ôn tập ngữ văn lớp 9

Họ biết rằng dù con đường có đẹp đến mức nào cũng phải trả giá bằng những mũi gai đau đớn, bằng máu và nước mắt..."Chặng đường nào trải bước trên hoa hồng/ Bàn chân cũng thấm đau vì nhữn

NGHỊ LUẬN VỀ 1 SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG

“Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, cây hoa dại vẫn mọc lên và nở những chùm hoa

Trong đời, ai chẳng đôi lần gục ngã trước những khó khăn, thách thức Tất cả như đám mây đen khổng lồ, che lấp những tia sáng của tương lai, làm cho chúng ta kiệt quệ,mỏi mòn, mất ý chí chiến đấu, muốn buông xuôi Và đây cũng là lúc chúng ta đối mặt với chính mình, là thời khắc mà những quyết định sẽ ảnh hưởng đến quãng đời còn lại của chúng ta Lòng dũng cảm, bãn lĩnh,sự quyết đoán tất cả sẽ được thể hiện một cách rõ nét nhất

Kì diệu thay, có những người khi gặp khó khăn, trắc trở thì họ tr ở nên cứng rắn, mạnh

mẽ hơn cho dù họ vẫn có thể thất bại nhưng họ đã cố gắng đến mức cuối cùng Họ nhận thức được rằng, một khi họ buông xuôi, họ sẽ mất tất cả Công sức học hành bấy lâu, tiền bạc,thời gian những thứ đó sẽ tan biến cùng với đám mây đen đang vần vũ trên bầu trời Họ đã được Thượng đế ban cho một món quà mà không phải ai cũng có: nghị lực Với món quà đó, họ đã biến những nỗi tủi nhục, đắng cay thành một thứ vũ khí sắc bén

mà không có một loại khí tài nào trên Trái đất này có thể sánh được Họ đã vượt qua chông gai để xua tan đám mây đen ấy Và ánh sáng đã trở lại, tâm hồn họ có thể bị chai sạn, rách nát nhưng nó đã trở nên mạnh mẽ và thiêng liêng hơn bao giờ hết Họ biết rằng

dù con đường có đẹp đến mức nào cũng phải trả giá bằng những mũi gai đau đớn, bằng máu và nước mắt "Chặng đường nào trải bước trên hoa hồng/ Bàn chân cũng thấm đau

vì những mũi gai/ Ðường vinh quang đi qua muôn ngàn sóng gió/ Lời hứa ghi trong tim mình/ Vẫn bước đi hiên ngang đầu ngẩng cao "

Nhưng cuộc sống đâu phải chỉ có những con người dũng cảm như thế, bên cạnh đó vẫn

có những kẻ hèn nhác, yếu đuối, chưa gì đã từ bỏ những ước mơ của mình Họ sẵn sàng vứt bỏ tất cả hoài bão để sống một cuộc đời vô vị, chán ngắt thậm chí là tàn tạ, vật vờ

Họ như một chiếc bóng lẻ loi đơn chiếc cứ đi đi về về trong cái xã hội nhộ n nhịp, năng động này Suốt đời lẩn tránh, số ng ủ rủ và khi về già, chắc chắn họ sẽ nuối tiếc những tháng ngày lãng phí, không sống hết mình Hối tiếc vì đã chấp nhận làm một bông hoa

úa tàn, khô héo, không tô điểm cho đời

Vâng, chúng ta sẽ vượt qua tất cả khó khăn, trắc trở Cho dù con đường hoa hồng có nhiều gai đi thế nào chăng nữa thì nó vẫn là con đường của vinh quang, của thành công

và theo một câu nói khá nổi tiếng thì “trên con đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng" Thân xác có thể tả tơi, mỏi mòn nhưng ý chí ta vẫn luôn tồn tại một hạt giống - hạt giống của khát vọng và hoài bão - rồi nó sẽ đâm chồi nảy lộc, sẽ trở

thành một đóa hoa dại đẹp đẽ để tiếp thêm sức mạnh cho chúng ta vượt qua những

ghềnh thác cheo leo, đi đến bến bờ của những giấc mơ Đau đớn, tủi nhục, nước mắt sẽ tan biến khi chúng ta đi hết con đường và chạm tay vào đỉnh vinh quang Mặt trời sẽ chiếu sáng, vầng dương sẽ cài lên vai chúng ta vinh quang của những người chiến thắng,

ta sẽ ngẩng cao đầu và tự hào vì chúng ta đã đấu tranh không mệt mỏi với những phút giây yếu mềm của bản thân và những gian nan chồng chất Những bông hoa dại sau khi vượt qua những điều khắc nghiệt của thiên nhiên đã tỏa hương khoe sắc cho đời

"Ngày đó, ngày đó sẽ không xa xôi /Và chúng ta là người chiến thắng / Ðường đến

những ngày vinh quang không còn xa"

