Bài viết số 2 văn lớp 11

Câu th th hi n... M nh tình san s tí con con”ả ẻNgán là chán ngán, là ngán ng m.

Bài vi t s 2 l p 11 ế ố ớ

1: Hình n h ng i ph n vi t nam th i x a wa bài bánh trôi

Bàilàm

Trong kho tàng v n h c Vi tă ọ ệ Nam có r t nhi u bài th nói lên than ph nấ ề ơ ậ

c a ngủ ười ph n phong ki n x a ó là nh ng ngụ ữ ế ư Đ ữ ười ph n ch u sụ ữ ị ự ràng bu c c a l giáo phong ki n “Tam tòng, t ộ ủ ễ ế ứ đức” ( t i gia tòng ph ,ạ ụ

xu t giá tòng phu, phu t tòng t và công dung ngôn h nh) H h u nhấ ử ử ạ ọ ầ ư không có quy n quy t nh cu c ề ế đị ộ đời mình, ch bi t s ng cam ch u và ph cỉ ế ố ị ụ tùng C m thông v i s ph n, thân ph n và ph m ch t c a ngả ớ ố ậ ậ ẩ ấ ủ ười ph nụ ữ

x a, hai nhà th H Xuân Hư ơ ồ ương và Tr n T Xầ ế ương ã thay h nói lênđ ọ

ti ng lòng mình qua các bài th nh : T tình, Bánh trôi nế ơ ư ự ước, Thương

v … ợ

Th i x a, dờ ư ưới ch ế độ phong ki n suy tàn, m c nát, s ph n ngế ụ ố ậ ười phụ

n luôn b vùi d p vào v ng l y au kh , luôn b trói bu c b i xã h i b tữ ị ậ ũ ầ đ ổ ị ộ ở ộ ấ công, nam quy n ề độ đc oán, m t xã h i “tr ng nam khinh n ”, m t ch ộ ộ ọ ữ ộ ế độ

a thê… H g p nhi u au kh , l n n, tình duyên tr c tr , ch u cu c i

làm l , s ph n h m hiu, éo le.ẻ ố ậ ẩ

V i b n l nh c a mình và c ng là n n nhân trong xã h i ó, H Xuânớ ả ĩ ủ ũ ạ ộ đ ồ

Hương ã m nh d n nói lên n i lòng c a nh ng ngđ ạ ạ ỗ ủ ữ ười ph n x a ó làụ ữ ư Đ

nh ng ngữ ười ph n duyên dáng, xinh x n nh ng luôn b phân bi t ụ ữ ắ ư ị ệ đố ửi x

th m t , không có quy n l a ch n h nh phúc c a ậ ệ ề ự ọ ạ ủ đời mình và luôn khát khao h nh phúc l a ôi Trạ ứ đ ước m t xã h i b t công, c nh ng ngộ ộ ấ ả ộ ười con gái giàu s c s ng và h t s c tài hoa, nh ng tr trêu cu c ứ ố ế ứ ư ớ ộ đời th t b tậ ấ

h nh, s ph n l n ạ ố ậ ậ đận gian truân:

“ Thân em v a tr ng l i v a trònừ ắ ạ ừ

B y n i ba chìm v i nả ỗ ớ ước non”

Không ch th n i au thân ph n con ỉ ế ỗ đ ậ được nh c ắ đế ởn bài : “T tình II” :ự

“ êm khuya v ng v ng tr ng canh d nĐ ă ẳ ố ồ

Tr cái h ng nhan v i nơ ồ ớ ước non(…)

V ng tr ng bóng x khuy t ch a tròn”ầ ă ế ế ư

M t tâm tr ng bu n au, oán h n, cô ộ ạ ồ đ ậ độc, trong màn êm v ng l ng Sđ ắ ặ ự

b bàng, t i h , d u dãi cay ẽ ủ ổ ầ đắng là n i au c a H Xuân Hỗ đ ủ ồ ương nói riêng

và người ph n Vi tụ ữ ệ Nam nói chung Duyên ph n h th t h m hiu, h nhậ ọ ậ ẩ ạ phúc ít i ( tu i xuân trôi qua mà h nh phúc không tr n v n nh tr ng xỏ ổ ạ ọ ẹ ư ă ế

mà v n khuy t) Mang cho mình m t thân ph n l m n, tình yêu b chiaẫ ế ộ ậ ẻ ọ ị

n m x b y ch còn tí con con: “M nh tính san s tí con con”.ă ẻ ả ỉ ả ẻ

i v i Tr n T X ng, ông ng d i khía c nh m t ng i àn ông,

c m thông thả ương xót cho s ph n c a ngố ậ ủ ười ph n b ụ ữ ị đố ủ ấi x b t công, luôn ch u c c c gian truân nh ng không dám ph n kháng H luôn s ngị ơ ự ư ả ọ ố cam ch u, hi sinh cho ch ng con:ị ồ

