Nh vậy làm thế nào để học sinh đọc thông viết thạo tiếng mẹ đẻ, làm thế nào để học xong chơng trình lớp Một, không có học sinh nào học yếu môn Tiếng Việt mà khởi đầu là môn Học vần, bởi
Trang 1đề tài:
biện pháp phụ đạo học sinh yếu môn học vần
Phần I
Lý do, mục đích, ý nghĩa việc chọn đề tài
Trong hoạt động giáo dục, công tác nâng cao chất lợng học tập của học sinh là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu mà nhất là đối với học sinh lớp Một, lớp đầu cấp Đó là lứa tuổi vừa bớc qua cấp học Mầm non, bắt đầu bớc vào cấp học mới
mà ở đó điều gì đối với các em cũng vô cùng mới mẻ, bỡ ngỡ
Nh vậy làm thế nào để đảm bảo chất lợng giờ lên lớp, nâng cao chất lợng học tập của học sinh, nhất là đối với học sinh yếu, đồng thời từng bớc rèn luyện hành vi, nề nếp học tập và thói quen tốt cho học sinh, ngời giáo viên chủ nhiệm lớp phải
bỏ ra rất nhiều thời gian, tận tuỵ, công phu và có kế hoạch phù hợp thì công việc mới có thể hoàn thành và mang lại kết quả nh mong muốn
Đối với lớp Một thì môn học khó nhất đối với học sinh là môn Học vần, đây cũng chính là môn học mà các thầy cô giáo dạy lớp Một phải băn khoăn, suy nghĩ để tìm mọi phơng pháp giúp cho học sinh tiếp thu bài tốt nhất
Nh ngời ta vẫn thờng nói : “ Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam” Thật vậy, Tiếng Việt của chúng ta
rất phong phú và cũng rất khó học Nh vậy làm thế nào để học sinh đọc thông viết thạo tiếng mẹ đẻ, làm thế nào để học xong chơng trình lớp Một, không có học sinh nào học yếu môn Tiếng Việt mà khởi đầu là môn Học vần, bởi vì có
đọc thông viết thạo các em mới có thể học tiếp đợc môn học khác, cũng nh tiếp thu đợc những kiến thức cao hơn Đó là những suy nghĩ, băn khoăn của tất cả thầy cô giáo, đặc biệt là đối với bản thân tôi, giáo viên chủ nhiệm lớp Một bậc Tiểu học ở vùng núi thì lại càng và càng nan giải
Xuất phát từ những suy nghĩ trên và qua quá trình giảng dạy lớp Một nhiều năm , cùng với sự học hỏi ở các bạn
đồng nghiệp, bản thân tôi cũng đúc kết đợc vài kinh
nghiệm nhỏ để “ Phụ đạo học sinh yếu môn Học vần” xin
đợc trình bày cùng quí vị và bạn đọc
Phần II Nội dung I/ tình hình, thực trạng của lớp đầu năm học
Trang 2Lớp Một của tôi chủ nhiệm năm học này có số học sinh là
18 em, tuy không nhiều so với nhiều trờng, lớp khác Nhng mỗi
em là một hoàn cảnh cần phải đi sâu và tìm hiểu thì mới
có thể thấy hết mọi khó khăn của mỗi trờng hợp đợc
Do một số nhận thức lệch lạc ở vài phụ huynh còn xem nhẹ việc học tập của con em, không cho đi mẫu giáo và lơ là trong việc chỉ bảo, cho nên khi vào lớp Một, gần nữa số em vẫn cha thuộc 29 chữ cái, cầm bút cha đợc, thậm chí đã vào học hơn tuần lễ rồi mà có một số phụ huynh vẫn cha cho con
em đến lớp mặc dù giáo viên đã đến tận nhà tuyển sinh, nhắc nhở, các em đi học rất tuỳ tiện, không có giờ giấc nhất