Cuộc đời vẫn trôi đi, những khó khăn khác lại đến và chúng ta sẽ phải chiến đấu một cách ngoan cường Hãy sống và đấu tranh sao cho đến lúc sức tàn lực kiệt, ta không phải hối tiếc về những tháng ngày tuổi trẻ bị hoài phí Những gian truân, vất vả sẽ trở thành những chiến công bất diệt trong trái tim của mỗi con người Vì loài hoa dại kia sẽ úa tàn

và chúng ta cũng không sống mãi, nhưng những dấu chân mà chúng ta đã in trên đường đời, những thành công trong cuộc sống sẽ tô thắm cho bức tranh cuộc sống muôn màu kia, như loài hoa dại ấy đã gợi nên sức sống cho vùng sỏi đá khô cằn

"Tác hại của thuốc lá"

Dịch hạch, thổ tả, hàng vạn hàng triệu người chết, nhờ tiến bộ y học, loài người hầu như

đã diệt trừ được.Cả thế giới đang lo âu về nạn AIDS, chưa tìm ra giải pháp thì lại xuất hiện nạn thuốc lá Có thể nói rằng bên cạnh các tệ nạn khác, thuốc lá đã gây ra tác hại rất lớn đối với đời sống con người

Hút thuốc lá ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người Hút thuốc lá có thể gây ra bệnh

về phổi, gan, tim, khoa học và thực tế đã chứng minh rằng nếu một người hút thuốc lá thường xuyên trong vòng nhiều năm thì tuổi thọ sẽ giảm đi rất nhiều so với những người không hút thuốc lá Vì sao vậy Trong thuốc lá có côcain dễ gây nghiện, khu hút có thể

nó kích thích sự hưng phấn cho người hút nhưng nó lại gây ra tác hại rất lớn Nó làm

thành màng đen bao lấy phổi, hút càng nhiều thì diện tích màng đen càng lớn gây bệnh cho người hút Không chỉ cá nhân người hút mà hút thuốc thì người gần anh cũng hít phải khói độc Vợ con, những người xung quanh cũng bị nhiễm độc, cũng đau tim mạch, viêm phế quản, ung thư đặc biệt người hít phải khói thuốc còn có khả năng bị bệnh cao gấp mười lần người hút thuốc Hút thuốc cạnh một người đàn bà có thai quả là một tội ác.

Nạn hút thuốc ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế mỗi người và nền kinh tế xã hội Một người mới bắt đầu làm quen với thuốc lá có thể hút rất ít không tốn là bao nhưng thuốc

lá rất dễ gây nghiện nên số lượng và số lần hút sẽ tăng lên một cách nhanh chóng Vì vậy, số tiền đáng lẽ một người chồng cha mẫu mực phải lo cho gia đình, một cậu thanh niên dành quyên góp đồng bào lũ lụt thì lại nướng vào hút thuốc lá Thật tai hại! Đặc biệt trên phong bì ngoài bao thuốc nào cũng có ghi "hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ" nên việc nhập khẩu thuốc lá với thuế quan rất đắt ảnh hưởng đến nền kinh tế cả nước

Do vậy có thể nói thuốc lá làm nền kinh tế cá nhân, cả nước và cả thế giới thiệt hại

Nhiều thanh niên (trong đó có cả nữ) ngày nay muốn tỏ vẻ ta đây là người lớn, lên mặt đàn anh đàn chị bèn tìm đến thuốc lá Họ coi lúc nào cũng phì phèo điếu thuốc lá trên tay mới là dân sành điệu Suy nghĩ vậy thực là nguy hiểm! Quả thuốc lá đã ảnh hưởng không nhỏ đến nhân cách con người Bố và anh hút, chú bác hút không những đầu độc con em mà còn nêu gương xấu Một điều đáng chê trách của nền điện ảnh Việt Nam và

cả thế giới là những chiến sĩ cảnh sát mẫu mực nhất, những cán bộ được yêu kính nhất trước một vấn đề đau đầu cần suy nghĩ để tìm hướng giải quyết thì lại trầm ngâm cùng điếu thuốc Điều đó càng khuyến khích việc hút thuốc lá Tệ nạn thuốc lá không chỉ giới hạn trong phạm vi của nó Từ điều thuốc đến cốc bia, đến ma tuý thực là khoảng cách không xa mấy Mọi tệ nạn dường như đều có thể mở đầu bằng điếu thuốc

Thuốc lá - Môi trường ngỡ không liên quan đến nhau nhưng thực ra có liên quan mật thiết đến nhau Hút thuốc lá, khói thuốc lá làm ô nhiễm môi trường Bên cạnh khói nhà máy, khói xe cộ khói thuốc lá hủy hoại môi trường sống, ảnh hưởng đến sức khoẻ con người

Vì những tác hại ảnh hưởng đến sức khoẻ kinh tế, nhân cách, đời sống con người như vậy nên mỗi cá nhân cộng đồng, toàn thế giới cần phải tích cực chống việc hút thuốc lá Không chỉ là lời nói, khẩu hiệu suông mà ai cũng phải tự ý thức thực hiện bằng hành động Người người nhắc nhở nhau, nhà nhà nhắc nhở nhau nếu tất cả cùng đồng tâm hiệp lực không hút - không mua - không bán thuốc lá thì tốt biết mấy

Bệnh vô cảm

Có được một xã hội văn minh, hiện đại ngày nay một phần lớn cũng là do những phát minh vĩ đại của con người Một trong số đó chính là sự sáng chế ra rô-bốt, và càng ngày, rô-bốt càng được cải tiến cao hơn, tỉ mỉ hơn làm sao cho thật giống con người để

giúp con người được nhiều hơn trong các công việc khó nhọc, bộn bề của cuộc sống Chỉ lạ một điều: Đó là trong khi các nhà khoa học đang "vò đầu bứt tóc" không biết làm sao có thể tạo ra một con chip "tình cảm" để khiến "những cỗ máy vô tình" biết yêu, biết ghét, biết thương, biết giận thì dường như con người lại đi ngược lại, càng ngày càng vô tình, thờ ơ với mọi sự xung quanh Đó chính là căn bệnh nan y đang hoành hành rộng lớn không những chỉ dừng lại ở một cá nhân mà đang len lỏi vào mọi tầng lớp xã hội - bệnh vô cảm.

