bài dự thi liên môn môn lịch sử

Tên hồ sơ dạy học: Dạy học theo hướng tích hợp liên môn trong bài 13:Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn LangLịch sử 6 2.. - Thời Văn Lang, người dân Việt Nam đã xây dựng

PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI

aaa

- Sở Giáo dục và Đào tạo: Hà Nội

- Phòng Giáo dục và Đào tạo:Hoàng Mai

- Trường: THCS Thanh Trì

- Địa chỉ: 1062 Nguyễn Khoái,Phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai, Hà Nội

- Điện thoại: 043 6446236

- Email: thcsthanhtri6236@gmail.com

- Thông tin về giáo viên:

+ Họ và tên: Vũ Diệu Hương

+ Ngày sinh: 14/10/1978 Môn: Lịch sử

+ Điện thoại: 0982262429

+ Email: dieuhuong23508@gmail.com.vn

PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

1 Tên hồ sơ dạy học:

Dạy học theo hướng tích hợp liên môn trong bài 13:Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang(Lịch sử 6)

2 Mục tiêu dạy học:

a.Kiến thức:Giúp học sinh hiểu

- Văn Lang là một nước nông nghiệp nhưng lại có nghề đúc đồng rất phát triển và đạt đến trình độ kĩ thuật cao

- Thời Văn Lang, người dân Việt Nam đã xây dựng được cho mình một cuộc sống vật chất và tinh thần riêng vừa đầy đủ vừa phong phú tuy còn sơ khai

b.Tư tưởng, tình cảm:

- Giải thích cho học sinh hiểu: Những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta ngày nay như: cần cù lao động, đoàn kết gắn bó, sinh hoạt giản dị đều có cơ sở bắt nguồn từ tình cảm

và thức cộng đồng của tổ tiên ta

- Bước đầu giáo dục lòng yêu nước và ý thức về văn hóa dân tộc

- Có ý thức giữ gìn và phát huy những nét đẹp trong truyền thống văn hóa dân tộc

c Kĩ năng:

- Bước đầu làm quen với phương pháp phân tích, so sánh, suy luận

- Rèn luyện thêm những kĩ năng liên hệ thực tế, quan sát hình ảnh và nhận xét

3 Mô tả kiến thức các môn học được tích hợp trong bài:

* Lịch sử:Cơ sở khoa học, các tư liệu lịch sử chữ viết và truyền miệng về đời sống vật

chất và tinh thần của cư dân Văn Lang

- Việc phát hiện hàng loạt các lưỡi cuốc đá được mài nhẵn toàn bộ ở các di chỉ Hoa Lộc, Phùng Nguyên cùng với dấu tích của các hạt gạo cháy, dấu vết thóc lúa bên cạnh các bình, vò đất nung lớn chứng tỏ cây lúa dần trở thành lương thực chính của con người

- Công cụ xới đất của người dân Văn Lang là các lưỡi cày đồng,hình dáng thon, cứng sắc, có thể tra cán -> Diện tích canh tác được mở rộng, sản phẩm làm ra nhiều hơn

-Các cổ vật: Mũi giáo đồng, dao găm đồng, lưỡi cày đồng, lưỡi liềm đồng, thạp đồng Đào Thịnh, trống đồng Đông Sơn đã cho biết nghề đúc đồng đã phát triển đạt trình độ cao ở thời Văn Lang

- Nông nghiệp: trồng lúa, rau, đậu, bầu, bí…, chăn tằm đánh cá, nuôi gia súc Các nghề thủ công: làm đồ gốm, dệt vải, xây nhà, đóng thuyền, luyện kim phát triển là cơ sở cho đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang ngày càng no đủ, phong phú thể hiện qua các lễ hội, phong tục, tín ngưỡng của người thời Văn Lang và tạo nên tình cảm cộng đồng sâu sắc

* Địa lý:Biết xác định trên bản đồ:

- Vị trí địa lý của nhà nước Văn Lang: thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ nước ta ngày nay với kinh đô ở Văn Lang (Bạch Hạc - Phú Thọ)

- Các địa danh tìm thấy công cụ lao động thời Văn Lang: vùng đồng bằng sông Hồng, sông Mã, sông Cả