“L n l i than cò khi quãng v ngặ ộ ắ

Eo sèo m t nặ ước bu i ò ông”ổ đ đ

(Thương V )ợ

Câu th mang ch t li u ca dao, các hình nh “l n l i”, “eo sèo”, “khi quãngơ ấ ệ ả ặ ộ

v ng”, “bu i ò ông” th hi n s t i thân c a ngắ ổ đ đ ể ệ ự ủ ủ ười ph n , trụ ữ ước s ự đơn chi c, chen chút làm n v t lôn v i cu c s ng ế ă ậ ớ ộ ố để ư m u sinh, nuôi ch ngồ con Người ph n x a khi v nhà ch ng ph i ch u s ràng bu c c a lụ ữ ư ề ồ ả ị ự ộ ủ ễ giáo phong ki n, ch p nh n không kêu ca, oán than (“M t duyên hai n âuế ấ ậ ộ ợ ành ph n – N m n ng m i m a dám qu n công”) m c dù r t v t v ,

kh c c Hình nh bà Tú chính là chân dung c a m t ngổ ự ả ủ ộ ười ph n khôngụ ữ

qu n khó kh n vì ch ng vì con, là m t hình nh tiêu bi u c u ngả ă ồ ộ ả ể ả ười phụ

n Vi tữ ệ Nam

Qua ó, ã làm n i b t nh ng v đ đ ổ ậ ữ ẻ đẹp tâm h n và ph m ch t ngồ ẩ ấ ười ph nụ ữ

Vi tệ Nam x a ư Đồng th i phê phán cái xã h i th i nát, gi n ngờ ộ ố ậ ườ đờ ại i b c

b o vô tâm (“Sau gi n vì duyên ẽ ậ để ỏ m i mõm mòm” – T tình I c a Hự ủ ồ Xuân Hương), gi n cu c s ng ã ậ ộ ố đ đưa nh ng ngữ ười ph n vào ch l loiụ ữ ỗ ẻ

cô d n, hiu hút:ơ

“Oán h n trông ra kh p m i chòm”ậ ắ ọ

(T tình I – H Xuân Hự ồ ương)

H oán h n trọ ậ ước n i au âm , dai d ng ỗ đ ỉ ẳ đốt cháy tâm can và tê tái nh t.ấ Trong th H Xuân Hơ ồ ương ta luôn b t g p nh ng hình nh ngắ ặ ữ ả ười ph nụ ữ

bi t vế ượt lên s ph n, không ố ậ để ỗ đ n i au làm mình g c ngã:ụ

“Xiên ngang m t ặ đất rêu t ng ámừ đ

âm to c chân mây á m y hòn”

(T tình II)ự

Qu th t, h không bao gi ch u khu t ph c, luôn c a qu y Xuân Hả ậ ọ ờ ị ấ ụ ự ậ ương

l i càng kh ng nh”ạ ẳ đị

“R n nát m c d u tay k n nắ ặ ầ ẻ ặ

Mà en v n gi t m lòng son”ẫ ữ ấ

( Bánh trôi nước)

úng là m t ph m ch t t t p c a ng i ph n v i t m lòng th y chung,

Đ ộ ẩ ấ ố đẹ ủ ườ ụ ữ ớ ấ ủ

son s c, quy t gìn gi không ắ ế ữ để hoàn c nh xã h i lam hoen , là ni m tả ộ ố ề ự hào, lòng kiêu hãnh và hãnh di n v chính mình Và trong tâm h n ngệ ề ồ ười

ph n luôn khao khát ụ ữ được hòa h p trong m t tình yêu tr n v n, mãnhợ ộ ọ ẹ

li t:ệ

“Chém cha cái ki p l y c ng chung”ế ấ ồ

Nó th hi n m t ni m khao khát chính áng c a ngể ệ ộ ề đ ủ ười ph n m i th iụ ữ ở ọ ờ i

đạ

n v i “Th ng v ” c a Tú X ng nhìn v i góc o lý, bà Tú ang

tuân theo b n ph n làm v nh ng nhìn góc ổ ậ ợ ư ở độ tình c m, ta th y bà làmả ấ

t t c vì ch ng con mà không than th , bà hi n lên v ấ ả ồ ở ở ệ ẻ đẹp truy n th ngề ố

c a ngủ ười ph n Vi tụ ữ ệ Nam ó là s Đ ự đả đm ang, ch u thị ương, ch u khó vàị

c hi sinh âm th m vì ch ng con

T ây ta càng c m thông sâu s c cho s ph n ngừ đ ả ắ ố ậ ười ph n Vi t Namụ ữ ệ

x a, ph i ch u nhi u kh c c, t i nh c, hiu qu nh, tình duyên h m hiu, tr cư ả ị ề ổ ự ủ ụ ạ ẩ ắ

tr …ở

Ngày nay thân ph n ngậ ười ph n ã chi m m t v trí quan tr ng trong giaụ ữ đ ế ộ ị ọ ình B i l cái xã h i “Tr ng nam khinh n ” ã b xóa b mà thay vào ó

là m t xã h i “công b ng, bình ộ ộ ằ đẳng, nam n bình quy n” Nh ng không vìữ ề ư

th mà ngế ười ph n Vi t Nam làm m t i v thu n phong m t c v n cóụ ữ ệ ấ đ ẻ ầ ỹ ụ ố

c a mình Và v n gi ủ ẫ ữ được ph m ch t, v ẩ ấ ẻ đẹp truy n th ng c a ngề ố ủ ười

