Giáo án bồi dưỡng HSG Toán 5

Lưu ý: Riêng tên của người một số vùng dân tộc cũng giống như tên người nước ngoài được phiên âm ra tiếng Việt thì viết hoa chữ cái đầu ở mỗi bộ phận của tên, giữa các tiếng trong cùng b

GIÁO ÁN BỒI DƯỠNG HSG TOÁN 5

2 PhÐp trõ:

a - b = c(a lµ sè bÞ trõ, b lµ sè trõ, c lµ hiÖu)

* TÝnh chÊt cña phÐp céng:

+ Giao ho¸n: a + b = b + a VD: 4 + 6 = 6 + 4 = 10+ KÕt hîp: (a + b) + c = a + (b +c)

VD: 5 + 6 + 7 = 11 + 7 = 18

5 + 6 + 7 = 5 + 13 = 18 + Céng víi 0: 0 + a = a + 0 VD: 0 + 21 = 21 + 0 = 21

* TÝnh chÊt cña phÐp trõ

+ Trõ ®i sè 0: a - 0 = a

VD: 23 - 0 = 23 + Sè bÞ trõ b»ng sè trõ: a - a = 0 VD: 27 - 27 = 0

3 PhÐp nh©n:

a x b = c(a, b lµ thõa sè; c lµ tÝch)

4 PhÐp chia:

a : b = c(a lµ sè bÞ chia, b lµ sè chia, c lµ th-

25 - 15 = 10

* TÝnh chÊt cña phÐp nh©n:

+ Giao ho¸n: a x b = b x a VD: 4 x 5 = 5 x 4 = 20 + KÕt hîp: a x ( b x c) = (a x b)

x c + Nh©n víi sè 1: a x 1 = 1 x a =a

VD 23 x 1 = 1 x 23 = 23 + Nh©n víi sè 0: a x 0 = 0 x a =0

VD: 45 x 0 = 0 + Nh©n víi 1 tæng:

a x (b + c) = a x b + a x c VD: 12 x (5 + 7) = 12 x 5 + 12

x 7 = 60 + 84 = 144

* TÝnh chÊt cña phÐp chia:

+ Chia cho sè 1: a : 1 = a VD: 34 : 1 = 34

+ Sè bÞ chia b»ng sè chia: a : a

= 1 VD: 87 : 87 = 1 + Sè bÞ chia b»ng 0: 0 : a = 0 VD: 0 : 542 = 0

= 15002/ 52 x 64 + 520 x 7 - 52 x 34 = 52 x 64 + 52 x 70 - 52 x 34 = 52 x ( 64 + 70 - 34 )

= 52 x 100 = 52003/ 75 + 138 x 75 - 39 x 75 = 75 x ( 1 + 138 - 39) = 75 x 100

= 75004/ 26 + 45 x 26 + 260 + 44 x 26 = 26 + 45 x 26 + 26 x 10 + 44 x 26 = 26 x ( 1 + 45 + 10 + 44 )

= 26 x 100 = 26005/ 47 x 28 - 28 x 16 + 969 x 28 = 28 x (47 - 16 + 969)

= 28 x 1000 = 28 0006/ 240 x 36 + 360 x 76 = 24 x 10 x 36 + 360 x 76

- Chuẩn bị bài sau = 24 x 360 + 360 x 76

= 360 x (24 + 76) = 360 x 100 = 36 000

II Các hoạt động dạy – học:

A Giới thiệu bài:

B Nội dung ôn tập:

1) Quy luật viết hoa:

a) Danh từ riêng:

* Tên người:

- Tên người VN viết hoa tất cả các chữ cái

đầu của mỗi tiếng (Lưu ý: Riêng tên của

người một số vùng dân tộc cũng giống như

tên người nước ngoài được phiên âm ra

tiếng Việt thì viết hoa chữ cái đầu ở mỗi bộ

phận của tên, giữa các tiếng trong cùng bộ

phận có dấu gạch nối

VD: Vô - lô - đi – a.)

- Tên người nước ngoài được gọi như kiểu tên

người Việt Nam do phiên âm Hán Việt thì viết

hoa như tên người VN

VD: Mao Trạch Đông

*Tên địa danh:

- Tên núi, sông, tỉnh, thành phố của Vn được

viết hoa chữ cái đầu của mỗi tiếng

- Riêng một số tên phiên âm từ tiếng dân tộc ít

người thì chỉ viết hoa chữ cái đầu ở mỗi bộ

phận của tên giữa các tiếng có dấu gạch nối

Gợi ý cho HS nhắc lại các quyluật viết hoa

- Đọc VD – HS viết

VD: Y – a – li ; Bô - cô.

b) Tên các cơ quan, tổ chức, các giải thưởng

danh hiệu, huân chương: Được viết hoa chữ

cái đầu của mỗi bộ phận tạo thành cái tên đó

VD: Trường Tiểu học Bắc Sơn

Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí

Minh

Bộ Giáo dục và Đào tạo

Huân chương Chiến công hạng Nhất

c) Viết hoa chữ cái đầu sau dấu chấm

Bài tập thực hành:

Bài 1: Viết tên xã, huyện, tỉnh nơi em ở.

