluatcua haihaynhieu nhom
luat,cotheduoccoila vidunhu
HTPLoBangQuebec(anhhuongcua
AnhvaPhap),oLousiana(anhhuong
cuaA-My),hayoNamPhi(anhhuongcuaA
va Halan)
Wuacactruong hop
tren,tacothenhan
thayrangnguyennhancuasuphatron
gtrencothelado:
+dolasukethopcochon locgiuacactruyenthong nhamtim rasutoiuunhat
+Hoaclado sutiennhancuongbuckhibixamluo c
Câu 59: Nêusựtươngñồngvàkhác biệt
giữaphápluậttôngiáovàphápluật phitôngiáo.Sựtươngñồng:ñều
làphápluậtnêncóchungcácñặcñiểm cơbảnnhưcótínhbắt buộc chung,thểhiệnýchícủagiaicấpthốn
gtrị,…Sựkhácbiệt:
Hệtưtưởng: Pháp luậttôngiáogắn liền vớitưtưởng, giáolýtôngiáo.Khócóthểphânbiệtg iữacác quyñịnhcủa pháp luậtvàcácquyñịnh của tôngiáo.Cònphápluậtphitôn giáohìnhthànhdựatrên cáchệtưtưởngphitôngiáo,ñộc lập vớitôngiáo
Nguồnluật:Pháp luậttôngiáocónguồnlà cáckinh,giáo lýtôngiáo.Cònphápluậtphi tôngiáocónguồnlàluậtthànhvăn,án lệ,tậpquán,cáchọcthuyếtpháplý,cá cnguyên tắcchungcủaphápluật
Phạm viñiềuchỉnh:Phápluậttôngiáoñiềuc hỉnhhầu
nhưtấtcảcáclĩnhvựctrongñờisốngx ãhội,kểcảcác
lĩnhvựcmàởcácnướccópháp luậtphitôn giáodocácquy phạmñạoñứcñiềuchỉnh
Phạm vi cóhiệulực:
Phápluậttôngiáocóphạmvihiệulực không theo nguyên tắc vềkhônggianvàthời
giannhưphápluậtphitôngiáomàchỉ ápdụngtrongcộngñồngtôngiáo
Giátrị: Pháp luậttôngiáocónguồngốcthầnthánh nênñượcxem làcógiá trịvĩnh hằng,conngườikhôngthểthayñổiph ápluậttôngiáo,nhànướckhôngcant hiệp vào khía cạnh lập phápmàchỉcông
nhận,phêchuẩnvàgiảithích pháp luậttôngiáochophùhợpvớisựphát triểncủaxãhội
Câu 60: Trìnhbàyvềưuvànhượcñ iểm
củaluậtthànhvănvàluậtánlệ.
ƯuñiểmcủaÁn lệ-Nhược ñiểm của Luật thànhvăn
- Ánlệmang tínhthực tiễn rấtcaovìñượchìnhthànhquathựctiễ nxétxửtrong
khicácñạoluậtlạithườngchỉcăncứv
ào lýthuyếtvàsuyluận mangtính lôgíchñểtạoraquyphạm.Mặtkhác,á nlệñượchìnhthành trong nhiều hoàncảnhkhácnhaucủañời sống thựctiễnnên
ánlệcókhảnăngñiềuchỉnhñượchầu hết
cácquanhệxãhội.Ánlệphảiñượctạo
ra từmộttranh chấpcụthểtrong khicácñạoluật lạichỉlà sản phẩmcủat ưduytrừu tượng, bằngtưduycủamìnhnhàlàmluậtdựl iệunhữnghoàn
cảnhcủathựctiễn,nhưngkhông phải lúcnàonhàlàmluậtcũngcó thểdựliệuhếtñượcnhững hoàn cảnh củathựctiễn.Chínhvì thế,trong nhiềutrườnghợp, vănbảnquyphạm
phápluậtvẫncónhững kẽhở, những“lỗhổngphápluật” trong khiánlệñượctạo ra từthựctiễn nênnócókhảnăngbổkhuyếtnhững kẽhở,những“lỗhổng”này
- Ánlệmangtínhlinhhoạtrấtcao,do ñó
nócóthểphùhợpvớisựthayñổinhan
h chóng củaxãhội Trong khisựthayñổicủavănbản quy
phạmpháp luậtthườngcầnphảicómộtthờigiann hấtñịnh,vìvănbản
quyphạmphápluật thường mangtínhcứngnhắc,ổnñịnh thì ánlệlạicókhảnăngñápứngngaynhữ ngyêucầu,ñòi
hỏicủathực tiễn Thừanhận vàápdụngánlệsẽkhắcphụcñượcs ự
“xơcứng”
củaphápluậtvàgiảmthiểuñược việc phảithườngxuyênsửañổi vănbảnphápluật
Nhượcñiểm
củaÁnlệ-Ư uñiểmcủaLuật thànhvăn
- Ánlệkhông mangtính hệthốngvà tínhkhái quát nhưvănbảnphápluật,vìánlệ ñượchìnhthànhtừthực tiễn hoạtñộngxétxửthông
quanhữngtìnhtiếtcủamỗivụviệc.C ácquyphạm của ánlệchỉbiểuhiệnquatừngtrườnghợp cụthểnênnhữngnguyên
tắcñượctạoralànhững nguyên tắcbấtthànhvăn khôngñược biểuhiệnrõràng.Mặt khác, việchệthốnghóaán lệchỉñơn thuầnlàviệcsắpxếp
cácánlệtheonhữngtiêuchínhưnăm banhành, tên vụán,lĩnhvực,… Việcphápñiểnhóathànhcác chếñịnh, các ngànhluậtkhôngñượcchútrọngdov ậykhócóñượccái nhìntổng quanvềphápluật,ñặcbiệt việctracứu,tìm hiểusẽgặpnhiềukhókhănñốivớinh
khôngamhiểuhệthốngánlệ
- Sốlượngánlệquánhiều,vàliêntụct ănglêntheo thời giannêngâyrấtnhiềukhókhăntrong quátrìnhvậndụng Chínhvìkhối lượngánlệñồsộnhưvậysẽkhiếncho cácthẩm
phán,ngườiápdụngluậtkhókhăn trong việctìm ra ánlệthích hợpñểápdụng
chovụviệcmàmìnhñang giảiquyết
- Bêncạnh tínhmềmdẻo,ánlệcũngchứañựngs ựcứngnhắcbởinguyên tắc tiền lệphảiñượctuânthủ
Ánlệcóñặctrưng khuônmẫuvà tính
ápdụng,dovậy,cácthẩmphánñôikhi buộcphảituântheonhữngtiềnlệmà họchorằng không hoàn thiệnvàkhôngmanggiátrịpháplýca o.ðiềunàyñãtrởthànhmộtlựccảnñố ivớisựsángtạocủathẩmphán