định, có em đến giờ ra chơi mới thấy mang cặp vào học còn sách vở, dụng cụ học tập thì thiếu thốn đủ thứ, nh vậy thì làm sao các em có thể tiếp tục bài tốt đợc
Qua mấy tuần đầu năm học, tôi thấy trình độ học sinh cha đồng đều, cái đáng lo nhất là số học sinh cha qua mẫu giáo, thần kinh bất ổn, chậm nhớ chiếm tỉ lệ cao Tôi băn khoăn làm thế nào để các em có thể đọc viết đợc các âm, vần, tiếng, từ câu một cách chắc chắn để cuối năm lên lớp
đảm bảo theo đúng chỉ tiêu đề ra
Thực tế qua khảo sát đồng thời liên hệ với giáo viên mẫu giáo và nắm bắt tình hình ở phụ huynh thì tôi đợc biết có hai em tuy có qua mẫu giáo, nhng suốt năm học thì số ngày
đi học ít hơn số ngày nghĩ học, là em Ngô Quang Quốc và
em Dơng Quốc Phợng, một em trí tuệ chậm phát triển là em
Đặng Thị Trang, còn ba em Nguyễn Đình Sơn, Đỗ Hoài Bảo, Trần Thị Mỹ Linh thì chậm tiến, cha đọc thông viết thạo các con chữ, vì thế cho nên các em này không tiếp thu bài kịp các bạn trong lớp, dẫn đến học yếu môn Học vần
Sau bao nhiêu đêm trăn trở tôi nảy ra ý định tìm ra các biện pháp cụ thể để giảm tỉ lệ học sinh yếu môn Học vần
nh sau:
II/ Những biện pháp áp dụng :
1 Gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh:
Khi họp phụ huynh đầu năm xong, tôi mời 6 phụ huynh các em trên để trao đổi riêng và rất may mắn là lớp đầu cấp nên phụ huynh đi đầy đủ
Tôi gặp riêng và báo cáo tinh hình từng em, đồng thời nêu những nhợc điểm của mỗi em Phụ huynh đều nhất trí với nhận xét của tôi và ý kiến của phụ huynh là rất mong sự
Trang 3quan tâm giúp đỡ của cô chủ nhiệm, hứa về nhà sẽ nhắc nhở cho các em học thêm hằng ngày
Tôi yêu cầu phụ huynh sắm cho mỗi em một quyển vở
“tự học ở nhà” và cứ mỗi buổi sau khi học xong một bài mới
tôi viết lại âm hoặc vần, tiếng từ có vần khoảng hai trang bằng bút chì, cỡ chữ theo theo quy định ở lớp Sau đó hớng dẫn các em về nhà dùng bút chì tô đậm lại chữ của cô và
đồng thời khi tô đọc lại vần (tiếng) đó cho nhớ Đối với phụ huynh việc làm hằng ngày là kiểm tra lại bài cũ em đã tô và xem em có học thuộc không Nếu cha phụ huynh nhắc nhở thêm cho em nắm kỹ lại
Ngoài ra tôi còn nhận thấy rằng những em này còn học yếu nên thờng có tâm lí chán nãn, lời học hay nghỉ học không có lí do, đây cũng là nguyên nhân làm cho các em không tiếp thu đợc bài học cho nên tôi yêu cầu phụ huynh phải cam kết với giáo viên chủ nhiệm về việc đảm bảo động viên, nhắc nhở, tạo điều kiện cho con em đến lớp và nếu các em nghỉ học một buổi thì các em sẽ không tiếp thu đợc rất nhiều âm , từ, tiếng mới vì thế đã học yếu lại càng yếu hơn Phụ huynh đều nhất trí với ý kiến của tôi và hứa sẽ nhắc nhở các em đi học chuyên cần, chỉ nghỉ học khi nào
có lí do chính đáng
2 Tổ chức “đôi bạn học tập”:
Ngoài ra để duy trì việc học thờng xuyên và tạo cho các em phấn khởi đối với việc học, tôi tổ chức đôi bạn học tập, tại lớp tôi phân công em giỏi ngồi cạnh bàn em yếu để các em đó có điều kiện hớng dẫn thêm cho bạn khi tô, viết bài hoặc luyện đọc, những em học yếu nếu có quên âm nào thì hỏi lại bạn cho nhớ Đây cũng là biện pháp để các em