Bài 2: Viết tên các cơ quan, tổ chức, đoàn thể

sau đây:

+ Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

+ Hội liên hiệp Phụ nữ Việt nam

+ Tổ chức Nhi đồng Liên hợp quốc

+ Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Kim Bôi,

tỉnh Hòa Bình

2 Phân biệt một số phụ âm đầu:

a) phân biệt ch/tr.

- Tên các đồ vật trong nhà phần lớn viết ch

VD: chăn, chổi, chiếu,chạn

- Những tiếng trong từ Hán Việt mang thanh

nặng và huyền phải viêt là tr

VD: truyền thống, trân trọng, lập trường

b)Phân biệt x/s.

- Tên các giống chim, giống vật ở rừng, ở

biển thường viết s

VD: chim sẻ,chim sâu, chim sáo

VD: sư tử, sói, sóc, sơn dương, hươu sao

VD: san hô, cá sấu,sò

Lưu ý: khi viết cần dựa trên văn cảnh mà viết

cho đúng

c) Phân biệt g/gh và ng/ngh:

- Đứng trước các nguyên âm e,ê,i thì viết

gh,ngh

- Đứng trước các nguyên âm khác viết g/ng

d) Qui tắc viết phụ âm đầu (cờ):

- Âm “cờ” được ghi bằng các chữ cái: c/k/q

- Nêu yêu cầu bài tập

- Viết bài thực hành vào vở – 1

+ Viết k trước nguyên âm e, ê, i.

+ Viết c trước các nguyên âm khác còn lại

+ Viết “q” trước vần có âm đệm ghi bằng u,

để tạo thành qu Qu có thể đứng trước mọi

nguyên âm trừ o,u,ơ,ă, â

Bài tập thực hành

* Bài 1: Phát hiện và gạch dưới từ viêt sai

chính tả trong đoạn thơ sau và sửa lại cho

đúng

Người ta đi cấy lấy công

Tôi nai đi cây con chông nhiều bề

Trông chời, trông đất, chông mâi

Trông mưa, trông dó, trông nghày, trông đêm

Trông cho chân kứng đá mềm

Trời iên biểm lặng mới iên tấm lòng

* bài 2: Viết chính tả một đoạn trong bài Tác

phẩm của Si–le và tên phát xít.Từ “ –Lão

thích cho người Pháp.”

C Củng cố – dặn dò:

- Nêu yêu cầu bài tập – viết lên bảng

- Đọc lại nội dung bài

- Trao đổi cặp làm bài – các nhóm đại diện nêu kết quả

- Đọc thong thả - HS viết chính tả

- Soát lỗi cá nhân - đổi chéo soátlỗi

- Thu một số bài KT - đánh giá- nhận xét

- Nhắc lại các qui luật chính tả của ôn tập

- Ôn tập củng cố khắc sâu về số tự nhiên

- Vận dụng giải toán có liên quan

- GD học sinh tính chính xác

II Chuẩn bị.

SGK, tài liệu tham khảo

III Hoạt động dạy học

* Phép cộng

1 Tổng của 2 số lẻ hoặc 2 số chẵn là một

số chẵn

2 Tổng của một số lẻ với một số chẵn làmột số lẻ

3 Tích một số chẵn với 1 thừa số tận cùng

là 5 thì tận cùng là 0

4 Tích một số lẻ với 1 số tận cùng là 5 thìtận cùng là 5

5 Tích các số tận cùng là 1 thì tận cùng là1

6 Tích các số tận cùng là 6 thì tận cùng là6

II Các hoạt động dạy học:

A Giới thiệu bài:

B Nội dung ôn tập:

c) Từ láy: Từ gồm 2,3,4 tiếng láy một

bộ phận , vần hoặc láy cả tiếng

* Phân biệt từ ghép – từ láy:

+ Hai loại từ đều có từ 2 tiếng trở lên

tạo thành nhưng từ láy các tiếng có quan

hệ với nhau về âm còn từ ghép giữa các

- Nêu thế nào là từ đơn – lấy VD

- Nhận xét

- HD tương tự với các loại từ còn lại

Học sinh phân biệt từ láy, từ ghép

tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa.

Khăn quàng đội viên

* Bài tập 2: Cho đoạn văn tìm từ láy:

“Trăng đầu tháng mờ mờ Mặt nước pha

một chút lo mong mỏng, phơn phớt

Những chiếc lá lúa quẫy quẫy rung rinh,

trông xa như những làn sóng nhỏ lăn tăn”

* Bài tập 3: Xếp các từ theo 3 nhóm: Từ

ghép tổng hợp, từ ghép phân loại, từ láy:

Thung lũng, cây cỏ, tia nắng, chăm chỉ,

bạn học, hư hỏng, san sẻ, giúp đỡ, khó

- Tìm tiếng ghép với lễ tạo thành từ ghép.

- Tìm tiếng ghép với tiếng sáng để được

Nêu yêu cầu bài tập – HD

Trao đổi cặp tự làm bài nêu đáp án(từ láy: lờ mờ, mong mỏng, phơnphớt, rung rinh, lăn tăn”

Nêu ND và yêu cầu bài tập

Tự làm vở nêu bài làm – nêu kết quả Nhận xét

Yêu cầu học sinh nhắc lại thế nào là

từ đơn ? từ ghép ? từ láy? Cách đểphân biệt được chúng?