Nhìn thấy cái xấu, cái ác mà không thấy bất bình, không căm tức, không phẫn nộ Nhìn thấy cái đẹp mà không ngưỡng mộ, không say mê, không thích thú Thấy cảnh tượng bi thương lại thờ ơ, không động lòng chua xót, không rung động tâm can Vậy đó còn là con người không hay chỉ là cái xác khô của một cỗ máy?

Trước hết là về cái đẹp, bây giờ ra ngoài đường, hiếm ai có thể bắt gặp một người đàn ông đạp xe ung dung dạo mát, thưởng ngoạn cái không khí trong lành, tươi mát dưới những hàng cây cổ thụ vàm bóng quanh bờ hồ; một người con gái dịu hiền, yêu kiều trong chiếc váy thanh thoát tản bộ trên những con đường hoa sấu, hoa sữa đầy mộng mơ

mà hầu hết là những dòng người tấp nập, vội vã, chen lấn xô đẩy trên đường, xe buýt Lúc ấy cũng chính là lúc mà con người ta mất một phần tâm hồn đẹp đẽ đã bị chôn vùi dưới lớp cát Phải chăng cũng vì như thế mà họ càng lúc càng khép chặt cánh cửa trái tim mình lại, không còn biết hưởng thụ cái đẹp mà chỉ nghĩ đến tiền, đến công việc ngày mai?

Vô cảm với cái đẹp mới chỉ là bước đầu Một khi người ta đã không biết ngưỡng mộ, không biết say mê, rung động trước những điều đẹp đẽ thì trái tim cũng dần chai sạn rồi đến đóng băng Khi ấy, không chỉ là cái đẹp mà đứng trước những hành động ác độc, vô lương tâm, con người ta cũng cảm thấy bình thường, không oán trách cũng không cảm thông, động lòng với những nạn nhân bị hại Một tháng trước, tôi đọc được một bài báo trên mạng có đưa tin về vụ một đứa bé Trung Quốc hai tuổi bị xe tải cán Thương xót, đau lòng làm sao khi nhìn cô bé đau đớn nằm trên vũng máu mà không một người nào qua đường để ý, cuống cuồng gọi cấp cứu Họ nhìn thấy rồi đấy nhưng họ lại cố tình như không thấy, đi vòng qua cô bé để tiếp tục con đường nhạt thếch, sáo mòn của mình Càng chua xót, đau lòng, phẫn nộ hơn khi chiếc xe tải tiếp theo nhìn thấy cô bé nằm đó, vẫn thoi thóp thở, bám víu lấy cuộc đời lại vô tình chẹt cả bốn bánh xe nặng trịch đi qua người cô bé, thản nhiên đi tiếp Người qua đường vẫn thế, vẫn bình thản như không có chuyện gì xảy ra Cô bé xấu số chỉ được cấp cứu khi một người phụ nữ nhặt rác đi qua, thấy cảm thông, đau lòng nên đã bế cô đi bệnh viện Có những con người ích kỷ, vô tâm, tàn nhẫn như vậy đấy Không những thế, bây giờ ra đường gặp người bị cướp, bị trấn lột, bị đuổi chém nhưng lại không thấy anh hùng nào ra can ngăn, cứu giúp hay chỉ một việc nhỏ nhoi thôi là báo công an Đó là những con người "không dại gì" và cũng chính

"nhờ" những người "không dại gì" đó mà xã hội ngày càng ác độc, hỗn loạn Chính lẽ đó

mà căn bệnh vô cảm càng được thể truyền nhiễm, lây lan

Vô cảm còn là con đường trực tiếp dẫn đến những cái xấu, cái ác Nó là một căn bệnh lâm sàng mà trong đó, não của người bệnh vẫn hoạt động nhưng trái tim lại hoàn toàn băng giá Người ta đã vô cảm thì làm sao có thể thấu hiểu được nỗi đau, tình cảm của người khác, người ta chỉ nghĩ đến mình và lợi ích của riêng mình mà thôi Nếu không vô cảm, tại sao các cô giáo ở trường mầm non lại nhẫn tâm giật tóc, đánh đập, bịt miệng các cháu bé còn ngây thơ, nhỏ tuổi? Tại sao một người còn chưa qua tuổi trưởng thành lại vô tư chém giết cả nhà người ta để lấy của cải? Xa hơn nữa là các công chức bình thản ăn tiền ủng hộ, trợ giúp những số phận đau thương, bất hạnh của người dân để kiếm lợi cho riêng mình Và còn nhiều, còn nhiều hành động xấu xa hơn nữa Tất cả những điều vô lương tâm ấy đề xuất phát từ căn bệnh vô cảm mà ra.