Bài vi t s 2 l p 11 ế ố ớ đề 2: Hình nh ng ả ườ i ph n Vi t Nam th i x a ụ ữ ệ ờ ư qua bài T tình II c a H Xuân H ự ủ ồ ươ ng và Th ươ ng v c a Tr n t ợ ủ ầ ế

X ươ ng

Bài làm

“Thân em nh c u gaiư ủ ấ

Ru t trong thì tr ng v ngoài thì enộ ắ ỏ đ

Ai i ném th mà xemơ ử

N m ra m i bi t r ng em ng t bùi”ế ớ ế ằ ọ

ã t lâu, hình nh ng i ph n Vi t Nam x a ã xu t hi n nhi u qua

nh ng câu ca dao v i nh ng v ữ ớ ữ ẻ đẹp, hình tượng khác nhau Nh ng hư ở ọ

u có chung c tính truy n th ng p mà dân t c Vi t Nam ã tích

lu ỹ được qua hàng ngàn n m lao ă động và đấu tranh Hình nh ó c ngả đ ũ

c th hi n r t tài tình qua hai bài th T Tình II cua H Xuân H ng

Và Thương V c a Tr n T Xợ ủ ầ ễ ương

Hình nh ả đầu tiên c a ngủ ười ph n Vi t Nam ụ ữ ệ được th hi n qua hai bàiể ệ

th ó là hình tơ đ ương người ph n Vi t Nam ch u nhi u au kh , v t vụ ữ ệ ị ề đ ổ ấ ả trong cu c s ng ó là hình nh bà Tú v t v , gian truân ki m s ng, t t b tộ ố Đ ả ấ ả ế ố ấ ậ

ngược xuôi “Quanh n m buôn bán mom sông” Câu th ã nói lên m tă ở ơ đ ộ hoàn c nh làm n v t v , lam l c a bà ây, bà Tú làm vi c v t v su tả ă ấ ả ũ ủ Ở đ ệ ấ ả ố

c n m, không k m a n ng trên mom sông- cái doi ả ă ể ư ắ đất nhô ra đầy nguy

hi m Th m thía n i v t v , gian truân c a v , Tú Xể ấ ỗ ấ ả ủ ợ ương ã mđ ượn hình

nh con cò trong ca dao nói v bà Tú Có i u hình nh con cà trong ca

dao đầ ộy t i nghi p mà hình nh con cò trong th Tú Xệ ả ơ ương con t i nghi pộ ệ

h n Con cò trong th không ch xu t hi n trong cái r n ng p c a khôngơ ơ ỉ ấ ệ ợ ợ ủ gian mà còn là r n ng p c a th i gian Hình nh thân cò nh m t s sángợ ợ ủ ờ ả ư ộ ự

t o:ạ

“L n l i thân cò khi quãng v ng”ặ ộ ắ

a t l n l i lên u câu, thay con cò b ng thân cò c ng làm t ng thêm

n i v t v , gian truân c a bà Tú, càng kh i d y c n i au thân ph n sâuỗ ấ ả ủ ơ ậ ả ỗ đ ậ

s c, th m thía h n:ắ ấ ơ

“Eo sèo m t nặ ước bu i ò ông”ổ đ đ

Câu th g i nên m t s chen chúc, bơ ợ ộ ự ươn ch i trên sông nả ước c a nh ngủ ữ

người buôn bán nh , s c nh tranh ỏ ự ạ đến m c sát ph t nhau nh ng c ngứ ạ ư ũ không thi u l i qua ti ng l i Bu i ò ông âu ph i là ít lo âu, nguy hi mế ờ ế ạ ổ đ đ đ ả ể

h n khi quãng v ng mà ó còn là s chen l n, xô ơ ắ đ ự ấ đẩy ch a ứ đầy b t tr c,ấ ắ nguy hi m Nh ng câu th ã làm n i rõ lên nh ng v t v , c c nh c màể ữ ơ đ ổ ữ ấ ả ự ọ

bà Tú và người ph n Vi t Nam x a ph i ch u ụ ữ ệ ư ả ị đựng, tr i qua.ả

Còn v i bài th T Tình II c a H Xuân Hớ ơ ự ủ ồ ương thì ó là s kh au vìđ ự ổ đ không làm ch ủ được s ph n c a mình:ố ậ ủ

“ êm khuya v ng v ng tr ng canh d nĐ ă ẳ ố ồ

Tr cái h ng nhan v i nơ ồ ớ ước non.”