- Các địa danh tìm thấy trống đồng trên đất nước ta: Sơn La, Lai Châu, Cao Bằng, Lạng Sơn, Thanh Hóa, Nghệ An, Đồng Nai, Sông Bé, Khánh Hòa, Vũng Tàu

và ở nhiều nước trong khu vực như Malaixia, Inđônêxia, Thái Lan

* Ngữ văn:

- Truyền thuyết “ Bánh chưng, bánh giầy” và các tư liệu lịch sử đã cho biết thức

ăn chính hàng ngày của người dân Văn Lang là: cơm nếp, cơm tẻ, cà, rau, đậu, thịt, cá Đặc biệt, trong ngày Tết người dân Văn Lang còn có tục làm bánh chưng, bánh giầy để cúng trời đất, tổ tiên

- Truyện “Trầu cau” và “Con Rồng cháu Tiên” cho ta biết người thời Văn Lang

đã có tục ăn trầu, nhuộm răng đen, xăm mình giống hình Rồng để tỏ lòng thành kính tổ tiên và để chống các loài thủy quái

*Mỹ thuật:

Thông qua hình ảnh minh họa biết được cách ăn mặc của người thời Văn Lang: Ngày thường, nam đóng khố, mình trần, đi chân đất còn nữ thì mặc váy, áo xẻ giữa, có yếm

che ngực Mái tóc có nhiều kiểu: hoặc cắt ngắn bỏ xõa, hoặc búi tó, hoặc tết sam thả sau lưng

Ngày lễ, họ thích đeo đồ trang sức như vòng tay, hạt chuỗi, khuyên tai Phụ nữ mặc váy xòe kết bằng lông chim, đội mũ cắm lông chim hay bông lau

* Giáo dục công dân:

- Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc, ý thức về cội nguồn cho học sinh

- Giáo dục cho học sinh ý thức gìn giữ, bảo vệ các di sản văn hóa vật thể (Đền Hùng, các di tích, danh lam thắng cảnh ), các di sản văn hóa phi vật thể ( hát xoan, ngày Quốc giỗ 10/3 âm lịch ) của đất nước

- Giáo dục ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường, cảnh quan ở những nơi danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử đến thăm

* Liên hệ thực tiễn:

- Tín ngưỡng thờ thần linh và thờ cúng tổ tiên của người dân Văn Lang vẫn được người Việt duy trì đến ngày nay

- Phong tục ăn trầu, gói bánh chưng, bánh giầy vào ngày Tết vẫn được nhân dân

ta duy trì

- Tục chôn cất người chếtở Việt Nam đến nay vẫn còn nhưng có cách thức khác, tiến bộ, văn minh hơn (hỏa táng)

4.Đối tượng dạy học của bài học

- Học sinh khối 6 trường THCS Thanh Trì, năm học 2013 - 2014

- Số lượng: 90 học sinh

- Các lớp: 6A, 6B

5 Ý nghĩa của bài học

Nâng cao chất lượng giờ dạy của giáo viên, giúp học sinh tích cực chủ động trong giờ học Thông qua đó làm phong phú phương pháp giảng dạy, kết hợp được nhiều phương pháp đặc trưng bộ môn cũng như kết hợp với các bộ môn khác

Học sinh phát hiện sử dụng kiến thức vào tình huống cụ thể, biết vận dụng kiến thức đã học của các bộ môn để áp dụng vào quá trình tìm hiểu nội dung bài học và liên

hệ với thực tiễn trong cuộc sống Qua đó, khơi dậy lòng yêu thích của học sinh với bộ

môn lịch sử , nâng cao chất lượng học tập của học sinh, giúp học sinh có phương pháp học tập tốt phù hợp với yêu cầu hiện nay

Trong thực tế chúng tôi nhận thấy khi soạn bài có kết hợp các kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt

ra Từ đó tổ chức hướng dẫn học sinh sẽ linh hoạt hơn, sinh động hơn Học sinh có hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ, sáng tạo nhiều hơn Từ đó vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn

6 Thiết bị dạy học, học liệu

- Kiến thức liên quan

- Video clip về Lễ hội Đền Hùng

- Các hình ảnh minh hoạ về: công cụ lao động, nghề thủ công, nhà ở, trang phục, tín ngưỡng thời Văn Lang