Chúng ta biết bệnh vô cảm vô cùng nguy hiểm nhưng lại đặt ra câu hỏi: Rốt cuộc thì nguyên nhân tại sao? Suy cho cùng, tình cảm là điều chi phối tất cả Những người vô cảm là những người bị thiếu hụt tình yêu thương Chính vì không cảm nhận được tình yêu thương mà người ta ngày càng lạnh giá Một phần nữa cũng là do xã hội hiện đại quá bận rộn và đòi hỏi con người phải làm việc, làm việc và làm việc mà bỏ quên thời gian để trao nhau hơi ấm của tình thương, để ươm mầm cảm xúc

Tình cảm như những hạt mưa, hạt mưa càng to, càng nặng thì càng dập tắt được những ngọn lửa của lòng thù hận, ghen ghét, bi ai và nó cũng như một ngọn lửa thổi bùng cháy mãnh liệt trong tâm hồn để nuôi dưỡng tiếp nguồn sống cho chúng ta Vì vậy, điều duy nhất chúng ta có thể làm để cho căn bệnh cô cảm "không còn đất sống" là hãy biết mở cửa trái tim để biết cảm nhận, biết yêu ghét, thương giận và chia sẻ những điều tinh túy

đó cho những người xung quanh mình Tôi chợt nhớ câu hát: “Sống trong đời sống cần

có một tấm lòng Để làm gì em biết không? Để gió cuốn đi” Đó là ca từ ngọt ngào

trong bài hát của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn Bài hát ấy nhắc nhở con người về tình yêu thương, sự quan tâm nhau chân thành có như vậy cuộc sống này mới tốt đẹp hơn

( Câu chuyện về cô tài xế lái xe bus: Trên 1 chiếc xe bus khách rất đông Lái xe là 1 cô gái rất xinh đẹp Trên xe có 1 đám côn đồ Xe đi được đến 1 đoạn đường vắng bọn côn

đồ đùa giỡn và bắt cô gái dừng xe rồi lôi cô gái vào rừng Trên xe ko 1 ai lên tiếng ngoài

1 cụ già, cụ già đã bị bọn côn đồ đe dọa và đẩy ngã Sau khi thỏa mãn thú tính chung lại lôi cô gái lên xe Trước khi cho xe chay tiếp cô gái đã đuổi ông già xuống xe trong sự ngỡ ngàng của mọi người Ngày hôm sau ti vi đưa tin có xe bus lao xuống vực Toàn bộ hành khách và cô tài xế đều chết )

Bài 23: Trong loạt bài trên báo Tuổi trẻ chủ nhật bàn về thế hệ gấu bông có đề cập hai

hiện tượng:

1 Một cô bé mười lăm tuổi, được mẹ chở đi đánh cầu lông Xe hai mẹ con bị va quẹt, đồ đạc trên xe văng tung tóe Người mẹ vội vàng gom nhặt, vài người đi đường cũng dừng lại phụ giúp còn cô bé thờ ơ đứng nhìn Đợi mẹ nhặt xong mọi thứ, cô bé leo lên xe và thản nhiên dặn: “Lát về mẹ nhớ mua cho con li chè!”.

2 Một cậu học sinh khi được hỏi về ca sĩ nổi tiếng mà cậu hâm mộ, cậu đã trả lời rất rành mạch về cách ăn mặc, sở thích của ca sĩ đó Nhưng khi được hỏi về nghề nghiệp,

sở thích của cha mẹ cậu, cậu ta ấp úng, không trả lời được.

HD:

1 Tóm tắt vấn đề được nêu từ 2 hiện tượng trên:

Hai hiện tượng cho ta thấy sự vô cảm , ích kỉ chỉ quan tâm đến nhu cầu, sở thích của bản thân mà thiếu quan tâm đến những người thân trong gia đình của giới trẻ hiện nay

2 Suy nghĩ về những hiện tượng trên:

- Một bộ phận người trẻ hiện nay thiếu sự quan tâm đến người thân trong gia đình, đó là biểu hiện của sự vô cảm, tính ích kỉ chỉ biết chăm lo cho bản thân, đòi hỏi người khác chăm lo cho chính mình, chỉ quan tâm đến sở thích, nhu cầu của bản thân

- Tác hại:

+ Sự vô cảm, ích kỉ biến con người thành kẻ vô trách nhiệm, vô lương tâm

+ Khi sự vô cảm và tính ích kỉ của con người ngự trị, lấn át tất cả thì vai trò, ý nghĩa

của gia đình trong đời sống của mỗi cá nhân sẽ bị giảm sút, mối quan hệ giữa con người với nhau trong cộng đồng lỏng lẻo chẳng có sự quan tâm, chẳng có sự sẻ chia, không có

sự đùm bọc, cưu mang làm cho xã hội không thể phát triển được Sự vô cảm, thói ích kỉ xói mòn đạo lí tốt đẹp "thương người như thể thương thân" của dân tộc ta

- Nguyên nhân:

+ Lớp trẻ được bao bọc trong cuộc sống đầy đủ về vật chất, sống quen với tâm lí hưởng thụ nên sống ích kỉ

+ Do thiếu sự giáo dục của gia đình

+ Do bản thân thiếu trách nhiệm, thiếu ý thức

- Phê phán lối sống ích kỉ, vô cảm

3 Liên hệ:

- Rèn luyện lối sống đẹp vị tha, biết quan tâm, hi sinh vì người khác

- Có trách nhiệm với gia đình, với người thân

Đề bài:

Việc quan sát và lắng nghe sẽ giúp ta rút ra nhiều bài học ý nghĩa.