- Ánlệ ñượctạora trong mộtvụviệcvớihoàn cảnhvà tìnhtiếtcụthể, vìvậy, khiápdụngánlệthẩmpháncũng gặp
khinhậnñịnh,sosánhgiữahoàn cảnh,tìnhtiết củaánlệvàhoàn cảnh,tìnhtiết củavụviệc hiện tại.Trongmột hoàn cảnhnhưnhaunhưngtìnhtiếtvụviệc lạicó thểhoàntoàn khácnhauvàthẩm
phánsẽlạisosánh, hìnhthành lênmộttiềnlệmới.Nhưvậy,sẽlàm phứctạpthêm khiápdụng luật,vì ánlệsẽkhôngngừngtănglên,ñồngth ờichínhñiềunày cũng lànguyênnhântạora
sựkhôngổnñịnhcủaánlệ
Câu 61:Trìnhbàyvềsựtươngñồngvàk hácbiệt củaluậtthànhvăn vàluật bấtthànhvăn.Chobiếtxuhướngp háttriển củachúng
Sự tươn gñồng :
ðềulàcáchthứccủaPL
ðềudocơquannhànướcbanhành
Sự khácbiệ t:
Luật thànhvăn:
ðc thểhiệnởhthức vănbảnviết
Docơquanlậpphápbanhành
Trang 7http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
Áp dụngcứngnhắc Khó sñổi, tốn
kém thời
gianvàcôngsức Khó thích
nghivớisựthayñổi
củaQHXH
Luậtbấtthànhvăn:
Koñcthểhiệnởhthức
vănbảnviết
Docơquantưphápbanhành
Áp dụngmềmdẻo vàlinhhọat
Dễdàngsñổi,íttốnkémthờigianv
àcôngsức
Dễdàng thíchnghivớisựthay
ñổicủaQHXH
Xuhướngpháttriển:
Luậtthànhvăn: thôngquasựphát
triểncủatrìnhñộlậpphápthìluậtthàn
hvănsẽthíchnghivớisựthayñổi
củaQHXH.Ít tạoranhững lỗhổng
PL Việcsñ, bss ẽñctiếnhành
nhanh chóng,íttốnkém hơnvàñc
ápdụngmềmdẻolinhhọat
Luậtbấtthành văn:sẽgópphầnhạn
chếnhững nhượcñiểmcủaluật
KhắcphụcnhữnglỗhổngPL
doluậtthànhvăntạora
Nhữngưuñiểmcủamìnhsẽngàycàn
gñchoàn thiện hơnnữa
Câu 62: Nêumộtsốcáchhiểuvềán
lệ.
Hiệnnaytrong khoa họcpháplýcó
haikhái niệm liên
quanñếnánlệ,ñólàkhái
niệmtiềnlệpháp(precedent)vàkhái
niệmánlệ(case-law)
Tiềnlệpháp:
Theo Black’s
LawDictionnary,tiềnlệpháp(preced
ent)ñượchiểuvớihainghĩanhưsau:“
1) Tiềnlệpháplàviệclàmluậtcủa
tòaánbằng việc côngnhận
vàápdụngcácnguyêntắc mới
trongquátrìnhxétxử.2)Một
vụviệcñ ãñược giải quyếtsẽlàm
cơsở
ñểraphánquyếttrongtrườnghợpcótì
nhtiết hoặc vấnñềtươngtựsaunày”
Theo ElizabethA.Martin,
tiềnlệphápñược
hiểulà:“Mộtphánquyếthayquyếtñị
nhcủatòaánthông
thườngñượcghinhậntrongcáctập
san
ánlệ(lawreports)vàñượcsửdụngnh
ưmột nguồnñểñưara
mộtquyếtñịnhtươngtựtrong những
trườnghợptươngtự”
Theo Giáotrình
lýluậnnhànướcvàphápluậtcủatrườ
ngðạihọcLuậtHàNộithì:tiềnlệpháp
hìnhthứccácquyếtñịnhtrướcñâycủ
atòa ánhoặccơquan hành
chínhñượcsửdụnglàm khuôn
mẫuñểgiải quyếtcácvụviệcxảyra
tươngtựsaunày.Quanñiểmnàyñượ
cchínhthứcthừanhậntrong
nhiềusáchbáopháplýcủa
nướcta(vìnướctakhông
thừanhậnTiền
lệpháp(ánlệ)nênkhôngcókhái
niệmpháplývềTiền
lệpháp(ánlệ).Nhưvậy,theoquanñiể
mnàysẽcóhailoại tiền lệcơbản
làtiềnlệhànhchính(quyếtñịnhhành
chính)vàtiền lệtưpháp
kháiniệmtiềnlệpháphiệnnay
chúngtañangcócáchhiểuchưañồn
gnhấtvớikhoahọcpháplýnước
ngoài.Tuynhiên, quanñiểm
chorằngtiềnlệphápbaogồmcảquyế
tñịnhhànhchínhlàchưa
chínhxácvì:
- Xéttronglịchsửhìnhthànhthìtiền
lệphápñượchình
thànhtừquátrìnhxét xửcủa
tòaánmàthôi
- Quyếtñịnh hànhchínhcủacơquan hành chínhnhànướckhôngthểñượcxem làtiền lệpháp vìn ó còn có thểbịkhiếu kiện lêntòa
hànhchínhvàquyếtñịnhgiảiquyếtc
chínhmớilàquyếtñịnhmangtính bắtbuộc,việc thừanhận tiềnlệphápcũngthuộccơquanhành chínhsẽtạorasựmâuthuẫn,chồngch éogiữahailoạicơquannày
Nói cách khác, tiền lệphápchỉcóthểhình
thànhtừcơquantòaántrongñócócảt òa
hànhchínhchứkhôngtừcơquanhàn hpháp
Ánlệ:
TheoBlack’sLawDictionary,ánlệ (case-law)ñượchiểu làtậphợp các vụviệcñãñượcxétxửcủa tòa ántronghoạtñộngxétxửcủamình
Theo giáosưPeterdeCruz–
trườngðạihọcStaffordshirethìánlệ ñược hiểuvớihainghĩa:
- Nghĩa rộng:ánlệlànhữngnguyên tắc không theoluậtñịnhñượcñưara từcácquyếtñịnht ưpháp
- Nghĩa hẹp:ánlệlàviệcñưaranhững nguyêntắc nềntảngchonhững vụviệcsaunày
Ởnướcta, ánlệcũngñượchiểutươngtự:
- Nghĩa rộng:ánlệlàmộthệthống
nhữngnguyêntắc bấtthànhvănñãñược công nhậnvàñượchìnhthành thôngquacácquyếtñịnhcủatòaá n.