- Bài giảng điện tử, các thiết bị công nghệ cần thiết cho tiết dạy: máy chiếu, loa, máy tính,

- Phiếu học tập, bảng nhóm

7 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học của dự án này được mô tả thông qua giáo án bài: “Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang” (Lịch sử 6) Một số câu hỏi trong sách giáo khoa đã được thay đổi lại đôi chút để phù hợp với tiến trình nhận thức và học tập của học sinh Vì vậy hệ thống câu hỏi được điều chỉnh lại và ghi

rõ trong giáo án, phiếu học tập của học sinh và bài giảng điện tử của giáo viên

của trò

Kiến thức cần đạt

* GV giới thiệu bài:Xác định trên lược đồ và giới thiệu vị trí

địa lý của nhà nước Văn Lang:vùng đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung

Bợ nước ta ngày nay với kinh đơ ở Văn Lang (Bạch Hạc - Phú Thọ)

(Tích hợp kiến thức Địa lý)

Hoạt đợng 1: Tìm hiểu về cơ sở vật chất của xã hợi Văn Lang

*HS quan sát Hình: Lưỡi cày đồng, liềm đồng

LƯỠI CÀY ĐỒNG, LIỀM ĐỒNG

1? Người dân Văn Lang xới đất để gieo cấy bằng cơng cụ gì?

? Quan sát tranh, và cho biết ở giai đoạn trước, người nguyên thủy

xới đất bằng cơng cụ gì? So sánh hình dáng của cuốc đá và lưỡi cày

đờng, em hãy đưa ra nhận xét về cơng dụng và năng suất lao đợng

của các cơng cụ lao đợng của người nguyên thủy và người thời Văn

Lang?

CUỐC ĐÁ LƯỠI CÀY ĐỒNG

GV đưa hình ảnh minh họa nghề nơng và nghề thủ cơng thời Văn

Lang

2? Ngồi nghề nơng trờng lúa, cư dân Văn Lang cịn biết làm gì để

duy trì cuợc sống?

Ngh e, quan sát

Qua

n sát

Trả lời

Qua

n sát, so sánh, nhận xét

1.Nơng nghiệp

và các nghề thủ cơng:

*Nơng nghiệp :

- Cơng

cụ lao đợng: cuốc

đá -> lưỡi cày

SỬ DỤNG TRÂU KÉO CÀY

3? Bên cạnh nghề nông, người dân Văn Lang còn biết làm những

nghề thủ công nào?

CÔNG CỤ, VŨ KHÍ BẰNG ĐỒNG THẠP ĐỒNG

TRỐNG ĐỒNG

4? Các cổ vật đã cho biết nghề thủ công nào rất phát triển ở thời

Văn Lang?

* Gv giới thiệu nghề luyện kim: đúc đồng và cho HS quan sát lược

đồ các địa danh tìm thấy trống đồng.

Qua

n sát, trả lời

Trả lời

đồng

-> năng suất lao động cao

- Trồng trọt: lúa, rau, đậu, bầu bí, chuối, cam

- Chăn tằm, đánh cá, nuôi gia súc

*Nghề thủ công:

- Làm đồ gốm, dệt vải, lụa, xây nhà,

LƯỢC ĐỒ CÁC ĐỊA DANH TÌM THẤY TRỐNG ĐỒNG

Cao Bằng Lạng Sơn Sơn La

Lai Châu Thanh Hóa Nghệ An

Đồng Nai

5 *? Quan sát lược đồ, xác định các địa danhtìm thấy trống đồng

trên đất nước ta và trong khu vực?(Tích hợp kiến thức địa lý) Việc

tìm thấy trống đồng ở nhiều nơi trên đất nước ta và nước ngoài

chứng tỏ điều gì?

*GV chốt.

Hoạt động 2: Tìm hiểu những nét nổi bật về đời sống vật chất của

cư dân Văn Lang

1? Trong cuộc sống hàng ngày, con người có những nhu cầu thiết

yếu nào?

2?Trình bày tư liệu sưu tầm theo nhóm: Giới thiệu về đời sống vật

chất của cư dân Văn Lang?(3 phút)

Nhóm 1: Ở

Nhóm 2: Ăn.