M ở đầu là m t âm thanh vang v ng, ộ ọ đầy h i h : Tr ng canh d n Nh ngố ả ố ồ ư

dù mãnh li t ệ đến m y, ti ng tr ng c ng ch là âm thanh duy nhát trongấ ế ố ũ ỉ

êm v ng, n u không có nó thì em khuya s tr nên vô cùng v ng l ng

Cái động ã đ đươc s d ng ử ụ để tôn lên cái t nh, cái cô ĩ độc, tr ng tr i c aố ả ủ

êm khuya N a êm là th i gian sum h p c a v ch ng, là th i i m

h nh phúc l a ôi, y v y mà l i có ngạ ứ đ ấ ậ ạ ười ph n t nh d y vào úng th iụ ữ ĩ ậ đ ờ

kh c thiêng liêng y, hay vì c êm ngắ ấ ả đ ười ph n ã không ng ụ ữ đ ủ được vì thi u v ng m t i u gì ó, vì tâm tr ng ang mang n ng m t n i au?ế ắ ộ đ ề đ ạ đ ặ ộ ỗ đ

Ti ng tr ng canh âm vang t xa v ng l i nh ang thúc gi c th i gian quaế ố ừ ọ ạ ư đ ụ ờ mau, g i ọ đến m t i u áng s ôí v i m t ngộ đ ề đ ợ đ ớ ộ ườ đi àn bà v n còn thânẫ

n g i chi c: ó là tu i già Tu i già càng n g n ngh a là hi v ng càng

tu t xa, m i mong m i, khát khao càng tr nên vô v ng Ti ng tr ng d nộ ọ ỏ ở ọ ế ố ồ

d p c xoáy sâu vào tâm con ngậ ứ ười ph n , nó âm vang trong tâm tụ ữ ưởng,

âm vang trong suy ngh không tài nào d t ĩ ứ được D n d p, h i h , ti ngồ ậ ố ả ế

tr ng không ch bao trùm lên không gian mà còn lên c th i gian n a, vàố ỉ ả ờ ữ

t h i: ây có th t là ti ng tr ng hi n h u trong th c t i hay ph i ch ng óự ỏ đ ậ ế ố ệ ữ ự ạ ả ă đ

là ti ng tr ng c t lên t ti ng lòng th n th c c a tác gi , ti ng tr ng ámế ố ấ ừ ế ổ ứ ủ ả ế ố

nh v m t bi k ch ang ngày càng n g n h n v i bà:

“Tr cái h ng nhan v i nơ ồ ớ ước non”

Khi th i gian c lờ ứ ướt qua càng lúc càng d n d p thì c ng là lúc “h ngồ ậ ũ ồ nhan” ngày m t tr ra v i ộ ơ ớ đời “H ng nhan” chính là nhan s c, gồ ắ ương m tặ xinh đẹp c a ngủ ười ph n ó là i u mà b t c ngụ ữ Đ đ ề ấ ứ ười ph n nào c ngụ ữ ũ

h t s c t hào, coi tr ng, nâng niu Nh ng t “cái” g n li n v i “h ngế ứ ự ọ ư ừ ắ ề ớ ồ nhan” nh m t hòn á kéo n ng c câu th xu ng “H ng nhan” ư ộ đ ặ ả ơ ố ồ để làm gì khi n a êm ph i t nh gi c trong cái tr ng trãi, l ng l o ữ đ ả ĩ ấ ố ặ ẽ đế đắn ng cay?

“H ng nhan” ồ để làm gì khi nó âu ph i là v nh c u mà s nhanh chóng vđ ả ĩ ữ ẽ ỡ tan theo t ng nh p tr ng d n Câu th nh l i ay nghi n, m a mai chínhừ ị ố ồ ơ ư ờ đ ế ỉ

b n thân mình, áng thả đ ương cho nh ng ngữ ười ph n ụ ữ đương th i b èờ ị đ nén, áp b c v i nh ng th t c phong ki n ứ ớ ữ ủ ụ ế đến m c x xác, héo mòn cứ ơ ả

m t ph n h ng nhan ó còn là n i au vì cô qu nh, thi u v ng h nh phúcộ ậ ồ Đ ỗ đ ạ ế ắ ạ

l a ôi, không ngứ đ ười yêu thương, thông c m.ả

“Chén rượ ươi h ng đưa say l i t nhạ ỉ

V ng tr ng bóng x khuy t ch a tròn”ầ ă ế ế ư

Hai câu th v nên m t khung c nh r t th t và c ng ch a chan bao n iơ ẽ ộ ả ấ ậ ũ ứ ỗ

ni m tác gi M t ngề ả ộ ười ph n mà ph i ng i u ng rụ ữ ả ồ ố ượu m t mình, cô ộ đơn

v i êm khuya, v i v ng tr ng l nh Câu th là ngo i c nh mà c ng là tâmớ đ ớ ầ ă ạ ơ ạ ả ũ

c nh, t o nên s ả ạ ự đồng nh t gi a tr ng v i ngấ ữ ă ớ ười Khi mu n quên s u làố ầ lúc người ta trong tâm tr ng cay ở ạ đắng nh t, khi xung quanh không có aiấ

có th chia s n i ni m và ta ch còn bi t quên i n i ni m trong men

rượu, m t mình Nh ng li u chén rộ ư ệ ươu có th làm quen i b o n i cô ể đ ả ỗ đơn,

t i nh c trong lòng hay H Xuân Hủ ụ ồ ương u ng rố ượu mà nh u ng i baoư ố đ

gi t s u mà ngọ ầ ườ ối u ng ch ng ẳ đổ đ đượ i c khi mà có th l ng l , âm th mể ặ ẽ ầ