có thể quan tâm đến nhau và giúp đỡ nhau trong học tập nhiều hơn
Để động viên các em, tôi treo giải thởng bằng những dụng cụ học tập nh hộp phấn, tẩy, viết, thớc v v cho các
đôi bạn và các nhân có tiến bộ qua kiểm tra làm cho các em thêm hứng thú trong học tập
3 Tổ chức “Truy bài đầu giờ”:
Trớc giờ học 15 phút tôi giao cho em lớp trởng gọi những
em có tên trên lên bảng viết các vần hoặc các từ đã học rồi
đã đọc lại cho nhớ, nếu các em có quên thì em lớp trởng có trách nhiệm nhắc lại và hớng dẫn các em đó đọc lại cho thuộc và viết cho thật đúng mới thôi Còn cả lớp thì viết
Trang 4bằng bảng con qua sự theo dõi của tổ trởng Hằng ngày tôi thờng theo dõi các em trớc khi dạy bài mới qua ban cán sự lớp
Đối với các vần khác, học sinh mau quên nh: ăn, un, in, uôt, oăn, uyêt, v v tôi chịu khó nhẫn nại hớng dẫn các em
đọc viết lại nhiều lần Nếu các em quên vần thì tôi gợi ý các
em nhớ ra từ trớc rồi từ đó gới ý để các em tìm vần
Ví dụ: Hôm qua học vần “ăn”, nhng hỏi lại học vần gì học
sinh đọc không đợc, tôi nhẫn nại hỏi lại hôm qua cô dạy từ gì? con gì? học sinh là sẽ nhớ là “con trăn” Vậy tiếng “trăn”
có vần gì? (học sinh từ từ nhớ vần ăn)sau đó kết hợp viết vần và tìm thêm những tiếng có vần “ăn”
4 Cho trò chơi vào bài học:
Ngoài ra để tạo không khí sôi động trong học tập, khắc phục mọi sự nhàm chán, tôi thờng xuyên tổ chức
những trò chơi nh “ghép vần, ghép tiếng, tìm từ có vần mới học, v v ” để các em thực sự đợc: “Học mà chơi, chơ mà học” Đối với những em yếu tôi tìm trò chơi đơn giản để
động viên các em tham gia và khi các em tham gia có kết quả tôi động viên khen ngợi kịp thời Tôi nhận thấy rằng qua trò chơi, những em yếu này mạnh dạn hẳn lên, các em tiếp thu bài nhanh hơn và nhớ bài lâu hơn, các em rất thích chơi trò chơi và học tiến bộ hơn rất nhiều
5 Sự gần gũi, thơng yêu, tôn trọng các em cũng là một
trong những biện pháp giúp các em học tập tiến bộ
Đối với học sinh lớp 1, nhất là những em học sinh yếu, các
em thờng bị các bạn chê cời khi đọc chậm, viết chậm cho nên các em thờng rất nhút nhát, sợ sệt, đợc cô giáo tuyên dơng, khen thởng gần gũi dạy dỗ thơng yêu là món quà rất quý Nắm đợc tâm lí đó cho nên khi các em không thuộc bài, không viết đợc bài tôi không rầy la mà kiên trì dạy lại cho các
em những âm, vần các em đã quên và hớng dẫn các em tô lại cho thật đẹp các âm, vần đã học rồi mới dạy qua bài mơi Trong giờ học tôi qua tâm, chú trọng đến những em yếu đó hơn, ít nhất trong một tiết các em học yếu phải đợc gọi lên bảng viết hoặc đọc hai lần, nếu các em đọc đúng, viết
đúng tôi cho các lớp vỗ tay tuyên dơng ngay, nếu các em không trả lời đợc hoặc viết cha đợc tôi gơi ý để giúp đỡ các em