Nhóm 3: Mặc.

Nhóm 4: Đi lại.

-Đại diện nhóm trình bày và giải thích bằng hình ảnh sưu tầm hoặc vẽ

lại theo tư liệu lịch sử về nhà ở (nhà sàn), ăn (sử dụng bát đũa, muỗng,

thìa khi ăn), mặc (nam cởi trần, đóng khố, nữ mặc váy, áo có yếm

che…)(Tích hợp môn mỹ thuật)

Trả lời

Ngh e, quan sát

Xác định trên lược đồ

đóng thuyền

-Luyện kim: đúc đồng, rèn sắt

BỮA ĂN CỦA NGƯỜI DÂN VĂN LANG MUÔI, MUỖNG

PHƯƠNG TIỆN ĐI LẠI CỦA NGƯỜI DÂN VĂN LANG

CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI DÂN VĂN LANG

3? Qua tìm hiểu về cách ăn, mặc, ở, đi lại của cư dân Văn Lang,

em có nhận xét gì về đời sống vật chất của họ? So với thời nguyên

thủy, cuộc sống của họ ra sao?

*GV chốt.

Hoạt động 3: Tìm hiểu những nét nổi bật trong

đời sống tinh thần của cư dân Văn Lang

1?Dưới thời Văn Lang, xã hội chia thành

những tầng lớp nào?

* Gv gọi Hs đọc mục 3(sgk-40)

Trả lời

HĐ nhó m Nhậ

n xét, bổ sung

=>Văn Lang là nước nông nghiệp nhưng có nghề đúc đồng rất phát triển.

2.Đời sống vật chất của cư dân Văn Lang ra sao?

2? Sau những ngày lao

động mệt nhọc, người

dân Văn Lang thường

tổ chức lễ hội với

những hoạt động gì và

sử dụng những nhạc cụ nào?

3? Các truyện “Trầu Cau”, “Bánh chưng, bánh

giầy”, “Con Rồng, cháu Tiên” cho ta biết người

thời Văn Lang đã có những phong tục, tín

ngưỡng gì?(tích hợp môn ngữ văn )

- Phong tục làm bánh chưng, bánh giầy để

cúng trời đất, tổ tiên

- Tục ăn trầu, nhuộm răng đen, xăm mình

giống hình Rồng để tỏ lòng thành kính tổ tiên và

để chống các loài thủy quái

* Trò chơi: Ai nhanh hơn: (2 phút)

Thi điền vào bảng đời sống tinh thần của cư dân

Văn Lang

*Máy + chốt:

Nhậ

n xét, so sánh

Trả lời

Đọc, nghe Trả lời

Trả lời

- Ở: nhà sàn, sống quây quần trong làng, chạ

- Ăn: cơm nếp, cơm tẻ,

cà, rau, đậu, thịt, cá

- Mặc: nam đóng khố, cởi trần;

nữ mặc váy, áo yếm

- Đi lại: chủ yếu bằng thuyền

- Ca hát

- Nhảy múa

- Đua thuyền

- Đấu vật

- Săn bắn

- Thờ thần linh (Mặt trời, mặt trăng, đất, nước )

- Thờ cúng tổ tiên

- Ăn trầu

- Nhuộm răng đen

- Xăm mình

- Chôn cất người chết

4? Các lễ hội, phong tục, tín ngưỡng đã cho

thấy đời sống tinh thần của người dân Văn

Lang như thế nào? Khiếu thẩm mĩ của họ ra

sao?

5? Nhận xét về lễ hội tín ngưỡng của người

dân Văn Lang?

6? Những phong tục, lễ hội, tín ngưỡng đẹp

của người dân Văn Lang có còn được nhân

dân ta lưu giữ đến ngày nay không? Em hãy

kể cho cả lớp cùng biết? (Liên hệ thực tiễn

đời sống)

- Lễ hội Đền Hùng, giỗ tổ Hùng Vương diễn ra

vào ngày 10/3 âm lịch hàng năm

- Hội làng phường Thanh Trì diễn ra vào ngày

1/3 âm lịch hàng năm

GDCD)

7? Là một người con đất Việt, em sẽ làm gì để

góp phần giữ gìn, bảo vệ các di tích lịch sử,

những nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa tinh

thần của người Việt ta?(Tích hợp môn

GDCD)

*GV chốt.