TUẦN 12

Thứ hai ngày 14 tháng 11 năm 2011

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

2 Có bao nhiêu số có hai chữ số ?

Bài 1 Viết các số tự nhiên liên tiếp bắt

đầu từ 1 đến 1995 thì phải viết 1995 số

tự nhiên liên liên tiếp, trong đó có :

9 số có 1 chữ số là các số từ 1 đến 9

90 số có 2 chữ số là các số từ 10 đến99

900 số có 3 chữ số là các số từ 100đến 999

Bài 2 Xét dãy số : 1,2,3,4,…98,99 ta

thấy :Dãy số có tất cả 99 số, trong đó có 9 số

1 chữ số là các số : 1,2,3,4,5,6,7,8,9 (từ

1 đến 9), còn lại là các số có hai chữ số.Vậy số lượng số có hai chữ số là :

99 – 9 = 90 (số)Trả lời : Có 90 số có hai chữ số

số là các số có 1 và2 chữ số (99 số từ 1đến 99), còn lại là các số có ba chữ số.Vậy số lượng số có ba chữ số là :

999 – 99 = 900 (số)Trả lời : Có 900 số có ba chữ số

Bài 4.

Phép cộng phải tìm là : 0 + 0 = 0

Bài 5

Hai số lẻ liên tiếp hơn kém nhau 2 đơn

vị Mà số cuối hơn số đầu là:

1994 : 2 =997 (khoảng cách)

Số khoảng cách luôn kém số lượng sốhạng là 1, nên số lượng số trong dãy là :

997 +1 = 998 (số hạng)Nếu ta sắp xếp các cặp số từ hai đầu dãy

số vào, ta có:

1 + 1995 =1996

3 + 1993 = 1996

Số cặp số là : 998 : 2 = 499 (cặp số)Các cặp số đều có tổng là 1996 nên tổngcác số trong dãy số là :

ÔN TẬP VỀ TỪ LOẠII.Mục tiêu:

- Học sinh nắm được từ loại, phân biệt được các từ loại không nhầm lẫn

II Các hoạt động dạy – học:

A Giới thiệu bài:

B Nội dung luyên tập:

Nêu yêu cầu tiết học

1 Ôn tập khái niệm:

a Danh từ:

- Là từ chỉ người, vật , sự vật , chất liệu VD:

ông bà, cô giáo, bàn, ghế

- Danh từ chung chỉ sự vât mà ta không cảm

nhận được bằng giác quan là danh từ trừu tượng

VD: niềm vui, lòng chung thành

b Động từ:

- Là từ chỉ hoạt động trạng thái hay cảm xúc của

người hoặc vật( có thể tác động hoặc không tác

động đến người hoặc sự vật khác)

+ Động từ “bị” và “được” chỉ ý nghĩ tiếp thụ

+ Động từ “có” chỉ ý nghĩa tồn tại hoặc sở hữu

+ Động từ “là” dùng trong câu giới thiệu, nhận

cuộc, cơn, nỗi, niềm, lòng, việc, tình thì nó trở

thành danh từ trừu tượng

VD: Chuyển thành danh từ:

say mê > sự say mê

sung sướng > niềm sung sướng

đau đớn > nỗi đau đớn

giận dữ > cơm giận dữ

kính yêu > niềm kính yêu

đẹp > cái đẹp

tốt > cái tốt

d Đại từ: Dùng thay thế cho danh từ hoặc thay

thế cho tên gọi trực tiếp khi đối thoại

* Bài tập 3: Xác định từ loại của đoạn thơ sau:

Con cò lá trúc qua sông

Nêu yêu cầu bài tập – HD

Tự làm bài đổi chéo vởkiểm tra

SGK, tài liệu tham khảo.

III Các hoạt động dạy học,

Khi cộng nhẩm, ta làm tròn trăm (hoặctròn chục, tròn nghìn…) một số cho dễ

Bài 4 Tổng 9 số đã cho là :

1 + 2 + 3 + 8 + 9 + 10 + 15 + 16 + 17 =81

9 số điền được 3 hàng ngang nên tổngcác số ở hàng ngang (cột dọc và đườngchéo) là:

81 : 3 = 27

Ta đánh số các hàng ngang, cột dọc củabảng ô như sau : SGK

Ta thấy : Tổng các số ở hàng 2, cột 2 vàhai đường chéo là :

27 x 4 = 108Khi tính tổng các số ở hàng 2, cột 2 và 2đường chéo thì 8 số ở 8 ô xung quanhđược tính mỗi số 1 lần, còn số ở ô chínhgiữa tính 4 lần nên thừa ra 3 lần

Số điền ở ô chính giữa là : (108-81) :3 =9

Ta lại có : 1+17=182+16=18

3+15=188+10=18Vậy mỗi cặp số trên được điền vào 2 đầucột dọc 2, hàng ngang 2 và 2 đườngchéo…

Đáp án:

10

SGK, tài liệu tham khảo.

III Các hoạt động dạy học

- Tìm danh từ chung trong các câu

dưới đây Xếp danh từ chung tìm

được vào các nhóm: danh từ chỉ vật,

danh từ chỉ đơn vị

- Phân các từ in nghiêng trong đoạn

văn dưới đây thành 2 loại: từ ghép, từ

đông Tiếng nói cười ríu rít làm rộn rã cả

xóm làng Đám rước đi chậm rãi trên

đoạn đường làng khúc khuỷu trông như một con rồng lửa bò ngoằn ngoèo.