- Nhìn thấy những nếp nhăn trên gương mặt cha, những giọt mồ hôi thấm trên vai áo mẹ

lo toan cho con cái, ta rút ra bài học về đức hi sinh.

- Cảm nhận những thay đổi của bản thân và thấy mình vững vàng, sống có ý thức, có

trách nhiệm hơn, ta rút ra bài học về sự trưởng thành.

- Theo dõi tin tức về tình hình biển Đông và những hành động thiết thực của nhân dân

hướng về Trường Sa, ta rút ra bài học về việc thể hiện lòng yêu nước một cách đúng đắn.

Hãy viết bài văn (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về một trong

ba bài học trên

BÀI GIẢI GỢI Ý Câu 2:

Đây là một câu yêu cầu viết bài nghị luận xã hội với độ dài khoảng một trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về một trong ba bài học trên Do đó, thí sinh phải viết một bài văn (gồm đủ 3 phần : Mở bài, thân bài, kết bài) với độ dài được quy định (khoảng 1

trang giấy thi) trình bày một trong ba vấn đề đã nêu trên

Thí sinh lựa chọn đề tài để viết và có thể triển khai bài viết theo những nội dung cụ thể khác nhau Sau đây là những gợi ý của hai trong ba vấn đề nêu trên:

Vấn đề 1 : Bài học về đức hi sinh

- Giới thiệu thực tế cuộc sống đa dạng, phong phú mang lại cho con người những cảm xúc, suy nghĩ và những bài học sâu sắc về con người, về cuộc đời Một trong những bài học đó là bài học về đức hi sinh

- Đức hi sinh là một trong những phẩm chất cao quý của con người Đó là sự quên mình để lo cho tha nhân Sự hi sinh thiêng liêng và gần gũi nhất là của cha mẹ dành cho con cái Hình ảnh những nếp nhăn trên gương mặt cha, những giọt mồ hôi thấm trên vai

mẹ vì lo toan cho con cái chính là những biểu hiện sống động và đầy cảm xúc của tình phụ tử và mẫu tử Những nếp nhăn và những giọt mồ hôi là những chi tiết thực tế nhưng

là biểu tượng nghệ thuật trong văn học có sức gợi cảm và lay động lòng người Chính sự

hi sinh của cha mẹ đã là nền tảng tạo nên tình cảm và phẩm chất tốt đẹp cho con cái Sự trưởng thành của những đứa con được nuôi dưỡng bằng chính sự hi sinh của cha mẹ Sự

hi sinh được biểu hiện ở tất cả những con người có phẩm chất cao quý Cho nên ngoài

sự hi sinh của cha mẹ đối với con cái, đó còn là sự hi sinh của những thành viên này trong gia đình đối với những thành viên khác (ông bà - con cháu, anh chị em, con cái - cha mẹ,…), là sự hi sinh của công dân đối với tổ quốc, của người này đối với người khác trên tư cách đồng loại với nhau…

- Đức hi sinh có giá trị rất to lớn Nó không chỉ nói lên giá trị của con người mà còn góp phần làm thăng hoa giá trị ấy Hi sinh là một nguồn sức mạnh tinh thần rất to lớn giúp người ta sống và hành động Nó khiến cha mẹ vì con cái mà hi sinh niềm vui, sự sung sướng của riêng mình để chịu vất vả lam lũ để con cái được khỏe mạnh, vui sướng, trưởng thành Người chiến sĩ vì tổ quốc mà sẵn sàng chịu khổ cực nơi đầu sóng ngọn gió, hi sinh mạng sống để bảo vệ đất nước quê hương Với đức tính hi sinh, nhiều thầy

cô giáo đã từ bỏ những công việc có thể đem lại cuộc sống sung túc hơn để theo đuổi việc dạy dỗ giáo dục thế hệ trẻ…

- Nguồn gốc, động cơ của đức tính hi sinh chính là tình yêu thương chân thật của con người Chính tình yêu thương và sức mạnh của nó đã mang lại cho con người tinh thần sẵn sàng hi sinh vì người khác, vượt qua mọi khó khăn, thử thách để mang lại lợi ích cho tha nhân Phần lớn những công trình, những sự nghiệp có ý nghĩa lớn lao thường phảng phất sự hi sinh trong đó

- Hi sinh là quý nhưng hi sinh cũng cần phải được dẫn dắt bởi một lý trí tỉnh táo, một tình cảm trong sáng, đúng đắn để tránh sự mù quáng và những hậu quả tai hại từ sự mù quáng đó

- Sự hi sinh là một nét đẹp trong đời sống văn hóa của con người, nó cũng là nền tảng tạo nên những thành quả vĩ đại của nhân loại Hi sinh là một giá trị phổ biến được ca ngợi không chỉ trong đời sống mà cả trong văn học.