- Nghĩahẹp:
ánlệlàmộtcáchthứcsửdụngnhững nguyên tắccósẵntrongcác bảnánlàm cănc ứáp dụngñểquyếtñịnhcác
vụviệctươngtựxảyratrongtươnglai
Nhưvậy,nếusosánh haikháiniệm tiền lệphápánlệthì xétvềmặtbản chấtánlệcũng chínhlàtiền lệphápvìñềuxuất pháttừcơquan tưphápvàñượchìnhthànhtrongquát rình xét xử Nóicáchkhác, tiền lệpháp và án lệlàhaitêngọichỉcùngmột kháiniệm.Tuynhiên,trongkhoahọc pháplývẫnthườngdùngtiền lệphápñ ể chỉmộthìnhthức pháp luật,cònánlệdùngñểchỉvềnguồnlu ật
Câu 63: Trìnhbày quitắcánlệStare DecisistrongphápluậtnướcAnh
Qui tắc Stare Decisis haycònñược biếtñến
như“ruleo f precedent”ñượcxem
là quitắccộtsống củapháp luậtAnh,ñểñảmbảosựthống nhấtvàtồntạicủathôngluật
giaiñoạnhìnhthànhvà pháttriểncủacommon law, Vua Henryñệnhịñã cửcác thẩmphán từtòaánHoàng giañặt tại thủphủWestminter
củaAnhquốcñigiảiquyết tranh chấptừcácñịaphương trên toàn quốc Banñầu,cácthẩm phán giải quyếttranhchấp theomột cách thứcñặt biệt,phụthuộc vào cáchhọhiểu rasaovànhận thứcnhưthếnàovềtậpquánñịa phươngcóliên quanñếnvụviệc
Sau mỗi vụxét xửnhưvậy,các thẩm
phánHoànggiaquaytrởvềWestmin tervàthườngthảo luận vềnhững
vụán màhọñãxử, vềtậpquán phápmà họñãáp dụng vàvềnhững phánquyếtmàhọ
ñãra.Cácphánquyếtñóñãñược ghichéplạivàñượcgọtgiũa,sắp xếp có
hệthống.Theothờigian,nguyêntắc StareDecisispháttriển.Banñầungu yêntắcnàykhôngchínhthứcbắtbuộ
c nhưng
ñếngiữathếkỷ17và bắtñầuthếkỷ19nguyêntắc nàychínhthứcbắt buộc ápdụng Trêncơsởápdụngnguyêntắctiềnlệphápnày,các
ánñãñượcduytrìvàngàycàngtrởnêncứngnhắc,ñồng thờicáctập quánñịaphương thờitiềnNormanñãtừngbướcbịthay thếbằng tiền lệpháp,áp dụngthốngnhấttrên toànAnhquốc
Nội dung:Thẩm phánbịràngbuộc bởi những
phánquyếtcóliênquan của cácthẩmphánkháctrongquákhứ,bởicáchgiảithíchph
áp luậtcủa cácthẩm phántiềnbối.Kếtquảlà khi xét xửnhữngvụviệc tươngtự ởthờiñiểmhiệntại,ngườithẩm phán cónghĩavụáp dụngcùng nhữngnguyêntắcñãñượccác thẩmphán tiềnbốiápdụng.Nóicách khác, nếuhaivụviệccó tìnhtiết tươngtựthìphánquyếtmà tòaánrañểgiảiquyếthaivụviệcñó
sẽphảicókếtcụctươngtự.Quitắcnàyphảiñượcápdụn
dọcvàngangnhằmñảmbảotínhthốngnhấtchothực tiễnxétxử
Phươngthứcápdụngánlệtheochiềudọc–ngang:
Theo chiềudọc:
- ÁnlệcủaViệnnguyênlãocógiá trịbắtbuộcñốivớitất cảcáctòa ándướinó
- Ánlệcủa tòa phúcthẩmcógiátrịbắtbuộcñối vớitòatốithượng,tòanhàvuavàtòacấpthấp
- Ánlệcủa tòatối thượngcógiátrịbắtbuộcñốivớitòa nhàvuavàtòa cấpthấp
- Chiềutừdưới lênchỉmangtínhthamkhảo
Theo chiềungang:
- Tính ràng buộccủaánlệ ñốivớichính tòatuyênbản ánñó,nêntrướcthếkỷ17,Viện
nguyênlãocũngbắtbuộcápdụngánlệdochính mìnhñưa ra,dẫnñếnviệccản trởsựpháttriểncủathôngluật,vì cónhữngánlệ ñượctuyêntừthời phong kiếnmà thẩmphánvẫn khôngthểtừchốiáp
dụngkhicósựtươngtựvềtìnhtiết.Chínhvì thếởcuốithếkỷ17,Việnnguyênlãoñãñưara quitắcViệnnguyênlãokhông chịusựràngbuộc bởiánlệdochính mìnhñãtuyên
- Khi Việnnguyênlãotuyênhủysẽphảiñưa raýkiến giảithích
- Khi chọnánlệ,tòaphúc thẩms ẽchonánlệcủa Việnnguyênlão,ánlệdochính mìnhtuyênvàcủa2tòa cấpcao Nếu khôngtòa phúcthẩmsẽgiải thích phápluật
Câu 64: Hãycho biếtñiềukiện ñểbảnáncóthểtrởthànhánlệ.
+Thunhat,nophaidc introngcactapLawreport +Thuhai,Nophaidcbanhanhboi Toaan cothamquyen
+Thuba, chicophan cosophapli(ratio decidendi) moitrothanhanle
Câu 65: Trìnhbày cấutrúcvàcách nhận diệnánlệtrongphápluậtAnh.
- CautrucAnle:
Bao gom2phan:Phancosophapli(ratio decidendi)vaphanbinhluancua cactham phan
- Nhandien Anle:
Trang 8http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
khong phai phannao
cuabanancungcothe trothanhan le,
chicophancosophap
li,laphanmaduavaodo detham
phanraphanquyet(ratio decedendi),
moic o the tro thanh anle
Câu 66: Trìnhbàythựctrạngpháp
luật
nướcAnhnăm1066trởvềtrước.
LuậtLaMãkhông
tồntạiờAnh(doLaMãsụpñổ) pháp
luậtởthờikỳnàychủyếulà
cáctậpquánñịaphương.Mỗimột
viung2phongkiếnápdụng khác
nhau.Cuốithếkỷthứ9.NướcAnh có
thểchiathảnh3vủng chinh với3
hệthốngluật tươngñối
khácnhau.Luậtwessex(tạivùngtâyn
am),luậtmecrian(tạivùng
midhands)vàluật nordic
chịuảnhhưởngcủaluậtñanMạch( tạ
i phía bắcvàphíañônhg)
ðặcñiểmcủa tậpquán
ðượcápdụngtheo nguyêntắcvùng
Tứctậpquánởvùng
nàothìñượcápdụngởvủngñóvàtran
hchấpởñâu thìdotòaánở ñóxétxử
Tậpquántồn tại dướihìnhthứcnói
vì lúc nàychữviết chưaxuấthiện
Bộc lộnhượcñiểmlàrấtkhóchứng
minh.Ởthờiñiểmnàychứngminhtại
phiênxét xửlàmời
nhữngngườicaotuổiñếnvànhắc lại
những tậpquánñểñốichiếu
‹NướcAnhchưacómộthệthốngp
hápluật chung thốngnhất,pháp
luậtñượcsửdụng chủyếulàcáctập
quán mangtínhchấtñịaphương
Câu 67: Trìnhbày vềphươngthức
hìnhthành thông luật Anh.Thông
luật
Anhhìnhthànhtáchbiệtvớiquyền lực lập pháp.Chủyếuhìnhthành bằng conñườngnộitạikhôngcóp sựtácñộngyếutốbênngoài
Nguồn gốcchính lá cáctậpquánñảcó từlâu.Trongthời giannàyLuậtLamã cóảnhhưởng tớiluậtAnh nhưng không nhiềuvìvịtríñịa lýnướcAnh táchbiệt,phápluậtchủyếulàýchí chính trịcủacác thủlĩnhbộtộc,vì thếlúcnàymangtínhtậpquánñịaphư ơngThôngquathựctiễn xét xửlưuñộngcủa tòa ánHoàngGia màtậpquánởcácñịaphươngñãñược tậphợp lạivàdần
hìnhthànhthôngluật
Câu 68: Nêuñặcñiểmcủathông luậtnướcAnh.