- Từ ghép: xóm làng, chậm rãi

- Từ láy: ríu rít, rộn rã, khúc khuỷu,ngoằn ngoèo

Bài 4:

- Hai từ trong từng cặp trên khác nhau

ở chỗ nào? ( Về nghĩa và về cấu tạo

- Về cấu tạo: một từ là từ ghép chính phụ,một từ là từ ghép đẳng lập

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

Xét hàng đơn vị ta có:

- Nếu b + a = b thì a = 0 (vô lí vì a khác0)

- Nếu b + a = 10 + b (cộng qua 10) thì a = 10 ( vô lí vì a <10)

Vậy có : b + a + 1 ( nhớ) = 10 + b (1)

và ở hàng phần 10 có a + a = 10 + b ( cộng qua 10) (2)

Bài 2: Tìm số tự nhiên, biết rằng số

này sẽ tăng 9 lần nếu ta viết thêm 1

chữ số 0 vào giữa chữ số hàng đơn vị

• Học sinh có thể giải cách khác

Bài giảiGọi số đã cho là a với là chữ số hàngđơn vị , số mới là a0 theo đầu bài ta cóa0 = a 9

Vậy số đã cho là 45Thử lại : 45 9 = 405 ( Đúng với yêucầu đề bài )

Bài giải9,8 + 8,7 + 7,6 + … + 2,1 – 1,2 – 2,3 –3,4 - …- 8,9

= ( 9,8 – 8,9) + (8,7 – 7,8) + +(2,1 – 1,2) = 0,9 + 0,9 + 0,9 + 0,9 + 0,9 + 0,9 + 0,90,9 + 0,9

III Các hoạt động dạy học

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập

- Hãy xếp các từ dưới đây thành 2

nhóm: danh từ chỉ hiện tượng, danh từ

chỉ khái niệm

+ sấm, chớp, tính nết, thái độ, mưa

biển, bão biển, sóng thần, chiến tranh,

đói nghèo, biện pháp, ý kiến, cảm

tưởng, niềm vui, tình bạn

- Tìm động từ trong từng câu dưới

đây Xếp các động từ tìm được thành

hai loại: động từ chỉ hoạt động, động

từ chỉ trạng thái

- Nghĩa của các từ láy dưới đây có

điểm nào giống nhau:

+ Khấp khểnh, gập ghềnh, mấp mô,

lấp ló, thập thò, lập lòe

+ Tìm thêm 5 từ láy tương tự

- Trong hai tổ hợp in nghiêng dưới

đây, tổ hợp nào là từ ghép? Vì sao em

hiểu như vây?

a) Bộ áo dài này đẹp thât

Bài 1:

- Danh từ chỉ hiện tượng: sấm, mưa biển,bão biển, sóng thần, chiến tranh, đóinghèo

- Danh từ chỉ khái niệm: thái độ, tính nết,biện pháp, ý kiến, cảm tưởng, niềm vui,tình bạn

Bài 3:

+ Diễn tả trang thái: ẩn – hiện, cao – thấp,lên - xuống, sáng – tối, vào- ra, một cáchđều đặn của sự vật, hiện tượng

+ Tìm thêm 5 từ cùng loại: Bập bùng,nhấp nhô, nhấp nhổm, nhấp nháy, tậptễnh

Bài 4:

- Tổ hợp : áo dài ở câu Bộ áo dài này đẹpthật là từ ghép.Vì từ ghép áo dài là tên gọi

b) Áo dài quá, không mặc được của một loại áo.Vì áo dài trong văn cảnh

này là một từ, nên quan hệ giữa hai tiếngáo,dài rất chặt chẽ, không thể thêm mộttiếng thứ 3 vào giữa

= 25 x ( 1078 - 35 - 43 )

= 25 x 1000

= 25000c/ 621 x 131 + 131 x 622 -243 x 131

Bµi tËp 2 TÝnh nhanh

Bµi tËp 3 TÝnh nhanh

= 7500a/ 74 x 18 + 740 x 6 + 22 x 74

= 74 x 18 + 74 x 60 + 22 x 74

= 74 x ( 18 + 60 + 22)

= 74 x 100

= 7400b/ 20 x 23 + 41 x 46 + 46 x 49

= 31 x 15 + 15 x 50 -15 + 20 x 15

= 15 x (31 + 50 - 1 + 20 )

= 15 x 100

= 1500a/ 23 + 123 + 77 + 877

= 23 + 77 + 123 + 877

= 100 + 1000

= 1100b/ 25 x 122 x 4 x 10

= 25 x 122 x 40

= 25 x 40 x 122

= 1000 x 122

= 1220c/ 460 : (5 x 23)

= 460 : 23 : 5

= 20 : 5

- Biết áp dụng kiến thức đã học để ôn tập theo bộ đề thi học sinh giỏi.

- Luyện tập kỹ năng làm bài thi cho học sinh

II Các hoạt động dạy học:

Nội dung Cách thức tổ chức

1 Giới thiệu bài: (1p)

2 Nội dung bài: (90p)

“ Chim hót líu lo Nắng bốc

hươnghoa tràm thơm ngây ngất Gió

đưa hương ngọt lan xa,phảng phất

khắp rừng.”