Ngoài ra trong giờ ra chơi, sau khi đã cho các em giải lao khoảng 10 phút tôi gọi những em đó lại và kiểm tra kiến thức các em đã học ở tiết vừa qua, sau đó đọc cho em ghi
Trang 5vào bảng con các vần, tiếng, từ đã học để các em khắc sâu kiến thức nắm bài kĩ hơn
6 Thờng xuyên kiểm tra đầu buổi, cuối buổi, kiên trì
theo dõi động viên nhắc nhở và khen thởng kịp thời cho những em tiến bộ bằng những dụng cụ học tập gây ham thích học tập cho các em cũng làm một trong những biện pháp giúp các em tiến bộ, giúp các em mạnh dạn, tự tin, hoà nhập với tập thể
III/ Những kết quả đạt đợc:
Qua học kì I, tôi nhận thấy học sinh ham thích học môn Tiếng Việt hơn, nhất là những em yếu đã biết lo và học tập
có kết quả nh em Linh, em Sơn, em Bảo, đã đọc thông, viết thạo, chữ viết rõ nét, thẳng hàng, những em còn lại học tập
có nhiều tiến bộ và có chiều hớng đi lên, nhất là em Quốc không còn lời học, vắng học hoặc đi học muộn nữa, em
Ph-ớc đã biết phát biểu xây dựng, không nói chuyện riêng trong giờ học, chăm học hẳn lên
Kết quả môn Tiếng Việt so với đầu năm số học sinh giỏi tăng lên, yếu giảm đi rất nhiều Qua thống kê sau:
Các lần
kiểm
tra
Tổn
Đầu
năm 18 5 27.7% 4 22.3% 3 16.7% 6 33.3% Cuối
kì I 18 10 55.5% 5 27.7% 2 11.2% 1 5.6%
IV/ Bài học kinh nghiệm:
Để thành công công tác phụ đạo học sinh yếu môn Học vần ,bản thân tôi rút ra bài học kinh nghiệm nh sau:
Trong công tác phụ đạo luôn luôn phải có sự hợp lực của phụ huynh Phải kiên trì nhẫn nại, thờng xuyên, liên tục không
đợc bỏ dỡ nữa chừng
Cần động viên khen thởng các em kịp thời, gần gũi,
th-ơng yêu tôn trọng các em
Đánh giá, khen ngợi học sinh phải đúng mức, kịp thời, khách quan, vô t
Tạo sự hứng thú học tập cho học sinh qua môn học bằng mọi hình thức và trò chơi phù hợp,đầy sáng tạo, hấp dẫn
Tạo điều kiện cho học sinh đợc giúp đỡ lẫn nhau trong học tập để các em có sự cảm thông và đoàn kết thân ái với nhau hơn
Trang 6Phần III Phần kết thúc
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi
để góp phần “ Phụ đạo học sinh yếu môn Học vần”
Với những biện pháp trên tôi đã thực sự áp dụng vào quá trình giảng dạy và nhận thấy có nhiều kết quả nh mong muốn
Đề tài tôi viết có thể có nhiều đồng nghiệp đã thông qua lâu năm, đã triển khai nhiều lần, nhng với tôi đây là sự khởi đầu, tôi đã suy nghĩ, trăn trở nhiều năm là làm thế nào để không còn học sinh học yếu môn Học vần, để các
em có thể đọc thông, viết thạo và nâng cao chất lợng học tập cho cả lớp Cho đến hôm nay với những suy nghĩ của bản thân và sự giúp đỡ động viên của các bạn đồng nghiệp tôi
đã hoàn thành đề tài
Tuy nhiên thời gian nghiên cứu còn nhiều hạn hẹp, trình
độ chuyên môn còn hạn chế nên đề tài không tránh khỏi sai sót, mong các cấp lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp lợng thứ
Cuối cùng không có gì hơn, xin gởi đến các cấp lãnh
đạo và các bạn đồng nghiệp lời chúc sức khoẻ , đạt nhiều thắng lợi trong công tác
Xin chân thành cảm ơn !