Vấn đề 2 : Bài học về sự trưởng thành

- Một trong những phẩm chất cao đẹp của con người là biết quan sát và lắng nghe để thưởng thức, để chiêm nghiệm và để rút ra những bài học quý giá Sống là một quá trình quan sát và cảm nhận Trong những quan sát và cảm nhận, sự cảm nhận về những thay đổi của bản thân là những cảm nhận gần gũi, thiết thực và thú vị Điều thú vị nhất là cảm nhận được mình hôm nay trưởng thành hơn ngày hôm qua

- Con người không chạy nhanh hơn chó, không mạnh hơn ngựa, không tính nhanh hơn máy tính nhưng con người là một động vật cao quý vì con người biết tu thân, biết sống có trách nhiệm và biết hướng tới những điều cao đẹp “Không ai có thể tắm hai lần trên một dòng sông” Tất cả mọi người đều thay đổi từng ngày Sự thay đổi có thể theo chiều hướng tốt hơn hoặc xấu đi

- Với ý thức sống có trách nhiệm, chúng ta sẽ vô cùng hạnh phúc khi cảm nhận được

sự thay đổi của bản thân theo hướng tốt đẹp hơn Một trong những điều tốt đẹp là vững vàng hơn trong công việc học tập và rèn luyện để thành người tốt và có ích cho xã hội, vững vàng hơn trước những cám dỗ xấu xa của cuộc sống

- Một người tốt là người có ý thức rằng bản thân phải sống có mục đích cao đẹp, có lí tưởng, có trách nhiệm với bản thân, với gia đình, với xã hội

- Trong quá trình lớn lên và trưởng thành, chúng ta không thể tránh khỏi những lỗi lầm Nhưng cái chính là chúng ta phải có ý thức sửa chữa những lỗi lầm và có trách nhiệm với những lỗi lầm của mình

- Sự trưởng thành nào cũng là một quá trình gian nan và cay đắng “Cây rụng lá để nảy mầm, rắn thay da để lớn và con người đau khổ để trưởng thành” Do đó, quá trình của việc trưởng thành đòi hỏi chúng ta phải kiên nhẫn, học tập và rèn luyện hằng ngày

“Thắng không kiêu, bại không nản” Quá trình để trở nên vững vàng, sống có ý thức, có trách nhiệm là một quá trình đầy gian khổ và hạnh phúc mà chúng ta phải bền bỉ thực hiện suốt cả đời

- Tục ngữ Ấn Độ có câu : “Giá trị của con người không phải là mình hơn người khác

mà là mình ngày hôm nay hơn mình ngày hôm qua” Cố gắng để mỗi ngày một vững vàng, có trách nhiệm và trưởng thành hơn là một phương châm tốt đẹp, một bài học cần thiết mà chúng ta phải thực hiện từng giờ

tượ đượng c xem là hình m u lí tẫ ưởng ho c có quy n n ng ặ ề ă đặ ệc bi t, có s c cu nứ ốhút m nh m ạ ẽ đố ới v i cá nhân hay c ng ộ đồ mê mu i th n t ngng; ộ ầ ượ là s say mê,ựtôn sùng m t cách mù quáng, thi u t nh táo trộ ế ỉ ước th n tầ ượng.

- V n i dung, ý ki n này ề ộ ế đề ậ đế c p n tính hai m t c a vi c say mê th n tặ ủ ệ ầ ượng: n uế

ngưỡng m úng m c là tích c c, thì ngộ đ ứ ự ưỡng m quá m c là tiêu c c và có thộ ứ ự ểcòn gây ra h u qu khôn lậ ả ường

2 Bàn lu n v ý ki n (2,0 i m) ậ ề ế đ ể

- Ng ưỡ ng m th n t ộ ầ ượ ng là m t nét ộ đẹ ă p v n hóa (1,0 i m): đ ể

+ Ngưỡng m th n tộ ầ ượng th hi n nhu c u v n hóa cao c a con ngể ệ ầ ă ủ ười: nhu c uầ

c s ng trong nh ng tình c m cao c , n ng nhi t; nhu c u c h ng t i,

vươ ớn t i nh ng t m cao, nh ng nh cao sáng giá c a ữ ầ ữ đỉ ủ đờ ối s ng

+ Ngưỡng m th n tộ ầ ượng là m t ng x v n hóa, bi u hi n các phộ ứ ử ă ể ệ ở ương di n:ệthái độ trân tr ng m n ph c; hành ọ ế ụ động tôn vinh c v ; ngôn ng ca ng i tánổ ũ ữ ợ

dương

- Mê mu i th n t ộ ầ ượ ng là m t th m h a (1,0 i m): ộ ả ọ đ ể

+ Mê mu i th n tộ ầ ượng là tr ng thái mù quáng trong nh n th c, thái quá trong tìnhạ ậ ứ

c m, không còn kh n ng suy xét, phân bi t úng sai, l n l n v giá tr ; mê mu iả ả ă ệ đ ẫ ộ ề ị ộ

th n tầ ượng còn d n ẫ đến hành động sai l m quá khích, gây ra nh ng h u qu t h iầ ữ ậ ả ệ ạcho b n thân và xã h i.ả ộ