Hthành tách biệt với quyềnlậppháp
Hthànhbằngconñường nộitại,ko cósựtácñộngtừyếutốbênngoài
Cótính liên tụcvàkếthừalsửcủaPLgñọantrước
Vừacótínhcứngngắcvừacótínhli nhhọat
Nguyêntắc tiền lệphảiñctuânthủñãñchình thànhvàtrởthànhngtắccơbản củathôngluật
Câu 69: Trìnhbàysựhìnhthành luậtcôngbằng.
Năm1485: pthứcsxPK còntồntạinhưng
pthứcsxTBñãmanhnha rañời.Doñónảy sinhnhữngtranh chấp mới.Các TPcủaTA
hoàng giakothểgiảiquyếttriệtñể vàthỏañáng
Doñó, cácnguyênñơn làmñơnthỉnhcầuñ
ưa lêncho nhàvua.Theoñó, nhàvuagiao choðạitrưởngấn(
Tổnggiám mục)xétxử.Khið TAñưaragiảiquyế tthìvẫn phảidựavào quanniệmXHcho rằngthếnào làcôngbằng.Khic ácyêucầutănglênt hìnhàvuathành lập tòa công bằng.TPlàcáclinh mục
sư.Quañócácquyế tñịnhtrongquátrìn hxxcảucáclinh mụcsưhthànhnên hệthốngPLmới.ð ólàluật côngbằng(ðầuthế kỷ16)
Câu 70: Nêuñặcñ iểmcủaLuậtcôn gbằng.
- Cósựmềmdẻo, linh
hoạttrongápdụng khicómộtvụviệcx ảyra
- Chỉlàbộphậnbổ sungchưahoàn chỉnhchoCommo nLaw,bởivìtrước
mỗivụviệc, luậtsưở Anhtrước hếtphảixem xétcácquyñịnhthe oCommon Lawv à sauñóñặtv ấnñềluật côngbằngcóthểtá cñộnggìñếnnhữn gquyñịnhnày
- Chủyếuchỉchúý ñếncácvấnñềluật thựcñịnh, khôngquágắnbóv ớichặtchẽvớicác quyñịnhvềthủtụct ốtụng
nhưCommonLaw
- ðượcvận hành thôngquácácbiện phápcấmhoặcbằn gmệnhlệnhtrựctiế
p tới các bên(bùñắpcôngbằ ng)
- Tạorachế ñịnh“ủy thác”làñóng gópquantrọngcủa Luậtcôngbằngñối vớisựphát triểncủaphápluật Anh
Câu 71:Nêusựtương ñồngvàkhácbiệt giữaphươngthứ chình thành của Thông luậtvàLuật côngbằng.
Câu 72:Trìnhbàyvềmốitươngquan giữa thông luậtvàluậtcôngbằng quacác giaiñoạn.
Thông luậtvàluậtcông bằngcómối liênhệvới nhau quacácgiaiñoạnpháttriểnvàchỉkhá cnhauvềmứcñộảnh hưởng củanóñốivới phápluật
Trướcthếkỷ16, khiPTSXTBCN chưa phát triển, cácmốiquan
hệxãhộiñặcbiệtlàquanhệhợpñồng, cácgiao
kèochưapháttriển.Khiñóthông luậtkhẳngñịnhưuthếhơn luậtcôngbằng.Luật công bằng chỉñisau vàhỗtrợchothôngluật
Từthếkỷ16trởvềsau,khiPTSX TBCNñãpháttriển,cácquanhệxãhộ
i phứctạphơn.Lúcnàythông luậtñãbộc
lộnhiềuhạnchếcònluậtcôngbằng ngàycàngkhẳngñịnhñược vịthếcủamình.LúcnàyởAnhxuấthi
ện xungñộtgiữa cáccơquan giải quyếthaihệthốngluậtnày.ðểgiảiquy ếtxungñột,nhànướcAnhñãtiếnhàn hcảicáchtòa
ánlần1:ñểsátnhậphaitòa:tòathôngl uậtvà tòacôngbằng
cáchtòaánlần1(1783-1785):Nguyên nhânvàkếtquả Nguyên nhân:Tínhhai
mặttrongthủtụctốtụngAnh
Nướcanh thếkỷnày tồn tại2 hệthốngtòa án: tòathông luậtvàtòacông
bằng.Mộtvụviệcdânsự ñòi bồithường thiệthạimuốnñược
giải quyếtthỏañáng
phảiracảhaitòa:tòathông
luậtvàtòacông bằng Chínhvì
thếñãdẫnñếnmâuthuẫn,chồng
chéogiữacáctòa này vàcảviệc
mấtthờigianvàtiềnbạc
chongườidân
‹Cảicách
Kếtquả
Có
sựsátnhập2tòanhưngvẫncósựphân
ñịnh rạchròigiữathông luậtvàluật
côngbằngmàchưacósựdungnhập
Theocảicáchtòa
ánAnhchialàm2cấptòa:
Tòacấp cao
baogồm:tòaphúcthẩm,tòatối
thượngvàtòanhàvua(tòa nữhoàng)
Tòacấpdưới:tòañịaphươngvàtòa
sơthẩm
‹Việcphânchiacấptòanàylàñể
hướngtớichứcnănglàmluậtcủa
cáctòacấpcao
Câu 74: Trìnhbàymốitươngquan
giữa luậtánlệvàluậtthànhvăn
tronghệthốngphápluậtnướcAn
h.