2 nhó

m thi

Ngh e, quan sát

=> Đời sống giản

dị, gắn

bó với nông nghiệp

3.Đời sống tinh thần của cư dân Văn Lang

có gì mới?

-Xã

Hoạt động 4: Củng cố

? Bài học hôm nay giúp em có những hiểu

biết gì về đời sống vật chất và tinh thần của

người dân Văn Lang?

Sơ đồ tư duy sơ kết bài học:

Ăn

Ở

Mặc

Đi lại

Nghề nông phát triển

Thuật đúc đồng đạt trình độ cao, điêu luyện

Đời sống tinh thần phong phú

Xã hội phân chia tầng lớp nhưng chưa sâu sắc

Lễ hội.

Phong tục.

Tín ngưỡng.

*Trò chơi: Hộp quà bí mật

? Đây là những món ăn được nhân dân ta làm

vào ngày Tết để dâng lên các thần linh và tổ

tiên để bày tỏ tấm lòng thành kính? (Tích

hợp thực tiễn đời sống)

* Biểu diễn trang phục thời Văn Lang được

làm bằng giấy.

Hoạt động 5: Dặn dò

- Học thuộc bài

- Hoàn thành bài tập:1,2,3 (sgk tr.40)

- Soạn bài: Nước Âu Lạc

Trả lời

Trả lời

Liên

hệ

Qua

n sát

Liên hệ, bộc lộ

suy nghĩ

hội: đã

có sự phân chia tầng lớp nhưng chưa sâu sắc

n sát

Bộc lộ

suy nghĩ

- Đời sống tinh thần phong phú -> khiếu thẩm

mĩ cao

=>Tìn

h cảm cộng đồng sâu sắc.

8 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

Sau khi triển khai và áp dụng phương pháp dạy học theo hướng tích hợp liên môn trong bài dạy “Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang” trong một

số tiết dạy ở khối 6 tại trường THCS Thanh trì năm học 2013- 2014, tôi thấy học sinh rất có hứng thú và tham gia tích cực vào giờ học Các em đã phát hiện và biết sử dụng kiến thức liên môn vào quá trình tìm hiểu nội dung bài học cũng như liên hệ với thực tiễn cuộc sống khiến các em có thể hiểu sâu sắc hơn nội dung bài được học

- Học sinh đã miêu tả, tái hiện lại được những nét chính trong đời sống vật chất

và tinh thần của cư dân Văn Lang qua nơi ở, ăn mặc, phong tục, lễ hội, tín ngưỡng

- Học sinh biết được trống đồng là hiện vật tiêu biểu của nền văn minh Văn Lang,

là sản phẩm lao động sáng tạo của người Việt cổ Những hình trang trí trên mặt trống

và tang trống đã phản ánh cuộc sống lao động, các hình thức tín ngưỡng và lễ hội của

cư dân nông nghiệp thời Hùng Vương

- Các em có thể liên hệ những phong tục, lễ hội ở địa phương mình ngày nay là

sự kế thừa, tiếp nối từ thời Văn Lang

- Biết tái hiện lại những bộ trang phục người dân Văn Lang đã mặc qua những bộ quần áo làm từ giấy

- Miêu tả, tái hiện lại đời sống vật chất của người dân Văn Lang qua các hình vẽ minh họa về cách ăn, mặc,ở

Để đánh giá kết quả tôi dựa vào:

1 Tổng số Sao tốt mà học sinh đã giành được (dựa vào tổng hợp theo dõi thi đua

của các tổ trưởng)

Phương pháp Áp dụng dạy tích hợp Không áp dụng dạy tích hợp

2 Phiếu khảo sát cuối tiết học về hứng thú thích học bài “Đời sống vật chất và tinh

thần của cư dân Văn Lang”:

Áp dụng dạy

tích hợp

Không áp dụng

dạy tích hợp

3 Phiếu đánh giá kết quả nhận thức của học sinh:

pháp số

Áp dụng

dạy tích

hợp

Không

áp dụng

dạy tích

hợp

9 Các sản phẩm của học sinh:

Hình ảnh học sinh sưu tầm và vẽ lại