+ Vi c mù quáng ch y theo th n tệ ạ ầ ượng hay khuy ch trế ương th n tầ ượng quá m cứ

u là bi u hi n c a s mê mu i th n t ng, u là nh ng thái và ng x thi u

lành m nh, th m chí thi u v n hóa, có th gây ra nh ng h u qu khôn lạ ậ ế ă ể ữ ậ ả ường

3 Bài h c nh n th c và hành ọ ậ ứ độ ng (0,5 i m) đ ể

- C n có nh n th c úng ầ ậ ứ đ đắ ề ện v vi c ngưỡng m th n tộ ầ ượng và lườ đượng c nh ngữ

h u qu c a s mê mu i ậ ả ủ ự ộ để có thái độ và cách ng x phù h p, làm cho tâm h nứ ử ợ ồphong phú h n, nâng t m v n hóa cho b n thân, t ó ph n ơ ầ ă ả ừ đ ấ đấ ươ ớu v n t i nh ngữ

t m cao c a ầ ủ đờ ối s ng

- Bi t ch ng nh ng c m xúc say mê thái quá trế ế ự ữ ả ước th n tầ ượng, không ch y theoạ

th n tầ ượng m t cách mù quáng; phê phán m i bi u hi n mê mu i th n tộ ọ ể ệ ộ ầ ượng trong

cu c s ng hàng ngày, trộ ố ướ ếc h t là trong h c ọ đường.

Đề bài: Theo thống kê của Cục CSGT Đường bộ - Đường sắt (Bộ Công an), trong tuần đầu tiên của tháng 6, cả nước xảy ra 339 vụ TNGT làm 151 người chết, 232 người bị thương (Theo VietNamNet ngày 10/6/2013) Suy nghĩ của anh (chị) về thông tin trên?

Bài làm: Tôi còn nhớ cách đây khá lâu, trong một phóng sự thực tế, những du khách nước ngoài thường nói với nhau một câu thế này: "Nếu du lịch mạo hiểm là chưa đủ với bạn, hãy tham gia giao thông ở Việt Nam" Bấy giờ, tôi chỉ cảm thấy đó là một câu nói hài hước, đùa vui Lúc ấy tôi đã chưa thể nhận ra, dù đó là câu đùa đấy, nhưng không phải tự nhiên mà đùa như vậy! Thêm nữa, đó mới chỉ là trải nghiệm của những du khách

đi bộ qua đường phố Hà Nội

Tới khi toàn cảnh bức tranh giao thông Việt Nam được phô bày trước mắt, thì câu nói hài hước của du khách nước ngoài không đủ để hình dung nữa, mà thay vào đó, là câu hỏi chua xót và đầy ám ảnh của nhà báo Quản Hồng Đức: "Mỗi ngày Việt Nam có hơn

30 người đột ngột và vĩnh viễn từ bỏ cuộc sống trong khi đi lại trên đường Và tử thần sẽ gọi tên ai trong số chúng ta?"

Không còn là sự phóng đại nữa rồi, khi mà cái thực tế diễn ra ngay trong cuộc sống của chính chúng ta, theo như thống kê của cục cảnh sát giao thông, thì trong tuần đầu tháng

6 năm 2013 có 339 vụ tai nạn giao thông xảy ra trên toàn quốc làm 151 người chết, 232 người bị thương! Con số này có đủ để kích động bạn không, khi chúng góp phần đưa bạn, và tôi, chúng ta trở thành những người-tham-gia-giao-thông-may-mắn-còn-sống, trong hiện tại?

Nếu ai đó chi li nhẩm tính sẽ thấy, số nhân mạng 151 trong 7 ngày kia đã giảm gần 1/3

so với trên 30 người tử vong trung bình mỗi ngày được thống kê ở trên kia Nhưng hỡi

ơi, nhường ấy chưa đủ khủng khiếp, đau thương, mất mát, chấn động, và bàng hoàng hay sao mà coi đó là cải thiện!? Chúng ta cặm cụi thu thập về từng con số để báo cáo lại với nhau, chúng ta có thể thống kê lại các số liệu và đo đếm, đánh giá chúng Số liệu tuy không dối trá, nhưng chúng là những con số vô hồn nếu chỉ được xem qua loa, cùng lắm đem lại mấy cái rùng mình chứ chẳng đem lại tác dụng gì Có bao nhiêu vụ tai nạn, thiệt hại vật chất và tính mạng bao nhiêu, ta đếm được, nhưng chẳng có thước nào, máy nào

đo nỗi những gì là vết thương vĩnh hằng mà những vụ tai nạn kia đã khoét sâu vào nhân tâm những gia đình, người thân nạn nhân của nó Đã là không đếm được, thì một mạng người mất đi cũng là thất bại của xã hội, của ngành giao thông Chúng ta còn muốn chôn chân trong thất bại tới bao giờ nữa, hay lại phải trực diện nhìn vào những vụ tai nạn tăng lên từng giờ!?