* Bài 3:

“ Con cò bay lả bay la

Luỹ tre đầu xóm ,cây đa giũa

đường

Con đò lá trúc qua sông

Trái mơ tròn trĩnh,quả bòng

đungđưa”

Theo em hình ảnh nào của quê

hương được tác giả nhắc tới trong

đoạn thơ?Hình ảnh đó gợi cho em

T: Giới thiệu yêu cầu tiết học

H: Đọc yêu cầu bài(2em)H: làm bài vào vở(C/l)H: TLM(2em)

T:NX uốn nắn

H: Đọc yêu cầu(2em)H: Làm bài vào vở(C/l)H: lên bảng chữa bài2em)H+T: NX bổ sung sửa chữa

H: Đọc yêu cầu bài(2em)T: Hướng dẫn

H: Làm bài vào vở (C/l)H:trình bày trước lớp(3em)H+T: NX uốn nắn

suy ngghĩ gì.

* Bài 4: Hãy viết một bài văn về

ấn tượng ngày đầu đến trường đáng

nhớ nhất trong cuộc đời học sinh của

em

3 Củng cố dặn dò: (5p)

H: Đọc yêu cầu(2em)H: PT yêu cầu bài(2em)H: Kể lại chuyện(2em)H: làm bài vào vở (C/l)H: Đọc bài viết

T: NX bài làm của HSH: chữa bài của mình(C/l)T: Đọc các bài văn hay

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập

1 Các phân số thập phân có viết được

dưới dạng số thập phân không?

2 Bài toán 1: Cho 2 số A và B Nếu

đem số A trừ 6,57 và đem số B cộng với

Các phân số thập phân đều viết đượcdưới dạng số thập phân

* Ví dụ:

- Một phân số

có mẫu số khác 10, 100, 1000,… nếuviết được dưới dạng phân số thập phânthì cũng viết được dưới dạng số thậpphân

Bài giải

Khi bớt A đi 6,57 và thêm 6,57 vào B thì

156 1,56

100 =

6,57 thì được 2 số bằng nhau Nếu bớt

0,2 ở cả 2 số thì được 2 số có tỉ số có tỉ

số bằng 4 tìm tỉ số A và B đã cho

3.Bài toán 2:

Cho một số thập phân, dời dấu phẩy của

số đó sang bên trái hai chữ số ta được số

thứ hai Lấy số ban đầu trừ đi số thứ hai

ta được hiệu bằng 261,657

Tìm số thập phân ban đầu

4.Bài 2

Cho 1 số thập phân dời dấu phẩy của số

đó sang bên phải một chữ số ta được số

thứ hai, dời dấu phẩy của số ban đầu

sang bên trái một chữ số ta được số thứ

ba, cộng ba số lại ta được tổng bằng

360,306 Hãy tìm số thập phân ban đầu

2 số mới bằng nhau, nên số A lớn hơn số

B là:

6,57 2 = 13,14 Khi cùng bớt ở 2 số A và B số 0,2 thìhiệu 2 số không đổi nên hiệu hai số vẫn

là 13,1413,14 bằng mấy lần số B đã bớt 0,2

4 - 1 = 3 (lần)

Số B đã bớt 0,2 là : 13,14 : 3 = 4,38

Số B là 4,38 + 0,2 = 4,58

Số A là:

4,58 + 13,14 = 17,72 Đáp số : A = 17,72

B = 4,58

Bài giải

Khi dời dấu phẩy của một số thập phânsang bên trái 2 chữ số ta được số mớikém số ban đầu 100 lần

Coi số thứ hai là 1 phần thì số ban đầu là

100 phần Hiệu số phần bằng nhau là :

100 – 1 = 99 ( phần )

Số thứ hai là : 261,657 : 99 = 2,643

Số ban đầu là : 2,643 100 = 264,3 Đáp số : 264,3

Số thứ hai so với số thứ ba thìgấp:

10 10 = 100

×

×

×

ÔN TẬP VỀ TỪ ĐỒNG NGHĨA

I Mục đích yêu cầu

- Giúp HS ôn tập và củng cố về từ đồng nghĩa

- Vận dụng những hiểu biết đã có, làm đúng các bài tập thực hành: tìm từ đồng nghĩa, tìm được nhiều từ đồng nghĩa với từ đã cho, cảm nhận được sự khác nhau giữa những từ đồng nghĩa không hoàn toàn, từ đó biết cân nhắc, lựa chọn từ thích hợp với ngữ cảnh cụ thể

II Chuẩn bị

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập

- Hãy xếp các từ dưới đây thành nhóm

đồng nghĩa và cho biết nghĩa chung

của mỗi nhóm

+ Bao la, vắng vẻ, mênh mông, lạnh

ngắt, hiu quạnh, bát ngát, vắng teo,

lạnh lẽo, thênh thang, cóng, vắng ngắt,

lạnh buốt, thùng thình

+ Đi, xấu, nhảy, trẻ em, tồi tệ, trẻ con,

chạy, trẻ thơ, xấu xa

Bài 1:

- Nhóm 1: bao la, mênh mông, bát ngát, thênh thang, thùng thình – Đều có nét nghĩa chung là: rộng

- Nhóm 2: vắng vẻ, hiu quạnh, vắng teo, vắng ngắt- Đều có nét nghĩa chung là: vắng

- Nhóm 3: lạnh lẽo, lạnh ngắt, lạnh buốt, cóng: lạnh

- Nhóm 1: đi, nhảy, chạy – Đều có nét nghĩa chung là: hoạt động rời chỗ

- Nhóm 2: xấu, tồi tệ, xấu xa – Đều có nétnghĩa chung là: tính chất xấu

×

- Dựa theo ý một khổ thơ trong bài

“ Vẽ quê hương”, hãy sử dụng những

từ đồng nghĩa để viết một đoạn văn

miêu tả vẻ đẹp của những sự vật mà

em yêu thích

- Nhóm 3: trẻ em, trẻ thơ, trẻ con - Đều

có nét nghĩa chung là: ( người ) ở độ tuổi nhỏ

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

cây thì tổ 2 trồng được 4 cây Hỏi mỗi

tổ trồng được bao nhiêu cây bạch đàn?