Vềsốlượng:tínhñến
năm1980,cókhoảng350.000phánq
uyếtñượccôngbố, trong
khitừnăm1235ñếnnay,
NghịviệnAnhchỉmớiban
hànhñược
khoảng3000ñạoluật -€sốlượngánlệchiếmưuthếhơn
VềvịtrítronghệthốngphápluậtAnh:
choñến
thếkỉXIX,ánlệvẫnñượcxem
lànguồnluậtchủñạo,còn
cácluậtthànhvănchỉchiếmthứyếu
hiệnnay,dùluậtthànhvănngàycàng
chiếmvaitròquantrọng,nhưng
vịtrícủa ánlệvẫn khôngmấtñi(vì chứcnăngcủanónhằmñiều chỉnhnhữngquanhệxãhội phátsinhngàycàng phứctạp,ñadạngmàluậtthành vănko thểñiều chỉnhkịp)
Câu 75: Chứng minhñặcñiểm:thôngluật nướcAnhñượchìnhthànhtách biệt với quyềnlựclậppháp.
Sựrañờicủathông luật:nórañờiko phảidocác
nhàlậpphápbanhànhmà làdocácThẩmphánHoànggiathôn gqua quátrìnhxétxửlưuñộng,tập hợp lạicácbảnáncủa mìnhñểlàm kinhnghiệmkhixét xửcác vụviệctươngtựsaunày.€thông luậtlàluậtd o các Thẩmphánlậpra (kophảid o cácnhàlậppháp) Thànhtốquan
trọngcủathôngluậtlà cáctập quán phápvàcácphánquyếtcủaTòaán€
kophảilàluậtdocácnhàlập phápbanhành
Câu 76: Sựhìnhthànhthôngluậtở Anhmangtínhkếthừalịchsửvàk hôngcósựgiánñoạnThông luậtcủanước Anhhìnhthành dựa
trêncác tậpquánñịaphương,cósựkếthừacá cgiaiñoạntrước,hìnhthànhtừnhữn gtậpquánñãxuấthiệntừlâuvàtrởnê
n phổbiến
MặcdùbịLaMãcaitrịtrong4thếkỷ
luậtLaM ã khôngảnhhưởngñếnph ápluậtAnhdongườiLaMãkhôngd unhập pháp luậtLaMã vàonướcAnh, luậtLaMã chỉñểñiềuchỉnhquanhệgiữanhữn
gngườiLaMã.Cho nên,phápluậtáp dụngtại Anhthờikỳnàyvẫnlàtậpquán. trong
SaukhiñếchếLaMãsuytàn,nước Anhbịchiacắt,phápluậtlúcnày cũng
làtậpquánmangtínhñịaphương
SaukhingườiNormanchinhphục,k hônglàm thayñổiphápluậtmà chỉtậptrungxâydựng,quản lýñấtnước,tiếp tụcsửdụngtậpquánñịaphương
Tòaánhoàng gia với vaitrògiúpviệccủa nhàvuañãtiến hànhxétxửlưuñộng,
hàngnămhọgặpnhauñểthảo luậnlựachọnnhữngtập quán phổbiến,ápdụngthốngnhất chotoànñấtnước→hìnhthànhthôn
g luật
Nhưvậy, thông luậtcósựkếthừatừcácgiaiñoạn trước,ñólà sựs ửdụngnhữngtập quánhìnhthànhlâuñời,phổbiếnvàvi ệcsửdụngkhôngbịgiánñoạn
Câu 77: Tính cứng nhắcvàlinhhoạtcủathôngluật
Tính cứngnhắc
- Chỉ ñiềuchỉnh những quanhệcụthể, khôngmang tínhkháiquát
- Nguyênstare decisis:khi xétxửnhững
vụviệcởthờiñiểmhiệntại,thẩmphán buộc phảiápdụngnhững biệnpháp mànhữngthẩmphántrướckiañãápd ụngchovụviệc tương tự.Haivụviệccótínhchấttươngtựnh
au thìphánquyếtñối vớihaivụviệcñóphảidẫnñếnmộtkết cụctươngtự→khôngphùhợp vớisựvậnñộng,thayñổicủaxãhội
- Do“hình thức khởi kiện”–trat:muốn khởi kiệnthì phảicótratphùhợp,
khôngcótratthìkhôngcóquyềnkhởi kiện→vụviệckhôngñượcñem ragiải quyếtchodùánlệcóquyñịnh
Tính linhhoạt
- Thẩmphán cókhảnănggiảithíchánlệ,tínhtươngtựcủavụviệcphụ thuộc vào khảnăng giảithích, lập luậncủa thẩmphán.Khikhông muốnápdụng ánlệñãcó,thẩm pháncốgắngtìmranhữngtình tiếtñểchứng minhsựkhácbiệtvớivụviệc trướcñó
- Mộtñiều màpháp luật thànhvănkhôngthể ñạtñượclà tronghệthống pháp luậtánlệngoàiviệcgiải thích luật, thẩm pháncòncóthểtạo ra phápluật mớiphùhợp,kịp thời,nhanh chóngvớisựpháttriểncủaxãhội
Câu 78: Trìnhbàyvề“cáchìnhthứccủañơnkiện”t rongthủtụctốtụngcủanước Anhvàñặcñiểm
“tốtụngñitrứơc,quyềnvànghĩavụtheosau”.