Đó là tai nạn xe đâm vách núi khi đổ dốc hôm 7/6 tại đèo Hòn Giao - Khánh Lê (huyện khánh Vĩnh, Khánh Hòa) làm 7 người thiệt mạng và 21 người khác bị thương Điểm đặc biệt đáng lưu ý đây là xe chở đoàn giáo viên một trường tiểu học, không những cha mất con, chồng mất vợ, con mất mẹ, mà rồi đây những ánh mắt trẻ thơ ngơ ngác sẽ phải ngấn lệ khi không bao giờ còn được bàn tay "người mẹ ở trường" kia uốn nắn nữa Quả thực tai nạn giao thông là thứ rủi ro vô tình tàn nhẫn không chừa ai và hậu quả của

nó bao giờ cũng quá bi thương và đau khổ!

Chưa dừng lại ở đó, khi cộng đồng còn đang kêu gọi hiến máu tiếp tế cho người giáo viên còn nằm viện, thì sau đó 2 ngày, ngày 9/6, trên QL 1A đoạn qua xã Điện An, huyện Điện Bàn, Quảng Nam xảy ra vụ lật xe khách đường dài hãng Mai Linh khiến 3 người thiệt mạng và 30 người bị thương Chiều cùng ngày, tại huyện Long Điền, Bà Rịa - Vũng Tàu xảy ra vụ va chạm giữa xe tải đông lạnh với 3 xe máy Hậu quả cả 6 người trên xe máy tử vong tại chỗ Những vụ tai nạn thảm khốc cứ dồn dập xảy đến trong cơn hoang mang cực độ của cộng đồng, và chưa hề có dấu hiệu ngưng lại

Thông tin trong những ngày đầu tháng 6 vừa qua không phải là hồi chuông cảnh tỉnh gióng lên đột ngột như sét giữa trời quang, mà nó là những nhát cứa lên vết thương chưa lành miệng vẫn còn đang rỉ máu và nhiễm trùng đã năm qua tháng lại Mười năm qua Việt Nam ước tính có 120 000 người tử vong vì tai nạn giao thông, tức là 12 000 người mỗi năm, còn cao hơn cả thương vong trong thảm họa kép động đất - sóng thần ở Nhật Bản, tương đương 40 vụ rơi máy bay thảm khốc mỗi năm và chắc chắn không có

nhiều kẻ điên rồ muốn tham gia "chuyến bay" như đánh cược mạng sống ấy nữa Nhưng chúng ta đâu có lựa chọn!? Vẫn phải tham gia giao thông, vẫn phải sống chung với

hoang mang lo sợ án tử luôn treo lơ lửng mỗi khi ra đường Và nếu may mắn không có tên trong những con số thông kê lạnh lùng kia, ta lặng người hay rùng mình một cái, rồi lại lao ra đường hòa vào dòng chảy giao thông như thường Thực tế của giao thông Việt Nam đang là cái vòng tròn loanh quanh luẩn quẩn, bế tắc và thảm hại như vậy

Có lẽ rất nhiều người trong chúng ta sợ tai nạn giao thông, là bởi họ đó là thứ tai họa từ trên trời rơi xuống, không ai biết trước, không rõ lí do, và chỉ nhận ra nó khi quá muộn

Ấy là chưa kể trường hợp đã nhận thấy nguy cơ, chủ động né tránh mà vẫn trở thành nạn nhân xấu số như chị Trần Thị Vở (quê Phú Thọ) cùng người em tên Kiên của mình, đã dừng xe táp hẳn vào lề đường nhưng vẫn bị chiếc xe điên lao thẳng tới mà chết thảm Cách nghĩ ấy đúng, với người đang mạnh khỏe trong khoảnh khắc đã bị cướp đi sinh mạng bởi những "hung thần xa lộ" Trong chưa tới một giây lóe lên những suy nghĩ cuối cùng, có thể họ sẽ nghĩ tới số mệnh Nhưng chúng ta, những "kẻ sống sót” theo nghĩa mảnh mai nhất, chúng ta vẫn còn thở, chúng ta chứng kiến, chúng ta biết tới những vụ tai nạn và thương vong lớn dần, chúng ta đọc được những lí giải của các nhà chuyên môn, chúng ta nghe báo chí hô hào, địa phương vận động về an toàn giao thông và chúng ta biết, nguyên nhân của phần lớn tai nạn hiện nay chẳng dính dáng gì tới hai chữ tâm linh trong ngoặc kép cả

Tạo hóa ban cho con người chỉ đôi chân để di chuyển, nhưng cũng ban cho bộ óc để phát minh ra cả ngàn thứ phương tiện đi lại và chuyên chở Hệ thống giao thông hiện đại ngày nay tất thảy là do bàn tay nhân tạo mà nên, lợi ích hay tác hại của nó gây ra, không những tác động trực tiếp mà còn có nguyên do khởi phát từ chính con người Khối óc con người đã phát minh ra hệ thống giao thông, thì một đòi hỏi thiết yếu đặt ra là khối óc

ấy cũng phải có ý thức để sử dụng hiệu quả và an toàn hệ thống này Đi lại trên con đường văn minh hiện đại mà lại điều khiển phương tiện bằng bản năng một cách thiếu văn hóa và tư tưởng ích kỉ trục lợi cá nhân thì chỉ có hại mình hại người mà thôi Đúng