Bài 2: Hai tổ công nhân có 48 người

Biết rằng nếu chuyển 1 số công nhân

4

của tổ một sang tổ hai thì hai tổ có số

công nhân bằng nhau Hỏi mỗi tổ có

bao nhiêu công nhân?

Bài 3: Hùng có số viên bi gấp 3 lần số

bi của Dũng, sau đó mỗi bạn mua

thêm 10 viên bi thì tổng số bi của hai

bạn là 100 viên bi Hỏi trước khi mua

thêm, mỗi bạn có bao nhiêu viên bi?

Bài giảiTheo đề bài ra thì coi số cây tổ một trồng gồm 3 phầnbằng nhau thì số cây của tổ hai trồng gồm 4 phần

Tổ Hai: 60 cây

Bài giảiCoi số công nhân của tổ một gồm 4 phần bằng nhau, nếu chuyển một phần của tổ mộtcho tổ hai thì tổ một còn lại 3 phần và

Tổ hai: 16 công nhân

Bài giảiTrước khi mua thêm tổng số bi của hai bạn là: 100 - 10 x 2 = 80 ( viên bi)Trước khi mua thêm,nếu coi số bi của Hùng gồm 3 phần bằng nhau thì số bi củaDũng gồm 1 phần

Tổng số phần bằng nhau là:

3 + 1 = 4 ( phần) Trước khi mua thêm số bi của Dũng là:

80 : 4 = 20 ( bi)

Bài 4: Tìm hai số có tổng bằng 407,

biết rằng nếu thêm một chữ số 0 vào

bên phải số bé thì được số lớn

Trước khi mua thêm số bi của Hùng là:

20 x 3 = 60 ( bi ) Đáp số: Dũng: 20 bi Hùng : 60 bi

Bài giải

Vì thêm một chữ số 0 vào bên phải số bé thì được số lớn nên số lớn gấp 10 lần số bé

Coi số bé là 1 phần thì số lớn gồm 10 phần

- Giúp HS ôn tập và củng cố về từ trái nghĩa

- Vận dụng những hiểu biết đã có, làm đúng các bài tập thực hành: tìm từ trái nghĩa, tìm được nhiều từ trái nghĩa với từ đã cho Biết tìm từ trái nghĩa trong câu

và đặt câu phân biệt những từ trái nghĩa

II Chuẩn bị

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học

- Viết một đoạn văn nói về đức tính

của một bạn học sinh, trong đó có sử

dụng những từ trái nghĩa Gạch dưới

những từ trái nghĩa em đã sử dụng

- Hãy chỉ ra các cặp từ trái nghĩa trong

các câu thơ, câu ca dao sau

+ dối trá+ kém cỏi+ yếu+ yếu ớt+ độc ácBài 2:

- HS làm bài

Bài 3:

a) Trưa vàng hanh tiếng chim

Lá xòe tay bắt nắngCái sân rêu đất ẩmChum nước mưa đầu hồi

( Vũ Duy Thông )b) Khúc sông bên lở bên bồi Bên lở thì đục, bên bồi thì trong

( Ca dao )c) Ông tơ ghét bỏ chi nhau Chưa vui sum họp đã sầu chia phôi ( Nguyễn Du)d) Gặp đây xin hỏi câu này Nước mưa trong vại còn đầy hay vơi? ( Ca dao)

ÔN TẬP VỀ GIẢI TOÁN TÌM HAI SỐ KHI BIẾT

HIỆU VÀ TỈ SỐ CỦA HAI SỐ ĐÓ

I Mục đích yêu cầu

- Giúp HS ôn tập về toán Tìm hai số khi biết hiệu và tỉ số của hai số đó

II Chuẩn bị

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập.

Bài 1:

Có hai thùng dầu, thùng thứ nhất

hơn thùng thứ hai 12 lít, biết rằng

nếu lấy bớt ở thùng thứ hai 4 lít dầu

còn lại của thùng thứ hai bằng số dầu

của thùng thứ nhất Hỏi mỗi thùng có

bao nhiêu lít dầu ?

Bài 2:

Một cửa hàng có số bút chì xanh gấp

3 lần bút chì đỏ Sau khi cửa hàng bán

đi 12 bút chì xanh và 7 bút chì đỏ thì

phần còn lại của số bút chì xanh hơn

bút chì đỏ là 51 cây Hỏi trước khi

bán, mỗi loại bút chì có bao nhiêu

cây?