“Cáchình thứcñơnkiện’trongthủtụcTTnướcAnh:
- TòaánHoàng gia(TAHG)thànhlậpranhằmtạodựngquyềnlậppháp, mởrộngthẩmquyềntưphápcủanhàvua.Vàquyềnkhởi kiệnraTAHGlà1ñặc ân,cầncósựchophépñặc biệt
Do banñầuTAHGñượcthànhlậprachỉnhằmgiải quyết những vấnñềmàhoàng giaquantâm( phạmvithẩm quyềnxxcủaTAHGchỉở3lĩnh vực: liên quanñếnviệcthuthuế;anninhthái bình củavươngquốc; cáctranhchấpgiữqcáclãnhchúaPK) khôngcốtạo rac h o mình thẩm quyềnchungñểthay
Trang 9http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
thếcho các TA
củalãnhchúa.Nếumột người
muốngởiñơn
kiệntớiTAHG,anhtaphải tớiban
thưkýcủa nhàvua cấpchomột
loạigiấygọilà“Trát”–
nhưhìnhthứccủañơn kiện, nhân
danhnhà vuayêucầubịñơn
phảiñápứngcácyêucầucủanguyênñ
ơn hoặcbịxétxửvà phải
tuânthủphánquyết.Chỉkhinào
anhtaxinñượcTrátthìlúcnàyvụviệc
của anhtamớiñược giảiquyết
- Banñầuyêucầu
vàquyếtñịnhñưaratheo từng
vụviệccụthểtrướckhiban
hànhTrát.Thờigainsau,ngườitaxâyd
ựngnênnhiềuloại Trát
chẳnghạn:Trátñòinợ,Trátñòibồithư
ờng…cácloạiTrát dầndầnñược
chuẩnhóachỉcầnñiềnvàocácthông
tin cơbảnnhưtên các bên và
cácloạiTrátnàyñượctốngñạtngay
lậptứcbằng việc nguyênñơn
trảphíquiñịnh.TAbắtñầu
chophép“kiệntheo vụviệc” trong
trườnghợpñượcxem làtươngtựvới
Trátñãcó.Khảnăngthànhcông
củamỗinguyênñơn trong
vụviệcphụthuộcvàoviệchiện
cóTrátnàophùhợphaykhông, nếu
khôngcóthìliệu văn phòng
TAHGcóñồngýbanhànhnó
haykhông.Theocáchnày hệthống
Trátñãtạokhungphíangoài của
nộidungluật
thựcñịnhcủaánlệ“khôngcóTrát,
khôngcóquyền”
ðặ c ñ i ể m
c ủ a PL Anh “ t ố t ụ ng i tr ướ
quy
ề n và ngh ĩ a v ụ theo sau”:
- Nhưtrênñãkhẳngñịnhnguyênñơn
muốn thắng kiệnthìphảicóloại
Trátphùhợp chứngtỏvaitròquan
trọngcủa cácquiñịnhvềthủtục
ViệccánhâncóñủcáccơsởPLthựcñị
nhkhôngquantrọngbằng việc
liệuanhtatheocácquiñịnhphứctạpvề
thủtục,cócơhộithực
hiệncácquyềncủamìnhhaykhông.ði
ềuñócónghĩalàkhiñikiệnanhtaphải
cómột loạiTrátphùhợp với
vụviệccủamìnhthìlúcnày
anhtamớicócácquyềnvànghĩa
vụquiñịnhtrongluậtthựcñịnh
theosau.Việc lựachọncác loại Trát
nghĩalà bênnguyênngaytừ ñầu
quátrìnhTT,quyếtñịnhphương thức
TT,nếu anht a chọn khôngñúngloại
Trát,vụviệcbịbãibỏ,có thểsau
vàunămtheoñuổivụkiện
tụng,anhtaphảilàm lại từ ñầu.Mặt
khác, giũacácloạiTrátcó
sựchồngchéolớnvàbênnguyênphảil
ựachọnsaochoñảm
bảoñượcquyềnlợicủamìnhmộtcách
tốtnhất.VD:TrátTrorerlàTrátmàthe
oñónguyếnñơncóquyềnxxvớisựcó
mặtcủabồithẩmñòan còn
khilựachọnTrátDetinethìkhôngcho
nguêynñơnquyềnnày
- Các
hìnhthứcTTởTAHGthayñổitheodạ
ngñơn.Mỗi
dạngñơnñiềucótrìnhtựriêngxácñịn
hthứtựcác
hànhviTT,ñạidiệncácbên,
trìnhtựñưadẫnchứng,phương
thứcthi hànhánsẽmắcphảisailầmấu
trĩnếugọinguyênñơnvà
bịñơncủa2dạngñơnkhácnhaugiống
nhưnhau
Câu 79: NêuthựctrạngcủaThông
AnhgiaiñoạncuốithếkỷXV
- Do phụthuộc chặtchẽvàothủtục hìnhthức, Thông luậtbịhainguycơ ñedọa:mộtmặtkhông
theo kịp những yêucầu củathờiñại, mặt khácsựbảo thủvà cốh ủcủagiớithẩmphán Sau giaiñoạnphát triển rựcrỡvàoTKXIII,Thông luậtñứng trướcnguycơs ẽcómộthệthống trong tương laicóthểthay thếThôngluật
- TừTKXIV,cácthầndânkhôngcó khảnăngñạtñược
quyếtñịnhởTAHG hoặc không bằnglòngvớiquyếtñịnh củavụviệchọñượckiệnlên nhàvua,vàñượcnhàvuacanthiệp.D omột mình khôngthểgiải quyếthếtñượcnên nhàvuañãgiao lạichoñạitrưởngấn(Tổng giám mụcñứngñầugiáohộiAnh).ðạitrưở ngấnảnhhưởngbởiPLLa mã vàluậtgiáo
hộinênthủtụcx x củaðạitrưởngấnrấ tñộclập.ðộclậpvềñịañiểmtiếnhành, quyếtñịnh ápdụngthànhvănhay bấtthành
văn,cácbênñươngsựthamgia;ñộc lậpñưaracácquyếtñịnh: buộc thựchiệnnghĩa vụthật hợpñồng,buộcchấmdứt thực hiện hànhvicụthể,sửañổihủybỏvănbản giấytờ.€Xuấthiện nguy cơcácbênsẽkhôngcònthỉnhcầulên TAThông luật nữavànhữngtòanàysẽbịtiêu vong hoàn toàncũngnhư3thếkỷtrướccác tòa100ñ ãtiêu
vongdoTAHGñãñưaranhữnghìnht hức pháplýhoànthiệnhơn
Câu 80: Ưu, nhượcñiểm luậtcôngbằngtrướccảicách1875.
Ưuñiểm:
ðadạngvàmớimẻcủacácphương tiệnpháplý:
ðadạng:
nhiềucáchgiảiquyếtkhácnhau:cót hểdựa trêncơsởluật công bằng, luậtgiáohội,luậtlamã
Mớimẻ:
nhiềuhìnhthứclệnh(3).Trongñó
cóhình thức buộcthựchiệnnghĩavụtronghợpñươ ngsựbaogồmcảnghĩavụtinhthầnvà nhữngnghĩavụkhác(ñâylàhạn chếcủa thôngluật)
ðơngiảnvàñadạngcủathủtụcxét xử:
phiêntòagồmLinhmụcsưvàñương sự
Thủ tục:thờigian,ñiañiểm,cáchthức tiếnhànhcóthểtheoluậtthành văn hoặcluậtbấtthànhvăn
Giải quyếtvụviệcmangtínhñạoñức:k higiảiquyếtðạitrưởngấnsẽlắngng heýkiến,nguyệnvọngcủañươngs ựvàgiảiquyếtmộtcáchthõañángñ ảmbảoñượcquyềnvàlợiíchhợpp hápcủahọ.Nhượcñiểm:
LCBñóng vaitrò làmộtbộphận bổsung
chonhữngkhiếmkhuyếtcủaThông Luật;khôngbìnhñẳng,nganghàng vớithôngluật;tòaCB rất tôntrọngThôngluật vớinguyêntắc