nu t vào c h ng, ố ổ ọ để đ au kh c ng ch ng m t i âu mà tr l i chínhổ ũ ẳ ấ đ đ ở ạ trong tâm trí mình Ở đ ây c nh tình Xuân Hả ương được th hi n ch aể ệ ứ

ng bi k ch Tu i xuân ã trôi qua mà nhân duyên không c tr n

v n.Tr ng v n là bi u tẹ ă ố ể ượng c a h nh phúc, là hình nh ủ ạ ả đạ ệi di n cho ước

m và hi v ng Nh ng h nh phúc c a H Xuân Hơ ọ ư ạ ủ ồ ương l i xót xa ạ đến m cứ

“khuy t ch a tròn”- m t h nh phúc không h tr n v n, m t cu c ế ư ộ ạ ề ọ ẹ ộ ộ đời còn dang d , éo le v i nh ng tr c tr trong tình duyên H nh phúc c a bà chở ớ ữ ắ ở ạ ủ ỉ

nh v ng tr ng khuy t mà bà không th bi t trư ầ ă ế ể ế ước ngày mai tr ng să ẽ khuy t ti p hay tròn Ánh tr ng sáng mà l nh l o vô cùng khi n hi n trongế ế ă ạ ẽ ẩ ệ

ó m t n i cô n, tr ng v ng Và bóng x i kèm v i tr ng l i g i nên

m t n i ni m trong lòng tác gi : n i lo s trộ ỗ ề ả ỗ ợ ước tu i xuân ang m t i.ổ đ ấ đ

Tr ng ã x mà v n khuy t ch a tròn, gi ng nh tu i xuân c a Xuână đ ế ẫ ế ư ố ư ổ ủ

Hương ang m t i mà tình duyên chu đ ấ đ ă được tr n v n Hình nh m tọ ẹ ả ặ

tr ng là hình nh n d vô cùng ă ả ẩ ụ độ đc áo và đặ ắc s c, miêu t chính xác vàả

vô cùng sinh động ngo i c nh mà c ng b l ạ ả ũ ộ ộ được tâm c nh, nh ng suyả ữ ngh , tâm t ang hi n h u trong bà.ĩ ư đ ệ ữ

Nh ng dù có v t v , au xót, chán chư ấ ả đ ường đến m c nào, thì ngứ ười phụ

n Vi t Nam x a v n là nh ng con ngữ ệ ư ẫ ữ ười có nh ng ph m ch t ữ ẩ ấ đẹ đẽp , không ch v b ngoài mà còn là tình yêu thỉ ở ẻ ề ở ương , lòng nhân h u, m tậ ộ lòng, m t d vì ch ng, vì con:ộ ạ ồ

“Nuôi đủ ă n m con v i m t ch ng”ớ ộ ồ

Câu th là gánh n ng gia ình ơ ặ đ đặt lên vai bà Tú, v t v quanh n m ch ngấ ả ă ẳ

n hà nh v y là ề ư ậ để nuôi c nhà ông con, nuôi l con ông y ã ành,ả Đ ũ đ ấ đ đ

bà còn ph i nuôi ch ng N m con v i m t ch ng là sáu ngả ồ ă ớ ộ ồ ười M t ph iộ ả gánh sáu, th là n ng, ph i gánh và gánh ế ặ ả được, th là ế đả đm ang Nh ngư nuôi đủ ẫ v n hi u là v a ể ừ đủ ừ đủ, v a nuôi, không thi u nh ng c ng ch ngế ư ũ ẳ

th a V t v quanh n m ừ ấ ả ă đến v y mà c ng ch v a ậ ũ ỉ ừ đủ nuôi ch ng, nuôiồ con, v y m i th t là v t v , ã g ng h t s c r i V y m i th t là ậ ớ ậ ấ ả đ ắ ế ứ ồ ậ ớ ậ đảm, n ngặ

n th mà c ng gánh xong, khó th mà c ng chu toàn Câu th th hi n

s v t v , gian lao ự ấ ả đức tính ch u thị ương, ch u khó, h t lòng vì ch ng, vìị ế ồ con c a bà Tú nói riêng và c a ngủ ủ ười ph n Vi t Nam nói chung.ụ ữ ệ

Còn v i T Tình II, dù ớ ự đớ đn au đến m c nào thì trong sâu th m trái timứ ẳ

bà, dù y u t ế ớ đế đn âu c ng loé lên ánh l a khát khao, hi v ng, không ch uũ ử ọ ị khu t ph c mà mu n vùng lên ấ ụ ố đấu tranh thay đổi cu c s ng c a mình:ộ ố ủ

“Xiên ngang m t ặ đất, rêu t ng ámừ đ

âm to c chân mây, á m y hòn.”