Bài 3: Tìm hai số có hiệu bằng 234,

biết rằng nếu thêm một chữ số 0 vào

bên phải số bé thì được số lớn

Bài giảiNếu lấy bớt ở thùng thứ hai 4l dầu thì số dầu còn lại của thùng thứ hai ít hơn số dầu ở thùng thứ nhất là:

12 + 4 = 16 ( lít)Coi số số dầu còn lại của thùng thứ hai gồm 5 phần thì số dầu của thùng thứ nhất gồm 9 phần

Hiệu số phần bằng nhau là:

9 – 5 = 4 ( phần)

Số dầu còn lại của thùng thứ hai là:

16 : 4 x 5 = 20 ( lít) Thực sự số dầu của thùng thứ hai là:

20 + 4 = 24 ( lít)

Số dầu của thùng thứ nhất là:

24 + 12 = 35 ( lít) Đáp số: 36l dầu; 24l dầu

Bài giải

Số bút chì xanh bán nhiều hơn bút chì đỏ là:

12 – 7 = 5 ( cây)Trước khi bán, số bút chì xanh nhiều hơn

số bút chì đỏ là:

51 + 5 = 56 ( cây)Trước khi bán, coi số bút chì xanh gồm 3 phần bằng nhau thì số bút chì đỏ gồm 1 phần

Hiệu số phần bằng nhau là:

3 – 1 = 2 ( phần)Trước khi bán số bút chì đỏ là:

56 : 2 = 28 ( cây)Trước khi bán số bút chì xanh là:

28 + 56 = 84 ( cây) Đáp số: 28 bút chì đỏ

84 bút chì xanh

Bài giải

Vì thêm một chữ số 0 vào bên phải số bé

9 5

Bài 4: Tìm hai số, biết số lớn có 3 chữ

số, có chữ số hàng trăm là 4 và gấp 9

lần số bé, đồng thời nếu xóa đi chữ số

hàng trăm của số lớn thì được số bé

thì được số lớn nên số lớn gấp 10 lần số bé

Số lớn: 260

Bài giảiGọi số lớn là 4ab thì số bé là ab

Ta có: 4ab = 400 + abVậy hiệu hai số cần tìm là 400

Coi số bé là 1 phần thì số lớn gồm 9 phần.Hiệu số phần bằng nhau là:

ÔN TẬP VỀ TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ NHIỀU NGHĨA

I Mục đích yêu cầu

- Giúp HS ôn tập và củng cố về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa

- Vận dụng những hiểu biết đã có, làm đúng các bài tập thực hành: tìm từ đồng

âm, từ nhiều nghĩa, tìm được nhiều từ đồng âm, cảm nhận được sự khác nhau giữanhững từ nhiều nghĩa, từ đó biết cân nhắc, lựa chọn từ thích hợp với ngữ cảnh cụthể

II Chuẩn bị

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập

* Cho câu : Họ đem cá về kho.

+ Viết tiếp để trả lời : Câu trên có hai

Điền tiếp vào chỗ trống để trả lời:

Trong câu trên

+ “ con cả ”1 mang nghĩa:

+ “ con cả ’’ 2 có thể mang 2 nghĩa

đồng âm :

- Tìm các cặp từ đồng âm trong

những trường hợp sử dụng dưới đây

và giải thích nghĩa của mỗi từ:

Bài 1:

- Đem cá về cất trong kho

- Đem cá về để kho ( nấu) Bài 2:

- Trong câu trên “ con cả ” 1 mang nghĩa con đầu

- Trong câu trên “ con cả ” 2 mang 2 nghĩa:

1 Chỉ con đầu

2 Chỉ cũng đều là con

Bài 3:

a) - cơm thừa canh cặn

- đêm năm canh b) - chăn đơn gối chiếc

- chăn tằm ăn cơm đứng c) - ngang như cua bò

- đường này nhiều khúc cua lắm

- đầu húi cua

- Giải thích nghĩa các từ đồng âm a) + canh 1: món ăn nước, thường nấu bằng rau với thịt hoặc tôm cá

+ canh 2: khoảng thời gian tính bằng một phần năm của đêm

b) + chăn 1: đồ dùng bằng vải, len ,dạ đắp cho ấm

+ chăn 2: nuôi, chăm sóc

c) + cua 1: con vật có mai, yếm, có 8 chân , 2 càng, thường bò ngang

+ cua 2: khúc ngoặt trên đường đi + cua 3: ( tóc) cắt ngắn, không rẽ ngôi

ÔN TẬP VỀ TOÁN ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH

VÀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

I Mục đích yêu cầu

- Giúp HS ôn tập về toán đại lượng tỉ lệ nghịch và đại lượng tỉ lệ thuận

II Chuẩn bị

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập

Bài 1:

Cửa hàng có 15 túi bi, cửa hàng bán

hết 84 viên bi và còn lại 8 túi bi Hỏi

trước khi bán cửa hàng có bao nhiêu

12 x 15 = 180 ( bi) Đáp số: 180 viên bi

Bài giải

Số sản phẩm dự định mỗi người làm là:

180 : 12 = 15 ( sản phẩm)Nhưng thực tế mỗi người làm được số sảnphẩm là:

Bài 3:

Một tổ công nhân có 5 người được

giao nhiệm vụ trong 10 ngày

sản xuất 200 sản phẩm Nhưng

sản xuất được 4 ngày thì khách

hàng đặt thêm hàng nên tổ nhận

thêm 4 công nhân nữa vào làm

Hỏi trong 10 ngày tất cả tổ công

nhân sản xuất được bao nhiêu

10 – 4 = 6 ( ngày)Trong 6 ngày 4 công nhân sản xuất được:

16 x 6 = 96 ( sản phẩm)Vậy trong 10 ngày cả tổ công nhân làm được:

200 + 96 = 296 ( sản phẩm) Đáp số: 296 sản phẩm

- Giúp HS ôn tập và củng cố về đại từ và quan hệ từ

- Vận dụng những hiểu biết đã có, làm đúng các bài tập thực hành: sử dụng đại từthay thế cho danh từ bị dùng lặp lại trong một văn bản ngắn, sử dụng đại từ xưng

hô thích hợp trong một văn bản ngắn.Tìm được quan hệ từ, các cặp quan hệ từtrong câu; sử dụng các quan hệ từ trong câu

II Chuẩn bị

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập.

- Gạch dưới cặp từ xưng hô được

dùng trong câu ca dao sau Nhận xét

cách dùng đại từ xưng hô như vậy thể

hiện tình cảm của người nông dân đối

với trâu như thế nào?

- Cho đoạn trích sau:

a) Tìm từ trùng lặp trong đoạn trích

trên có thể thay thế được bằng đại từ

hoặc từ ngữ đồng nghĩa

b) Từ ngữ có thể thay thế được ở đây

là từ ngữ nào? Chép lại đoạn trích sau

khi đã thay thế từ trùng lặp bằng đại

từ hoặc từ đồng nghĩa

- Dùng cặp quan hệ từ thích hợp để

chuyển mỗi cặp câu dưới đây thành

câu ghép

a) Hôm nay trời mát mẻ Chúng em

trồng được nhiều cây hơn hôm qua

b) Những núi băng ở Bắc Cực và Nam

Cực tan ra thành nước biển Toàn bộ

Ta đây trâu đấy ai mà quản công Bao giờ cây lúa còn bông Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn

Dùng cặp từ xưng hô như vậy, ngườinông dân muốn thể hiện tình cảm thânmật , quý mến như với bạn bè

Bài 2:

Chuột ta gặm sàn nhà và một cái khe hởhiện ra Chuột chui qua khe hở và tìm rarất nhiều thức ăn Chuột ăn nhiều đếnmức bụng phình lên Sáng ra, chuột tìmđường trở về ổ Nhưng cái bụng đã phình

to đến mức chuột không sao lách quađược khe hở

a) Từ trùng lặp có thể thay thế là: chuột

b) Từ ngữ có thể thay thế là: nó, kẻ tham ăn,

- HS tự chép lại đoạn văn sau khi đã thay thế

Bài 3:

a) Vì hôm nay trời mát mẻ nên chúng em

trồng được nhiều cây hơn hôm qua

b) Nếu những núi băng ở Bắc Cực và Nam Cực tan ra thành nước biển thì toàn

bộ trái đất sẽ trở thành biển cả

c) Không những bạn Hòa là một người con ngoan mà bạn ấy còn là một học trò

giỏi

- Viết một đoạn có sử dụng đại từ

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập

1 Nếu một trong hai số lớn hơn

trung bình cộng của chúng a đơn vị thì

số đó lớn hơn số còn lại a 2 đơn vị

×

1 2

×

( 5 + 11 + 17 + 23 + 29 + 35) : 6 = 20

Mà 20 = ( 5 + 35) : 2 = ( 11 + 29 ) : 2 =

(17 + 23 ) : 2 = 20

* Bài toán :Tìm 3 số có trung bình cộng là 5

Giải

Có 2 trường hợp xảy ra là:

a) 3 số đó cách đều nhaub) 3 số đó không cách đều nhau

• Xét trường hợp a:

- Nếu 3 số đó cách đều nhau thì sốthứ 2 chính bằng trung bình cộngcủa 3 số đó nên là 5, ta có 5 trường

3 Củng cố - dặn dò

- Về nhà học bài

_

Thứ ba ngày 13 tháng 12 năm 2011Tiếng việt:

SGK, tài liệu tham khảo.

III Các hoạt động dạy học

- Đề 3: Tả một đồ vật trong viện bảo tàng hoặc trong nhà truyền thống mà

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

= {( 27 + 34 ) + ( 28 + 33 ) + ( 29 + 32 )+ (30 + 31) + 35} : 9

= { 61 + 61 + 61+ 61 + 35 } : 9

= { 61 4 + 35 } : 9×

Vậy trung bình cộng của các số đó

Vậy trung bình cộng của các số đó

I Mục đích yêu cầu

- Giúp HS ôn tập về văn kể chuyện

II Chuẩn bị

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học

- Đề 3: Kể lại một câu chuyện cổ tích mà

em biết theo lời một nhân vật trong câuchuyện đó

SGK, tài liệu tham khảo

III Các hoạt động dạy học,

1 Kiểm tra

2 Nội dung

- Hướng dẫn HS ôn tập

a) Hình tam giác

- Nêu đặc điểm của hình tam giác ?

- Nêu đặc điểm về chiều cao của hình

* Hình tam giác có 3 cạnh, 3 đỉnh và 3đáy và 3 chiều cao Đỉnh là điểm 2 cạnhtiếp giáp nhau Cả 3 cạnh đều có thể lấylàm đáy của hình tam giác

* Chiều cao của hình tam giác là đoạn