“công bằngñ isauphápluật”
Câu 81: Nêucáccăncứphânchiat hôngluậtvàluậtcôngbằng trướcvàsaucảicách1873-1875 Câu 82: Tính chấtphứctạpcủaht TAnướcAnh
HtTAAnhtươngñốiphứctạpkhông phải vì cónhiều toàmàbởivì có
rấtnhiềuquyñịnhñặcbiệtvàcác trường hợp ngoại lệliênquan tới việc chọn toàsơthẩmvà
phúc thẩmphù hợpñốivới1s ốloại vụviệc
Quyñịnhñặc biệt::toàhòagiảilàtoà giải quyết những vụviệcliênquantới lĩnhvựcHS tuynhiênlạicho
phéptoànàymởrộngthẩmquyền tới những vụDS nhỏcóliên quan tới nghĩa
vụtàichínhñốivớinhànướcnhư:ñó ngbảohiểmQG,ñóng phísddịch vụcôngcộng…vàcảnhững vụvềquanhệgiañình(cósựxungñột thẩmquyền vớitòañịahạt) Cáctrườnghợpngoại lệ:ñốivớinhững vụviệcHStươngñốinghiêm trọngthìbịñơncóquyềnlựa chọntoàHSTWñểgiảiquyếtthay toàhòagiải Nhữngkhángcáo, kháng nghịcủa toà HSTWcóthểdotoà
NữhoàngortoàPhúc thẩmxétxử
Câu 83: Sựtươngñồngvàkhácbiệ
trúcTAnướcAnhvàPháp Sựtươngñồng
ðềucónhữngTAriêngbiệtñểxxcácl ĩnhvựckhácnhau(HS,DS…)
ðiểmkhácbiệt
Tòapháán làtòaántưpháptốicao củaPháp,cònởAnhthìThượngnghị việnvừalàcơquanlập
pháp,vừalàcơquan tưpháptốicao ðốivớinhữngvụviệcthuộclĩnhvựch ànhchính thìởPhápthànhlập 1TAchuyên
tráchñểgiảiquyết,ñólàtòaánhànhch ính.Cònñối
vớiAnhthìkhôngcóloạitòanày Ngoài
raởPhápcònthànhlập1hộiñồngbảo hiếncónhiệmvụkiểm tratínhhợp hiếncủa cácñạoluật.ỞAnh khôngcótòanày
Câu 84:Trìnhbàyvề“cấptoà”và
“cấpxétxử”
tronghtT A nướcAnh
Cấptòagồm:tòa ántốicao vàtòaáncấpcơsở
1 Tòaáncấpcơsở:
Tòañịa hạt:cấp thấpnhấttronghtTAdsvớithẩmquy ềnxétxửsơthẩmchỉgiớihạntronglĩn hvựcds
Tòahòagiải:
cấpthấpnhấttronghtTAhs,cóthẩmq uyềnxétxửsơthẩmcácvụánhs.Ngo àiracóthẩmquyềntrong những vụd snhỏcóliênquantớinghĩavụtàic hínhñối
vớinhànướcnhưñóngbảohiểmQG, ñónglệphísddịchvụcôngcộngvà cảnhững vụvềquan hệgiañình
2 Tòaántốicao:
Toàán cấpcao:xxsơthẩmcácvụviệcds xxphúc
thẩmñốivớicácvụviệchsñãgiảiquy ếtbởi cácTAcấpdưới nhưngcókhángcáo,khángnghị
ToàhsTW:
xxsơthẩmcácvụviệchsnghiêmtrọn g
xxphúcthẩm những vụviệcñãñượcxxbởi toàhoàgiải khic ó kháng cáo, khángnghị
Toàphúcthẩmcóthẩmquyềnxxp húcthẩm
Kháng cáo, kháng nghị ñốivớicác
phánquyếtcủatoàñịahạt,toàcấp cao
và 1sốcáccơquantàiphánkhác vềcácvụviệcdsgửitớitoàdscủa Toàphúcthẩm
Trang 10http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com http://KILOBOOK.com
Kháng cáo,
khángnghịnhữngb ảntồHSTW áncủa
Thượng nghịviện:là
cấpx x cuốicùng
kháng cáo, kháng nghị
đốivớiphán
quyếtcủatồcấpcaovềcácvụviệchs
phánquyếtcủatồhschuyêntrách
của tồphúcthẩmbịkhángcáo,
khángnghị
Câu 85: Cácđặcđiểm
củahtTAnướcAnh
HtTAđượctổchứctheohtdọcvànga
ng
Thượng nghịviệnlà
cơquantưphápcaonhất
TAvừathực hiện chứcnăngxx,vừa
thựchiệnchứcnănglàmluật,cơngb
ốánlệvàgiải thíchluật
Thẩm quyềnxxđược
phânchiatheo loại việc: tồánđịa
hạt chỉxxtrong lĩnh vựcdân
sự,tồphápquan
giảiquyếtnhữngvấnđ ề thuộc
vềhìnhsự,
tồáncấpcaohoạtđộngvớitưcáchlà
tồDSsơthẩmvàtồHSphúcthẩm
…
Ht TAhoạtđộng trên
nềnlàhtplThơng
luật,đưaraphánxéttheocácánlệtron
ghtcácbáocáocácánlệ
Hiệulựcplcủaphánxétcĩ2loại,bắt
buộcvàkhơngbắtbuộcnhưng trên
tiêuchínguyên
tắcánlệphảiđượctơntrọng(starede
cisis)
Câu 86: Trìnhbàykháiniệmnghềl
uâtvàcấu trúc nghềluậtAnh.
Kháiniệm:
ð i ề uki ệ n để trởthành lu ậ ts ư :cĩbằng
ðH,thamgiakhĩahọcđặcbiệt, trải
quakỳthiđặcbiệtcholstưvấnhợc
lsthực hànhvàmộtthời gian
tậpsựnhấtđịnh
Câú trúc: nghềluậtởAnhbaogồm
luậtsưbàochữavàluậtsưtưvấn
Luậtsưtưvấn:
ðuợcthựchiệnnhiệmvụnhưmọtluậ
tsư ởhầu hết cácnước
trênthếgiứoi thực hiện,
trừviệcthamgiaphiên
tồ,baogồm:tưvấnpháplý, soạn
thảohợpđồng,dichúcvàquảnlý
tàisản, cung cấpsựtrợgiúp
trongviệcchuyểnnhượngbấtđộng
sảnnhưng
khơngđựơcđạidiênchođươngsự
ởtồcấpcao
Tham gia Hội luậtsư
Luậtsưbàochữa:
Nhiệm vụchínhlà
xuấthiệntrướcphiên tồ
Khơngđược thựchiệnmọtsốviệc
như: liênhệtrựctiếpvới khách
hàngmàthơngwalstưvấn
nhưngnếu ls tưvấnđồngýthìcĩ
thểthựchiệnviệctưvấn,khơng thực
hiệnđàmphángiácảvới khách
hàngmàphảithưkýthực hiện,
khơngđượcđịiphí,khơngđuowjctừ
chối bấtcứmộtkhách
hàngnàotrừmộtsốtrườnghợpcụthể
Nhữngls
bàochữacĩkinhnghiệmvàthànhđạt
cĩthểđ ề nghịChánh văn phịng
hồnggiađểđượcbổnhiệmlàmcốv
ấnchoNhàvua
nếuđượcbổnhiệms ẽcso
haichữQ.Csau tên
củamìnhcĩquyền:mặcáochồng
lụa,từchối khách hàng
nếunhưkhơngmuốnnhận,được
trảphí caovàthamgianhững vụviệcđặcbiệtnghiêm trọng, phảicsoluậtsưtrẻgiúpbêncạnh
Mỗi luậtsưbàochữa phảilàthànhviên bắt buộcmộttrong4câulạcbộbàochữa gọilàInnsofCourt
bằngcách tham gia các bữaăntối.Ngồiracácluậtsưbàoch ữacịntham gia Hộiđồnghiệphội:giáodục vàquảnlýkỷluậtvàmộts ĩ vấnđềkh ác
Câu 87: Hãycho biếtưuv à nhượcđiểmtrongcấu trúc nghềluậtsưcủanướcAnh vàxuhướng pháttriển.