M t hình tộ ượng thiên nhiên d d i, ữ ộ đầy c a ự động nh tính cách bu ngư ớ

b nh, không ch u khu t ph c i u gì c a chính tác gi v y ây, H Xuânỉ ị ấ ụ đ ề ủ ả ậ Ở đ ồ

Hương, s bu n t i bao gi c ng g i nên nh ng ph n ng tích c c, bàự ồ ủ ờ ũ ợ ữ ả ứ ự không buông xuôi, đầu hàng mà luôn c g ng tìm cách thay ố ắ đổ ậi v n m nh,ệ cho dù nh ng c g ng ó m i ch d ng l i trong suy ngh Hai câu thữ ố ắ đ ớ ỉ ừ ạ ĩ ơ

tưởng nh ch miêu t c nh v t xung quanh, nh ng chính nh ng ư ỉ ả ả ậ ư ữ đặ đ ểc i m

cu c nh v t ó ã ả ả ậ đ đ được dùng để ộ ộ b c l tâm tr ng c a con ngạ ủ ười Hàng

lo t nh ng ạ ữ động t m nh ừ ạ đầy s c thái bi u c m nh xiên, âm ắ ể ả ư đ đượ đảc o lên đầu câu Nh ng sinh v t bé nh , hèn m n, còn hèn m n h n c “n iữ ậ ỏ ọ ọ ơ ả ộ

c hoa hèn” nh ám rêu kia mà c ng không ch u m m y u Nó ph i m cỏ ư đ ũ ị ề ế ả ọ xiên, mà là “xiên ngang m t ặ đấ Đ đ ắt” á ã r n ch c l i ph i r n ch c h n, nóắ ạ ả ắ ắ ơ

ph i “ âm to c chân mây” Bi n pháp ngh thu t ả đ ạ ệ ệ ậ đảo ng trong hai câu dãữ làm n i b t s ph n u t c a thân ph n ổ ậ ự ẫ ấ ủ ậ đấ đt á, c cây mà c ng là s ph nỏ ũ ự ẫ

u t c a tâm tr ng Ch nh ng c nh v t bình thấ ủ ạ ỉ ữ ả ậ ường không có gì đặc bi tệ

nh rêu và á, nh ng qua cách nhìn ư đ ư đấy b t mãn, m c c a tác gi ,ấ ấ ứ ủ ả chúng tr nên vô cùng s ng ở ố động C ự động, n i lo n, phá phách, mu nổ ạ ố

p tan nh ng gì gò bó d c t do vùng v y gi a t tr i, thiên nhiên

hoà h p v i con ngợ ớ ườ đặ đ ểi, c i m thiên nhiên c ng chính là n i ni m nhânũ ỗ ề

v t Và ta c ng th y ậ ũ ấ được tâm tr ng c a H Xuân Hạ ủ ồ ương ph n u t trẫ ấ ước

nh ng t c l phong ki n, c ng nh nh ng s ph n h m hiu ang tàn nh nữ ụ ệ ế ũ ư ữ ố ậ ẩ đ ẫ

ra tay bóp ch t h nh phúc c a bà; nh ng u t h n y b è nén, gò épế ạ ủ ữ ấ ậ ấ ị đ trong lòng bà đến m c không ch u n i ch ch c v oà ra, bà khao khátứ ị ổ ỉ ự ỡ

mu n ố đập tung t t c , mu n ấ ả ố đậ đổ ọp m i th , mu n t do bi t nhứ ố ự ế ường nào

Nh ng dù sao, bà c ng ch là m t ngư ũ ỉ ộ ười ph n phong ki n, m t thânụ ữ ế ộ

ph n n nhi cô ậ ữ độc, dù phá phách, dù n i lo n ổ ạ đế đn âu thì c ng ch trongũ ỉ

gi i h n ngôn t Bà không th làm gì h n ớ ạ ừ ể ơ được n a M c dù v y,ữ ặ ậ

ta ph i công nh n ay là m t cách suy ngh vô cùng m i m , m t t tả ậ đ ộ ĩ ớ ẻ ộ ư ưởng

i tr oc th i i, m t tính cách hoàn toàn khác bi t so v i ng i ph n

lúc b y gi ó là m t b n l nh, m t cá tính Xuân Hấ ờ Đ ộ ả ĩ ộ ương áng trân tr ng:đ ọ

“Ngán n i xuân i xuân l i l iỗ đ ạ ạ

M nh tình san s tí con con”ả ẻ

Ngán là chán ngán, là ngán ng m H Xuân Hẩ ồ ương ngán l m r i n i ắ ồ ỗ đời

éo le, b c b o Xuân i r i xuân l i, t o hoá ch i m t vòng lu n qu n Tạ ẽ đ ồ ạ ạ ơ ộ ẩ ẩ ừ xuân mang hai ngh a, v a là mùa xuân, v a là tu i xuân Mùa xuân i r i,ĩ ừ ừ ổ đ ồ mùa xuân tr l i v i thiên nhiên, v i muôn nghìn hoa c , lá cây, nh ng v iở ạ ớ ớ ỏ ư ớ con người tu i xuân qua là không bao gi tr l i Hai t “l i” trong c m tổ ờ ở ạ ừ ạ ụ ừ