Ưuđiểm:
- Sựchuyênmơn hĩa vàchuyênnghiệp caolàm chochấtlượngcủaluậtsưrấttốt
Nhượcđiểm:
- Tốnkémvìkhách hành phảitrảphí choítnhất2luậtsưnếuđưavụviệcrat ịa
- Cứngnhắc
Xuhướng phát triển:dầndầnthu
hẹpsựkhácbiệtgiữa luậtsưtưvấnvàluậtsưbàochữatuyn hiên sẽkhơngxĩabỏsựphânđịnh nàyvì:
- Truyềnthống pháp luật Anhlàrấtbảothủ
- Sựphânđịnh này hìnhthànhvàpháttriểntừthực tiễnhìnhthànhvàphát triểncủathơng luậtnênnĩvẫncĩcơsởđểtồntại
Câu 88: Thực trạngplnướcPháptrướcCMTS
Chịusựtácđộng trựctiếp củap l LaMãđến475
Từ475đếnthếkỉ13:hơn60vùnglãn hthổchialàm2khu
vựcNamvàBắc,vì thếápdụngnhữngnguồn luật khácnhau.MiềnBắcdonềnkinhtếk émphát triển,chữviết chưa xuất hiệnnên
ápdụngtậpquáncủangười Parislàchủyếu MiềnNamkinhtếcĩ sựpháttriển hơnvànhững chếđịnhcủaLa Mãđãtrởthành thĩiquennênáp dụngluậtLaMã làchủyếu
Ởgiaiđoạn nàyplPhápkhơngthống nhấtdokhơnghìnhthànhnhànước trungươngtậpquyềnvìthếplthểhiệ ntínhbất bìnhđẳngvà mang tínhgiai tầng.ðâylànguyênnhân làmxuất hiệncuộcCMTS
Câu 89: Thực trạngplnướcPhápgiaiđoạn chuyểntiếpCuộcCMTSdiễnravàt
hắnglợilànguyênnhân rađời1vbquantrọngđĩlàbản tuyên ngơnnhânquyềnvàdânquyền.Nộid ungcủabảntuyênngơn:
Khẳngđịnh tínhchất phápquyềncủa
nhànướcở3gĩcđộ:tamquyềnphânl ập,chủquyềnnhândân,
sởhữucánhân
Khẳngđịnhquyềntựdocủaconngư ời,địnhhướngcho các vbrađờisauphải tơn trọngvàthừanhậnquyềnnày
Trongquyềntựdokhơngthểthiếutự dosởhữutưnhân, tựdothương mại,tựdogiađình…
Mặcdùhtplchưathốngnhất,nhưng giaiđoạnnàyđãbắtđầuđịnh hìnhpltheotưtưởnghtplthànhvănv àthốngnhấthtpl
Câu 90: Thực trạng phápluậtnước PhápsauCMTS
- 1800, thànhlậpHộiđồngsoạnthảo
4thànhviêntrụcộttrongđĩ 2ởmiềnNamvà2ởmiền Bắc Việc làmnàynhằmchắtlọcnhữngtinhhoa phápluậtvà cânbằngquyềnlực giữa2miền
- 1804, dựthảo BLDSPháp rađờinhưngbịbác bỏvìkhơngthoảmãntưtưởngcủa
NapolêơngvàHộiđồng soạnthảobịgiảitán.Saunàycác cận thầncủaNapolêơngđãsoạn
thảoraBLDSNapolêơngvàđượcchấpnhận.Việcrađờ icủaBLđãchấmdứthiệulựccủapltrướcđĩvàlàmcho bản chấtxãhộibịthayđổihồn tồn Từđâyđãmởratràolưuphápđiển hốpltại Pháp:sựrađờicủa5 bộluật BLTTDS,DS,HS,TTHS,TM
Câu 91: ðặcđiểmluậtnướcPháp trướcCMTS
Chưacĩ htplthống nhất,thểhiệnqua:
1 Loạihìnhnguồnluậtđadạng
Tậpquán
LuậtLaMã
Luậtgiáohội
Sắc lệnhcủa nhàvua
củachínhquyềnthànhphốvớinhàvua
2 Phạmvivàđốitượngápdụng
MiềnBắc:ápdụngtậpquán
MiềnNam:ápdụng luậtLaMã
Câu 92: ðặcđiểmphápluậttronggiaiđoạn chuyểntiếp(1789-1799).
Ch
ư a cĩ m ộ t h ệ th ố ng phá plu ậ tth ố ngnh ấ t :
ðahìnhloại nguồn: luậtLamã,Tậpquán, luậtGiáo Hội,bảntuyênngơnnhânquyềnvàdânquyền
Phạmviápdụngvà đốitượngápdụngkhác nhau, khơngthốngnhất:
MiềnnamápdụngluậtLaMã
Miềnbắcápdụng tậpquán.Trong giaiđoạnnàyđặc biệtvớisựrađờicủabản tuyên
ngơnnhânquyềnvàdânquyềnđãđặtranhữngnguyênt ắcchoviệcxâydựngpháp luậtsaunàyvìnĩ:
Khẳngđịnhtínhchấtphápquyềncủanhànước dưới3gốcđộ: Tam quyền phânlập,chủquyềnnhân dân,sởhữucánhân
Khẳngđịnhvaitrịvà vị tríc ủ apháp luật trongxãhội
Xácđịnhnguyêntắcsuyđốnvơtội…
Câu 93: ðặcđiểmphápluật Phápgiaiđoạnsau1799.
Phá
p lu ậ t trong giai đoạ n nà y mang tí nh ch ấ t v ừ a mang tí nh k ế th ừ a v a mang tí nh giá n đoạ n :
Giánđoạn:BộluậtDânsựNapoleoncĩhiệulựcđãph ủquyếthồntồnnhữngbộluậttrướcđĩ(mangtính giai tầngvàcĩsựkhácnhaugiữacácvùngmiền
dẫnđếnsựkhơng thốngnhấtphápluật)
Kếthừavàpháthuytiếptụcgiaiđoạnchuyểntiếp, cấutrúctươngtựluậtLaMã
BắtđầusựrađờicủabộluậtDânsựNapoleonnăm 1804
mởratràolưumớiphápđiểnhĩatạiPhápdẫnđếnsựrađ ờicủanhiềubộluậtsaunày,từ
đĩdẫnđến1hệthốngpháp luật thống nhấtđượchìnhthành
Câu 94: Trìnhbàyquátrìnhhìnhthànhvà pháttriểncủahoạtđộngphápđiển củaPL