“xuân i xuân l i l i” mang hai ý ngh a khác nhau T l i th nh t ngh a làđ ạ ạ ĩ ừ ạ ứ ấ ĩ thêm l n n a, t l i th hai ngh a là tr l i S tr l i c a mùa xuân l iầ ữ ừ ạ ứ ĩ ở ạ ự ở ạ ủ ạ

ng ngh a v i s ra i c a tu i xuân Ngh thu t t ng ti n làm cho ngh ch

c nh càng éo le h n: M nh tình-san s -tí con con M nh tình ã bé l i cònả ơ ả ẻ ả đ ạ san s ra thành ít i, ch còn tí con con nên càng xót xa, t i nghi p Câuẻ ỏ ỉ ộ ệ

th ơ được vi t ra có th là tâm tr ng c a ngế ể ạ ủ ười mang thân i làm l auđ ẽ Đ xót bi t m y, khi m nh tình là m t th ế ấ ả ộ ứ được chia n m x b y, nh n dă ẻ ả ậ ược duy nh t m t m nh tí con con H nh phúc c a bà ch ng nh ng không tr nấ ộ ả ạ ủ ẳ ữ ọ

v n mà còn nh bé, ít i ẹ ỏ ỏ đến m c ứ độ ộ t i nghi p Tình duyên nh th có ệ ư ế để làm gì, ch càng thêm t i nh c, ỉ ủ ụ đắng cay Cách dùng t gi n ừ ả đơn mà v nẫ

vô cùng độ đc áo ã c c t n i ni m c a tác gi H Xuân Hđ ự ả ỗ ề ủ ả ồ ương ngang tàng, thách th c ứ đầy n i lo n trên là th , nh ng cu i cùng t t c v n chổ ạ ế ư ố ấ ả ẫ ỉ chìm vào vô v ng trong s b t l c t t cùng và chán chọ ự ấ ự ộ ường, m t m i.ệ ỏ

Nh ng c g ng vùng v y c a bà ch là vô ích, b i ph n c a bà v n ã làữ ố ắ ẫ ủ ỉ ở ậ ủ ố đ

m t bi k ch và mãi mãi ch là bi k ch mà thôi Có l trong gi phút y, bà ãộ ị ỉ ị ẽ ờ ấ đ

mu n buông xuôi, mu n b m c cho t t c s ph n ố ố ỏ ặ ấ ả ố ậ đư đẩa y, bà ã m tđ ấ

h t hi v ng “Gi t nế ọ ọ ước m t em âm th m buông r i, êm s uắ ầ ơ đ ầ

n côi trong tim em ôm tr n m t n i sàu b v ành khóc

v y thôi Li u H Xuân Hậ ệ ồ ương có th vể ượt qua t t c ấ ả để ở ạ tr l i là

m t ngộ ười ph n yêu ụ ữ đời m nh m , không s gì c nh ngày nào? óạ ẽ ợ ả ư Đ

v n là câu h i còn d dang c a ngẫ ỏ ở ủ ười ph n em thân i làm l , ph nụ ữ đ đ ẽ ậ

người mà h nh phúc không bao gi tr n v n mà ch nh nhoi nh m nhạ ờ ọ ẹ ỉ ỏ ư ả

gương v Câu th di n at sâu s c nh i m, bi k ch c a H Xuânỡ ơ ễ đ ắ đỉ đ ể ị ủ ồ

Hương và c ng là c a ngũ ủ ười ph n th i b y gi ụ ữ ờ ấ ờ

ó là nh ng hi n thân cho nh ng kh au c a con ng i trong xã h i

x a, ư đồng th i là k t tinh c a nh ng ờ ế ủ ữ đức tính t t ố đẹp c a ng òi ph nủ ư ụ ữ

Vi t Nam qua hàng th k Trong c hai bài th là hình tệ ế ỉ ả ơ ượng người phụ

n Vi t Nam ch u nhi u au ữ ệ ị ề đ đớn, t i c c dủ ự ưới ch ế độ phong ki n nh ng ế ư ở

h toát lên s ọ ự đấu tranh m nh m , vạ ẽ ượt lên s ph n ố ậ để làn t t b n ph nố ổ ậ

c a m t ngủ ộ ười ph n trong gia ình, m t ngụ ữ đ ộ ười ph n dám vụ ữ ượt lên trên

n au tìm h nh phúc mà mình h ng khao khát

Bài vi t s 2 l p 11 ế ố ớ đề 3: Nhân cách nhà nho chân chính trong bài

th ơ Bài ca ng n ắ đ i trên bãi cát c a Cao Bá Quát ủ

Bài làm

Bãi cát l i bãi cát dàiạ

i 1 b c nh lùi 1 b c

M t tr i ã l n ch a d ng ặ ờ đ ặ ư ừ được

L khách trên ữ đường nước m t r i.ắ ơ

n d v con Ẩ ụ ề đường duy nh t ấ để "lên đời" trong xã h i pk th i nát Ngayộ ố

t ừ đầu bài th ta ã b t g p hình nh l - ơ đ ắ ặ ả ộ đồ- con đường Đường i trên cátđ mang ý ngh a bi u tĩ ể ượng cho con đường đời, con đường y dài vô cùngấ

t n, ậ đầ ẫy r y nh ng khó kh n, chông gai, m m t ko bi t ch n ng nào,ữ ă ờ ị ế ọ ả

hướng nào Để đạ đt c chân lí c a cu c ủ ộ đời, nta ph i vả ượt qua muôn ngàn khó kh nă

Ng` i g là nv tr tình, là ng` k s i tìm chân lí gi a cu c đ đ ữ ẻ ĩ đ ữ ộ đời m m t,ờ ị hay ó chính là hi n thân c a Cao bá Quátđ ệ ủ

Không h c ọ được tiên ông phép ngủ

Trèo non , l i su i , gi n khôn v i !,ộ ố ậ ơ

i n tích ( SGK có ) ây là l i t b ch, n i cay Đ ể Đ ờ ự ạ ỗ đắng, nh ng suy ngh ữ ĩ đầy mâu thu n gi a m ẫ ữ ơ ước khát v ng s ng cao ọ ố đẹp vs hi n th c m m t,ệ ự ờ ị

gi a tinh th n xông pha trên con ữ ầ đường i tìm lí tđ ưởng vs nhu c u hầ ưởng

l c c u an lúc b y gi , Ng òi i g hi u r ng ph i h c ạ ầ ấ ờ ư đ đ ể ằ ả ọ để đ i thi, nh ng khiư

t làm quan nh bao ph ng danh l i khác thì h c và thi làm j?

Tác gi nh ng mong mình h c c tiên ông cái phép ng , cái phép "th yả ữ ọ đ ủ ụ du" nh thái ư độ Ng Công Trứ

c m t d ng d ng ng` thái th ng

Khen chê ph i ph i ng n ông phongơ ớ ọ đ

Ko quan tâm đến ng` đời nói j, ngh j, s ng th nh th i nhàn h , vô u, thìĩ ố ả ơ ạ ư may ra m i n i th ng kh m i ch m d t Ti c thay phép th y du ọ ỗ ố ổ ớ ấ ứ ế ụ đố ới v i

nh ng ngữ ườ ố đi v n ã quá t nh l i ch ng có chút gì hi u l c Vì th , càng iỉ ạ ẳ ệ ự ế đ trong s t nh táo thì m i n i oán h n trong lòng ngự ỉ ọ ỗ ậ ườ đi i ch càng thêmỉ

ch t ch ng.ấ ồ

X a nay phư ường danh l iợ

T t t trên ấ ả đường đời

Ý mu n nói vs ta r ng cu c ố ằ ộ đờ đầi y nh ng b n danh l i chen chúc, chúngữ ọ ợ

m u sinh, hư ưởng th say s a và ko ai i cùng m trên con ụ ư đ đường m m tờ ị trên cát, ch có 1 mình ỉ đơ độn c bi t bao!ế

u gió h i men th m quán r u ,

Người say vô s , t nh bao ngố ỉ ười ?

Chuy n m u c u danh l i c ng nh chy n thệ ư ầ ợ ũ ư ệ ưởng th c rứ ượu ngon, ít ai tránh c s cám dđ ự ỗ

Cách nói y nh m m c ích làm n i rõ m` vs ông ấ ằ ụ đ ổ đ đảo nh ng ng` ch yữ ạ theo danh l i và ợ để kh ng nh m` ko th hòa tr n vs chúngẳ đị ể ộ

Cách nói y ch ng t ng` i g ã t thái ấ ứ ỏ đ đ đ ỏ độ khinh thường vs phường danh l i Ông là k cô ợ ẻ đơn ko có đồng hành và s th c y làm ng` i gự ự ấ đ đ

r t cay ấ đắng

S ự đố ậi l p th c / ng và t nh / say th c ra ch là nh ng bi n pháp lo i trứ ủ ỉ ự ỉ ữ ệ ạ ừ

nh m gi i h n d n và soi t t ng bằ ớ ạ ầ ỏ ừ ướ đặc c tr ng lo i bi t c a ư ạ ệ ủ đố ượi t ng Trx hoàn c nh y, ng` i ả ấ đ đường đặt ra câu h i day d t: i ti p hay d ngỏ ứ Đ ế ừ

l i?ạ

Bãi cát dài , bãi cát dài i !ơ

Tính sao ây ? đ Đường b ng m m t ,ằ ờ ị

ng ghê s còn nhi u , âu ít ?

Và d nhiên ông ã ko d ng l i mà ti p t c bĩ đ ừ ạ ế ụ ướ đc i

Th r i ph n cu i, bài th k t thúc b ng m t câu v n b ng và ba câuế ồ ở ầ ố ơ ế ằ ộ ầ ằ

v n tr c b y ch , báo hi u m t cái gì ang th t l i trong t tầ ắ ả ữ ệ ộ đ ắ ạ ư ưởng, là cái tuyên ngôn “cùng đường” c a nhà th Phép i p âm ây l i ủ ơ đ ệ ở đ ạ được sử

d ng ti p, cài vào nhau, an chéo nhau, ụ ế đ đẩ ảy c m giác nh c nh i ứ ố đến cùng

t t :ộ

Hãy nghe ta hát khúc " đường cùng " ,

Phía b c núi B c , núi muôn trùng ,ắ ắ

Phái nam núi Nam , sóng dào d t ạ

Ngườ đ đi i g nh n ra r ng m ko ch cô ậ ằ ỉ độc trên g đ đời mà còn ang i trênđ đ con g cùng, s b t c trên g đ ự ế ắ đ đời, nhìn v phía b c thì th y núi non muônề ắ ấ